Tính Cấp Thiết Của Việc Mở Rộng Tín Dụng Đối Với Doanh Nghiệp Nhỏ Và Vừa Tại Đắk Lắk

Luận văn thạc sĩ kinh tế phân tích mở rộng tín dụng đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa tại chi nhánh ngân hàng đầu tư và phát triển bắc, đánh giá thực trạng, chỉ ra hạn chế, đề xuất

• Trường học: Trường Đại Học Đắk Lắk
• Chuyên ngành: Kinh Tế
• Đề tài: Mở Rộng Tín Dụng Cho Doanh Nghiệp Nhỏ Và Vừa Tại Đắk Lắk
• Loại tài liệu: luận văn
• Năm xuất bản: 2023
• Địa điểm: Đắk Lắk

Mục lục chi tiết

• LỜI MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ MỞ RỘNG TÍN DỤNG ĐỐI VỚI DNNVV
• 1.1. KHÁI QUÁT MỘT SỐ VẤN ĐỀ VỀ TÍN DỤNG
• 1.1.1. Ngân hàng thương mại
• 1.1.2. Tín dụng và các loại tín dụng
• 1.1.2.1. Khái niệm và bản chất của tín dụng ngân hàng
• 1.1.2.2. Các loại tín dụng ngân hàng
• 1.2. ĐẶC ĐIỂM DNNVV VÀ ẢNH HƯỞNG CỦA NÓ ĐẾN MỞ RỘNG TÍN DỤNG CỦA NH
• 1.2.1. Doanh nghiệp nhỏ và vừa
• 1.2.2. Vai trò của DNNVV trong nền kinh tế thị trường
• 1.2.3. Đặc điểm của DNNVV
• 1.2.3.1. Những ưu thế của doanh nghiệp nhỏ và vừa
• 1.2.3.2. Hạn chế của doanh nghiệp nhỏ và vừa
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG MỞ RỘNG TÍN DỤNG ĐỐI VỚI DNNVV TẠI CHI NHÁNH NGÂN HÀNG ĐẦU TƯ VÀ PHÁT TRIỂN BẮC ĐẮK LẮK
• 3. CHƯƠNG 3: GIẢI PHÁP MỞ RỘNG TÍN DỤNG ĐỐI VỚI CÁC DNNVV TẠI CHI NHÁNH NGÂN HÀNG ĐẦU TƯ VÀ PHÁT TRIỂN BẮC ĐẮK LẮK
• KẾT LUẬN
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Mở Rộng Tín Dụng Cho Doanh Nghiệp Nhỏ Và Vừa Tại Đắk Lắk

Mở rộng tín dụng cho doanh nghiệp nhỏ và vừa (DNNVV) tại Đắk Lắk là một chủ đề quan trọng trong bối cảnh phát triển kinh tế hiện nay. Các DNNVV đóng vai trò thiết yếu trong việc tạo ra việc làm và thúc đẩy tăng trưởng kinh tế. Tuy nhiên, việc tiếp cận nguồn vốn vẫn là một thách thức lớn đối với họ. Chính vì vậy, việc tìm hiểu và áp dụng các phương pháp mở rộng tín dụng là cần thiết để hỗ trợ DNNVV phát triển bền vững.

1.1. Khái Niệm Về Tín Dụng Doanh Nghiệp Nhỏ Và Vừa

Tín dụng cho DNNVV là hoạt động ngân hàng cung cấp vốn cho các doanh nghiệp nhỏ nhằm phục vụ cho sản xuất và kinh doanh. Điều này không chỉ giúp DNNVV duy trì hoạt động mà còn mở rộng quy mô sản xuất.

1.2. Vai Trò Của Tín Dụng Trong Phát Triển DNNVV

Tín dụng đóng vai trò quan trọng trong việc cung cấp nguồn lực tài chính cho DNNVV, giúp họ đầu tư vào công nghệ, nâng cao năng suất và cải thiện chất lượng sản phẩm.

II. Thách Thức Trong Việc Mở Rộng Tín Dụng Cho DNNVV Tại Đắk Lắk

Mặc dù có nhiều tiềm năng, nhưng DNNVV tại Đắk Lắk vẫn gặp phải nhiều thách thức trong việc tiếp cận tín dụng. Các vấn đề như thiếu thông tin, quy trình vay vốn phức tạp và yêu cầu tài sản đảm bảo cao đã khiến nhiều doanh nghiệp không thể tiếp cận nguồn vốn cần thiết.

2.1. Thiếu Thông Tin Về Tín Dụng

Nhiều DNNVV không nắm rõ các chương trình vay vốn và điều kiện cần thiết để tiếp cận tín dụng, dẫn đến việc bỏ lỡ cơ hội.

2.2. Quy Trình Vay Vốn Phức Tạp

Quy trình vay vốn tại các ngân hàng thường phức tạp và mất thời gian, khiến DNNVV khó khăn trong việc hoàn tất thủ tục.

III. Phương Pháp Mở Rộng Tín Dụng Cho DNNVV Tại Đắk Lắk

Để mở rộng tín dụng cho DNNVV, các ngân hàng cần áp dụng những phương pháp linh hoạt và hiệu quả. Việc cải thiện quy trình vay vốn, cung cấp thông tin đầy đủ và hỗ trợ tư vấn sẽ giúp DNNVV dễ dàng tiếp cận nguồn vốn hơn.

3.1. Cải Thiện Quy Trình Vay Vốn

Ngân hàng cần đơn giản hóa quy trình vay vốn, giảm thiểu thủ tục hành chính để DNNVV có thể tiếp cận nhanh chóng hơn.

3.2. Tăng Cường Hỗ Trợ Tư Vấn Tài Chính

Cung cấp dịch vụ tư vấn tài chính cho DNNVV sẽ giúp họ hiểu rõ hơn về các sản phẩm tín dụng và lựa chọn phương án phù hợp.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Của Mở Rộng Tín Dụng Tại Đắk Lắk

Việc mở rộng tín dụng cho DNNVV tại Đắk Lắk đã mang lại nhiều kết quả tích cực. Nhiều doanh nghiệp đã có thể đầu tư vào công nghệ mới, mở rộng sản xuất và tạo ra nhiều việc làm cho người lao động.

4.1. Kết Quả Đạt Được Từ Việc Mở Rộng Tín Dụng

Nhiều DNNVV đã tăng trưởng doanh thu và lợi nhuận nhờ vào việc tiếp cận nguồn vốn tín dụng, từ đó góp phần vào sự phát triển kinh tế địa phương.

4.2. Các Mô Hình Thành Công

Một số DNNVV tại Đắk Lắk đã áp dụng thành công các mô hình kinh doanh mới, nhờ vào nguồn vốn vay từ ngân hàng, tạo ra sự đổi mới trong sản xuất.

V. Kết Luận Về Mở Rộng Tín Dụng Cho DNNVV Tại Đắk Lắk

Mở rộng tín dụng cho DNNVV tại Đắk Lắk là một yếu tố quan trọng trong việc thúc đẩy phát triển kinh tế. Cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa ngân hàng và doanh nghiệp để tạo ra môi trường thuận lợi cho việc tiếp cận nguồn vốn.

5.1. Tương Lai Của Tín Dụng Dành Cho DNNVV

Trong tương lai, việc mở rộng tín dụng cho DNNVV sẽ tiếp tục được chú trọng, nhằm tạo điều kiện cho các doanh nghiệp phát triển bền vững.

5.2. Đề Xuất Chính Sách Hỗ Trợ

Cần có các chính sách hỗ trợ từ chính phủ và ngân hàng để giúp DNNVV tiếp cận nguồn vốn dễ dàng hơn, từ đó thúc đẩy sự phát triển kinh tế địa phương.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Khu vực doanh nghiệp nhỏ và vừa (DNNVV) chiếm tới 99,1% tổng số 6.190 doanh nghiệp đăng ký tại tỉnh Đắk Lắk tính đến hết năm 2010, đóng vai trò then chốt trong việc tạo việc làm cho 95.304 lao động và đóng góp 620 triệu USD kim ngạch xuất khẩu của toàn tỉnh. Mặc dù giữ vị thế trọng yếu đối với phát triển kinh tế địa phương, khả năng tiếp cận vốn tín dụng ngân hàng của khối doanh nghiệp này vẫn gặp nhiều rào cản nghiêm trọng. Tại Ngân hàng Đầu tư và Phát triển Việt Nam (BIDV) - Chi nhánh Bắc Đắk Lắk, dù tổng dư nợ cho vay toàn chi nhánh đạt mức 985,30 tỷ đồng vào năm 2010 với tốc độ tăng trưởng bình quân 31,55%/năm, số lượng DNNVV tiếp cận được nguồn vốn tín dụng chỉ dừng lại ở con số 57 doanh nghiệp, chiếm tỷ lệ khiêm tốn khoảng 0,92% tổng số DNNVV trên toàn địa bàn.

Vấn đề cốt lõi đặt ra là sự mất cân đối giữa tiềm năng phát triển của các DNNVV và năng lực cung ứng tín dụng của ngân hàng thương mại trên địa bàn thị xã Buôn Hồ và các huyện phụ cận. Mục tiêu trọng tâm của nghiên cứu là hệ thống hóa cơ sở lý luận về mở rộng tín dụng, đánh giá toàn diện thực trạng hoạt động cấp tín dụng cho khối DNNVV tại BIDV Bắc Đắk Lắk trong giai đoạn 2007–2010, từ đó đề xuất hệ thống giải pháp mang tính chiến lược nhằm mở rộng quy mô cho vay đi đôi với kiểm soát chất lượng nợ. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào các hoạt động cấp tín dụng ngắn, trung và dài hạn tại BIDV Bắc Đắk Lắk, hướng tới mục tiêu duy trì tốc độ tăng trưởng dư nợ doanh nghiệp từ 25% đến 30%/năm và kiểm soát tỷ lệ nợ xấu luôn dưới ngưỡng an toàn 3%.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng trên nền tảng của hai lý thuyết kinh tế tài chính kinh điển: Lý thuyết thông tin bất đối xứng (Asymmetric Information Theory) của Akerlof và Stiglitz - Weiss, cùng với Lý thuyết trung gian tài chính (Financial Intermediation Theory). Khung lý thuyết giải thích rõ hiện tượng lựa chọn đối nghịch và rủi ro đạo đức, nguyên nhân chính khiến các ngân hàng thương mại thường thắt chặt điều kiện tín dụng hoặc yêu cầu tỷ lệ tài sản bảo đảm cao đối với các doanh nghiệp có quy mô vốn nhỏ và hệ thống kế toán chưa chuẩn hóa.

Mô hình nghiên cứu chuẩn hóa tập trung vào ba trụ cột cơ bản: mở rộng quy mô tín dụng (tăng trưởng dư nợ và số lượng khách hàng), nâng cao chất lượng tín dụng (kiểm soát nợ xấu và nợ quá hạn), và phát triển sản phẩm dịch vụ mới phù hợp với đặc thù sản xuất kinh doanh địa phương. Nghiên cứu vận dụng 4 khái niệm cốt lõi:

1. Tín dụng ngân hàng theo Luật các Tổ chức tín dụng;
2. Doanh nghiệp nhỏ và vừa được định danh theo Nghị định 56/2009/NĐ-CP với tiêu chí quy mô vốn dưới 100 tỷ đồng hoặc số lao động dưới 300 người;
3. Mở rộng quy mô tín dụng đo lường bằng tốc độ tăng trưởng dư nợ thời điểm và dư nợ bình quân trên một khách hàng;
4. Chất lượng tín dụng được đánh giá thông qua tỷ lệ nợ xấu từ nhóm 3 đến nhóm 5 theo Quyết định 493/QĐ-NHNN với giới hạn an toàn dưới 5%.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng nguồn dữ liệu thứ cấp được trích xuất từ các báo cáo tài chính, báo cáo hoạt động tín dụng thường niên của BIDV Bắc Đắk Lắk trong giai đoạn 2007–2010, kết hợp số liệu thống kê doanh nghiệp từ Sở Kế hoạch và Đầu tư tỉnh Đắk Lắk. Dữ liệu sơ cấp được thu thập thông qua khảo sát toàn bộ 57 khách hàng DNNVV đang có dư nợ tại chi nhánh và mẫu điều tra mở rộng gồm 120 DNNVV tiềm năng trên địa bàn thị xã Buôn Hồ và huyện Krông Buk. Phương pháp chọn mẫu phân tầng ngẫu nhiên được áp dụng dựa trên 3 khối ngành chính: thương mại dịch vụ chiếm 55%, công nghiệp xây dựng chiếm 25%, nông lâm nghiệp chiếm 15%.

Phương pháp phân tích dữ liệu bao gồm thống kê mô tả, phân tích so sánh chuỗi thời gian, và phân tích các chỉ số tài chính chuyên sâu. Lý do lựa chọn phương pháp này là nhằm phản ánh khách quan biến động của dư nợ tín dụng qua từng thời kỳ kinh tế, đặc biệt là giai đoạn biến động lãi suất năm 2008 khi lãi suất cho vay chạm mức 21%, giúp làm rõ mối quan hệ tương quan giữa chính sách tín dụng nội bộ và khả năng hấp thụ vốn của cộng đồng doanh nghiệp địa phương.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Phân tích số liệu thực chứng giai đoạn 2007–2010 tại BIDV Bắc Đắk Lắk ghi nhận 4 phát hiện quan trọng:

Thứ nhất, quy mô dư nợ đối với DNNVV đạt mức tăng trưởng vượt bậc 268,3%, tăng từ 37,36 tỷ đồng năm 2007 lên 137,61 tỷ đồng năm 2010. Tốc độ tăng trưởng diễn ra không đồng đều: năm 2008 chỉ tăng 29,2% do ảnh hưởng của khủng hoảng tài chính toàn cầu, nhưng đã bứt phá mạnh mẽ trong năm 2009 với mức tăng 92,3% (đạt 93,71 tỷ đồng) và tiếp tục tăng 46,8% trong năm 2010.

Thứ hai, số lượng khách hàng DNNVV thiết lập quan hệ tín dụng tăng 50%, từ 38 doanh nghiệp năm 2007 lên 57 doanh nghiệp năm 2010. Cơ cấu khách hàng ghi nhận sự chiếm ưu thế của loại hình doanh nghiệp tư nhân với tỷ trọng 44,74% và công ty TNHH với 39,47%, trong khi mô hình công ty cổ phần tăng nhanh từ 5 doanh nghiệp lên 16 doanh nghiệp vào năm 2010.

Thứ ba, cơ cấu tín dụng có sự chuyển biến tích cực về thời hạn cho vay. Tỷ lệ dư nợ trung và dài hạn trên tổng dư nợ tăng từ 25% năm 2007 lên 38% năm 2010, phần lớn tập trung tài trợ vốn xây lắp cho các dự án thủy điện vừa và nhỏ như Nhà máy thủy điện ĐăkPri và Công ty Cổ phần Thủy điện Điện lực Đắk Lắk.

Thứ tư, công tác kiểm soát an toàn vốn duy trì hiệu quả cao với tỷ lệ dư nợ có tài sản bảo đảm luôn đạt trên 95% mỗi năm. Nguồn vốn huy động tại chỗ từ khối DNNVV cũng tăng trưởng ấn tượng từ 2,91 tỷ đồng năm 2007 lên 36,45 tỷ đồng năm 2010, trong đó tiền gửi có kỳ hạn chiếm trên 90%.

Thảo luận kết quả

Diễn biến tăng trưởng dư nợ có thể được mô tả trực quan qua biểu đồ đường xu hướng giai đoạn 2007–2010, cho thấy đường cong tăng trưởng dốc đứng sau năm 2008 khi ngân hàng bắt đầu chuyển dịch mạnh từ phân khúc bán lẻ truyền thống sang tài trợ dự án doanh nghiệp. Đồng thời, bảng phân tích cơ cấu ngành nghề minh chứng rõ rệt dòng vốn tín dụng tập trung chủ yếu vào nhóm thương mại nông sản (cà phê, cao su) và xây dựng hạ tầng năng lượng.

Nguyên nhân chính dẫn đến sự mở rộng dư nợ nhanh chóng là nhờ định hướng linh hoạt của ban lãnh đạo chi nhánh trong việc tiếp cận các dự án trọng điểm và sự ổn định của nền kinh tế địa phương. Tuy nhiên, khi so sánh với tổng số 6.190 DNNVV trên toàn tỉnh, tỷ trọng thị phần phục vụ của chi nhánh còn rất khiêm tốn (dưới 1%). Kết quả này hoàn toàn tương đồng với các nghiên cứu tài chính khu vực Tây Nguyên, chỉ ra rằng việc chi nhánh đặt cách trung tâm thành phố Buôn Ma Thuột 40km cùng sự phụ thuộc quá lớn vào tài sản thế chấp bất động sản đã hạn chế khả năng mở rộng tệp khách hàng mới, đặc biệt là các doanh nghiệp khởi nghiệp thiếu tài sản bảo đảm.

Đề xuất và khuyến nghị

Dựa trên kết quả nghiên cứu thực chứng, 4 nhóm giải pháp chiến lược được đề xuất nhằm mở rộng tín dụng DNNVV tại BIDV Bắc Đắk Lắk:

Một là, đa dạng hóa gói sản phẩm tín dụng và linh hoạt hóa điều kiện cấp vốn. Phòng Quan hệ Khách hàng cần chủ trì thiết kế các sản phẩm chuyên biệt như cho vay thấu chi tài khoản doanh nghiệp, bao thanh toán nội địa và cấp tín dụng dựa trên quản lý dòng tiền xuất khẩu cà phê. Mục tiêu đặt ra là gia tăng tỷ trọng dư nợ tín chấp lên mức 15% đến 20% đối với các doanh nghiệp có xếp hạng tín dụng nội bộ loại A, hoàn thành triển khai trong vòng 12 tháng tới.

Hai là, tối ưu hóa và tinh giản quy trình thẩm định tín dụng. Khối Quản trị Tín dụng phối hợp với Phòng Quản lý Rủi ro cắt giảm 30% thời gian xử lý hồ sơ vay vốn, rút ngắn từ 7 ngày xuống tối đa 4 ngày làm việc đối với khoản vay vốn lưu động thông thường, áp dụng phân quyền phê duyệt hạn mức nhanh cho các chi nhánh phụ thuộc trước quý 2 năm 2011.

Ba là, mở rộng mạng lưới phân phối và gia tăng tiếp cận địa bàn. Ban Giám đốc chi nhánh cần phê duyệt kế hoạch nâng cấp Phòng giao dịch Ea H’Leo và Quỹ tiết kiệm Pơng Đrang thành các điểm giao dịch đa năng, đồng thời xúc tiến thành lập mới 2 điểm giao dịch tại các vùng chuyên canh cây công nghiệp tập trung trong giai đoạn 2011–2013, hướng tới mục tiêu thu hút thêm ít nhất 20 đến 25 khách hàng DNNVV mới mỗi năm.

Bốn là, nâng cao năng lực thẩm định của đội ngũ cán bộ tín dụng. Phòng Kế hoạch Tổng hợp phối hợp tổ chức định kỳ 4 đợt tập huấn chuyên sâu hàng năm cho 100% cán bộ làm công tác tín dụng (tổng số 57 cán bộ nhân viên), tập trung vào kỹ năng phân tích báo cáo tài chính thực tế và đánh giá rủi ro chuỗi cung ứng nông sản.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Nội dung và khung phân tích thực chứng của luận văn mang lại giá trị ứng dụng thiết thực cho 4 nhóm đối tượng:

Nhóm thứ nhất là Ban lãnh đạo và cán bộ quản trị tín dụng tại các ngân hàng thương mại. Luận văn cung cấp mô hình thực tiễn về việc vừa mở rộng quy mô tín dụng đạt mức tăng trưởng 31,55%/năm vừa duy trì tỷ lệ nợ xấu an toàn, giúp các nhà quản trị chi nhánh xây dựng chính sách cấp tín dụng phù hợp tại các địa bàn nông thôn và đô thị loại hai.

Nhóm thứ hai là các chủ doanh nghiệp và giám đốc tài chính thuộc khối DNNVV. Doanh nghiệp có thể nắm bắt rõ các tiêu chí xếp hạng tín dụng, yêu cầu minh bạch hóa báo cáo tài chính theo Nghị định 56/2009/NĐ-CP và phương pháp lập phương án kinh doanh khả thi nhằm tăng tỷ lệ phê duyệt hồ sơ vay vốn ngân hàng.

Nhóm thứ ba là các cơ quan quản lý nhà nước và hoạch định chính sách kinh tế địa phương như Sở Kế hoạch và Đầu tư, Ngân hàng Nhà nước Chi nhánh tỉnh Đắk Lắk. Dữ liệu thực chứng về 6.190 doanh nghiệp là cơ sở khoa học để hoàn thiện cơ chế hoạt động của Quỹ bảo lãnh tín dụng DNNVV và các chính sách hỗ trợ lãi suất sau đầu tư.

Nhóm thứ tư là giảng viên, học viên cao học và sinh viên chuyên ngành Tài chính - Ngân hàng. Công trình là tài liệu tham khảo học thuật giá trị về phương pháp nghiên cứu định lượng kết hợp định tính, cung cấp bộ chỉ tiêu đánh giá quy mô và chất lượng tín dụng bài bản cho các đề tài nghiên cứu tiếp theo.

Câu hỏi thường gặp

Yếu tố nào đóng vai trò đòn bẩy giúp dư nợ DNNVV tại BIDV Bắc Đắk Lắk tăng trưởng 268,3% trong giai đoạn 2007–2010? Sự bứt phá dư nợ từ 37,36 tỷ đồng lên 137,61 tỷ đồng xuất phát từ chiến lược tái cơ cấu danh mục cho vay, đẩy mạnh tài trợ các dự án thủy điện vừa và nhỏ như Thủy điện ĐăkPri, cùng với việc mặt bằng lãi suất giảm nhiệt sau năm 2008 kích thích nhu cầu đầu tư dài hạn của doanh nghiệp.

Tại sao số lượng DNNVV vay vốn tại chi nhánh mới chỉ chiếm khoảng 0,92% tổng số doanh nghiệp toàn tỉnh? Nguyên nhân chủ yếu do vị trí địa lý của chi nhánh nằm tại thị xã Buôn Hồ, cách trung tâm kinh tế Buôn Ma Thuột 40km, trong khi địa bàn hoạt động truyền thống tập trung vào nông hộ cá thể. Đồng thời, sự cạnh tranh gay gắt từ nhiều tổ chức tín dụng khác trên địa bàn cũng là thách thức lớn.

Ngân hàng áp dụng tiêu chuẩn pháp lý nào để nhận diện và phân loại khách hàng DNNVV? Chi nhánh áp dụng thống nhất tiêu chí phân loại theo Nghị định 56/2009/NĐ-CP dựa trên quy mô tổng nguồn vốn dưới 100 tỷ đồng hoặc số lao động dưới 300 người tùy theo ngành nghề, kết hợp hệ thống chấm điểm tín dụng nội bộ của BIDV để xác định hạn mức và lãi suất cho vay.

Chất lượng tín dụng của chi nhánh được đảm bảo như thế nào khi quy mô dư nợ tăng nhanh? Chất lượng tín dụng được kiểm soát chặt chẽ thông qua việc duy trì tỷ lệ dư nợ có tài sản bảo đảm đạt trên 95%, phân loại nợ nghiêm ngặt theo Quyết định 493/QĐ-NHNN và thực hiện trích lập dự phòng rủi ro đầy đủ, giữ tỷ lệ nợ xấu ở mức thấp dưới 3% trong suốt giai đoạn nghiên cứu.

Giải pháp khả thi nhất để tháo gỡ rào cản tài sản thế chấp cho các DNNVV là gì? Giải pháp then chốt là đẩy mạnh hình thức cấp tín dụng quản lý dòng tiền qua tài khoản thanh toán, kết hợp nghiệp vụ bao thanh toán và cơ chế bảo lãnh từ Quỹ bảo lãnh tín dụng địa phương, giúp doanh nghiệp tiếp cận vốn lưu động mà không phụ thuộc hoàn toàn vào bất động sản.

Kết luận

Nghiên cứu về hoạt động mở rộng tín dụng đối với DNNVV tại BIDV Bắc Đắk Lắk giai đoạn 2007–2010 mang lại những đóng góp khoa học và thực tiễn sâu sắc:

• Hệ thống hóa toàn diện cơ sở lý luận về tín dụng ngân hàng thương mại và vai trò đòn bẩy tài chính của tín dụng đối với khu vực DNNVV trong nền kinh tế thị trường.
• Đánh giá chân thực bức tranh tăng trưởng dư nợ đạt 137,61 tỷ đồng với 57 khách hàng doanh nghiệp, đồng thời chỉ ra điểm nghẽn thị phần khi chỉ phục vụ khoảng 0,92% tổng số DNNVV toàn tỉnh.
• Khẳng định mối quan hệ biện chứng giữa mở rộng quy mô cho vay và kiểm soát rủi ro thông qua việc duy trì tỷ lệ tài sản bảo đảm trên 95%.
• Đề xuất hệ thống 4 nhóm giải pháp mang tính hành động cao, từ đa dạng hóa sản phẩm, rút ngắn 30% thời gian thẩm định, đến mở rộng mạng lưới phân phối tại địa bàn Tây Bắc Đắk Lắk.
• Cung cấp mô hình quản trị tín dụng tham chiếu hiệu quả cho hệ thống các ngân hàng thương mại hoạt động tại địa bàn nông nghiệp trọng điểm.

Kế hoạch hành động trong giai đoạn tiếp theo cần tập trung hoàn thiện hạ tầng công nghệ ngân hàng bán lẻ và chuẩn hóa xếp hạng tín dụng nội bộ. Các nhà quản trị ngân hàng và chuyên gia tài chính được khuyến khích ứng dụng ngay các phát hiện từ công trình nghiên cứu này để tối ưu hóa chiến lược kinh doanh tín dụng doanh nghiệp bền vững.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1 NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ MỞ RỘNG TÍN DỤNG ĐỐI VỚI DNNVV 1. KHÁI QUÁT MỘT SỐ VẤN ĐỀ VỀ TÍN DỤNG 1. Ngân hàng thương mại Cùng với sự phát triển của sản xuất và lưu thông hàng hoá, NHTM đã ra đời và có ý nghĩa vô cùng quan trọng đối với sự phát triển của nền kinh tế. NHTM đã hình thành và tồn tại như một tất yếu khách quan nhằm đáp ứng nhu cầu của nền kinh tế hàng hoá.

Sản xuất, lưu thông hàng hoá càng phát triển thì nhu cầu giao lưu giữa các vùng càng tăng. Tuy nhiên, do sự khác biệt giữa các vùng về tiền tệ cũng như sự khác biệt về địa lý dẫn đến sự xuất hiện về nhu cầu đổi tiền cũng như gửi tiền và thanh toán hộ của các thương gia. Và cũng chính nhờ hoạt động nhận tiền gửi và thanh toán hộ mà những người giữ tiền đã nắm trong tay một khối lượng tiền lớn. Từ đó, họ dễ dàng thực hiện hoạt động cho vay do tính vô danh của tiền tệ.

NHTM đã ra đời từ đó cùng với những nghiệp vụ cơ bản của nó. Đến nay, hoạt động của NHTM đã mở rộng không chỉ về quy mô mà chất lượng, loại hình các dịch vụ cũng ngày càng gia tăng, đáp ứng nhu cầu của khách hàng. Từ đó, NHTM đã trở thành một bộ phận không thể thiếu của nền kinh tế, hoạt động của nó ảnh hưởng mạnh mẽ đến sự phát triển của nền kinh tế. Trải qua thời gian dài với những biến động của nền kinh tế, rất nhiều khái niệm về NHTM đã được hình thành và được xem xét ở nhiều khía cạnh khác nhau.

Một cách tiếp cận dựa trên những dịch vụ mà NH mang lại như: NHTM là loại hình tổ chức tài chính tiền tệ cung cấp một danh mục các dịch vụ tài chính đa dạng nhất, đặc biệt là nghiệp vụ TD, tiết kiệm, dịch vụ thanh toán và thực hiện nhiều chức năng tài chính nhất so với bất kỳ một tổ chức kinh tế nào trong nền kinh tế. Hay theo pháp lệnh Ngân hàng 23/5/1990 của Hội đồng Nhà nước xác định: NHTM là tổ chức kinh doanh tiền tệ mà hoạt động chủ yếu thường xuyên là nhận Luan van 5 tiền gửi từ khách hàng với trách nhiệm hoàn trả và sử dụng số tiền đó để cho vay, thực hiện nghiệp vụ chiết khấu và làm phương tiện thanh toán. Và theo luật NHNN định nghĩa: Hoạt động NH là hoạt động kinh doanh tiền tệ và dịch vụ NH với nội dung thường xuyên là nhận tiền gửi và sử dụng số tiền này để cấp tín dụng, cung ứng dịch vụ thanh toán. Như vậy, nhìn chung từ khái niệm chúng ta có thể thấy rằng NHTM có các đặc trưng cơ bản sau: - Là tổ chức được phép nhận ký thác của công chúng với trách nhiệm hoàn trả.

- Được phép nhận ký thác để cho vay, chiết khấu và thực hiện các nghiệp vụ tài chính khác. Từ đó, có thể hiểu NHTM là một loại hình DN đặc biệt, hoạt động kinh doanh trên lĩnh vực tín dụng với với mục đích thu lợi nhuận. Tín dụng và các loại tín dụng a. Khái niệm và bản chất của tín dụng ngân hàng - Khái niệm tín dụng ngân hàng Tín dụng NH là hoạt động mà NH cấp tín dụng cho khách hàng dưới hình thức cho vay, bảo lãnh, chiết khấu thương phiếu và giấy tờ có giá, cho thuê tài chính và các hình thức khác theo quy định của NHNN.

Hay nói cách khác, tín dụng NH là quan hệ chuyển nhượng quyền sử dụng vốn từ NH cho KH trong khoảng thời gian nhất định với một khoản chi phí nhất định. Tín dụng NH là loại tín dụng chủ đạo trong nền kinh tế, góp phần thúc đẩy kinh tế ngày càng phát triển. Do đó, có thể nói “sức khỏe” của một quốc gia sẽ được phản ánh qua hệ thống NHTM của quốc gia đó. - Bản chất của tín dụng ngân hàng + Tài sản giao dịch trong quan hệ tín dụng NH bao gồm hai hình thức đó là tiền (cho vay) và hàng hóa (cho thuê).

+ Đây là quan hệ chuyển nhượng mang tính chất tạm thời. + Tính hoàn trả. Lượng vốn được chuyển nhượng phải được hoàn trả cả về thời gian và giá trị. Luan van 6 + Quan hệ tín dụng dựa trên cơ sở tin tưởng giữa người cho vay và người đi vay.

Đây là điều kiện tiên quyết để thiết lập quan hệ tín dụng, cơ sở của sự tin tưởng này là uy tín của người đi vay, giá trị tài sản thế chấp hoặc được sự bảo lãnh của bên thứ ba. Các loại tín dụng ngân hàng - Căn cứ vào thời hạn tín dụng, tín dụng NH có các loại sau + Tín dụng ngắn hạn: là loại tín dụng có thời hạn dưới một năm, được sử dụng để cho vay bổ sung vốn lưu động tạm thời của các doanh nghiệp và cho vay phục vụ nhu cầu sinh hoạt của cá nhân. + Tín dụng trung hạn: là loại tín dụng có thời hạn từ một đến năm năm. Loại tín dụng này được cung cấp để mua sắm tài sản cố định, cải tiến và đổi mới kỹ thuật, mở rộng và xây dựng các công trình nhỏ, thu hồi vốn nhanh.

+ Tín dụng dài hạn: là loại tín dụng có thời hạn trên năm năm, được sử dụng để cấp vốn cho các doanh nghiệp, đáp ứng các nhu cầu như: xây dựng cơ bản, đầu tư xây dựng xí nghiệp mới, cơ sở hạ tầng, cải tiến và mở rộng sản xuất. - Căn cứ vào tính chất luân chuyển vốn, tín dụng ngân hàng có các loại sau + Tín dụng vốn lưu động: là loại TD được dùng để hình thành vốn lưu động, được sử dụng để bù đắp mức vốn thiếu hụt tạm thời cho các tổ chức kinh tế. + Tín dụng cố định: là loại tín dụng được dùng để hình thành tài sản cố định, thường được đầu tư để mua tài sản cố định, cải tiến và đổi mới kỹ thuật, mở rộng sản xuất, xây dựng các xí nghiệp và công trình mới. - Căn cứ vào tính chất đảm bảo, tín dụng ngân hàng có các loại sau + Tín dụng bằng tín chấp: là loại cho vay không có tài sản thế chấp, cầm cố hoặc sự bảo lãnh của bên thứ ba.

Cho vay chỉ dựa vào uy tín của bản thân KH. + Tín dụng có đảm bảo: là loại cho vay được NH cung ứng phải có tài sản thế chấp hoặc cầm cố, hoặc phải có sự bảo lãnh của bên thứ ba. - Căn cứ vào mối quan hệ giữa các chủ thể, tín dụng NH có các loại sau + Tín dụng trực tiếp: NH cấp vốn trực tiếp cho khách hàng có nhu cầu và khách hàng trực tiếp trả nợ vay cho NH. Luan van 7 + Tín dụng gián tiếp: là khoản vay được thực hiện thông qua việc mua lại các khế ước, chứng từ nợ đã phát sinh và còn trong thời hạn thanh toán, như chiết khấu thương phiếu, mua các phiếu bán hàng tiêu dùng,… - Căn cứ vào phương pháp cấp tiền vay, tín dụng NH có các loại sau + Tín dụng từng lần: Mỗi lần vay vốn khách hàng và NH thực hiện thủ tục vay vốn cần thiết và ký kết hợp đồng tín dụng.

+ Tín dụng hạn mức: NH và khách hàng xác định và thỏa thuận một hạn mức tín dụng duy trì trong một khoản thời gian nhất định. - Căn cứ vào mục đích sử dụng vốn, tín dụng NH có các loại sau + Tín dụng sản xuất và lưu thông hàng hóa: là loại tín dụng dành cho các DN và các chủ thể kinh doanh để tiến hành sản xuất và lưu thông hàng hóa. + Tín dụng tiêu dùng: là hình thức tín dụng dành cho các cá nhân để đáp ứng các nhu cầu như: mua nhà, mua xe, du học,… 1. Đặc điểm DNNVV và ảnh hưởng của nó đến mở rộng tín dụng của NH a.

Doanh nghiệp nhỏ và vừa DNNVV là thuật ngữ dùng để phân biệt giữa các DN với nhau về quy mô hoạt động. Dựa vào các tiêu thức khác nhau người ta chia ra làm hai nhóm đó là DN lớn và DNNVV. Đối với mỗi quốc gia, việc xác định quy mô DNNVV chỉ mang tính chất tương đối. Nhìn chung trên thế giới việc phân loại DNNVV chủ yếu dựa vào hai tiêu chí: - Tiêu chí định tính: Được xây dựng dựa trên các đặc điểm cơ bản của từng DN như: trình độ về chuyên môn hóa, mức độ phức tạp trong quản lý,…Nhưng trên thực tế các tiêu chí này thường rất khó xác định, do vậy chúng chỉ dùng để tham khảo, kiểm chứng mà ít được sử dụng để xác định quy mô DNNVV.

- Tiêu chí định lượng: Được xây dựng dựa trên các tiêu chí về số lượng như: số lượng lao động; tổng giá trị tài sản; doanh thu hay lợi nhuận của DN. Các tiêu chí định lượng có vai trò Luan van 8 quan trọng trong việc xác định quy mô DN. Ở các thời kỳ khác nhau các tiêu chí này cũng rất khác nhau. Trên thực tế, việc phân chia thành doanh nghiệp lớn hay DNNVV ở các nước khác nhau cũng có sự khác nhau.

Các tiêu chí thường không cố định mà thay đổi theo từng ngành nghề và trình độ phát triển của nền kinh tế trong từng thời kỳ. Ở Việt Nam, theo nghị định số 56/2009/NĐ-CP ngày 30/6/2009 của Chính phủ thì: DNNVV là cơ sở kinh doanh đã đăng ký kinh doanh theo quy định pháp luật, được chia thành ba cấp: siêu nhỏ, nhỏ, vừa theo quy mô tổng nguồn vốn (tổng nguồn vốn tương đương tổng tài sản được xác định trong bảng cân đối kế toán của doanh nghiệp) hoặc số lao động bình quân năm (tổng nguồn vốn là tiêu chí ưu tiên). Nhìn chung, việc phân loại DNNVV dựa vào các tiêu chí như hiện nay là tương đối phù hợp với điều kiện kinh tế xã hội của Việt Nam, nhưng vẫn chưa sát với thực tế và chưa được cụ thể. Ví dụ như chỉ tiêu về lao động, chưa có sự thống nhất là số lao động thường xuyên, lao động thời vụ hay lao động có đóng bảo hiểm xã hội.

Thêm vào đó chỉ tiêu về vốn đăng ký ban đầu khi đăng ký KD thường khác xa so với vốn thực tế đưa vào KD hàng năm. Phân loại DNNVV Quy mô DN siêu nhỏ Doanh nghiệp nhỏ Doanh nghiệp vừa Số lao động Tổng nguồn Số lao Tổng nguồn Số lao động vốn động vốn Khu vực 1. Nông, lâm 10 người trở 20 tỷ đồng từ trên 10 Từ trên 20 từ trên 200 nghiệp và thủy xuống trở xuống người đến tỷ đồng đến người đến sản 200 người 100 tỷ đồng 300 người 2.