Chương 1 của cuốn sách tập trung làm rõ tư tưởng Hồ Chí Minh về phát huy các nguồn lực của dân làm lợi cho dân. Trong đó, những vấn đề đã được làm rõ như: quan niệm về vai trò của nhân dân trong lịch sử; quan niệm về nhu cầu và lợi ích của nhân dân; quan niệm về nguồn lực và những biện pháp phát huy nguồn lực của dân làm lợi cho dân; giá trị và các điều kiện để phát huy tư tưởng Hồ Chí Minh. Chương 2 của cuốn sách làm rõ thực trạng và các giải pháp chủ yếu vân dụng, phát triển tư tưởng Hồ Chí Minh về phát huy các nguồn lực của dân làm lợi cho dân trong công cuộc đổi mới. Ở chương này của cuốn sách đã làm rõ các nhân tố tác động và nhu cầu của công cuộc đổi mới ở Việt Nam đòi hỏi phải phát huy các nguồn lực của dân làm lợi cho dân; thực trạng, mục tiêu và những giải pháp phát huy các nguồn lực của dân làm lợi cho dân trong quá trình đổi mới ở nước ta.
- Sách "Hồ Chí Minh với con đường giải phóng dân tộc" [59]. Cuốn sách tập hợp nhiều bài viết của nhiều tác giả được trình bày tại Hội thảo “Hồ Chí Minh với con đường giải phóng dân tộc” do Nhà xuất bản Chính trị quốc gia – sự thật phối hợp với Bảo tàng Hồ Chí Minh, Khu Di tích Chủ tịch Hồ Chí Minh tại Phủ Chủ tịch và trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn - Đại học Quốc gia Hà Nội tổ chức. Nội dung cuốn sách đã phân tích, làm sáng tỏ bối cảnh lịch sử, mục đích và hành trình cứu nước của Hồ Chí Minh; Phân tích những nội dung cốt lõi của con đường giải phóng dân tộc - độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội trong tư tưởng Hồ Chí Minh. - Sách “Độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội trong sự nghiệp Hồ Chí Minh” của PGS.
TS Bùi Đình Phong [110]. Cuốn sách là tập hợp các bài viết của tác giả, chủ yếu bàn về chủ đề độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội trong tư tưởng Hồ Chí Minh. Các bài viết đó đã phần nào làm rõ độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội là sự lựa chọn của lịch sử, sức mạnh của độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội đã đưa đến thắng lợi cho cách mạng Việt Nam. Những khía cạnh được tác giả luận giải trong cuốn sách có giá trị sâu sắc trong việc nghiên cứu tư tưởng Hồ Chí Minh về độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội, đó là tư tưởng “không có gì quý 15 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com hơn độc lập, tự do” soi sáng sự nghiệp xây dựng xã hội dân giàu, nước mạnh, công bằng, dân chủ, văn minh; là tư tưởng dân chủ Hồ Chí Minh,v.
Đặc biệt, cuốn sách có một số bài khẳng định giá trị thời đại trong di sản Hồ Chí Minh, được thể hiện ở tư tưởng độc lập dân tộc, dân chủ, chủ nghĩa xã hội. - Sách “Tư tưởng Hồ Chí Minh và con đường cách mạng Việt Nam” do Đại tướng Võ Nguyên Giáp chủ biên [42]. Cuốn sách đã đi sâu phân tích tư tưởng Hồ Chí Minh về con đường cách mạng Việt Nam – những vấn đề chiến lược và sách lược. Trong đó, tác giả làm rõ các nội dung như tư tưởng chiến lược cách mạng không ngừng: giải phóng dân tộc, xây dựng chế độ dân chủ nhân dân, tiến lên chủ nghĩa xã hội.
Ở nội dung này, cuốn sách đề cập đến con đường cách mạng Việt Nam đi theo “con đường cách mạng vô sản” theo tư tưởng Hồ Chí Minh. Quá trình Hồ Chí Minh và Đảng Cộng sản Việt Nam phân tích và giải quyết mối quan hệ giữa dân tộc và giai cấp, giải quyết nhiệm vụ dân tộc và giai cấp trong cách mạng dân tộc dân chủ nhân dân. Cuốn sách cũng làm rõ nội dung tư tưởng Hồ Chí Minh về độc lập dân tộc và chế độ dân chủ nhân dân. Về nội dung độc lập dân tộc, tác giả khẳng định là khát vọng mang tính phổ biến của các dân tộc chịu sự thống trị của ngoại bang, độc lập trong tư tưởng Hồ Chí Minh khác hoàn toàn so với độc lập dưới chế độ phong kiến, đó là độc lập thật sự, hoàn toàn, thống nhất và toàn vẹn lãnh thổ.
Nền độc lập ấy chỉ có giá trị khi người dân được hạnh phúc, tự do. Khi đấu tranh giành được độc lập dân tộc rồi thì phải xây dựng chế độ dân chủ mới – chế độ dân chủ nhân dân. - Sách “Hồ Chí Minh – lấy dân làm gốc” của PGS.TS Bùi Đình Phong [111]. Cuốn sách tập hợp các bài nghiên cứu trong những năm gần đây của tác giả.
Nội dung cuốn sách phần lớn tập trung xoay quanh chữ “dân”, tư tưởng “lấy dân làm gốc” ở Hồ Chí Minh. Lấy dân làm gốc được tác giả khẳng định là tư tưởng lớn và xuyên suốt trong tư tưởng Hồ Chí Minh, điều này được đề cập đến nhiều lần trong nhiều bài nói, bài viết với các cụm từ “dân là gốc”, “nước lấy dân làm gốc”, “dân là chủ, dân làm chủ”. Tác giả cũng làm rõ dân là ai? Và những thành tố nào là gốc trong dân theo tư tưởng Hồ Chí Minh. Vấn đề “dân làm gốc” được thể hiện qua Hiến pháp.
Cuốn sách cũng đã làm rõ lôgíc trong tư tưởng Hồ Chí Minh đó là dân, 16 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com dân chủ và dân vận. Đây là lôgíc trong sự phát triển. Khẳng định chân lý là cái gì có lợi cho dân và cốt yếu trong văn hóa lãnh đạo là làm đầy tớ trung thành của nhân dân. Mất lòng tin của dân là mất tất cả, do đó, cần phải tăng cường mối quan hệ giữa Đảng với dân, phải phát huy dân chủ, sao cho được lòng dân.
Ngoài những công trình trên, còn một số công trình khoa học khác ở trong nước và nước ngoài cũng đã nghiên cứu một số khía cạnh tư tưởng Hồ Chí Minh về mối quan hệ giữa độc lập dân tộc với dân chủ và hạnh phúc của nhân dân như: “Tư tưởng Hồ Chí Minh về dựng nước và giữ nước” [149]; “Chủ tịch Hồ Chí Minh, người chiến sĩ tiên phong trên Mặt trận giải phóng dân tộc” do Hùng Thắng - Nguyễn Thành chủ biên [127]; “Nguyễn Ái Quốc – Hồ Chí Minh với con đường cách mạng Việt Nam” [157]; “Di sản Hồ Chí Minh trong thời đại ngày nay” [56]; “Hồ Chí Minh - Nhân văn và Phát triển” của Nguyễn Đài Trang [143]; “Tư tưởng Hồ Chí Minh - Giá trị nhân văn và phát triển” [58]; “Ho Chi Minh, story told on the Trail” [159]; “Ho Chi Minh, a Journey” [160]; “Ho Chi Minh alife” [161]. Các công trình trên đã làm rõ tư tưởng Hồ Chí Minh về độc lập dân tộc, dân chủ và cũng phần nào gợi mở về mối quan hệ giữa độc lập dân tộc với dân chủ, độc lập dân tộc và hạnh phúc của nhân dân trong tư tưởng chính trị Hồ Chí Minh. Những nghiên cứu l ên quan đến việc đán áýn ĩa, vận dụn tƣ tƣởng chính trị Hồ Chí Minh về m i quan hệ giữa đ c lập dân t c với dân chủ và hạnh phúc của nhân dân - “Phát huy dân chủ xã hội chủ nghĩa, xây dựng Nhà nước của dân, do dân, vì dân, trong sạch, vững mạnh” của nguyên Tổng Bí thư Đỗ Mười [95]. Cuốn sách đã đi sâu phân tích vị trí, vai trò và bản chất Nhà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam.
Làm rõ những yêu cầu khách quan và tính tất yếu của việc phát huy dân chủ xã hội chủ nghĩa, xây dựng và hoàn thiện nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam; khẳng định những quan điểm, nội dung và yêu cầu trong việc xây dựng Nhà nước của dân, do dân, vì dân. Đồng thời, phê phán một số nhận thức sai lệch về vai trò lãnh đạo của Đảng, chức năng của Nhà nước, những nhận thức không đúng về dân chủ: phát huy quyền làm chủ và mở rộng dân chủ trong nhân 17 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Cuốn sách cũng khẳng định, để phát huy dân chủ xã hội chủ nghĩa, xây dựng Nhà nước trong sạch, vững mạnh cần phải đặc biệt coi trọng xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức phù hợp với yêu cầu, nhiệm vụ của thời kỳ mới, phải coi trọng cả đức và tài. - Luận án tiến sĩ Lịch sử, Chủ tịch Hồ Chí Minh với việc giải quyết vấn đề dân tộc - dân chủ trong cách mạng Việt Nam (từ 1930-1954) của tác giả Chu Đức Tính [137].
Luận án đã làm rõ bối cảnh lịch sử Việt Nam cuối thế kỷ XIX đầu thế kỷ XX và việc Hồ Chí Minh cùng với Đảng ta giải quyết mối quan hệ giữa việc thực hiện hai nhiệm vụ dân tộc và dân chủ, chống đế quốc và chống địa chủ phong kiến, giành độc lập dân tộc và ruộng đất cho dân cày. Luận án một mặt trình bày chủ trương và chỉ đạo của Hồ Chí Minh giải quyết nhiệm vụ dân tộc; mặt khác còn chú trọng giải quyết vấn đề dân chủ - mà cụ thể là vấn đề ruộng đất - trong mối quan hệ với việc giải quyết nhiệm vụ dân tộc trong cách mạng Việt Nam từ khi thành lập Đảng đến năm 1954, mốc đánh dấu cuộc cách mạng dân tộc dân chủ nhân dân đã được căn bản hoàn thành trên một nửa đất nước. Qua đó, tác giả muốn chứng minh sự chỉ đạo của Hồ Chí Minh trong việc tập trung toàn bộ sức mạnh dân tộc cho nhiệm vụ giải phóng đất nước, với chủ trương: nhiệm vụ giải phóng dân tộc là trung tâm, mọi nhiệm vụ khác đều phải phụ thuộc vào nhiệm vụ trung tâm đó. - “Mối quan hệ Đảng - Nhà nước - Dân trong cuộc sống” của Nguyễn Khánh [78].
Nội dung của cuốn sách đã đề cập đến phương thức lãnh đạo của Đảng trong cách mạng xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam, nhất là việc đổi mới phương thức lãnh đạo của Đảng trong giai đoạn hiện nay. Tác giả cho rằng, để tiếp tục đổi mới phương thức lãnh đạo của Đảng trong thời kỳ mới cần phải hiểu rõ và giải quyết mối quan hệ giữa Đảng lãnh đạo, Nhà nước quản lý và nhân dân làm chủ. Việc giải quyết đúng đắn mối quan hệ này là cơ sở để xây dựng các tổ chức chính trị, kinh tế và xã hội, bố trí và sử dụng các lực lượng cách mạng một cách đầy đủ, chính xác, hiệu quả, nhằm thực hiện thắng lợi đường lối chính trị của Đảng, đưa công cuộc đổi mới đất nước đi đến thành công.