phần mở đầu, kết luận và danh mục tài liệu tham khảo, luận văn được kết cấu gồm 3 chương: Chƣơng 1: Cơ sở lý thuyết về cho vay tiêu dùng tại NHTM. Chƣơng 2: Thực trạng cho vay tiêu dùng tại Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam Chi nhánh Phú Xuân tỉnh Thừa thiên Huế Chƣơng 3: Giải pháp mở rộng cho vay tiêu dùng tại Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam Chi nhánh Phú Xuân tỉnh Thừa thiên Huế 4 Luan van Chƣơng 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN CHO VAY TIÊU DÙNG TẠI NGÂN HÀNG THƢƠNG MẠI 1. Hoạt động cơ bản của Ngân hàng thƣơng mại: 1.1 Khái niệm về cho vay của ngân hàng thương mại Trong thực tế cuộc sống thuật ngữ cho vay được hiểu theo nhiều nghĩa khác nhau; ngay cả trong quan hệ tài chính, tuỳ theo từng bối cảnh cụ thể mà thuật ngữ cho vay có thuật ngữ riêng. Trong quan hệ tài chính, tín dụng có thể được hiểu như sau : + Xét trên góc độ dịch chuyển dịch vốn cho vay từ chủ thể thặng dư tiết kiệm sang chủ thể thiếu hụt tiết kiệm thì cho vay được coi là chuyển dịch qũy từ người đi vay sang cho người đi vay.
+ Trong quan hệ tài chính cụ thể, cho vay là một giao dịch về tài sản trên cơ sở có hoàn lại giữa hai chủ thể + Cho vay còn có nghĩa là một số tiền mà các định chế tài chính cung cấp cho khách hàng. + Cho vay là một giao dịch tài sản ( tiền hoặc hàng hoá ) giữa bên cho vay ( ngân hàng và các định chế tài chính khác ) và bên đi vay ( cá nhân, doanh nghiệp và các chủ thể khác ), trong đó bên cho vay chuyển giao tài sản cho bên đi vay sử dụng trong một thời gian nhất định theo thoả thuận, bên đi vay có trách nhiệm hoàn trả vô điều kiện vốn gốc và lãi cho bên cho vay khi đến hạn thanh toán Hoạt động cho vay phải đảm bảo hai nguyên tắc sau : Một là : Vay vốn phải sử dụng đúng mục đích đã thoả thuận trong hợp đồng tín dụng và có hiệu quả kinh tế. Tín dụng cung ứng cho nền kinh tế phải hướng đến mục tiêu và yêu cầu về phát triển kinh tế - xã hội trong từng giai đoạn phát triển. Hiệu quả đó trước hết là đẩy nhanh nhịp độ phát triển kinh tế hàng hoá tạo ra nhiều khối lượng sản phẩm, dịch vụ đồng thời tạo ra nhiều tích luỹ để thực hiện tái sản xuất mở rộng.
5 Luan van Hai là : Vốn vay phải hoàn trả đầy đủ cả vốn gốc và lãi theo đúng thời hạn đã cam kết trong hợp đồng tín dụng. Nếu các khoản tín dụng không đựơc hoàn trả đúng hạn thì nhất định sẽ ảnh hưởng đến khả năng trả nợ của ngân hàng 1. Các hoạt động cho vay của Ngân hàng thương mại: 1.1 Các hoạt động xã hội Các hoạt động cho vay của ngân hàng giúp cho các doanh nghiệp duy trì ổn định sản xuất, đầu tư công nghệ, thay đổi máy móc, nhờ đó nâng cao năng lực sản xuất của nền kinh tế. Ngoài ra, hoạt động cho vay tiêu dùng góp phần kích thích cầu tiêu dùng, qua đó giúp tăng trưởng kinh tế.
Trong thời gian qua, hoạt động cho vay của các ngân hàng thương mại đã mở rộng tới tất cả các thành phần kinh tế, dưới các hình thức cho vay ngày càng đa dạng: cho vay vốn lưu động, cho vay vốn cố định, cho vay mua nhà, mua trang thiết bị sinh hoạt …Đặc biệt, việc chuyển hướng cho vay tiêu dùng thực sự là một hướng kích cầu có hiệu quả. Ở trong nước bên cạnh việc đầu tư trực tiếp từ ngân sách nhà nước cho những công trình lớn, trọng điểm có ý nghĩa quốc gia thì đầu tư cho vay ngân hàng càng có vị trí thật lớn. Thông qua tín dụng mà góp phần đẩy nhanh tốc độ phát triển kinh tế, khuyến khích các nghành, các thành phần kinh tế tiếp thu và áp dụng khoa học kỹ thuật, tăng năng suất lao động, làm ra ngày càng nhiều sản phẩm cho xã hội. Nguyên tắc cho vay là có hoàn trả trực tiếp, do vậy nó thúc đẩy việc sử dụng vốn đầu tư tiết kiệm và có hiệu quả, loại bỏ những dự án đầu tư không hiệu quả từ đó giúp cho nền kinh tế của nước ta phát triển tích cực lành mạnh theo đúng định hướng đã đề ra.
Cho vay là hoạt động mà nguồn vốn được lấy từ nguồn tiết kiệm và tích lũy trong xã hội, vì vậy nó cho phép khai thác và sử dụng triệt để các nguồn vốn trong xã hội để tận dụng các tiềm năng về lao động, đất đai, tài nguyên thiên nhiên để mở rộng và phát triển quy mô sản xuất kinh doanh trong xã hội. 6 Luan van Đáp ứng nhu cầu vốn để duy trì quá trình sản xuất được liên tục đồng thời góp phần đầu tư phát triển kinh tế. Việc phân phối vốn cho vay đã góp phẩn điều hòa vốn trong toàn bộ nền kinh tế. Mặt khác tín dụng là cầu nối giữa tiết kiệm và đầu tư.
Nó là động lực để kích thích tiết kiệm đồng thời là phương tiện đáp ứng nhu cầu về vốn cho đầu tư phát triển.2 Hoạt động cho vay đối với ngân hàng Hoạt động cho vay là hoạt động chủ yếu và quan trọng nhất của ngân hàng, mang lại thu nhập lớn nhất cho ngân hàng. Một ngân hàng lớn, có uy tín sẽ mở rộng quy mô cho vay, ngược lại một ngân hàng cho vay được nhiều thì cũng chứng tỏ uy tín của ngân hàng cao. Từ đó giúp cho ngân hàng sẽ mở rộng và phát triển các hoạt động khác như hoạt động huy động vốn, hoạt động thanh toán, bảo lãnh … 1. Vai trò đối với người đi vay Hỗ trợ đổi mới công nghệ nâng cao hiệu quả sản xuất: cho vay ảnh hưởng đến tăng trưởng bằng cách làm thay đổi tỷ lệ tiết kiệm và thông qua sự tài trợ vốn cho các doanh nghiệp trong việc mở rộng sản xuất cả về chiều sâu và chiều rộng, mà chủ yếu là đầu tư vào công nghệ, nâng cao sức cạnh tranh của doanh nghiệp.
Trong nền kinh tế sản xuất hàng hóa, cho vay là một trong những nguồn hình thành vốn lưu động và tài sản cố định cho các doanh nghiệp. Nên hoạt động đã góp phần động viên vật tư hàng hóa đi vào sản xuất, thúc đẩy tiến bộ khoa học kỹ thuật, đẩy nhanh quá trình tái sản xuất cho các doanh nghiệp. Thông qua việc giám sát chặt chẽ quá trình sử dụng vốn của ngân hàng, giúp cho người đi vay sử dụng vốn hợp lý và đúng đắn hơn từ đó tăng hiệu quả của việc sử dụng vốn. Nhờ đi vay ngân hàng mà những người đi vay tiết kiệm được được thời gian, chi phí, đáp ứng nhanh, kịp thời khi họ cần vốn.
Việc chuyển dịch vốn trực tiếp giữa các chủ thể thặng dư và thiếu hụt vốn đòi hỏi tiêu tốn nhiều thời gian 7 Luan van và chi phí của cả hai bên: thu thập và sử dụng thông tin, trong nhiều trường hợp các nhu cầu này không thể tương thích và giao dịch không thể diễn ra. Ngoài ra họ còn được ngân hàng tư vấn, giúp đỡ khi họ gặp những khó khăn, vướng mắc trong quá trình sử dụng vốn của mình. Đặc trưng cơ bản của vốn cho vay là sự vận động trên cơ sở có hoàn trả và có cổ tức, nhờ vậy mà hoạt động cho vay đã kích thích người vốn vay phải sử dụng vốn có hiệu quả, giảm thiểu chi phí sản xuất, tăng vòng quay của vốn, nâng cao doanh lợi của việc sử dụng vốn vay. Hoạt động cho vay tiêu dùng tại Ngân hàng thƣơng mại: 1.
Khái niệm cho vay tiêu dùng Theo luật của các Tổ chức tín dụng năm 2010: “ Cho vay là hình thức cấp tín dụng, theo đó bên cho vay giao hoặc cam kết giao cho khách hàng một khoản tiền để sử dụng vào mục đích xác định trong một thời gian nhất định theo thỏa thuận với nguyên tắc có hoàn trả cả gốc và lãi”[17] Cho vay là nghiệp vụ sinh lời chủ yếu trong hoạt động kinh doanh ngân hàng. Cho vay được chia ra làm nhiều loại gồm cả cho vay kinh doanh và cho vay tiêu dùng, trong đó cho vay tiêu dùng cũng là hoạt động góp phần đem lại nguồn thu nhập đáng kể trong hoạt động kinh doanh của ngân hàng. Đặc điểm cho vay tiêu dùng a. Đặc điểm về khách hàng cho vay tiêu dùng Là cá nhân và hộ gia đình b.
Đặc điểm về quy mô vốn vay Số lượng khách hàng lớn nhưng quy mô từng món vay thường nhỏ. Đặc điểm về lãi suất Lãi suất thường cao hơn so với các hình thức cho vay khác, do chi phí các khoản vay này cũng thường cao hơn. Những loại hình cho vay tiêu dùng a. Căn cứ vào mục đích sử dụng vốn của khách hàng - Cho vay tiêu dùng cư trú - Cho vay tiêu dùng phi cư trú Các khoản cho vay này thường nhỏ lẻ, và thời hạn vay ngắn hơn cho vay tiêu dùng cư trú.
Căn cứ vào phương pháp hoàn trả Phân loại cho vay tiêu dùng căn cứ phương pháp hoàn trả gồm có 3 loại: - Cho vay tiêu dùng trả góp - Cho vay tiêu dùng phi trả góp - Cho vay tiêu dùng tuần hoàn c. Căn cứ xuất xứ tín dụng Cho vay tiêu dùng gồm 2 loại: - Cho vay tiêu dùng gián tiếp - Cho vay tiêu dùng trực tiếp 1. Các yếu tố ảnh hƣởng tới việc mở rộng cho vay tiêu dùng của Ngân hàng thƣơng mại 1. Quan điểm về mở rộng cho vay tiêu dùng Trong nền kinh tế thị trường có sự cạnh tranh gay gắt, bất cứ một doanh nghiệp nào muốn đứng vữngvà phát triển trong hoạt động sản xuất-kinh doanh, đòi hỏi doanh nghiệp phải không ngừng mở rộng và cải thiện chất lượng sản phẩm, dịch vụ của mình nhằm đáp ứng tốt nhất nhu cầu đặt ra của nền kinh tế.
Mở rộng cho vay tiêu dùng là việc ngân hàng sử dụng một hệ thống các giải pháp mở rộng quy mô cho vay nhằm tăng trưởng thu nhập cho ngân hàng nhưng vẫn đảm bảo được chất lượng dịch vụ cũng như kiểm soát được rủi ro trong hoạt động cho vay, đồng thời phục vụ cho chiến lược kinh doanh của ngân hàng. Nội dung mở rộng cho vay tiêu dùng của Ngân hàng thương mại Mở rộng cho vay tiêu dùng là việc NHTM thực hiện các mục tiêu sau: 9 Luan van a. Mở rộng về quy mô + Thu hút thêm khách hàng mới + Tăng trưởng dư nợ b.