Mở Rộng Tín Dụng Đối Với Doanh Nghiệp Trong Khu Công Nghiệp Tỉnh Hải Dương

Luận văn thạc sĩ phân tích mở rộng tín dụng cho doanh nghiệp khu công nghiệp tại Hải Dương, đánh giá vai trò ngân hàng thương mại.

• Tác giả: Phạm Thị Thanh Hương
• Người hướng dẫn: TS. Trần Đức Vui
• Trường học: Đại Học Quốc Gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Quản Trị Kinh Doanh
• Đề tài: Mở Rộng Tín Dụng Đối Với Doanh Nghiệp Khu Công Nghiệp Tỉnh Hải Dương
• Loại tài liệu: Luận Văn Thạc Sĩ
• Năm xuất bản: 2015
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: NHỮNG VẤN ĐỀ CƠ BẢN VỀ KHU CÔNG NGHIỆP, TÍN DỤNG NHTM ĐỐI VỚI DOANH NGHIỆP TRONG KHU CÔNG NGHIỆP
• 1.1. Khái niệm và đặc điểm khu công nghiệp, doanh nghiệp trong các khu công nghiệp
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG TÍN DỤNG ĐỐI VỚI DOANH NGHIỆP TRONG KHU CÔNG NGHIỆP TẠI CÁC NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH HẢI DƯƠNG
• 3. CHƯƠNG 3: GIẢI PHÁP MỞ RỘNG TÍN DỤNG ĐỐI VỚI DOANH NGHIỆP TRONG KHU CN TẠI CÁC NHTM TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH HẢI DƯƠNG
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Mở Rộng Tín Dụng Ngân Hàng Tại Hải Dương

Mở rộng tín dụng ngân hàng đối với doanh nghiệp khu công nghiệp tại tỉnh Hải Dương là một chủ đề quan trọng trong bối cảnh phát triển kinh tế hiện nay. Tín dụng ngân hàng không chỉ là nguồn vốn thiết yếu cho các doanh nghiệp mà còn là động lực thúc đẩy sự phát triển của khu công nghiệp. Tỉnh Hải Dương, với vị trí địa lý thuận lợi và chính sách ưu đãi, đang trở thành điểm đến hấp dẫn cho các nhà đầu tư. Tuy nhiên, việc mở rộng tín dụng vẫn gặp nhiều thách thức cần được giải quyết.

1.1. Khái Niệm Về Tín Dụng Ngân Hàng Đối Với Doanh Nghiệp

Tín dụng ngân hàng là hình thức cho vay mà ngân hàng cung cấp cho doanh nghiệp để phục vụ cho hoạt động sản xuất kinh doanh. Đối với doanh nghiệp khu công nghiệp, tín dụng ngân hàng đóng vai trò quan trọng trong việc đảm bảo nguồn vốn cho các dự án đầu tư, mở rộng sản xuất và cải tiến công nghệ.

1.2. Vai Trò Của Doanh Nghiệp Khu Công Nghiệp Tại Hải Dương

Doanh nghiệp khu công nghiệp tại Hải Dương không chỉ tạo ra việc làm cho người lao động mà còn đóng góp vào ngân sách địa phương. Sự phát triển của các doanh nghiệp này giúp nâng cao giá trị sản xuất công nghiệp và thúc đẩy tăng trưởng kinh tế của tỉnh.

II. Thách Thức Trong Việc Mở Rộng Tín Dụng Ngân Hàng

Mặc dù có nhiều cơ hội, nhưng việc mở rộng tín dụng ngân hàng đối với doanh nghiệp khu công nghiệp tại Hải Dương vẫn gặp phải nhiều thách thức. Các vấn đề như thiếu thông tin, rủi ro tín dụng cao và chính sách tín dụng chưa đồng bộ là những yếu tố cản trở sự phát triển này.

2.1. Thiếu Thông Tin Về Doanh Nghiệp

Nhiều doanh nghiệp khu công nghiệp chưa có hồ sơ tín dụng rõ ràng, dẫn đến khó khăn trong việc tiếp cận nguồn vốn từ ngân hàng. Việc thiếu thông tin này làm tăng rủi ro cho ngân hàng khi quyết định cho vay.

2.2. Rủi Ro Tín Dụng Cao

Rủi ro tín dụng cao là một trong những nguyên nhân chính khiến ngân hàng ngần ngại trong việc mở rộng tín dụng. Các doanh nghiệp khu công nghiệp thường gặp khó khăn trong việc duy trì hoạt động ổn định, ảnh hưởng đến khả năng trả nợ.

III. Phương Pháp Mở Rộng Tín Dụng Ngân Hàng Hiệu Quả

Để mở rộng tín dụng ngân hàng đối với doanh nghiệp khu công nghiệp, cần áp dụng các phương pháp hiệu quả. Việc cải thiện quy trình thẩm định tín dụng, tăng cường hỗ trợ doanh nghiệp và xây dựng môi trường pháp lý minh bạch là những giải pháp cần thiết.

3.1. Cải Thiện Quy Trình Thẩm Định Tín Dụng

Ngân hàng cần cải thiện quy trình thẩm định tín dụng để giảm thiểu rủi ro. Việc áp dụng công nghệ thông tin trong quản lý hồ sơ tín dụng sẽ giúp ngân hàng đánh giá chính xác hơn về khả năng trả nợ của doanh nghiệp.

3.2. Tăng Cường Hỗ Trợ Doanh Nghiệp

Ngân hàng nên cung cấp các dịch vụ tư vấn tài chính cho doanh nghiệp, giúp họ hiểu rõ hơn về các sản phẩm tín dụng và cách thức sử dụng vốn hiệu quả. Điều này không chỉ giúp doanh nghiệp phát triển mà còn giảm thiểu rủi ro cho ngân hàng.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Từ Các Nghiên Cứu

Nghiên cứu thực tiễn cho thấy rằng việc mở rộng tín dụng ngân hàng đối với doanh nghiệp khu công nghiệp tại Hải Dương đã mang lại nhiều kết quả tích cực. Các ngân hàng thương mại đã có những bước tiến trong việc cải thiện chất lượng tín dụng và hỗ trợ doanh nghiệp phát triển.

4.1. Kết Quả Từ Các Ngân Hàng Thương Mại

Các ngân hàng thương mại tại Hải Dương đã thực hiện nhiều chương trình tín dụng ưu đãi cho doanh nghiệp khu công nghiệp, giúp họ tiếp cận nguồn vốn dễ dàng hơn. Điều này đã góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp.

4.2. Bài Học Kinh Nghiệm Từ Các Nước Khác

Kinh nghiệm từ các nước phát triển cho thấy rằng việc xây dựng chính sách tín dụng linh hoạt và hỗ trợ doanh nghiệp là rất quan trọng. Việt Nam có thể học hỏi từ những mô hình thành công này để áp dụng vào thực tiễn.

V. Kết Luận Về Tương Lai Của Tín Dụng Ngân Hàng Tại Hải Dương

Tương lai của tín dụng ngân hàng đối với doanh nghiệp khu công nghiệp tại Hải Dương phụ thuộc vào nhiều yếu tố, bao gồm chính sách của nhà nước, sự phát triển của thị trường và khả năng thích ứng của doanh nghiệp. Việc cải thiện môi trường đầu tư và nâng cao chất lượng tín dụng sẽ là chìa khóa cho sự phát triển bền vững.

5.1. Định Hướng Chính Sách Tín Dụng

Chính phủ cần có những chính sách hỗ trợ cụ thể để khuyến khích ngân hàng mở rộng tín dụng cho doanh nghiệp khu công nghiệp. Điều này sẽ giúp tạo ra một môi trường đầu tư thuận lợi hơn.

5.2. Tương Lai Của Doanh Nghiệp Khu Công Nghiệp

Doanh nghiệp khu công nghiệp tại Hải Dương cần chủ động nâng cao năng lực quản lý và đổi mới công nghệ để đáp ứng yêu cầu của thị trường. Sự phát triển bền vững của doanh nghiệp sẽ góp phần thúc đẩy sự phát triển của toàn tỉnh.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong bối cảnh Việt Nam hội nhập sâu rộng vào nền kinh tế thế giới, đặc biệt sau khi gia nhập WTO, việc phát triển các khu công nghiệp (KCN) trở thành một trong những động lực quan trọng thúc đẩy công nghiệp hóa - hiện đại hóa đất nước. Tỉnh Hải Dương, nằm trong vùng kinh tế trọng điểm phía Bắc với vị trí địa lý thuận lợi, đã quy hoạch và xây dựng 10 KCN tập trung với diện tích quy hoạch hơn 2.600 ha, thu hút gần 200 dự án đầu tư trong và ngoài nước với tổng vốn đăng ký khoảng 3.455 triệu USD. Các doanh nghiệp (DN) trong KCN đóng góp khoảng 36,15% giá trị sản xuất công nghiệp, 65,14% giá trị xuất khẩu và 18,2% ngân sách địa phương, thể hiện vai trò quan trọng trong phát triển kinh tế tỉnh.

Tuy nhiên, các DN trong KCN tại Hải Dương vẫn gặp nhiều khó khăn, đặc biệt là về năng lực tài chính để mở rộng sản xuất kinh doanh và đổi mới công nghệ. Hoạt động tín dụng ngân hàng thương mại (NHTM) đối với các DN này còn hạn chế, chưa đáp ứng đủ nhu cầu vốn trung và dài hạn. Mục tiêu nghiên cứu nhằm phân tích thực trạng tín dụng đối với DN trong KCN tại các NHTM trên địa bàn tỉnh Hải Dương giai đoạn 2010-2014, từ đó đề xuất các giải pháp mở rộng tín dụng hiệu quả, góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh và phát triển bền vững của DN trong KCN.

Nghiên cứu có phạm vi tập trung vào các KCN và DN trong KCN trên địa bàn tỉnh Hải Dương, phân tích hoạt động huy động và cho vay vốn của các NHTM trong giai đoạn 2010 đến nay. Ý nghĩa của nghiên cứu thể hiện qua việc cung cấp cơ sở khoa học và thực tiễn cho các ngân hàng, cơ quan quản lý nhà nước trong việc hoàn thiện chính sách tín dụng, thúc đẩy phát triển kinh tế địa phương và nâng cao hiệu quả hoạt động của DN trong KCN.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu dựa trên các lý thuyết và mô hình sau:

• Lý thuyết tín dụng ngân hàng: Tín dụng được hiểu là quan hệ kinh tế chuyển giao quyền sử dụng vốn trong một thời gian nhất định với nguyên tắc hoàn trả vốn và lãi. Tín dụng ngân hàng là hình thức tín dụng chủ yếu trong nền kinh tế thị trường, đóng vai trò tập trung, phân phối vốn và điều chỉnh cơ cấu kinh tế.

• Lý thuyết phát triển khu công nghiệp: KCN là khu vực lãnh thổ có ranh giới xác định, tập trung các DN sản xuất công nghiệp và dịch vụ hỗ trợ, không có dân cư sinh sống. Vai trò của KCN bao gồm thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, chuyển giao công nghệ, tạo việc làm và bảo vệ môi trường.

• Khái niệm doanh nghiệp trong KCN: DN trong KCN bao gồm DN sản xuất, DN dịch vụ và DN chế xuất, đóng góp lớn vào giá trị sản xuất công nghiệp, xuất khẩu và ngân sách địa phương.

• Các chỉ tiêu đánh giá tín dụng đối với DN trong KCN: Bao gồm số lượng DN vay vốn, tỷ trọng DN vay vốn trên tổng số DN, doanh số cho vay, dư nợ bình quân, tỷ trọng dư nợ trên tổng dư nợ và tỷ lệ nợ xấu.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp khoa học logic dựa trên quan điểm duy vật biện chứng và duy vật lịch sử, kết hợp phân tích định lượng và định tính.

• Nguồn dữ liệu: Số liệu thống kê từ Ban quản lý các KCN Hải Dương, các báo cáo tài chính và tín dụng của các NHTM trên địa bàn tỉnh giai đoạn 2010-2014, cùng các tài liệu pháp luật liên quan.

• Phương pháp phân tích: Phân tích số liệu thống kê, so sánh các chỉ tiêu tín dụng qua các năm, đánh giá thực trạng và nguyên nhân hạn chế. Sử dụng bảng biểu và biểu đồ để minh họa quy mô, tốc độ phát triển DN và tín dụng.

• Cỡ mẫu và chọn mẫu: Tập trung vào 191 dự án đầu tư trong các KCN tại Hải Dương, cùng 22 chi nhánh cấp I của các NHTM và 88 điểm giao dịch trên địa bàn, đảm bảo tính đại diện cho toàn tỉnh.

• Timeline nghiên cứu: Phân tích dữ liệu từ năm 2010 đến 2014, đánh giá thực trạng và đề xuất giải pháp cho giai đoạn tiếp theo.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Tăng trưởng kinh tế và phát triển KCN tại Hải Dương: Tỉnh đạt tốc độ tăng trưởng kinh tế bình quân 7,9%/năm giai đoạn 2010-2014, cao hơn mức bình quân cả nước (5,8-5,9%). Các KCN chiếm 36,15% giá trị sản xuất công nghiệp và 65,14% giá trị xuất khẩu toàn tỉnh.

2. Quy mô và cơ cấu tín dụng đối với DN trong KCN: Dư nợ cho vay DN trong KCN chiếm tỷ trọng khiêm tốn trong tổng dư nợ tín dụng của các NHTM trên địa bàn, với tỷ lệ nợ xấu thấp nhưng vẫn còn hạn chế về quy mô cho vay trung và dài hạn. Doanh số cho vay bình quân một DN trong KCN còn thấp so với nhu cầu thực tế.

3. Khó khăn trong mở rộng tín dụng: Nguyên nhân chính bao gồm hạn chế về tài sản đảm bảo của DN, năng lực quản lý và trình độ công nghệ của DN còn yếu, cơ sở hạ tầng KCN chưa đồng bộ, cùng với chính sách tín dụng và năng lực cán bộ ngân hàng chưa đáp ứng đầy đủ yêu cầu.

4. Kinh nghiệm quốc tế: Các nước như Singapore, Thái Lan và Trung Quốc đã thành công trong phát triển KCN nhờ xây dựng cơ sở hạ tầng đồng bộ, chính sách ưu đãi thuế, hỗ trợ tín dụng và môi trường pháp lý ổn định. Việt Nam cần học hỏi để hoàn thiện chính sách và cơ chế hỗ trợ DN trong KCN.

Thảo luận kết quả

Kết quả cho thấy tín dụng ngân hàng đóng vai trò quan trọng trong việc hỗ trợ DN trong KCN phát triển sản xuất, đổi mới công nghệ và mở rộng thị trường. Tuy nhiên, tỷ trọng dư nợ cho vay DN trong KCN tại Hải Dương còn thấp so với tiềm năng, phản ánh sự thận trọng của các NHTM do rủi ro tín dụng và hạn chế về tài sản đảm bảo.

So sánh với các nghiên cứu trong khu vực, tỷ lệ nợ xấu của DN trong KCN tại Hải Dương thấp hơn mức trung bình, cho thấy chất lượng tín dụng được kiểm soát tốt. Tuy nhiên, việc thiếu vốn trung và dài hạn làm hạn chế khả năng đầu tư chiều sâu của DN, ảnh hưởng đến năng lực cạnh tranh.

Việc xây dựng các biểu đồ thể hiện tỷ trọng dư nợ cho vay DN trong KCN so với tổng dư nợ, cũng như biểu đồ tăng trưởng số lượng DN vay vốn qua các năm sẽ minh họa rõ nét xu hướng tín dụng và nhu cầu vốn thực tế. Bảng so sánh các chỉ tiêu tín dụng qua các năm giúp đánh giá hiệu quả chính sách tín dụng hiện hành.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tăng cường huy động vốn trung và dài hạn: Các NHTM cần phát triển các sản phẩm tín dụng phù hợp, tăng tỷ trọng vốn trung và dài hạn nhằm đáp ứng nhu cầu đầu tư mở rộng sản xuất của DN trong KCN. Thời gian thực hiện: 1-3 năm; chủ thể: các ngân hàng thương mại.

2. Nâng cao năng lực cán bộ tín dụng: Đào tạo chuyên sâu về thẩm định tín dụng DN trong KCN, kỹ năng quản lý rủi ro và tư vấn tài chính để nâng cao chất lượng tín dụng. Thời gian: 6-12 tháng; chủ thể: các ngân hàng và tổ chức đào tạo.

3. Hoàn thiện cơ sở hạ tầng KCN: Đầu tư đồng bộ hạ tầng kỹ thuật, hệ thống xử lý nước thải, giao thông nội bộ để tạo môi trường thuận lợi cho DN phát triển. Thời gian: 2-5 năm; chủ thể: Ban quản lý KCN, chính quyền địa phương.

4. Xây dựng chính sách ưu đãi tín dụng và hỗ trợ pháp lý: Nhà nước cần ban hành các chính sách ưu đãi lãi suất, bảo lãnh tín dụng cho DN trong KCN, đồng thời hoàn thiện khung pháp lý minh bạch, tạo điều kiện thuận lợi cho DN tiếp cận vốn. Thời gian: 1-2 năm; chủ thể: Chính phủ, Ngân hàng Nhà nước.

5. Tăng cường hợp tác giữa ngân hàng và DN: Thiết lập kênh thông tin, tổ chức hội thảo, tư vấn để hiểu rõ nhu cầu và khó khăn của DN, từ đó xây dựng các giải pháp tín dụng phù hợp. Thời gian: liên tục; chủ thể: ngân hàng, DN, Ban quản lý KCN.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Ngân hàng thương mại: Nghiên cứu giúp các ngân hàng hiểu rõ thực trạng và các nhân tố ảnh hưởng đến tín dụng DN trong KCN, từ đó điều chỉnh chiến lược kinh doanh và chính sách tín dụng phù hợp.

2. Ban quản lý các khu công nghiệp: Sử dụng kết quả nghiên cứu để phối hợp với ngân hàng và chính quyền địa phương xây dựng kế hoạch phát triển hạ tầng và hỗ trợ DN trong KCN.

3. Doanh nghiệp trong khu công nghiệp: Hiểu rõ vai trò và cơ hội tiếp cận tín dụng ngân hàng, từ đó nâng cao năng lực quản lý tài chính và chuẩn bị hồ sơ vay vốn hiệu quả.

4. Cơ quan quản lý nhà nước và chính sách: Tham khảo để hoàn thiện chính sách tín dụng, ưu đãi đầu tư và phát triển kinh tế địa phương, góp phần thúc đẩy phát triển bền vững các KCN.

Câu hỏi thường gặp

1. Tín dụng ngân hàng có vai trò gì đối với DN trong KCN?
   Tín dụng ngân hàng là nguồn vốn quan trọng giúp DN trong KCN mở rộng sản xuất, đổi mới công nghệ và nâng cao năng lực cạnh tranh. Ví dụ, các DN tại Hải Dương sử dụng vốn vay để đầu tư máy móc hiện đại, tăng kim ngạch xuất khẩu.

2. Nguyên nhân chính khiến tín dụng đối với DN trong KCN còn hạn chế?
   Chủ yếu do DN thiếu tài sản đảm bảo, năng lực quản lý còn yếu và cơ sở hạ tầng KCN chưa đồng bộ. Ngoài ra, chính sách tín dụng và năng lực cán bộ ngân hàng cũng ảnh hưởng đến khả năng mở rộng tín dụng.

3. Các ngân hàng có thể làm gì để tăng cường tín dụng cho DN trong KCN?
   Phát triển sản phẩm tín dụng trung và dài hạn, nâng cao năng lực thẩm định, tăng cường marketing và hợp tác chặt chẽ với DN để hiểu nhu cầu vốn thực tế.

4. Chính sách nhà nước hỗ trợ tín dụng cho DN trong KCN như thế nào?
   Nhà nước có thể hỗ trợ bằng các chính sách ưu đãi lãi suất, bảo lãnh tín dụng, hoàn thiện khung pháp lý và tạo môi trường kinh doanh thuận lợi, giúp DN dễ dàng tiếp cận vốn.

5. Làm thế nào để DN trong KCN nâng cao khả năng tiếp cận tín dụng?
   DN cần nâng cao năng lực quản lý tài chính, chuẩn bị hồ sơ vay vốn đầy đủ, minh bạch và có phương án sản xuất kinh doanh khả thi, đồng thời tăng cường tài sản đảm bảo để tạo niềm tin với ngân hàng.

Kết luận

• Đã làm rõ vai trò quan trọng của tín dụng ngân hàng trong phát triển DN trong KCN tại tỉnh Hải Dương, với các chỉ tiêu tín dụng phản ánh thực trạng giai đoạn 2010-2014.
• Phân tích các nhân tố ảnh hưởng đến hoạt động tín dụng, bao gồm yếu tố ngân hàng, DN và môi trường kinh tế - pháp lý.
• So sánh kinh nghiệm quốc tế để rút ra bài học phù hợp cho Việt Nam trong việc phát triển KCN và mở rộng tín dụng.
• Đề xuất các giải pháp cụ thể nhằm tăng cường huy động vốn, nâng cao năng lực cán bộ, hoàn thiện hạ tầng và chính sách hỗ trợ.
• Khuyến nghị các bên liên quan phối hợp chặt chẽ để thúc đẩy phát triển bền vững DN trong KCN, góp phần nâng cao hiệu quả kinh tế địa phương.

Next steps: Triển khai các giải pháp đề xuất trong vòng 1-3 năm, đồng thời tiếp tục nghiên cứu mở rộng phạm vi và cập nhật số liệu mới để đánh giá hiệu quả chính sách tín dụng.

Call to action: Các ngân hàng, cơ quan quản lý và DN trong KCN cần phối hợp chặt chẽ, chủ động đổi mới phương thức hoạt động và chính sách để tận dụng tối đa nguồn vốn tín dụng, thúc đẩy phát triển kinh tế bền vững tại Hải Dương và các vùng kinh tế trọng điểm khác.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: Những vấn đề cơ bản về khu công nghiệp, tín dụng ngân hàng thương mại đối với doanh nghiệp trong Khu Công Nghiệp. Chương 2: Thực trạng tín dụng đối với doanh nghiệp trong Khu Công Nghiệp tại các Ngân hàng Thương mại trên địa bàn tỉnh Hải Dương. Chương 3: Giải pháp tín dụng đối với doanh nghiệp trong Khu Công Nghiệp của các Ngân hàng Thương mại trên địa bàn tỉnh Hải Dương. 5 CHƢƠNG 1 NHỮNG VẤN ĐỀ CƠ BẢN VỀ KHU CÔNG NGHIỆP, TÍN DỤNG NHTM ĐỐI VỚI DOANH NGHIỆP TRONG KHU CÔNG NGHIỆP 1.

Khái niệm và đặc điểm khu công nghiệp, doanh nghiệp trong các khu công nghiệp.1 Khái niệm khu công nghiệp. Lịch sử hình thành và phát triển KCN của nhiều nƣớc trên thế giới có những nét đặc thù khác nhau, tuỳ theo điều kiện mỗi nƣớc, nhƣng cho đến nay trên thế giới có hai mô hình phát triển KCN và vì thế cũng hình thành hai khái niệm về KCN: Một là, theo nghĩa hẹp, KCN là khu vực lãnh thổ có giới hạn nhất định ở đó tập trung các xí nghiệp công nghiệp và dịch vụ sản xuất công nghiệp, không có dân cƣ sinh sống. Hai là, theo nghĩa rộng, cho rằng KCN là danh từ chung để chỉ một khu vực lãnh thổ rộng có nền tảng là sản xuất công nghiệp, đan xen với nhiều hoạt động dịch vụ, kể cả dịch vụ sản xuất công nghiệp, dịch vụ sinh hoạt, vui chơi giải trí, khu thƣơng mại, nhà ở. Thực chất, KCN theo quan niệm này là khu hành chính kinh tế.

Các hình thức biểu hiện cụ thể của KCN nhƣ: Khu chế xuất, khu công nghệ kỹ thuật cao, khu công nghiệp tập trung. Khu chế xuất là một khu công nghiệp chuyên sản xuất phần lớn sản phẩm để xuất khẩu, có ranh giới hành chính rõ rệt, đƣợc hƣởng một quy chế pháp lý và những ƣu đãi đặc biệt nhằm thu hút đầu tƣ nƣớc ngoài để sản xuất, chế tạo hàng xuất khẩu và tiến hành các dịch vụ và hoạt động kinh tế hỗ trợ cho sản xuất hàng xuất khẩu và cho xuất khẩu. KCN tập trung là một khu vực tập trung công nghiệp trên một lãnh thổ nhất định. Một KCN có thể là một cụm công nghiệp hoặc nhiều cụm công 6 nghiệp.

KCN kỹ thuật cao, tập trung những DN công nghiệp thuộc những ngành nghề sản xuất có hàm lƣợng khoa học công nghệ cao và những cơ sở nghiên cứu khoa học công nghệ, nhờ đó quan hệ giữa nghiên cứu và ứng dụng triển khai đƣợc tổ chức có hiệu quả. Trong phạm vi nghiên cứu, luận văn chỉ giới hạn việc phân tích KCN theo nghĩa hẹp. Theo nghĩa này, KCN chỉ giới hạn cho một khu vực có ranh giới địa lý xác định, tập trung các dự án sản xuất hàng công nghiệp và thực hiện các dịch vụ cho sản xuất công nghiệp, không có dân cƣ sinh sống, trong KCN có thể thành lập các DN xuất khẩu. KCN theo nghĩa trên cũng phù hợp với khái niệm về KCN đƣợc quy định trong nghị định 29/2008/NĐ-CP do Chính phủ ban hành ngày 14/3/2008 về quy định về khu công nghiệp, khu chế xuất và khu kinh tế.

“KCN là khu tập trung chuyên sản xuất hàng công nghiệp và thực hiện các dịch vụ cho sản xuất công nghiệp, có ranh giới địa lý xác định, đƣợc thành lập theo điều kiện, trình tự và thủ tục theo quy định”. Sự cần thiết của KCN đối với phát triển kinh tế, đảm bảo môi trường. Khu công nghiệp là một hình thức tổ chức sản xuất công nghiệp mang tính khách quan gắn với phát triển vùng lãnh thổ một cách hợp lý, hiệu quả. Vì vậy KCN có một vị trí quan trọng trong việc thực hiện chiến lƣợc phát triển vùng, lãnh thổ.

Quy hoạch sản xuất gắn với phát triển đô thị nên vai trò của KCN trong tiến trình CNH-HĐH nhƣ sau : Một là : KCN đóng vai trò tiên phong trong sự nghiệp phát triển nền kinh tế quốc dân. - KCN đƣợc coi là nơi thử nghiệm chính sách kinh tế mới, tốt nhất, đặc biệt là các chính sách kinh tế đối ngoại và là đầu tầu tiên phong trong sự nghiệp phát triển kinh tế quốc dân. 7 - KCN là trọng điểm kinh tế của địa phƣơng, đóng góp nguồn thu lớn cho ngân sách Nhà nƣớc, mở mang các ngành nghề mới, tạo việc làm cho ngƣời lao động, thu hút nguồn lao động sẵn có ở địa phƣơng.Việc xây dựng các KCN có thể làm thay đổi cả diện mạo một vùng kinh tế, tạo điều kiện để dân cƣ tiếp cận với một nền công nghiệp hiện đại, làm thay đổi tập quán sinh hoạt địa phƣơng. Các KCN đƣợc xây dựng sẽ hình thành nên các khu dân cƣ, đô thị mới, kéo theo những dịch vụ mới cho nhu cầu sản xuất và tiêu dùng.

- Phát triển các KCN sẽ là đầu tầu tăng trƣởng thúc đẩy các ngành khác phát triển. Đồng thời với sự xuất hiện của các KCN với nhiều ƣu đãi buộc các doanh nghiệp ngoài KCN sẽ phải tính toán đến hiệu quả kinh tế để chuyển vào trong KCN. Việc quy tụ các doanh nghiệp vào trong KCN sẽ hạn chế sự lãng phí đất, giúp cho địa phƣơng có thể tập trung nguồn vốn để phát triển các cơ sở hạ tầng trong các KCN, thu hút vốn đầu tƣ, giảm chi phí khai thác thị trƣờng. Hai là: KCN là nơi tiếp nhận, chuyển giao và áp dụng có hiệu quả những thành tựu của khoa học công nghệ.

- Các KCN là nơi tiếp nhận chuyển giao và áp dụng có hiệu quả những thành tựu phát triển của khoa học công nghệ, áp dụng vào quá trình sản xuất kinh doanh và dịch vụ. - Phát triển các KCN tập trung là phƣơng thức tốt nhất nhằm tập trung nguồn lực vào một „Vùng lãnh thổ‟ tạo ra cơ hội giúp cho các doanh nghiệp giảm thiểu các chi phí sản xuất, kinh doanh, nâng cao khả năng cạnh tranh của hàng hoá và dịch vụ trên thị trƣờng. Ba là: Tạo hiệu quả về kinh tế xã hội. - Với những ƣu đãi về giá thuê đất, về chính sách tài chính linh hoạt và các thủ tục tài chính đơn giản, thuận lợi sẽ là lợi thế cho các chủ đầu tƣ về giảm chi phí đầu tƣ, chi phí sản xuất kinh doanh và các chi phí hành chính 8 khác.

- KCN phát triển sẽ tạo điều kiện dẫn dắt công nghiệp phụ trợ, các dịch vụ cần thiết từ từ dịch vụ công nghiệp, tài chính, ngân hàng, cung cấp nguyên liệu đến dịch vụ lao động trong KCN. Đồng thời, việc thu hút lao động tạo nên khu dân cƣ tập trung, hình thành các đô thị, thành phố công nghiệp, giúp phân bố và sử dụng có hiệu quả hơn các nguồn lực của địa phƣơng. - Phát triển các KCN là biện pháp hữu hiệu nâng cao hiệu quả vốn đầu tƣ. Đối với Việt Nam do thiếu vốn chƣa cho phép cùng một lúc hoàn thiện toàn bộ cơ sở hạ tầng vì vậy việc xây dựng và phát triển các KCN là một giải pháp tốt nhằm tập trung nguồn lực vốn rất hạn hẹp vào một số khu vực trọng điểm có nhiều lợi thế hơn các khu vực khác trên địa bàn lãnh thổ.

Bốn là: Tạo việc làm cho ngƣời lao động. - Phát triển KCN sẽ tạo nhiều chỗ làm việc cho các khu vực có KCN, mặt khác các KCN vữa là nơi du nhập kỹ thuật, công nghệ tiên tiến và học tập kinh nghiệm quản lý, vừa là môi trƣờng đào tạo ra những ngƣời quản lý có trình độ cao, có bản lĩnh và kinh nghiệm, những công nhân có tay nghề cao, tác phong công nghiệp do đƣợc tiếp xúc với những dây chuyền công nghệ tiên tiến với kỹ thuật cao buộc ngƣời lao động phải tự rèn luyện và không ngừng học hỏi nâng cao trình độ. Năm là: KCN hình thành và phát triển sẽ là cầu nối hội nhập kinh tế trong nƣớc và kinh tế quốc tế. Sự hình thành và phát triển các KCN có tác dụng thúc đẩy sự phát triển kinh tế trong nƣớc, phát huy tác dụng lan toả, dẫn dắt.

Mặt khác, các KCN còn là nơi sản xuất hàng hoá xuất khẩu hƣớng ra thị trƣờng thế giới, là cửa ngõ khai thông kinh tế trong nƣớc với bên ngoài, góp phần đẩy nhanh quá trình tham gia vào phân công lao động quốc tế, hội nhập vào nền kinh tế quốc tế. Sáu là: Góp phần chuyển dịch cơ cấu kinh tế. KCN hình thành và phát 9 triển góp phần chuyển dịch cơ cấu kinh tế từ nông nghiệp sang công nghiệp, làm tăng tỷ trọng ngành công nghiệp và dịch vụ, giảm tỷ trọng ngành nông nghiệp của cả nƣớc và điạ phƣơng có KCN. KCN phát triển sẽ làm tăng khả năng cạnh tranh của hàng hoá trên thị trƣờng trong và ngoài nƣớc, đẩy nhanh tốc độ tăng trƣởng kim ngạch xuất khẩu, tăng thu ngoại tệ cho đất nƣớc, tạo điều kiện cho các doanh nghiệp tái sản xuất mở rộng, đổi mới trang thiết bị, tích luỹ thêm kinh nghiệm, làm ăn có hiệu quả.

Bảy là: Góp phần đảm bảo môi trƣờng. Các KCN thƣờng có nhà máy xử lý nƣớc thải tập trung cho cả KCN, do vậy vấn đề môi trƣờng sẽ đƣợc giải quyết. Vai trò của doanh nghiệp trong KCN.1 Khái niệm doanh nghiệp trong KCN. Doanh nghiệp trong KCN đƣợc hiểu là các doanh nghiệp đƣợc thành lập và hoạt động trong KCN và các cơ sở sản xuất kinh doanh hoạt động trong KCN.

Doanh nghiệp đƣợc thành lập và hoạt động trong KCN bao gồm: các DN sản xuất KCN, các DN dịch vụ KCN và các DN chế xuất. - DN sản xuất KCN là doanh nghiệp sản xuất hàng công nghiệp đƣợc thành lập và hoạt động trong KCN. - DN dịch vụ KCN thực hiện các công trình kết cấu hạ tầng KCN và dịch sản xuất công nghiệp. - DN chế xuất là DN chuyên sản xuất hàng xuất khẩu, thực hiện các dịch vụ chuyên sản xuất hàng xuất khẩu và hoạt động xuất khẩu.

Ngoài các đối tƣợng trên, trong KCN còn có các cơ sở sản xuất kinh doanh thuộc quyền sở hữu của các DN đƣợc thành lập và hoạt động ngoài KCN. Các DN này hoạt động kinh doanh trên nhiều lĩnh vực và có đầu tƣ xây 10 dựng xí nghiệp hoặc nhà máy trong KCN. Loại hình DN trong KCN: trong KCN thƣờng đa dạng các loại hình doanh nghiệp: nhƣ DNNVV, doanh nghiệp liên doanh, doanh nghiệp trong nƣớc, doanh nghiệp 100% nƣớc ngoài, doanh nghiệp hạch toán phụ thuộc.2 Vai trò của doanh nghiệp trong KCN. Thứ nhất, Doanh nghiệp trong KCN đóng góp đáng kể vào tổng sản phẩm quốc dân và nguồn thu ngân sách nhà nƣớc; góp phần chuyển dịch cơ cấu kinh tế, giảm nghèo đói và bất bình đẳng khu vực.