Lời mở đầu. Chƣơng 1: Tổng quan về mở rộng cho vay khách hàng cá nhân của Ngân hàng thƣơng mại. Chƣơng 2: Thực trạng mở rộng hoạt động cho vay khách hàng cá nhân tại Ngân hàng TMCP Công thƣơng Việt Nam – Chi nhánh Sài Gòn. Chƣơng 3: Giải pháp mở rộng hoạt động cho vay khách hàng cá nhân tại Ngân hàng TMCP Công thƣơng Việt Nam – Chi nhánh Sài Gòn.
LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 3 CHƢƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ MỞ RỘNG HOẠT ĐỘNG CHO VAY KHÁCH HÀNG CÁ NHÂN CỦA NGÂN HÀNG THƢƠNG MẠI 1. Tổng quan về mở rộng hoạt động cho vay của Ngân hàng thƣơng mại 1. Khái niệm, đặc điểm và vai trò của hoạt động cho vay 1. Khái niệm Cho vay là hình thức cấp tín dụng, theo đó bên cho vay giao hoặc cam kết giao cho khách hàng một khoản tiền để sử dụng vào mục đích xác định trong một thời gian nhất định theo thỏa thuận với nguyên tắc có hoàn trả cả gốc và lãi.
Đặc điểm của hoạt động cho vay - Cho vay là hoạt động kinh doanh chủ chốt, mang lại thu nhập chủ yếu cho NHTM. Đây là một trong những hoạt động quan trọng nhất, thƣờng chiếm tỉ trọng lớn trong danh mục tài sản của Ngân hàng, khoảng 70-80% tổng tài sản của Ngân hàng. - Hoạt động cho vay chứa đựng nhiều rủi ro. Tiền cho vay không thể chuyển thành tiền mặt trƣớc khi các khoản vay đó đến hạn.
Các khoản tiền cho vay cũng có xác suất vỡ nợ cao hơn so với những tài sản có khác. Và những rủi ro này sẽ xảy ra, sẽ ảnh hƣởng trực tiếp đến kết quả hoạt động của Ngân hàng, ảnh hƣởng đến sự tồn tại và phát triển của Ngân hàng. Chính điều này mà NHTM rất coi trọng công tác quản lý tín dụng nhằm đảm bảo lợi nhuận và hạn chế rủi ro cho Ngân hàng. Vai trò - Đối với Ngân hàng: Cho vay là một hoạt động giữ vai trò quan trọng đối với Ngân hàng Thƣơng mại, khoản mục cho vay thông thƣờng chiếm một tỷ lệ rất lớn trên tổng tài sản của Ngân hàng vì thế lợi nhuận đem lại từ cho vay là rất lớn thƣờng chiếm đến 60%.
Đây cũng là nguồn đem lại lợi nhuận chủ yếu cho Ngân hàng Thƣơng mại. Dựa vào khoản mục cho vay, tỷ lệ giữa tiền vay với các tài sản khác và với tổng tài sản thông thƣờng trên bảng cân đối tài sản của một Ngân hàng Thƣơng mại, ta có thể biết đƣợc quy mô Ngân hàng đó lớn hay nhỏ, hoạt động kinh doanh có phù hợp, hiệu quả hay không. LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 4 - Đối với khách hàng: Hoạt động cho vay giúp cung ứng nguồn vốn kịp thời cho các nhu cầu sản xuất và tiêu dùng của các chủ thể trong xã hội. Vốn đƣợc luân chuyển từ chủ thể thừa vốn sang chủ thể thiếu vốn, nhờ vậy các chủ thể thiếu vốn có thể nhanh chóng có đƣợc lƣợng vốn cần thiết để thúc đẩy nhanh tốc độ sản xuất cũng nhƣ tiêu thụ.
Hoạt động cho vay sẽ đáp ứng nhu cầu vốn của các doanh nghiệp trong việc mở rộng sản xuất kinh doanh. Thực tế cho thấy, vốn tín dụng luôn chiếm một tỷ trọng lớn trong cơ cấu vốn của các doanh nghiệp. Hoạt động cho vay của Ngân hàng không chỉ đáp ứng nhu cầu của các doanh nghiệp mà còn phục vụ các tầng lớp dân cƣ có nhu cầu. Ngân hàng sẵn sàng tài trợ cho nhu cầu tín dụng của các cá nhân, hộ gia đình về nhu cầu mua sắm, cải thiện, nâng cao chất lƣợng cuộc sống.
- Đối với kinh tế xã hội: Nhờ có hoạt động cho vay của Ngân hàng mà chất lƣợng cuộc sống của dân cƣ đƣợc nâng cao, cùng với hoạt động tài trợ cho các doanh nghiệp mở rộng sản xuất, tạo công ăn việc làm cho bộ phận dân cƣ, Ngân hàng đã cùng với xã hội góp phần ổn định đời sống. Hoạt động cho vay của Ngân hàng là công cụ thực hiện các chính sách xã hội. Các chính sách xã hội về bản chất đƣợc đáp ứng bởi nguồn tài trợ không hoàn lại từ ngân sách nhà nƣớc, song phƣơng thức tài trợ không hoàn lại này thƣờng bị hạn chế về số lƣợng, quy mô và hiệu quả kém. Chính vì nguyên nhân này mà phƣơng thức tài trợ có hoàn lại của hoạt động cho vay sẽ thay thế phƣơng thức này bởi phƣơng thức có hoàn lại vừa đảm bảo đƣợc cung ứng nguồn tài chính vừa phát huy hiệu quả sử dụng vốn.
Trong điều kiện hiện nay, các nƣớc đều thực hiện nền kinh tế mở cửa, nên nhu cầu giao lƣu với các nƣớc khác thực sự rất cần thiết. Tín dụng Ngân hàng là phƣơng tiện nối liền kinh tế các nƣớc với nhau thông qua hoạt động đầu tƣ xuyên quốc gia. Bên cạnh đó, muốn thực hiện các hoạt động xuất nhập khẩu thì phải có vốn và vốn tín dụng Ngân hàng sẽ đáp ứng kịp thời nhu cầu này. LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.
Phân loại hoạt động cho vay 1. Phân loại theo đối tượng khách hàng: - Cho vay khách hàng là các Doanh nghiệp, các tổ chức kinh tế: Đây là loại hình cho vay của các NHTM mà các Doanh nghiệp, các tổ chức kinh tế là đối tƣợng đƣợc phục vụ. Do đặc thù riêng có của đối tƣợng này mà các NHTM phải tổ chức các phòng tín dụng chuyên trách phục vụ. Nhóm khách hàng này thƣờng có nhu cầu vốn với số lƣợng lớn, và có thể là rất lớn.
Tuy nhiên số lƣợng khách hàng loại này của mỗi NHTM thƣờng không lớn, vì vậy các NHTM cần đặc biệt chú ý quan tâm đến từng khách hàng cụ thể, từ đó xây dựng tốt mối quan hệ tín dụng lâu dài, đồng thời mở rộng các mối quan hệ với các khách hàng mới. - Cho vay KHCN: KHCN bao gồm cá nhân, hộ gia đình, chủ trang trại … đƣợc Ngân hàng áp dụng phƣơng thức cho vay theo quy trình thủ tục cho vay KHCN. Đối tƣợng này có số lƣợng khách hàng vay lớn nhƣng các khoản vay thƣờng có quy mô nhỏ lẻ. Phân loại theo thời hạn khoản vay: Theo thời hạn vay, cho vay đƣợc phân loại thành: - Cho vay ngắn hạn: Là hình thức cho vay mà thời hạn cho vay đến 12 tháng.
- Cho vay trung hạn: Là hình thức cho vay mà thời hạn cho vay từ trên 12 tháng đến 60 tháng. - Cho vay dài hạn: Là hình thức cho vay mà thời hạn cho vay từ trên 60 tháng trở lên. Phân chia theo thời hạn khoản vay có ý nghĩa rất quan trọng đối với Ngân hàng vì thời gian khoản vay liên quan mật thiết tới tính an toàn và sinh lời của khoản vay cũng nhƣ khả năng hoàn trả của khách hàng. Phân loại theo mục đích sử dụng vốn: Dựa vào căn cứ này cho vay thƣờng đƣợc chia thành các loại sau: - Cho vay bất động sản: Là loại cho vay liên quan đến việc mua sắm bất động sản nhà ở, đất đai, bất động sản trong lĩnh vực công nghiệp, thƣơng nghiệp.
LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 6 - Cho vay công nghiệp và thƣơng mại: Là loại cho vay ngắn hạn để bổ sung vốn lƣu động cho các doanh nghiệp trong lĩnh vực công nghiệp, thƣơng mại và dịch vụ. - Cho vay nông nghiệp: Là loại cho vay để trang trải các chi phí sản xuất nhƣ phân bón, thuốc trừ sâu, giống cây trồng … - Cho vay các định chế tài chính: bao gồm cấp tín dụng cho Ngân hàng, công ty tài chính, quỹ tín dụng, các định chế tài chính khác. - Cho vay cá nhân: Là loại cho vay để đáp ứng nhu cầu tiêu dùng, mua sắm, các khoản vay để trang trải chi phí thông thƣờng của đời sống. Việc phân loại theo mục đích giúp Ngân hàng thiết lập quy trình cho vay thích hợp và có chế độ quản lý riêng đối với từng khoản vay.
Phân loại theo phương thức đảm bảo khoản vay: Theo phƣơng thức đảm bảo với khoản vay, cho vay đƣợc phân thành: - Cho vay có đảm bảo bằng tài sản: Về nguyên tắc, mọi khoản tín dụng của Ngân hàng đều có bảo đảm. Cam kết đảm bảo là cam kết của ngƣời nhận tín dụng về việc dùng tài sản mà mình đang sở hữu hoặc sử dụng hoặc khả năng trả nợ của ngƣời thứ ba để trả nợ cho Ngân hàng. - Cho vay không có tài sản bảo đảm: Có thể đƣợc cấp cho khách hàng có uy tín, tình hình tài chính vững mạnh, ít xảy ra tình trạng nợ nần, dây dƣa, hoặc món vay tƣơng đối nhỏ so với vốn của ngƣời vay. Các khoản cho vay theo chỉ thị của Chính phủ mà Chính phủ yêu cầu, không cần tài sản bảo đảm.
Các khoản cho vay đối với các tổ chức tài chính lớn, các công ty lớn, hoặc những khoản cho vay trong thời gian ngắn mà Ngân hàng có khả năng giám sát … cũng có thể không cần tài sản bảo đảm. Phân loại theo phƣơng thức đảm bảo giúp các nhà quản lý Ngân hàng có thể đƣa ra những biện pháp giám sát kiểm tra, thu hồi nợ phù hợp với từng khoản vay. Phân loại theo hình thức sử dụng vốn vay: Theo cách phân loại này hoạt động cho vay đƣợc phân thành: LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 7 - Cho vay kinh doanh: Là hoạt động cho vay mà vốn vay đƣợc sử dụng cho mục đích kinh doanh. Đối tƣợng khách hàng vay kinh doanh có thể là cá nhân hoặc là đơn vị kinh doanh, trong đó chủ yếu là các đơn vị kinh doanh.
- Cho vay tiêu dùng: Là hoạt động cho vay mà vốn đƣợc sử dụng cho mục đích tiêu dùng là chủ yếu. Đối tƣợng vay chủ yếu là các cá nhân. Phân loại theo phƣơng thức sử dụng vốn vay giúp các nhà quản lý Ngân hàng nâng cao chất lƣợng quản lý đối với từng khoản vay của Ngân hàng, hạn chế rủi ro cho Ngân hàng. Phân loại theo phương thức cho vay: - Cho vay trả góp: Là hình thức cho vay Ngân hàng cho phép khách hàng trả gốc làm nhiều lần trong thời hạn tín dụng đã thỏa thuận.
Cho vay trả góp thƣờng đƣợc áp dụng đối với các khoản vay trung và dài hạn, tài trợ cho tài sản cố định hoặc lâu bền. - Cho vay theo hạn mức: Đây là nghiệp vụ tín dụng theo đó Ngân hàng thoả thuận cấp cho khách hàng hạn mức tín dụng. Hạn mức tín dụng có thể tính cho cả kỳ hoặc cuối kỳ. Đó là số dƣ tối đa tại thời điểm tính.
Đây là hình thức cho vay thuận tiện cho những khách hàng vay mƣợn thƣờng xuyên, vốn vay tham gia thƣờng xuyên vào quá trình sản xuất kinh doanh.