Xây Dựng Mô Hình Quỹ Đầu Tư Cho Hoạt Động Nghiên Cứu Khoa Học Của Sinh Viên Và Học Viên Cao Học

Luận văn thạc sĩ kỹ thuật nghiên cứu ussh xây dựng mô hình quỹ đầu tư cho hoạt động nghiên cứu khoa học của sinh viên học viên cao học, khảo sát thực trạng, phân tích nguyên nhân,

• Tác giả: Phạm Thị Lê Thủy
• Người hướng dẫn: Ts. Nguyễn Thị Thu
• Trường học: Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn
• Chuyên ngành: Quản Lý Khoa Học Và Công Nghệ
• Đề tài: Xây Dựng Mô Hình Quỹ Đầu Tư Cho Hoạt Động Nghiên Cứu Khoa Học Của Sinh Viên, Học Viên Cao Học Và Nghiên Cứu Sinh (Nghiên cứu trường hợp Trường Đại học Khoa học Tự nhiên, Đại học Quốc gia Hà Nội)
• Loại tài liệu: Luận Văn Thạc Sĩ
• Năm xuất bản: 2015
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• PHẦN MỞ ĐẦU
• 0.1. Lý do chọn đề tài
• 0.2. Tổng quan tình hình nghiên cứu
• 0.3. Mục tiêu nghiên cứu
• 0.4. Phạm vi nghiên cứu
• 0.5. Mẫu khảo sát
• 0.6. Câu hỏi nghiên cứu
• 0.7. Giả thuyết nghiên cứu
• 0.8. Phương pháp chứng minh giả thuyết
• 0.9. Kết cấu luận văn
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA QUỸ ĐẦU TƯ CHO HOẠT ĐỘNG NGHIÊN CỨU KHOA HỌC CỦA SINH VIÊN, HỌC VIÊN CAO HỌC VÀ NGHIÊN CỨU SINH
• 1.1. Các khái niệm liên quan đến nghiên cứu khoa học trong trường đại học
• 1.2. Đại học định hướng nghiên cứu
• 1.3. Nghiên cứu khoa học
• 1.4. Vai trò của nghiên cứu khoa học đối với người học
• 1.5. Quỹ đầu tư cho hoạt động nghiên cứu khoa học của người học
• 1.5.1. Khái niệm “quỹ”
• 1.5.2. Khái niệm “đầu tư”
• 1.5.3. Khái niệm “quỹ đầu tư”
• 1.5.4. Các loại hình Quỹ
• 1.5.5. Điều kiện hình thành các loại hình Quỹ
• 1.5.6. Khái niệm và tính pháp lý của Quỹ đầu tư cho hoạt động nghiên cứu khoa học của người học
• 1.5.7. Vai trò của Quỹ đối với hoạt động nghiên cứu khoa học của người học
• 1.6. Kết luận chương 1
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG NGUỒN TÀI CHÍNH PHỤC VỤ HOẠT ĐỘNG NGHIÊN CỨU KHOA HỌC CỦA NGƯỜI HỌC TRONG TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC TỰ NHIÊN
• 2.1. Thực trạng tình hình nghiên cứu khoa học của sinh viên, học viên cao học và nghiên cứu sinh Trường Đại học Khoa học Tự nhiên
• 2.2. Học viên cao học và nghiên cứu sinh với hoạt động nghiên cứu khoa học
• 2.3. Sinh viên nghiên cứu khoa học
• 2.4. Các nguồn kinh phí chi cho nghiên cứu khoa học của sinh viên, học viên Trường Đại học Khoa học Tự nhiên
• 2.4.1. Nguồn ngân sách nhà nước
• 2.4.2. Nguồn kinh phí từ các Quỹ học bổng tài trợ
• 2.4.3. Nguồn kinh phí từ các giải thưởng của cấp trên
• 2.5. Đánh giá chung về thực trạng nguồn tài chính phục vụ NCKH của người học và sự cần thiết của việc xây dựng Quỹ
• 2.6. Đánh giá thực trạng nguồn tài chính phục vụ hoạt động nghiên cứu khoa học của người học
• 2.7. Nhu cầu về tài chính phục vụ hoạt động nghiên cứu khoa học của người học và sự cần thiết của việc xây dựng Quỹ
• 2.8. Kinh nghiệm của một số Quỹ hỗ trợ hoạt động nghiên cứu khoa học của người học
• 2.9. Kết luận chương 2
• 3. CHƯƠNG 3: ĐỀ XUẤT MÔ HÌNH QUỸ ĐẦU TƯ CHO HOẠT ĐỘNG NGHIÊN CỨU KHOA HỌC CỦA SINH VIÊN, HỌC VIÊN TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC TỰ NHIÊN
• 3.1. Cơ sở của việc xây dựng Quỹ
• 3.1.1. Cơ sở thực tiễn
• 3.1.2. Cơ sở tài chính
• 3.2. Định hướng xây dựng Quỹ
• 3.3. Cơ chế hoạt động của Quỹ
• 3.4. Nhiệm vụ và quyền hạn của Quỹ
• 3.5. Tổ chức quản lý và hoạt động của Quỹ
• 3.6. Tính khả thi của mô hình
• 3.6.1. Điểm mạnh của mô hình
• 3.6.2. Thách thức
• 3.7. Kết luận chương 3
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về mô hình quỹ đầu tư hỗ trợ nghiên cứu khoa học

Mô hình quỹ đầu tư hỗ trợ nghiên cứu khoa học cho sinh viên và học viên cao học là một giải pháp quan trọng nhằm thúc đẩy hoạt động nghiên cứu trong môi trường giáo dục đại học. Quỹ này không chỉ cung cấp nguồn tài chính cần thiết mà còn tạo điều kiện cho sinh viên phát triển kỹ năng nghiên cứu và sáng tạo. Việc xây dựng mô hình quỹ đầu tư này sẽ giúp nâng cao chất lượng nghiên cứu khoa học tại các trường đại học, đặc biệt là Trường Đại học Khoa học Tự nhiên, Đại học Quốc gia Hà Nội.

1.1. Khái niệm về quỹ đầu tư hỗ trợ nghiên cứu khoa học

Quỹ đầu tư hỗ trợ nghiên cứu khoa học là một tổ chức tài chính phi lợi nhuận, được thành lập nhằm mục đích cung cấp nguồn tài chính cho các hoạt động nghiên cứu của sinh viên và học viên cao học. Quỹ này có thể được tài trợ từ nhiều nguồn khác nhau như ngân sách nhà nước, các tổ chức phi chính phủ, và các doanh nghiệp.

1.2. Vai trò của quỹ đầu tư trong nghiên cứu khoa học

Quỹ đầu tư đóng vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy nghiên cứu khoa học bằng cách cung cấp tài chính cho các dự án nghiên cứu, hỗ trợ sinh viên trong việc thực hiện các đề tài nghiên cứu, và khuyến khích sự sáng tạo trong học tập. Điều này không chỉ giúp sinh viên nâng cao kỹ năng mà còn góp phần vào sự phát triển chung của nền khoa học nước nhà.

II. Thách thức trong việc xây dựng quỹ đầu tư cho nghiên cứu khoa học

Mặc dù mô hình quỹ đầu tư hỗ trợ nghiên cứu khoa học mang lại nhiều lợi ích, nhưng cũng gặp phải không ít thách thức. Các vấn đề như thiếu nguồn tài chính ổn định, sự quan tâm của các nhà đầu tư, và việc quản lý quỹ hiệu quả là những yếu tố cần được xem xét kỹ lưỡng.

2.1. Thiếu nguồn tài chính ổn định

Một trong những thách thức lớn nhất là việc đảm bảo nguồn tài chính ổn định cho quỹ. Nguồn tài chính không chỉ đến từ ngân sách nhà nước mà còn cần sự đóng góp từ các tổ chức, doanh nghiệp và cá nhân. Việc này đòi hỏi một chiến lược huy động vốn hiệu quả.

2.2. Quản lý quỹ hiệu quả

Quản lý quỹ đầu tư cũng là một thách thức lớn. Cần có một hệ thống quản lý minh bạch và hiệu quả để đảm bảo rằng nguồn tài chính được sử dụng đúng mục đích và mang lại hiệu quả cao nhất cho các hoạt động nghiên cứu.

III. Phương pháp xây dựng mô hình quỹ đầu tư cho nghiên cứu khoa học

Để xây dựng mô hình quỹ đầu tư hiệu quả, cần áp dụng các phương pháp nghiên cứu khoa học hiện đại và các mô hình quản lý tài chính tiên tiến. Việc này sẽ giúp tối ưu hóa nguồn lực và nâng cao hiệu quả hoạt động của quỹ.

3.1. Nghiên cứu thực trạng và nhu cầu

Cần tiến hành nghiên cứu thực trạng hoạt động nghiên cứu khoa học tại các trường đại học để xác định nhu cầu tài chính cụ thể. Điều này sẽ giúp quỹ có thể đáp ứng đúng nhu cầu của sinh viên và học viên cao học.

3.2. Xây dựng cơ chế hoạt động của quỹ

Cơ chế hoạt động của quỹ cần được xây dựng rõ ràng, bao gồm quy trình cấp phát tài chính, tiêu chí xét duyệt dự án, và các quy định về quản lý tài chính. Điều này sẽ giúp quỹ hoạt động hiệu quả và minh bạch.

IV. Ứng dụng thực tiễn của mô hình quỹ đầu tư trong nghiên cứu khoa học

Mô hình quỹ đầu tư hỗ trợ nghiên cứu khoa học đã được áp dụng thành công tại nhiều trường đại học trên thế giới. Tại Việt Nam, việc áp dụng mô hình này sẽ giúp nâng cao chất lượng nghiên cứu khoa học và tạo ra nhiều sản phẩm nghiên cứu có giá trị.

4.1. Kinh nghiệm từ các quỹ đầu tư quốc tế

Nhiều quỹ đầu tư quốc tế đã thành công trong việc hỗ trợ nghiên cứu khoa học. Họ đã áp dụng các mô hình quản lý tài chính hiệu quả và có những chính sách hỗ trợ linh hoạt cho các nhà nghiên cứu. Việc học hỏi từ những kinh nghiệm này sẽ giúp quỹ đầu tư tại Việt Nam hoạt động hiệu quả hơn.

4.2. Kết quả nghiên cứu từ quỹ đầu tư

Các nghiên cứu được tài trợ từ quỹ đầu tư thường mang lại kết quả cao, góp phần vào sự phát triển của khoa học và công nghệ. Những sản phẩm nghiên cứu này không chỉ có giá trị học thuật mà còn có thể ứng dụng trong thực tiễn, tạo ra lợi ích cho xã hội.

V. Kết luận và triển vọng tương lai của mô hình quỹ đầu tư

Mô hình quỹ đầu tư hỗ trợ nghiên cứu khoa học cho sinh viên và học viên cao học là một giải pháp cần thiết để nâng cao chất lượng nghiên cứu tại các trường đại học. Với những thách thức và cơ hội hiện có, việc phát triển mô hình này sẽ góp phần quan trọng vào sự phát triển của nền giáo dục và khoa học nước nhà.

5.1. Tương lai của quỹ đầu tư trong nghiên cứu khoa học

Trong tương lai, quỹ đầu tư có thể mở rộng quy mô và phạm vi hoạt động, thu hút nhiều nguồn tài chính hơn. Điều này sẽ giúp nâng cao khả năng hỗ trợ cho các hoạt động nghiên cứu khoa học tại các trường đại học.

5.2. Đề xuất chính sách hỗ trợ từ nhà nước

Cần có các chính sách hỗ trợ từ nhà nước để khuyến khích việc thành lập và phát triển các quỹ đầu tư cho nghiên cứu khoa học. Điều này sẽ tạo điều kiện thuận lợi cho các hoạt động nghiên cứu và phát triển khoa học công nghệ tại Việt Nam.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trường Đại học Khoa học Tự nhiên thuộc Đại học Quốc gia Hà Nội giữ vị thế trung tâm đào tạo và nghiên cứu khoa học cơ bản hàng đầu cả nước, hướng tới mục tiêu gia nhập nhóm 100 trường đại học tiên tiến của châu Á vào năm 2020. Dù sở hữu quy mô đào tạo từ 5.010 đến 5.923 sinh viên chính quy mỗi năm cùng hơn 400 học viên sau đại học, tỷ lệ sinh viên tham gia nghiên cứu khoa học trong giai đoạn 2010 - 2014 chỉ dao động ở mức khiêm tốn từ 9,73% đến 11,43%. Nguyên nhân cốt lõi bắt nguồn từ sự thiếu hụt cơ chế tài chính chuyên biệt, khiến các ý tưởng sáng tạo có chiều sâu bị đình trệ vì thiếu kinh phí thực nghiệm và khảo sát thực địa.

Mục tiêu nghiên cứu trọng tâm của đề tài là xây dựng mô hình Quỹ đầu tư cho hoạt động nghiên cứu khoa học của sinh viên, học viên cao học và nghiên cứu sinh tại Trường Đại học Khoa học Tự nhiên. Nghiên cứu tập trung giải quyết bài toán thiếu hụt nguồn lực tài chính đầu tư ban đầu, tạo bệ phóng phát triển năng lực nghiên cứu độc lập cho người học trong khung thời gian khảo sát từ năm 2010 đến năm 2014. Ý nghĩa thực tiễn của công trình thể hiện qua việc hiện thực hóa quy định trích lập tối thiểu 3% nguồn thu học phí theo Nghị định 99/2014/NĐ-CP của Chính phủ, góp phần nâng cao chất lượng đào tạo sau đại học và thúc đẩy tỷ lệ công bố khoa học chất lượng cao.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng trên nền tảng lý thuyết đại học định hướng nghiên cứu và lý luận về đầu tư phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao trong giáo dục đại học. Khái niệm đại học nghiên cứu đặt trọng tâm vào mối liên kết hữu cơ giữa đào tạo và sáng tạo tri thức mới, trong đó hàm lượng nghiên cứu khoa học phải thẩm thấu xuyên suốt mọi hoạt động giảng dạy bậc đại học và sau đại học. Mô hình quỹ đầu tư tài chính phi lợi nhuận được xác định là công cụ kinh tế - xã hội đặc thù thuộc sở hữu tập thể, vận hành trong phạm vi cơ sở giáo dục đại học nhằm tài trợ vốn không hoàn lại cho các đề tài sáng tạo của người học.

Cơ sở pháp lý của mô hình dựa trên Luật Khoa học và Công nghệ số 26/2013/QH13, Luật Giáo dục Đại học số 08/2012/QH2013, Nghị định số 30/2012/NĐ-CP về tổ chức quỹ xã hội, Quyết định số 08/2000/QĐ-BGD&ĐT và Nghị định số 99/2014/NĐ-CP quy định mức đầu tư tối thiểu 3% nguồn thu học phí dành riêng cho hoạt động nghiên cứu khoa học của người học.

Phương pháp nghiên cứu

Tác giả thu thập dữ liệu thứ cấp từ báo cáo tổng kết giai đoạn 2010 - 2014 của Phòng Khoa học và Công nghệ, Phòng Kế hoạch - Tài chính, Phòng Sau đại học và Phòng Chính trị và Công tác sinh viên Trường Đại học Khoa học Tự nhiên. Dữ liệu sơ cấp được thu thập qua mẫu khảo sát định lượng gồm 100 phiếu điều tra sinh viên ngẫu nhiên trên toàn trường, kết hợp phương pháp phỏng vấn sâu định tính 8 đến 10 giảng viên, 5 đến 7 học viên cao học, 5 đến 7 nghiên cứu sinh, 3 đến 5 cựu sinh viên và 4 cán bộ quản lý chuyên trách. Phương pháp chọn mẫu phân tầng kết hợp phỏng vấn sâu giúp phản ánh chính xác thực trạng khó khăn tài chính, kiểm chứng giả thuyết về tính khả thi khi vận hành quỹ độc lập và phân tích thấu đáo nhu cầu vốn từ góc nhìn đa chiều của các bên liên quan.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Thứ nhất, quy mô sinh viên tham gia nghiên cứu khoa học duy trì ổn định với 323 đến 346 báo cáo mỗi năm nhưng tỷ lệ tham gia thực tế chỉ đạt bình quân 10,5% tổng số sinh viên toàn trường. Có tới 78% sinh viên được hỏi cho biết chưa từng tham gia nghiên cứu khoa học và 71% thừa nhận hoàn toàn chưa có kinh nghiệm nghiên cứu độc lập.

Thứ hai, tài chính là rào cản nghiêm trọng nhất đối với người học. Khảo sát thực tế chỉ ra 78% người học gặp trở ngại vì thiếu kinh phí, 70% thiếu kỹ năng và 65% thiếu thông tin tiếp cận. Khi được hỏi về khó khăn lớn nhất, 68% khẳng định kinh phí là yếu tố quyết định; 70% sinh viên từng nghiên cứu gặp vướng mắc do thủ tục thanh quyết toán rườm rà và 13% phản ánh mức hỗ trợ quá ít ỏi.

Thứ ba, cơ cấu phân bổ ngân sách hiện hành còn nhiều bất cập và phân tán. Tổng kinh phí ngân sách cấp cho hoạt động nghiên cứu khoa học sinh viên chỉ dao động từ 219,75 triệu đồng năm 2010 lên 322,65 triệu đồng năm 2014, trong đó tiền thưởng giải thưởng cấp trường chỉ chiếm 19,75 đến 22,65 triệu đồng mỗi năm với mức thưởng khiêm tốn từ 150.000 đồng đến 500.000 đồng mỗi giải. Đối với học viên cao học và nghiên cứu sinh, nhà trường gần như chưa có hạng mục ngân sách cấp trực tiếp cho các đề tài độc lập, ngoại trừ số lượng rất ít từ 3 đến 6 suất học bổng quốc tế như Posco 500 USD, Sasakawa 1.000 USD hay Toshiba 50.000 đến 100.000 Yên mỗi năm.

Thảo luận kết quả

Thực trạng trên phản ánh cơ chế tài chính hiện tại chủ yếu mang tính chất khen thưởng, động viên sau khi đã có sản phẩm, thay vì đóng vai trò vốn mồi đầu tư ban đầu để người học triển khai ý tưởng. Đặc thù nghiên cứu khoa học tự nhiên đòi hỏi chi phí hóa chất, mua vật tư tiêu hao và kinh phí đi thực địa rất tốn kém, dẫn đến tâm lý e ngại rủi ro và lựa chọn đề tài an toàn dựa trên hướng nghiên cứu sẵn có của giảng viên. Khi biểu diễn dữ liệu qua biểu đồ cột so sánh tương quan giữa tổng số hơn 5.700 sinh viên với 556 sinh viên nghiên cứu, kết hợp biểu đồ tròn thể hiện 88% ý kiến đồng thuận thành lập Quỹ, bức tranh về sự thiếu hụt tài chính càng trở nên rõ nét. So sánh với các mô hình quỹ thành công như VIFOTEC hay Giải thưởng Euréka, việc chuyển đổi sang cơ chế cấp vốn trực tiếp cho các đề tài tiềm năng sẽ tháo gỡ điểm nghẽn học thuật và phát huy tối đa năng lực đổi mới sáng tạo.

Đề xuất và khuyến nghị

Trích lập ngay nguồn vốn hạt nhân ban đầu tối thiểu 3% tổng thu học phí hàng năm theo quy định tại Nghị định số 99/2014/NĐ-CP, tương đương quy mô từ 1,5 đến 2,5 tỷ đồng mỗi năm, do Ban Giám hiệu và Phòng Kế hoạch - Tài chính trực tiếp giám sát phê duyệt trong quý 1 hàng năm.

Huy động nguồn lực tài chính xã hội hóa bằng cách thiết lập mạng lưới kết nối doanh nghiệp và cựu sinh viên thành đạt, đặt mục tiêu tăng trưởng 20% đến 30% quy mô vốn ngoài ngân sách từ năm thứ hai hoạt động, do Phòng Khoa học - Công nghệ phối hợp với Ban Liên lạc Cựu sinh viên triển khai định kỳ.

Cải cách toàn diện quy trình xét duyệt hồ sơ và đơn giản hóa 50% thủ tục hành chính thanh quyết toán, áp dụng phương thức giải ngân tạm ứng 70% kinh phí trong vòng 15 ngày sau khi thuyết minh đề tài được phê duyệt, do Hội đồng Quản lý Quỹ ban hành áp dụng từ đầu năm học mới.

Ban hành quy chế cấp vốn tài trợ chuyên sâu cho học viên sau đại học với mức kinh phí từ 20 đến 50 triệu đồng cho mỗi đề tài thạc sĩ và tiến sĩ triển khai thực địa, phân tích mẫu thí nghiệm phức tạp, do Phòng Sau đại học phối hợp Ban Điều hành Quỹ tổ chức thẩm định thường niên từ giai đoạn 2016 - 2020.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Ban Giám hiệu và các nhà quản trị giáo dục đại học có thể vận dụng luận văn như cẩm nang xây dựng đề án thành lập quỹ tài chính nội bộ, tối ưu hóa việc phân bổ 3% nguồn thu học phí cho khoa học công nghệ theo đúng quy định pháp luật.

Cán bộ quản lý phòng Khoa học - Công nghệ và phòng Kế hoạch - Tài chính tại các trường đại học sử dụng tài liệu để hoàn thiện quy trình thẩm định, nghiệm thu và tinh gọn thủ tục giải ngân kinh phí nghiên cứu khoa học.

Giảng viên hướng dẫn, học viên cao học và nghiên cứu sinh khối ngành khoa học tự nhiên nắm bắt được các kênh tiếp cận nguồn vốn, tiêu chuẩn học bổng quốc tế và phương pháp quản trị rủi ro tài chính khi triển khai đề tài thực nghiệm độc lập.

Sinh viên các cơ sở giáo dục đại học có nguồn tư liệu tham khảo giá trị để lập kế hoạch nghiên cứu, dự trù ngân sách đề tài và tìm kiếm cơ hội tham gia các giải thưởng học thuật lớn như VIFOTEC hay Euréka.

Câu hỏi thường gặp

Căn cứ pháp lý nào quy định việc trích lập ngân sách cho quỹ nghiên cứu khoa học của người học? Quy định pháp lý quan trọng nhất là Nghị định số 99/2014/NĐ-CP của Chính phủ, yêu cầu các cơ sở giáo dục đại học dành tối thiểu 3% nguồn thu học phí hàng năm cho hoạt động nghiên cứu của người học, kết hợp cùng Luật Khoa học và Công nghệ số 26/2013/QH13 và Quyết định số 08/2000/QĐ-BGD&ĐT.

Khó khăn tài chính lớn nhất mà sinh viên Trường Đại học Khoa học Tự nhiên gặp phải là gì? Khảo sát thực tế 100 sinh viên cho thấy 78% gặp khó khăn do thiếu kinh phí thực hiện đề tài và 70% vướng mắc bởi thủ tục thanh quyết toán rườm rà, trong khi mức hỗ trợ hiện tại từ ngân sách chỉ dao động từ vài trăm nghìn đến vài triệu đồng cho một giải thưởng sau khi đã hoàn thành.

Quỹ đầu tư nghiên cứu khoa học của người học hoạt động theo mô hình nào? Quỹ vận hành theo mô hình tổ chức tài chính phi lợi nhuận trực thuộc trường, thực hiện chức năng tài trợ kinh phí không hoàn lại dựa trên vốn ban đầu từ 3% học phí kết hợp nguồn tài trợ xã hội hóa từ các tổ chức khoa học, doanh nghiệp và cựu sinh viên.

Học viên cao học và nghiên cứu sinh được hỗ trợ kinh phí ra sao từ mô hình quỹ? Học viên sau đại học được hỗ trợ kinh phí trực tiếp từ 20 đến 50 triệu đồng cho mỗi đề tài nghiên cứu độc lập để chi trả chi phí hóa chất, mua vật tư thực nghiệm, thuê phân tích mẫu thí nghiệm và công tác phí thực địa thay vì phải hoàn toàn tự túc kinh phí như trước đây.

Mô hình Quỹ nghiên cứu khoa học giải quyết tình trạng nghiên cứu mang tính hình thức như thế nào? Quỹ chuyển đổi phương thức từ hỗ trợ phong trào và khen thưởng thụ động sang cơ chế đầu tư hạt nhân có chọn lọc, đánh giá nghiệm thu theo chuẩn đầu ra bài báo khoa học và sản phẩm ứng dụng, giúp 88% sinh viên mong muốn tham gia có đủ điều kiện triển khai nghiên cứu chuyên sâu.

Kết luận

• Luận văn đã hệ thống hóa toàn diện cơ sở lý luận về quản lý tài chính và khẳng định tính cấp thiết của việc xây dựng Quỹ đầu tư nghiên cứu khoa học cho người học trong trường đại học nghiên cứu.
• Nghiên cứu chỉ rõ thực trạng 78% người học thiếu kinh phí và 88% đồng thuận thành lập quỹ, làm căn cứ thực tiễn vững chắc để chuyển dịch cơ chế hỗ trợ tài chính từ thụ động sang chủ động cấp vốn.
• Đề tài đóng góp mô hình tổ chức quản lý quỹ phi lợi nhuận hoàn chỉnh, kết hợp hài hòa nguồn vốn 3% học phí theo Nghị định 99/2014/NĐ-CP với nguồn tài trợ doanh nghiệp và cựu sinh viên.
• Giải pháp đề xuất tạo đột phá trong việc tháo gỡ khó khăn kinh phí thực nghiệm cho các ngành khoa học cơ bản, trực tiếp nâng cao năng lực nghiên cứu độc lập của học viên cao học và nghiên cứu sinh.
• Các trường đại học cần khẩn trương ban hành đề án thành lập Quỹ đầu tư nghiên cứu khoa học cho người học ngay trong năm học mới để hiện thực hóa chiến lược hội nhập giáo dục đại học quốc tế.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Mở đầu Chƣơng 1. Cơ sở lý luận của Quỹ đầu tƣ cho hoạt động nghiên cứu khoa học của sinh viên, học viên cao học và nghiên cứu sinh Chƣơng 2. Thực trạng nguồn tài chính phục vụ hoạt động nghiên cứu khoa học của ngƣời học trong Trƣờng Đại học Khoa học Tự nhiên Chƣơng 3. Đề xuất mô hình Quỹ đầu tƣ cho hoạt động nghiên cứu khoa học của sinh viên, học viên Trƣờng Đại học Khoa học Tự nhiên Kết luận và Khuyến nghị 11 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] PHẦN NỘI DUNG CHƢƠNG 1.

CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA QUỸ ĐẦU TƢ CHO HOẠT ĐỘNG NGHIÊN CỨU KHOA HỌC CỦA SINH VIÊN, HỌC VIÊN CAO HỌC VÀ NGHIÊN CỨU SINH 1. Các khái niệm liên quan đến nghiên cứu khoa học trong trƣờng đại học 1. Đại học định hướng nghiên cứu Theo Luật Giáo dục Đại học (Luật số 08/2012/QH2013) định nghĩa: “Đại học là cơ s giáo ục đại học ao g m tổ h p các trường cao đẳng, trường đại học, viện nghiên cứu khoa học thành viên thuộc các lĩnh vực chuyên môn khác nhau, tổ chức theo hai cấp, để đào tạo các trình độ của giáo ục đại học” [14; điều 4]. Trong đó, “Cơ s giáo ục đại học đư c phân tầng thành: a) Cơ s giáo ục đại học định hướng nghiên cứu; b) Cơ s giáo ục đại học định hướng ứng ụng; c) Cơ s giáo ục đại học định hướng thực hành” [14; điều 9].

Theo “định nghĩa xuất phát” về đại học nghiên cứu của TS. Phạm Thị Ly, “đại học nghiên cứu là một trường đại học đặt trọng tâm vào hoạt động nghiên cứu và đào tạo sau đại học, là nơi quy tụ và đào tạo giới nghiên cứu chuyên nghiệp cũng như có những kết quả nghiên cứu đóng góp cho việc phát triển tri thức của nhân loại.TSKH Trƣơng Quang Học, “khái niệm đại học nghiên cứu đư c nâng cao hơn theo triết lý giáo ục là “học để làm những điều chưa học, học cách học suốt đời. Muốn vậy, người thầy không những phải nghiên cứu giỏi mà còn phải có cách đào tạo giỏi - đào tạo qua nghiên cứu và cho nghiên cứu. Nói một cách khái quát, trong đại học nghiên cứu, hàm lư ng NCKH rất cao trong mọi lĩnh vực hoạt động.24] Trong bài “Mƣời đặc điểm của Trƣờng Đại học nghiên cứu hiện đại” [12], “Các trường đại học nghiên cứu đư c định nghĩa i những cam kết nghiêm túc 12 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] và xuyên suốt của họ với hoạt động nghiên cứu khoa học; i sự ưu tú, i ề rộng và khối lư ng những kết quả nghiên cứu của họ; và i cách thức văn hóa khoa học thẩm thấu, lan tỏa trong mọi hoạt động của họ, từ giảng ạy, nghiên cứu đến gắn kết với giới oanh nghiệp, với chính phủ, và với cộng đ ng xã hội.

Việc đào tạo ậc đại học các trường đại học nghiên cứu đư c hư ng l i to lớn từ những cơ hội mà nhà trường mang lại cho sinh viên trong những lớp học hay phòng thí nghiệm với các giáo sư và nghiên cứu sinh đang làm việc tuyến đầu của tri thức. Đào tạo sau đại học các trường đại học nghiên cứu đư c làm cho phong phú thêm nhờ sự gắn kết trực tiếp và mạnh mẽ của các nghiên cứu sinh trong việc thực hiện nghiên cứu, còn chất lư ng và năng suất của hoạt động nghiên cứu trong trường thì đư c l i rất nhiều nhờ sự sáng tạo và năng lư ng của các nghiên cứu sinh. Các trường đại học nghiên cứu thường chỉ là số ít trong hệ thống giáo ục đại học của mỗi nước, nhưng ao giờ cũng chiếm một phần đáng kể thành quả nghiên cứu của quốc gia”. Đồng thời, “Trường đại học nghiên cứu có vai trò đặc iệt trong việc uy trì sự ưu tú, tạo ra những kiến thức mới, ý tư ng mới, sáng tạo mới nhằm ẫn ắt tiến ộ xã hội cũng như thúc đẩy sự giàu mạnh của quốc gia”.2 Tác giả có cùng quan điểm với định nghĩa về đại học nghiên cứu của TS.

Phạm Thị Ly. Nhƣ vậy, đại học định hƣớng nghiên cứu là đại học có chiến lƣợc phát triển theo mô hình đại học nghiên cứu, hiện tại đang trên con đƣờng hoàn thiện để dần đáp ứng đầy đủ các yêu cầu của một đại học nghiên cứu. Nghiên cứu khoa học “Nghiên cứu khoa học là sự phát hiện ản chất sự vật, phát triển nhận thức khoa học về thế giới; hoặc là sáng tạo phương pháp mới và phương tiện kỹ thuật mới để làm iến đổi sự vật phục vụ cho mục tiêu hoạt động của con người.vn: Phạm Thị Ly, Mười đặc điểm của trường đại học nghiên cứu hiện đại, 23.2013 13 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Về mặt thao tác, có thể định nghĩa, nghiên cứu khoa học là quá trình hình thành và chứng minh luận điểm khoa học về một sự vật hoặc hiện tư ng cần khám phá” [7; tr. “Đặc điểm chung nhất của NCKH là sự tìm tòi những sự vật, hiện tư ng mà khoa học chưa hề iết đến.

Đặc điểm này ẫn đến hàng loạt những đặc điểm khác nhau của nghiên cứu khoa học, mà người nghiên cứu cần quan tâm khi xử lý những vấn đề cụ thể về mặt phương pháp luận nghiên cứu và tổ chức nghiên cứu” [7; tr.36], đó là: + Tính mới; + Tính tin cậy; + Tính thông tin; + Tính khách quan; + Tính rủi ro; + Tính kế thừa; + Tính phi kinh tế; + Tính cá nhân;” [7; tr.36-38] “NCKH là một hoạt động tìm kiếm, xem xét, điều tra, hoặc thử nghiệm. Dựa trên những số liệu, tài liệu, kiến thức,… đạt đư c từ các thí nghiệm NCKH để phát hiện ra những cái mới về ản chất sự vật, về thế giới tự nhiên và xã hội, và để sáng tạo phương pháp và phương tiện kỹ thuật mới cao hơn, giá trị hơn. Con người muốn làm NCKH phải có kiến thức nhất định về lĩnh vực nghiên cứu và cái chính là phải rèn luyện cách làm việc tự lực, có phương pháp từ lúc ng i trên ghế nhà trường”3 [22]. Tác giả đồng ý với định nghĩa về NCKH của TS.

Đặc biệt, theo tác giả, hoạt động NCKH trong trƣờng đại học định hƣớng nghiên cứu phải đƣợc xuyên suốt trong quá trình giảng dạy đại học và sau đại học của nhà trƣờng.vn/research/thong-tin-khoa-hoc/181-khai-niem-khoa-hoc-va-nghien-cuu-khoa-hoc, 26.2015 14 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Vai trò của nghiên cứu khoa học đối với người học 1. Nghiên cứu khoa học sinh viên “Nghiên cứu khoa học sinh viên” là cụm từ để chỉ hoạt động nghiên cứu khoa học trong sinh viên hay nói cách khác, chính là sinh viên tham gia hoạt động nghiên cứu khoa học. “Nghiên cứu khoa học của sinh viên là hoạt động trí tuệ giúp sinh viên vận ụng phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu khoa học trong học tập và trong thực tiễn, trong đó sinh viên bước đầu vận ụng một cách tổng h p những tri thức đã học để tiến hành hoạt động nhận thức có tính chất nghiên cứu, bước đầu góp phần giải quyết những vấn đề khoa học o thực tiễn cuộc sống và nghề nghiệp đặt ra để từ đó có thể đào sâu, m rộng và hoàn thiện vốn hiểu iết của mình”4 [8].

Đây là vấn đề không còn mới, ngày 30 tháng 3 năm 2000, nguyên Bộ Trƣởng Bộ Giáo dục và Đào tạo Nguyễn Minh Hiển đã ký Quyết định số 08/2000/QĐ-BGD&ĐT ban hành Quy chế về nghiên cứu khoa học của sinh viên trong các trƣờng đại học và cao đẳng, trong đó nêu rõ “Nghiên cứu khoa học của sinh viên là một phần của kế hoạch khoa học và công nghệ của cơ s. Việc triển khai và quản lý nghiên cứu khoa học của sinh viên đư c thực hiện theo những quy định hiện hành về hoạt động khoa học và công nghệ” [2; điều 4], đƣa nghiên cứu khoa học sinh viên trở thành một hoạt động thƣờng niên bắt buộc đối với các cơ sở đào tạo đại học, cao đẳng. Về mặt cấu trúc, hoạt động nghiên cứu khoa học sinh viên nằm ngay trong hoạt động đào tạo của các trƣờng. Nó bắt nguồn từ những việc nhỏ nhƣ sinh viên tự tìm đọc tài liệu, các công trình nghiên cứu trên các tạp chí khoa học, trao đổi với nhau và với giảng viên ở các diễn đàn chính thức và không chính thức đến việc thực hiện các đề án môn học, luận văn tốt nghiệp hay cao hơn là các đề tài nghiên cứu độc lập.

Một phƣơng pháp khác là các hội thảo chuyên môn mini 4 http://donga.vn, Đại học Đông Á, Ý nghĩa hoạt động nghiên cứu khoa học trong sinh viên, 28.2014 15 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] đƣợc tổ chức định kỳ mở rộng cho mọi thành phần (giảng viên, sinh viên, những ngƣời quan tâm), trong đó nội dung là việc báo cáo các hƣớng nghiên cứu, kết quả nghiên cứu, dự án nghiên cứu, hay trao đổi bình luận các bài báo khoa học cũng có thể nằm trong kế hoạch nghiên cứu khoa học của sinh viên. Các hội thảo này đóng vai trò rất quan trọng trong việc hình thành môi trƣờng nghiên cứu, trao đổi chuyên môn, là cơ hội cho sinh viên tích lũy kinh nghiệm và phƣơng pháp nghiên cứu từ những ngƣời đi trƣớc. Nghiên cứu khoa học trong học viên cao học và nghiên cứu sinh Đào tạo thạc sĩ cần đạt đƣợc mục tiêu là Thạc sĩ phải có kiến thức chuyên môn vững vàng; có năng lực thực hành và khả năng thích ứng cao trƣớc sự phát triển của khoa học, kỹ thuật và kinh tế; có khả năng phát hiện và giải quyết vấn đề thuộc chuyên ngành đƣợc đào tạo. Tiến sĩ đƣợc đào tạo ra phải đạt mục tiêu là có trình độ cao về lý thuyết, thực hành; có năng lực sáng tạo, độc lập nghiên cứu; có khả năng hƣớng dẫn nghiên cứu khoa học và hoạt động chuyên môn; Phát hiện và giải quyết đƣợc những vấn đề khoa học và công nghệ.

Nhƣ vậy, có thể thấy NCKH là hoạt động gắn liền với các hệ đào tạo sau đại học, nhờ có NCKH các học viên mới có cơ hội nâng cao nhận thức và trình độ chuyên môn. Quỹ đầu tƣ cho hoạt động nghiên cứu khoa học của ngƣời học 1. Khái niệm “quỹ” Hiện nay, có nhiều cách hiểu khác nhau về “quỹ” nhƣ sau [23]:  Số tiền dành riêng cho những khoản chi tiêu nhất định (ví dụ: Quỹ tiền lƣơng, Quỹ phúc lợi)  Tổ chức làm nơi nhận gửi và chi trả tiền (Quỹ tiết kiệm, Quỹ tín dụng) 5 Theo Vũ Thế Dũng, http://oisp.vn, Nghiên cứu khoa học trong sinh viên: Cần cách tiếp cận mới, 07.2009 16 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.