Luận Văn Thạc Sĩ Về Mở Rộng Cho Vay Làng Nghề Tại Ngân Hàng Thương Mại Cổ Phần Công Thương Việt Nam

Luận văn thạc sĩ phân tích mở rộng cho vay làng nghề tại ngân hàng thương mại cổ phần công thương Việt Nam, đề xuất giải pháp hiệu quả.

• Trường học: Ngân hàng Thương mại Cổ phần Công Thương Việt Nam
• Chuyên ngành: Kinh tế
• Đề tài: Mở Rộng Cho Vay Làng Nghề Tại Ngân Hàng Thương Mại Cổ Phần Công Thương Việt Nam
• Loại tài liệu: luận văn thạc sỹ
• Năm xuất bản: 2011
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• 1. CHƯƠNG 1: LÝ LUẬN CHUNG VỀ CHO VAY LÀNG NGHỀ TẠI NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI
• 1.1. Hoạt động cho vay của ngân hàng thương mại
• 1.2. Khái niệm và đặc điểm của ngân hàng thương mại
• 1.2.1. Khái niệm
• 1.2.2. Đặc điểm
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG CHO VAY LÀNG NGHỀ TẠI NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI CỔ PHẦN CÔNG THƯƠNG VIỆT NAM
• 3. CHƯƠNG 3: GIẢI PHÁP MỞ RỘNG CHO VAY LÀNG NGHỀ TẠI NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI CỔ PHẦN CÔNG THƯƠNG VIỆT NAM
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Mở Rộng Cho Vay Làng Nghề Tại NHCTVN

Mở rộng cho vay làng nghề tại Ngân hàng Thương mại Cổ phần Công Thương Việt Nam (NHCTVN) là một chủ đề quan trọng trong bối cảnh phát triển kinh tế hiện nay. Làng nghề không chỉ đóng góp vào nền kinh tế mà còn tạo ra nhiều việc làm cho người dân. Tuy nhiên, việc cho vay tại các làng nghề vẫn còn nhiều hạn chế. Do đó, việc tìm hiểu và mở rộng cho vay làng nghề là cần thiết để nâng cao hiệu quả hoạt động của ngân hàng.

1.1. Khái Niệm Về Cho Vay Làng Nghề

Cho vay làng nghề là hình thức cấp tín dụng cho các hộ sản xuất, doanh nghiệp nhỏ trong các làng nghề nhằm hỗ trợ phát triển sản xuất và kinh doanh. Hình thức này giúp các làng nghề có nguồn vốn để mở rộng quy mô và nâng cao chất lượng sản phẩm.

1.2. Vai Trò Của NHCTVN Trong Phát Triển Làng Nghề

NHCTVN đóng vai trò quan trọng trong việc cung cấp vốn cho các làng nghề, giúp họ phát triển sản xuất và nâng cao khả năng cạnh tranh. Ngân hàng cũng hỗ trợ các chính sách tín dụng phù hợp với đặc thù của từng làng nghề.

II. Thách Thức Trong Hoạt Động Cho Vay Làng Nghề Tại NHCTVN

Mặc dù NHCTVN đã có những nỗ lực trong việc cho vay làng nghề, nhưng vẫn gặp phải nhiều thách thức. Các vấn đề như quy mô cho vay nhỏ, hạn chế trong việc tiếp cận khách hàng và thiếu thông tin về các làng nghề là những rào cản lớn.

2.1. Quy Mô Dư Nợ Còn Nhỏ

Dư nợ cho vay làng nghề tại NHCTVN hiện chỉ chiếm một tỷ lệ nhỏ trong tổng dư nợ của ngân hàng. Điều này cho thấy sự chưa tương xứng giữa nhu cầu và khả năng đáp ứng của ngân hàng.

2.2. Thiếu Thông Tin Về Khách Hàng

Việc thiếu thông tin đầy đủ về các làng nghề và khách hàng tiềm năng khiến NHCTVN gặp khó khăn trong việc xây dựng các chính sách cho vay phù hợp.

III. Giải Pháp Mở Rộng Cho Vay Làng Nghề Tại NHCTVN

Để mở rộng cho vay làng nghề, NHCTVN cần áp dụng nhiều giải pháp đồng bộ. Các giải pháp này không chỉ giúp tăng cường khả năng tiếp cận vốn mà còn nâng cao chất lượng dịch vụ cho khách hàng.

3.1. Cải Tiến Chính Sách Tín Dụng

Cần xây dựng chính sách tín dụng riêng cho các hộ kinh doanh và doanh nghiệp siêu nhỏ, nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho họ tiếp cận vốn.

3.2. Tăng Cường Hoạt Động Marketing

NHCTVN cần đẩy mạnh các hoạt động marketing để quảng bá dịch vụ cho vay làng nghề, từ đó thu hút nhiều khách hàng hơn.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Của Cho Vay Làng Nghề Tại NHCTVN

Việc cho vay làng nghề không chỉ mang lại lợi ích cho ngân hàng mà còn góp phần vào sự phát triển kinh tế địa phương. Các dự án cho vay thành công đã giúp nhiều làng nghề phát triển bền vững.

4.1. Kết Quả Đạt Được Từ Cho Vay Làng Nghề

Nhiều làng nghề đã sử dụng vốn vay để mở rộng sản xuất, nâng cao chất lượng sản phẩm và tăng cường khả năng cạnh tranh trên thị trường.

4.2. Những Bài Học Kinh Nghiệm

Các bài học từ những dự án cho vay thành công có thể giúp NHCTVN cải thiện quy trình cho vay và phát triển các sản phẩm dịch vụ phù hợp hơn.

V. Kết Luận Về Mở Rộng Cho Vay Làng Nghề Tại NHCTVN

Mở rộng cho vay làng nghề tại NHCTVN là một nhiệm vụ quan trọng nhằm thúc đẩy phát triển kinh tế địa phương. Cần có những chính sách và giải pháp đồng bộ để nâng cao hiệu quả hoạt động cho vay, từ đó khẳng định vị thế của NHCTVN trong lĩnh vực này.

5.1. Tương Lai Của Cho Vay Làng Nghề

Với những nỗ lực cải tiến và mở rộng, NHCTVN có thể trở thành ngân hàng hàng đầu trong lĩnh vực cho vay làng nghề tại Việt Nam.

5.2. Đề Xuất Chính Sách Hỗ Trợ

Cần có sự hỗ trợ từ Nhà nước và các tổ chức liên quan để tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động cho vay làng nghề, giúp nâng cao hiệu quả và bền vững.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Việt Nam hiện có gần 3.000 làng nghề truyền thống và làng nghề mới đang hoạt động sôi nổi trên khắp cả nước, đóng vai trò đòn bẩy kinh tế quan trọng tại khu vực nông thôn. Tuy nhiên, quy mô vốn tín dụng thương mại chảy vào khu vực này vẫn còn rất khiêm tốn. Tại Ngân hàng Thương mại Cổ phần Công Thương Việt Nam, tổng dư nợ cho vay làng nghề trong giai đoạn nghiên cứu chỉ đạt 1.039 tỷ đồng, chiếm vỏn vẹn 0,39% trong tổng dư nợ cấp tín dụng cho nền kinh tế. Thực trạng này chỉ ra sự chênh lệch lớn giữa tiềm năng phát triển của các cơ sở sản xuất tiểu thủ công nghiệp và mức độ cung ứng vốn thực tế của hệ thống ngân hàng thương mại.

Vấn đề cốt lõi của nghiên cứu là giải quyết bài toán đầu tư vốn còn mang tính cầm chừng, phân tán và chưa tương xứng với vị thế của một ngân hàng thương mại hàng đầu quốc gia. Mục tiêu cụ thể của luận văn tập trung vào ba nhiệm vụ trọng tâm: hệ thống hóa lý luận khoa học về tín dụng làng nghề; phân tích, đánh giá toàn diện thực trạng cho vay làng nghề tại hệ thống Ngân hàng Thương mại Cổ phần Công Thương Việt Nam từ năm 2007 đến hết tháng 6 năm 2011; từ đó xây dựng hệ thống giải pháp mang tính chiến lược nhằm mở rộng thị phần, tăng quy mô và nâng cao chất lượng tín dụng.

Phạm vi nghiên cứu bao quát toàn bộ mạng lưới 151 chi nhánh trên toàn quốc trong khung thời gian từ 2007 đến tháng 6 năm 2011. Kết quả nghiên cứu mang ý nghĩa thực tiễn sâu sắc khi cung cấp căn cứ giúp ngân hàng tối ưu hóa cơ cấu danh mục cho vay, nâng tỷ trọng đóng góp của khu vực làng nghề vào tổng thu nhập từ hoạt động tín dụng, đồng thời hỗ trợ trực tiếp cho chương trình công nghiệp hóa nông nghiệp và xây dựng nông thôn mới bền vững.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng trên nền tảng lý thuyết trung gian tài chính và lý thuyết thông tin bất đối xứng trong hoạt động ngân hàng thương mại. Lý thuyết trung gian tài chính giải thích vai trò của ngân hàng trong việc huy động các nguồn vốn tạm thời nhàn rỗi trong xã hội để phân bổ hiệu quả vào các hoạt động sản xuất kinh doanh thông qua hợp đồng tín dụng. Bên cạnh đó, lý thuyết thông tin bất đối xứng của Akerlof cùng mô hình phân bổ hạn mức tín dụng của Stiglitz và Weiss làm sáng tỏ rào cản lựa chọn đối nghịch và rủi ro đạo đức, lý giải vì sao các tổ chức tín dụng thường áp dụng điều kiện khắt khe về tài sản bảo đảm đối với các hộ sản xuất nhỏ lẻ.

Khung phân tích rủi ro tín dụng của đề tài tuân thủ các chuẩn mực quản trị quốc tế theo định hướng Basel II, kết hợp quy định phân loại nợ 5 nhóm theo Quyết định 493/2005/QĐ-NHNN và Quyết định 18/2007/QĐ-NHNN của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam. Các khái niệm cốt lõi được chuẩn hóa trong luận văn bao gồm:

• Làng nghề: Cụm dân cư nông thôn có trên 50% số hộ cùng lao động tham gia hoạt động ngành nghề phi nông nghiệp, với tỷ trọng giá trị sản xuất và thu nhập chiếm trên 50% tổng thu nhập toàn làng.
• Cho vay làng nghề: Nghiệp vụ cấp tín dụng trực tiếp hoặc gián tiếp cho doanh nghiệp, hợp tác xã và hộ kinh doanh thuộc địa bàn làng nghề đã được công nhận.
• Mở rộng cho vay làng nghề: Gia tăng đồng bộ về quy mô dư nợ, số lượng khách hàng, phạm vi địa bàn và đa dạng hóa các phương thức cấp vốn an toàn.

Phương pháp nghiên cứu

Nguồn dữ liệu của luận văn kết hợp giữa dữ liệu sơ cấp thu thập qua các báo cáo nghiệp vụ nội bộ và dữ liệu thứ cấp từ Báo cáo thường niên giai đoạn 2007 đến 2011 của Ngân hàng Thương mại Cổ phần Công Thương Việt Nam, kỷ yếu thống kê ngành ngân hàng và báo cáo phát triển nông thôn.

Cỡ mẫu khảo sát bao gồm toàn bộ 151 chi nhánh trong hệ thống ngân hàng, trong đó đi sâu phân tích mẫu chọn chủ đích gồm 20 chi nhánh tiêu biểu đang phát sinh dư nợ thực tế tại 45 cụm làng nghề lớn (như gốm sứ Bát Tràng, dệt lụa Vạn Phúc, chế biến nông sản và mây tre đan xuất khẩu). Phương pháp chọn mẫu chủ đích được áp dụng nhằm đảm bảo tính đại diện cho cả loại hình làng nghề truyền thống lẫn làng nghề mới, phản ánh chính xác đặc thù vận hành của dòng vốn tín dụng.

Phương pháp phân tích bao gồm thống kê mô tả, so sánh chuỗi thời gian, phân tích tỷ số tài chính (tỷ lệ nợ xấu, vòng quay vốn, biên thu nhập lãi thuần) và phương pháp quy nạp kinh tế. Lý do lựa chọn tổ hợp phương pháp này là nhằm lượng hóa trực quan các biến động về quy mô, chất lượng tài sản và hiệu quả hoạt động qua các năm tài chính, loại bỏ các nhận định cảm tính và tạo cơ sở vững chắc cho các đề xuất mang tính khả thi cao.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Nghiên cứu thực trạng cấp tín dụng giai đoạn 2007 đến tháng 6 năm 2011 đã rút ra bốn phát hiện cốt lõi:

• Thứ nhất, quy mô tín dụng làng nghề còn ở mức rất khiêm tốn so với tốc độ tăng trưởng chung của ngân hàng. Trong khi tổng dư nợ cho vay toàn hệ thống tăng trưởng vượt bậc với mức tăng 35,1% vào năm 2009 và 43,5% vào năm 2010, thì dư nợ cho vay làng nghề chỉ đạt 1.039 tỷ đồng tại thời điểm cuối kỳ khảo sát, chiếm tỷ trọng siêu nhỏ 0,39% tổng dư nợ nền kinh tế.

• Thứ hai, độ bao phủ mạng lưới và tệp khách hàng còn hạn chế. Trong tổng số gần 3.000 làng nghề trên cả nước, ngân hàng mới chỉ tiếp cận và giải ngân vốn tại 45 làng nghề (tương đương khoảng 1,5%), với 20 trên tổng số 151 chi nhánh tham gia khai thác phân khúc này.

• Thứ ba, cơ cấu tín dụng mất cân đối về chủ thể vay vốn và kỳ hạn tài trợ. Nhóm khách hàng là cá nhân và hộ gia đình chiếm tỷ trọng áp đảo trên 60% tổng dư nợ làng nghề, trong khi tỷ trọng cho vay các doanh nghiệp nhỏ và hợp tác xã còn thấp. Dư nợ trung và dài hạn dao động ở mức 20% đến 30%, trong khi 70% đến 80% còn lại là vốn lưu động ngắn hạn.

• Thứ tư, điều kiện tài sản bảo đảm chặt chẽ giúp kiểm soát chất lượng nợ ở mức tối ưu. Hầu hết các khoản vay làng nghề đều được bảo đảm bằng tài sản với tỷ lệ quy định giá trị tài sản thế chấp đạt khoảng 143% dư nợ (tương đương tỷ lệ cho vay tối đa 70% giá trị định giá). Nhờ vậy, tỷ lệ nợ xấu (từ nhóm 3 đến nhóm 5) tại phân khúc làng nghề luôn duy trì ở ngưỡng an toàn dưới 1,6% (đạt 0,66% năm 2010 và 1,58% vào tháng 6 năm 2011).

Thảo luận kết quả

Dữ liệu nghiên cứu được biểu diễn trực quan thông qua các bảng phân loại dư nợ theo kỳ hạn, bảng phân nhóm nợ và biểu đồ tương quan giữa số lượng khách hàng với quy mô tăng trưởng doanh số thu nợ. Việc phân tích biểu đồ biến động doanh số giải ngân giai đoạn 2007 – 2011 cho thấy dòng vốn có tính chất mùa vụ rất rõ rệt, phản ánh đúng chu kỳ gom hàng nguyên liệu và xuất khẩu hàng tiểu thủ công nghiệp vào các tháng cuối năm.

Mô hình so sánh cơ cấu dư nợ làng nghề và dư nợ toàn ngân hàng:
+---------------------------------------------------------------+
| Tổng dư nợ toàn ngân hàng:               100%                 |
| Trong đó: Dư nợ cho vay làng nghề:       0,39% (1.039 tỷ đồng)|
+---------------------------------------------------------------+
| Cơ cấu dư nợ làng nghề theo đối tượng:                       |
| - Khách hàng cá nhân, hộ sản xuất:       > 60%                |
| - Doanh nghiệp, hợp tác xã:              < 40%                |
+---------------------------------------------------------------+
| Cơ cấu dư nợ làng nghề theo kỳ hạn:                          |
| - Cho vay ngắn hạn:                      70% - 80%            |
| - Cho vay trung và dài hạn:              20% - 30%            |
+---------------------------------------------------------------+

Nguyên nhân dẫn đến những nút thắt trên xuất phát từ cả hai phía. Về chủ quan, mô hình xử lý tín dụng của ngân hàng thời kỳ này chưa tách bạch triệt để giữa khâu tiếp thị và khâu thẩm định rủi ro; chính sách sản phẩm còn rập khuôn theo hình thức cho vay từng lần hoặc cấp hạn mức truyền thống, thiếu vắng các gói tài trợ chuỗi cung ứng. Cán bộ tín dụng còn tâm lý e ngại rủi ro khi tiếp xúc với các hộ sản xuất không có sổ sách kế toán chuẩn mực. Về khách quan, phần lớn cơ sở làng nghề có quy mô vốn tự có nhỏ, năng lực quản trị theo kinh nghiệm và thiếu tài sản thế chấp có giấy chứng nhận quyền sở hữu hợp pháp.

Khi so sánh với các nghiên cứu tương đồng trong lĩnh vực tài chính vi mô nông thôn, kết quả này khẳng định quy luật: rào cản thông tin bất đối xứng và yêu cầu tài sản thế chấp khắt khe là nguyên nhân hàng đầu khiến các hộ sản xuất làng nghề bị đẩy sang khu vực tín dụng phi chính thức, dù tỷ suất sinh lời trên dư nợ của nhóm khách hàng này đạt mức tương đối cao so với mặt bằng chung.

Đề xuất và khuyến nghị

Nhằm hiện thực hóa mục tiêu mở rộng cho vay làng nghề bền vững, ngân hàng cần triển khai đồng bộ năm nhóm giải pháp chiến lược sau:

• Tái cơ cấu mô hình tổ chức và quy trình thẩm định tín dụng: Phân tách rõ ràng giữa bộ phận quan hệ khách hàng phụ trách tiếp thị, phát triển thị trường và bộ phận quản lý rủi ro chuyên trách thẩm định phương án kinh doanh cùng tài sản bảo đảm. Chủ thể thực hiện: Hội đồng quản trị và Ban Tổng giám đốc. Mục tiêu cụ thể: Rút ngắn thời gian xét duyệt hồ sơ vay vốn từ 5-7 ngày xuống dưới 48 giờ, tăng năng suất xử lý hồ sơ tín dụng lên 25% trong vòng 12 tháng.

• Ban hành gói sản phẩm tín dụng đặc thù cho làng nghề: Thiết kế "Gói tài trợ vốn làng nghề" với cơ chế cấp tín dụng linh hoạt, mở rộng hình thức cho vay thấu chi, cho vay theo chuỗi liên kết và bao thanh toán dựa trên các hợp đồng kinh tế đầu ra có bảo lãnh. Chủ thể thực hiện: Khối Khách hàng Doanh nghiệp vừa và nhỏ kết hợp Khối Dịch vụ. Mục tiêu cụ thể: Nâng tỷ trọng dư nợ cho vay làng nghề lên mức 1,5% đến 2,0% tổng dư nợ toàn hệ thống trong thời gian 24 tháng.

• Mở rộng mạng lưới điểm giao dịch và tăng cường truyền thông tiếp cận: Thiết lập các phòng giao dịch vệ tinh ngay tại các cụm công nghiệp làng nghề trọng điểm, đồng thời ký kết thỏa thuận hợp tác toàn diện với Hiệp hội Làng nghề Việt Nam và chính quyền địa phương. Chủ thể thực hiện: Giám đốc các Chi nhánh cấp 1. Mục tiêu cụ thể: Mở rộng phạm vi tài trợ từ 45 làng nghề lên tối thiểu 150 làng nghề trên phạm vi cả nước trong vòng 18 tháng.

• Khai thác nguồn vốn ưu đãi chi phí thấp: Tìm kiếm và tiếp nhận các nguồn vốn tài trợ quốc tế, nguồn vốn ủy thác từ các chương trình mục tiêu quốc gia phát triển nông thôn để thiết lập mức lãi suất cho vay ưu đãi thấp hơn từ 1,5% đến 2,0%/năm cho các cơ sở sản xuất làng nghề xuất khẩu. Chủ thể thực hiện: Khối Quản lý Nợ - Có và Phòng Định chế tài chính. Thời gian thực hiện: Triển khai theo từng quý tài chính.

• Hiện đại hóa hạ tầng công nghệ và tự động hóa quản trị rủi ro: Đẩy mạnh triển khai hệ thống khởi tạo khoản vay LOS và phân hệ chấm điểm tín dụng nội bộ cho hộ kinh doanh vi mô. Chủ thể thực hiện: Khối Công nghệ thông tin. Mục tiêu cụ thể: Đạt tỷ lệ tự động hóa thẩm định hồ sơ đạt 40% trong lộ trình 2 năm.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

• Ban Lãnh đạo và Chuyên viên Tín dụng tại các Ngân hàng Thương mại: Cung cấp khung phương pháp thực tế để thiết kế gói sản phẩm tài trợ vi mô, xây dựng tiêu chí thẩm định phương án sản xuất cho các khách hàng không có báo cáo tài chính kiểm toán và chiến lược mở rộng thị phần tín dụng tiểu thủ công nghiệp an toàn.

• Cơ quan Quản lý Nhà nước và Ngân hàng Nhà nước Việt Nam: Cung cấp cơ sở thực chứng để hoàn thiện các văn bản quy phạm pháp luật liên quan đến cơ chế bảo lãnh tín dụng cho doanh nghiệp vừa và nhỏ, định hướng dòng vốn thương mại phục vụ chương trình bảo tồn văn hóa và phát triển kinh tế nông thôn.

• Chủ doanh nghiệp, Hợp tác xã và Hộ kinh doanh tại các Làng nghề: Giúp nắm bắt tường tận các tiêu chuẩn kỹ thuật, điều kiện cấp tín dụng và yêu cầu quản trị rủi ro của ngân hàng thương mại; từ đó chủ động chuẩn hóa sổ sách kế toán, minh bạch hóa dòng tiền để tiếp cận nguồn vốn vay giá rẻ.

• Giảng viên, Học viên Cao học và Nghiên cứu sinh ngành Tài chính - Ngân hàng: Sử dụng làm tài liệu tham khảo học thuật giá trị với bộ dữ liệu phân tích hệ thống gồm 151 chi nhánh và 45 cụm làng nghề giai đoạn 2007 – 2011, làm mẫu hình cho các nghiên cứu định lượng về tài chính nông nghiệp nông thôn.

Câu hỏi thường gặp

Tại sao dư nợ cho vay làng nghề chỉ chiếm 0,39% dù tiềm năng thị trường rất lớn?

Nguyên nhân chủ yếu do ngân hàng giai đoạn này tập trung nguồn lực phục vụ các tập đoàn, doanh nghiệp công nghiệp lớn, đồng thời thiếu gói sản phẩm chuyên biệt cho làng nghề. Thêm vào đó, việc yêu cầu tài sản thế chấp khắt khe với giá trị định giá gấp khoảng 143% dư nợ khiến phần lớn hộ sản xuất khó đáp ứng điều kiện vay vốn.

Tỷ lệ nợ xấu trong cho vay làng nghề được kiểm soát như thế nào trong giai đoạn 2007 - 2011?

Chất lượng tín dụng làng nghề được duy trì rất tốt với tỷ lệ nợ xấu luôn dưới ngưỡng 1,6% (đạt 0,66% vào năm 2010 và 1,58% vào tháng 6 năm 2011). Điều này phản ánh ý thức trả nợ cao của người dân làng nghề và hiệu quả của các biện pháp bảo đảm bằng bất động sản, nhà xưởng hợp pháp.

Cơ cấu thời hạn cho vay làng nghề có đặc điểm gì nổi bật?

Tín dụng ngắn hạn chiếm tỷ trọng áp đảo từ 70% đến 80%, trong khi cho vay trung và dài hạn chỉ chiếm 20% đến 30% tổng dư nợ làng nghề. Cơ cấu này đáp ứng kịp thời nhu cầu luân chuyển vốn lưu động mua nguyên liệu theo mùa vụ, nhưng chưa hỗ trợ mạnh mẽ cho việc đầu tư chiều sâu vào máy móc công nghệ hiện đại.

Làm thế nào để giải quyết bài toán thiếu tài sản bảo đảm của các hộ sản xuất làng nghề?

Giải pháp đột phá là chuyển dịch từ phương thức cho vay dựa vào tài sản thế chấp sang cho vay dựa trên dòng tiền và chuỗi cung ứng. Ngân hàng có thể triển khai nghiệp vụ bao thanh toán, tài trợ đơn hàng xuất khẩu hoặc cấp tín dụng qua các doanh nghiệp đầu mối bao tiêu sản phẩm uy tín tại làng nghề.

Việc tách bạch bộ phận quan hệ khách hàng và quản lý rủi ro mang lại hiệu quả gì?

Mô hình tổ chức mới giúp chuyên môn hóa đội ngũ cán bộ: nhân viên tiếp thị tập trung phát triển thị trường và tư vấn gói sản phẩm, trong khi bộ phận thẩm định độc lập đánh giá khách quan phương án kinh doanh. Sự phân định này giúp rút ngắn thời gian giải ngân xuống dưới 48 giờ mà vẫn kiểm soát nợ xấu theo chuẩn Basel II.

Kết luận

• Luận văn đã hệ thống hóa toàn diện cơ sở lý luận về vai trò kinh tế của làng nghề và các chỉ tiêu đánh giá mở rộng tín dụng tại ngân hàng thương mại.
• Phân tích thực chứng sâu sắc thực trạng giai đoạn 2007 đến tháng 6 năm 2011 tại 151 chi nhánh, chỉ rõ quy mô dư nợ 1.039 tỷ đồng chỉ chiếm 0,39% tổng dư nợ và mới bao phủ 45 trên tổng số gần 3.000 làng nghề.
• Nhận diện chính xác các nguyên nhân cốt lõi về quy trình xử lý tín dụng truyền thống, sự thiếu hụt sản phẩm đặc thù và rào cản tài sản thế chấp.
• Đề xuất hệ thống tám nhóm giải pháp mang tính hành động cao, từ cải tiến tổ chức bộ máy, đa dạng hóa hình thức cấp vốn, tìm kiếm nguồn vốn giá rẻ đến hiện đại hóa công nghệ ngân hàng.
• Cung cấp các kiến nghị thực tiễn đối với Chính phủ và Ngân hàng Nhà nước nhằm hoàn thiện thể chế hỗ trợ phát triển kinh tế nông thôn bền vững.

Lộ trình tiếp theo đòi hỏi các ngân hàng thương mại nhanh chóng triển khai thí điểm gói sản phẩm chuyên biệt cho làng nghề trong vòng 6 tháng và mở rộng độ bao phủ lên 150 làng nghề trong 18 tháng tới. Quý độc giả, các nhà nghiên cứu và cán bộ quản lý hãy nghiên cứu toàn văn công trình luận văn thạc sĩ này để vận dụng hiệu quả các mô hình cấp tín dụng vi mô vào chiến lược kinh doanh thực tế.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1 LÝ LUẬN CHUNG VỀ CHO VAY LÀNG NGHỀ TẠI NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI 1. Hoạt động cho vay của ngân hàng thương mại 1. Khái niệm và đặc điểm của ngân hàng thương mại 1. Khái niệm Theo Luật Các tổ chức tín dụng số 47/2010/QH12 ngày 16/06/2010 và Luật Ngân hàng Nhà nước Việt Nam số 46/2010/QH12 ngày 16/06/2006, khái niệm về Ngân hàng thương mại (NHTM) có thể được phát biểu như sau: “Ngân hàng thương mại là một loại hình tổ chức tín dụng thực hiện các hoạt động kinh doanh tiền tệ và dịch vụ ngân hàng với nội dung thường xuyên là nhận tiền gửi và cho vay, cung ứng dịch vụ thanh toán và thực hiện các hoạt động khác có liên quan, nhằm mục tiêu lợi nhuận”.

Đặc điểm  Đặc điểm “trung gian tài chính”: + Vốn để hình thành nên tài sản chủ yếu là huy động của các cá nhân và tổ chức trong nền kinh tế. Vốn chủ sỡ hữu chỉ chiếm một tỷ trọng nhỏ trong tổng nguồn vốn. + Có thể gặp nhiều loại rủi ro: Do hoạt động kinh doanh liên quan đến nhiều đối tượng khách hàng khác nhau, các khách hàng này lại kinh doanh trong nhiều lĩnh vực, ngành nghề khác nhau, khả năng phát sinh rủi ro rất lớn. Các rủi ro có thể gặp phải như: rủi ro thanh khoản, rủi ro tín dụng, rủi ro lãi suất, rủi ro tỷ giá.

+ Có nhiều cơ hội để nắm bắt thông tin, tuy nhiên thông tin thường là đa chiều, nhiều khi không đầy đủ hoặc cần phải đưa ra dự báo tương lai, vì vậy cần phải xử lý, thẩm định, phân tích thông tin để có thể đưa ra quyết định đúng đắn. 4 + Nguồn vốn huy động được cần phải được hoàn trả trong một khoảng thời gian nhất định. + Trung gian tài chính thực hiện chức năng thanh toán cho xã hội một cách đơn giản, tiết kiệm.  Đặc điểm kinh doanh có điều kiện và hoạt động bị kiểm soát: NHTM là doanh nghiệp đặc biệt vì kinh doanh tiền tệ, vốn và tiền vừa là phương tiện kinh doanh, vừa là mục đích kinh doanh, đồng thời là đối tượng kinh doanh.

Sự chuyển hoá từ vốn tiền gửi thành vốn tín dụng để bổ sung cho các nhu cầu sản xuất kinh doanh, tiêu dùng trong nền kinh tế có ý nghĩa và ảnh hưởng đối với toàn bộ nền kinh tế. Vì vậy, hoạt động ngân hàng được quy định chặt chẽ trong khung pháp lý và phải được quản lý, kiểm soát hết sức chặt chẽ.  Đặc điểm về vốn – tài sản: Vốn và tiền là hàng hoá, là đối tượng kinh doanh của ngân hàng, những dòng tiền lưu chuyển trong ngân hàng không được phân định rõ ràng, dòng vật chất đi vào và đi ra đều là tiền. Tạo ra một sự trộn lẫn giữa các dòng tài chính như thu chi và sự vận động của hàng hoá, sản phẩm, vật tư đều thể hiện sự vận động tài chính.

 Đặc điểm về sản phẩm: Các ngân hàng ngày nay hoạt động trong mối liên kết chặt chẽ, đồng bộ. Tính hệ thống và thống nhất của các ngân hàng không chỉ mang tính quốc gia mà còn mở rộng sang phạm vi quốc tế. Giữa các loại sản phẩm của ngân hàng có mối liên hệ hết sức chặt chẽ. Vì vậy rất khó tách riêng để đánh giá kết quả kinh doanh và hiệu quả kinh doanh của từng loại sản phẩm.

Ngoài ra, sản phẩm ngân hàng có tính dễ bắt chước, các ngân hàng khó giữ độc quyền về sản phẩm nào. Hoạt động cho vay của ngân hàng thương mại Cho vay là một hình thức cấp tín dụng, theo đó ngân hàng cho vay giao cho khách hàng một khoản tiền để sử dụng vào mục đích và thời gian nhất định theo 5 thoả thuận với nguyên tắc có hoàn trả cả gốc và lãi. Có nhiều cách phân loại cho vay khác nhau, tùy theo yêu cầu và mục tiêu quản lý, cụ thể: + Căn cứ vào thời hạn: có cho vay ngắn hạn, cho vay trung hạn và cho vay dài hạn. Cho vay ngắn hạn (thời hạn đến 12 tháng) thường đáp ứng nhu cầu bổ sung cho vốn lưu động của các doanh nghiệp và nhu cầu tiêu dùng ngắn hạn của cá nhân.

Cho vay trung hạn (thời hạn trên 12 tháng đến 60 tháng) và dài hạn (thời hạn trên 60 tháng) thường đáp ứng nhu cầu bổ sung vốn cố định để đầu tư vào tài sản cố định, đổi mới trang thiết bị sản xuất, cơ sở hạ tầng, các dự án đầu tư mới. + Căn cứ vào đối tượng khách hàng: có cho vay tổ chức kinh tế, cho vay hộ sản xuất kinh doanh và cho vay cá nhân. Cho vay tổ chức kinh tế để phục vụ cho nhu cầu sản xuất kinh doanh của các đối tượng là doanh nghiệp, hợp tác xã, tổ hợp tác thành lập và hoạt động theo quy định của pháp luật, quy mô cho vay thường ở mức trung bình đến quy mô lớn. Cho vay hộ sản xuất cung cấp cho các hộ để phát triển kinh tế và kinh doanh trong phạm vi hộ gia đình, quy mô khoản vay thường nhỏ.

Cho vay cá nhân cung cấp cho các cá nhân có nhu cầu phục vụ đời sống, tiêu dùng. + Căn cứ vào tính chất bảo đảm tiền vay: có cho vay không có bảo đảm và cho vay có bảo đảm. Cho vay không có bảo đảm là việc cho vay của Ngân hàng cho vay, theo đó nghĩa vụ trả nợ của khách hàng vay không được bảo đảm đầy đủ bằng tài sản của khách hàng vay, bên thứ ba, bảo lãnh của bên thứ ba, việc cho vay dựa trên uy tín của bản thân khách hàng. Cho vay có bảo đảm là việc cho vay của Ngân hàng cho vay, theo đó nghĩa vụ trả nợ của khách hàng vay được bảo đảm đầy đủ bằng tài sản của khách hàng vay, bên thứ ba, bảo lãnh của bên thứ ba.

Dư nợ được bảo đảm đầy đủ bằng tài sản có thể được giải thích như sau: Ngân hàng quy định mức dư nợ cho vay tối đa trên giá trị tài sản bảo đảm, ví dụ là 70% thì dự nợ 70 tỷ phải có tài sản bảo đảm có giá trị là 100 tỷ mới được gọi là dư nợ được bảo đảm đầy đủ bằng tài sản. 6 + Căn cứ vào phương thức cho vay: có phương thức cho vay trực tiếp và phương thức cho vay gián tiếp. Phương thức cho vay trực tiếp bao gồm: phương thức từng lần, phương thức cho vay hạn mức, phương thức cho vay dự án đầu tư, phương thức cho vay trả góp, phương thức cho vay thông qua nghiệp vụ phát hành và sử dụng thẻ tín dụng, phương thức cho vay hợp vốn, cho vay theo các phương thức khác. Phương thức cho vay gián tiếp là là phương thức cho vay có sự tham gia của ngân hàng, khách hàng và một bên trung gian.

Theo đó ngân hàng giải ngân vốn qua bên trung gian, bên trung gian có trách nhiệm phối hợp với ngân hàng để quản lý người vay vốn đảm bảo thu hồi nợ vay. Điểm khác biệt lớn nhất của hình thức này so với hình thức cho vay trực tiếp đó là có sự tham gia của một bên trung gian trong quan hệ tín dụng. Ngân hàng thường áp dụng hình thức cho vay gián tiếp khi ngân hàng khó có thể tự mình kiểm soát người vay, hoặc các khách hàng ở những địa bàn xa xôi, việc liên hệ gặp phải rất nhiều khó khăn. Tuy nhiên, cho vay gián tiếp không phổ biến bằng hình thức cho vay trực tiếp.

Cho vay làng nghề của ngân hàng thương mại 1. Vai trò của làng nghề trong nền kinh tế 1. Khái niệm làng nghề Trong quá trình phát triển của lịch sử cũng như hiện nay đều cho thấy làng xã có vai trò hết sức quan trọng trong sản xuất, cũng như đời sống dân cư ở nông thôn. Những xóm làng định canh đã được hình thành dựa trên cơ sở những công xã nông thôn.

Công xã nông thôn là một tập hợp các gia đình sống quây quần với nhau trong một khu vực địa giới nhất định. Lúc đầu phần lớn các thành viên trong làng đều làm nông nghiệp. Sau đó có một bộ phận dân cư sống bằng nghề khác, họ liên kết chặt chẽ với nhau hình thành nên một số tổ chức theo nghề nghiệp như: phường gốm, phường dệt… Từ đó, các nghề được lan truyền rộng ra khắp làng và hình thành nên làng nghề. Bên cạnh những người chuyên làm nghề thì đa phần các gia đình trong làng đều vừa sản xuất nông nghiệp vừa làm nghề.

Nhưng do nhu cầu trao đổi hàng hoá, các nghề mang 7 tính chuyên môn sâu hơn và thường chỉ giới hạn trong quy mô nhỏ (làng) dần tách khỏi nông nghiệp để chuyển hẳn sang nghề thủ công. Càng về sau xu hướng người lao động tách khỏi đồng ruộng chuyển sang làm nghề thủ công và sống bằng chính nghề đó ngày một tăng. Những làng nghề phát triển mạnh số hộ và số lao động làm nghề tăng nhanh và sống bằng nghề đó ngày càng nhiều. Như vậy, làng xã là nơi sản sinh ra các làng nghề truyền thống và các sản phẩm mang dấu ấn tinh hoa của nền văn hoá văn minh dân tộc.

Trải qua thời gian dài của lịch sử, có những làng nghề vẫn được lưu giữ nhưng có những nghề bị mai một hoặc mất hẳn, có những làng nghề mới ra đời. Lâu nay, quan niệm về làng nghề vẫn chưa được thống nhất, có nhiều quan điểm khác nhau nhưng có thể hiểu làng nghề như sau: “Làng nghề là một cụm dân cư sinh sống trong một làng có một hay một số nghề được tách ra khỏi nông nghiệp để sản xuất kinh doanh độc lập. Thu nhập từ các nghề đó chiếm tỷ trọng cao trong tổng giá trị sản phẩm của toàn làng”. Căn cứ để xác định một làng có phải làng nghề hay không dựa trên những tiêu thức sau: - Số hộ và số lao động làm nghề ở làng nghề đạt từ 50 % trở lên so với tổng số hộ và lao động của làng.

- Giá trị sản xuất và thu nhập từ ngành nghề ở làng nghề đạt trên 50% tổng giá trị sản xuất và thu nhập của làng trong năm. - Những sản phẩm mà làng làm ra phải mang tính đặc thù của làng. - Có hình thức tổ chức phù hợp chịu sự quản lý của Nhà nước của chính quyền địa phương gắn với mục tiêu kinh tế xã hội và làng văn hoá của địa phương. Tên nghề của làng phải được gắn với tên làng: nếu là làng có một nghề thì lấy nghề đó đặt tên cho làng.

Nếu làng có nhiều nghề phát triển, sản phẩm nghề nào nổi tiếng nhất thì lấy nghề đó đặt tên làng.