Nghiên Cứu Mô Hình Quản Lý Chất Lượng Đào Tạo Tại Đại Học Ngoại Ngữ Quân Sự

Luận văn thạc sĩ kỹ thuật phân tích nghiên cứu xây dựng mô hình quản lý chất lượng đào tạo tại đại học ngoại ngữ quân sự, đánh giá thực trạng, chỉ ra hạn chế, đề xuất giải pháp

• Tác giả: VŨ XUÂN HỒNG
• Người hướng dẫn: PGS. Trần Khánh Đức
• Trường học: Đại học Quốc gia Hà Nội - Trường Đại học Giáo dục
• Chuyên ngành: Quản lý giáo dục
• Đề tài: Nghiên cứu xây dựng mô hình quản lý chất lượng đào tạo tại Đại học Ngoại ngữ Quân sự
• Loại tài liệu: Luận án tiến sĩ quản lý giáo dục
• Năm xuất bản: 2010
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• MỞ ĐẦU
• 1.1. Lý do chọn đề tài
• 1.2. Mục đích nghiên cứu
• 1.3. Nhiệm vụ nghiên cứu
• 1.4. Khách thể và đối tượng nghiên cứu
• 1.5. Giả thuyết khoa học
• 1.6. Giới hạn đề tài
• 1.7. Những luận điểm bảo vệ
• 1.8. Những đóng góp mới của luận án
• 1.9. Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu
• 1.10. Kết cấu luận án
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ MÔ HÌNH QUẢN LÝ CHẤT LƯỢNG ĐÀO TẠO
• 1.1. Tổng quan nghiên cứu vấn đề
• 1.2. Một số khái niệm cơ bản
• 1.3. Mô hình, mô hình quản lý giáo dục
• 1.4. Đào tạo, quá trình đào tạo
• 1.5. Chất lượng, chất lượng đào tạo
• 1.6. Cơ sở lý luận về quản lý chất lượng đào tạo
• 1.7. Quản lý chất lượng đào tạo
• 1.8. Các cấp độ quản lý chất lượng đào tạo
• 1.9. Hệ thống quản lý chất lượng đào tạo
• 1.10. Các lĩnh vực quản lý chất lượng đào tạo
• 1.11. Các mô hình quản lý chất lượng đào tạo
• 1.11.1. Mô hình ISO 9000
• 1.11.2. Mô hình các yếu tố tổ chức (SEAMEO)
• 1.11.3. Mô hình bảo đảm chất lượng
• 1.11.4. Mô hình quản lý chất lượng tổng thể (QLCLTT)
• 1.12. Áp dụng quan điểm QLCLTT vào QLCLGDĐH
• 1.13. Định hướng xây dựng mô hình QLCLĐT tại ĐHNNQS
• 1.14. Kết luận chương 1
• 2. CHƯƠNG 2: KINH NGHIỆM QUỐC TẾ VÀ THỰC TRẠNG QUẢN LÝ CHẤT LƯỢNG ĐÀO TẠO TẠI ĐẠI HỌC NGOẠI NGỮ QUÂN SỰ
• 2.1. Kinh nghiệm quốc tế về bảo đảm chất lượng đào tạo đại học
• 2.2. Bảo đảm chất lượng đào tạo đại học ở một số quốc gia
• 2.3. Mô hình QLCLGD theo QLCLTT và ISO ở một số trường đại học
• 2.4. Hệ thống chuẩn đánh giá trình độ ngoại ngữ phổ biến trên thế giới
• 2.5. Bảo đảm chất lượng đào tạo ngoại ngữ của quân đội một số nước
• 2.6. Khái quát về Đại học Ngoại ngữ Quân sự
• 2.7. Tổ chức, biên chế. Chức năng, nhiệm vụ. Loại hình, quy mô đào tạo
• 2.8. Thực trạng hoạt động đào tạo tại ĐHNNQS
• 2.9. Thực trạng quản lý chất lượng đào tạo tại ĐHNNQS
• 2.9.1. Thực trạng quản lý chất lượng đầu vào
• 2.9.2. Thực trạng quản lý chất lượng quá trình đào tạo
• 2.9.3. Thực trạng quản lý chất lượng đầu ra
• 2.10. Mô hình quản lý chất lượng đào tạo hiện tại của ĐHNNQS
• 2.11. Sự cần thiết tổ chức áp dụng quan điểm QLCLTT vào QLCLĐT tại ĐHNNQS
• 2.11.1. Nhu cầu về chất lượng đào tạo ngoại ngữ của Quân đội
• 2.11.2. Điều thuận lợi để áp dụng quan điểm QLCLTT vào QLCLĐT tại ĐHNNQS
• 2.12. Kết luận chương 2
• 3. CHƯƠNG 3: MÔ HÌNH QUẢN LÝ CHẤT LƯỢNG ĐÀO TẠO VÀ CÁC GIẢI PHÁP TRIỂN KHAI MÔ HÌNH TẠI ĐẠI HỌC NGOẠI NGỮ QUÂN SỰ
• 3.1. Những nguyên tắc đề xuất mô hình
• 3.2. Mô hình QLCLĐT theo quan điểm QLCLTT tại ĐHNNQS
• 3.3. Tổ chức xây dựng nhóm giải pháp triển khai mô hình
• 3.4. Xây dựng điều kiện quản lý chất lượng tổng thể
• 3.5. Quản lý chất lượng đầu vào
• 3.6. Quản lý chất lượng quá trình đào tạo
• 3.7. Quản lý chất lượng đầu ra
• 3.8. Xin ý kiến chuyên gia về mô hình và các giải pháp triển khai
• 3.9. Kết luận chương 3
• 4. CHƯƠNG 4: KẾT QUẢ THỬ NGHIỆM CÁC GIẢI PHÁP
• 4.1. Tổ chức thử nghiệm
• 4.2. Xây dựng quy trình thử nghiệm
• 4.3. Phân tích kết quả thử nghiệm
• 4.4. Phân tích kết quả về mặt định lượng
• 4.5. Phân tích kết quả đánh giá thử nghiệm qua phiếu thăm dò
• 4.6. Kết luận chương 4
• PHỤ LỤC
• DANH MỤC CÔNG TRÌNH CỦA TÁC GIẢ
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Mô Hình Quản Lý Chất Lượng Tại ĐHNNQS

Trong bối cảnh hội nhập và toàn cầu hóa, chất lượng nguồn nhân lực, đặc biệt là từ giáo dục đại học, trở thành yếu tố then chốt. Nghị quyết số 37/2004 QH 10 của Quốc hội đã chỉ ra những yếu kém trong chất lượng giáo dục, yêu cầu đổi mới toàn diện công tác quản lý nhà nước về giáo dục, lấy việc quản lý chất lượng làm nhiệm vụ trọng tâm. Đại học Ngoại ngữ Quân sự (ĐHNNQS), cơ sở đào tạo cử nhân ngoại ngữ quân sự duy nhất, đối diện với thách thức nâng cao chất lượng đào tạo để đáp ứng yêu cầu của Quân đội và xã hội. Việc xây dựng một mô hình quản lý chất lượng phù hợp là cấp thiết để khắc phục những tồn tại và phát triển Nhà trường.

1.1. Tầm Quan Trọng của Quản Lý Chất Lượng Đào Tạo

Chất lượng đào tạo, đặc biệt là trong lĩnh vực ngoại ngữ quân sự, đóng vai trò quan trọng trong việc xây dựng quân đội vững mạnh và hội nhập quốc tế. Việc áp dụng các phương pháp quản lý chất lượng tiên tiến giúp nâng cao hiệu quả đào tạo và đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của xã hội. Theo nhóm Tương lai học (MEGATRENDS), quốc gia nào đầu tư nhiều nhất vào giáo dục sẽ có khả năng cạnh tranh mạnh nhất trong trật tự kinh tế thế giới mới.

1.2. Mục Tiêu và Nhiệm Vụ Nghiên Cứu Mô Hình Quản Lý

Nghiên cứu này hướng đến xây dựng mô hình quản lý chất lượng đào tạo theo quan điểm QLCLTT (Quản lý chất lượng tổng thể) và đề xuất các giải pháp triển khai mô hình tại ĐHNNQS. Mục tiêu là nâng cao chất lượng đào tạo sĩ quan ngoại ngữ quân sự (SQNNQS), đáp ứng yêu cầu xây dựng Quân đội trong giai đoạn cách mạng mới. Nhiệm vụ bao gồm nghiên cứu lý luận, phân tích kinh nghiệm quốc tế, đánh giá thực trạng và kiểm chứng tính khả thi của mô hình.

II. Thách Thức Trong Đảm Bảo Chất Lượng Đào Tạo Tại ĐHNNQS

Mặc dù đã có những phát triển nhất định, ĐHNNQS vẫn đối mặt với nhiều thách thức trong công tác đảm bảo chất lượng đào tạo. Chất lượng đầu vào chưa cao, đội ngũ giảng viên còn hạn chế về số lượng và chất lượng, chương trình đào tạo chậm đổi mới, cơ sở vật chất xuống cấp. Công tác quản lý chất lượng đào tạo chưa được quan tâm đúng mức, thiếu một mô hình quản lý phù hợp với đặc thù môi trường sư phạm quân sự đào tạo chuyên ngành ngoại ngữ. Điều này đòi hỏi một sự thay đổi toàn diện trong cách tiếp cận và thực hiện quản lý chất lượng.

2.1. Thực Trạng Quản Lý Chất Lượng Đầu Vào và Đầu Ra

Thực trạng quản lý chất lượng đầu vào và đầu ra tại ĐHNNQS còn nhiều hạn chế. Chất lượng tuyển sinh chưa cao, ảnh hưởng đến chất lượng học viên tốt nghiệp. Cần có các giải pháp để nâng cao chất lượng tuyển sinh và đảm bảo chất lượng đầu ra đáp ứng yêu cầu của BQP. Theo tài liệu gốc, chất lượng học viên tốt nghiệp chưa đáp ứng được mục tiêu đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao của BQP.

2.2. Hạn Chế Về Nguồn Lực và Cơ Sở Vật Chất

Nguồn lực tài chính và cơ sở vật chất còn hạn chế là một trong những thách thức lớn đối với công tác đảm bảo chất lượng đào tạo tại ĐHNNQS. Cần có sự đầu tư thích đáng để nâng cấp cơ sở vật chất, trang thiết bị dạy học và bồi dưỡng đội ngũ giảng viên. Trong thời gian qua, Nhà trường chưa được quan tâm và đầu tư thích đáng, chất lượng đào tạo chưa ngang tầm với yêu cầu nhiệm vụ.

2.3. Đổi Mới Phương Pháp Giảng Dạy và Chương Trình Đào Tạo

Chương trình đào tạo và phương pháp giảng dạy cần được đổi mới để đáp ứng yêu cầu của thời đại và hội nhập quốc tế. Cần áp dụng các phương pháp giảng dạy tiên tiến, tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin và nâng cao tính thực tiễn của chương trình đào tạo. Chương trình còn chậm đổi mới, phương pháp giảng dạy và phương tiện còn lạc hậu.

III. Xây Dựng Mô Hình Quản Lý Chất Lượng Theo QLCLTT Tại ĐHNNQS

Để giải quyết những thách thức trên, việc xây dựng một mô hình quản lý chất lượng đào tạo theo quan điểm QLCLTT là cần thiết. Mô hình này tập trung vào việc cải tiến liên tục, sự tham gia của tất cả các thành viên trong Nhà trường và sự hài lòng của người học. Mô hình QLCLTT sẽ giúp ĐHNNQS nâng cao hiệu quả đào tạo, đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của Quân đội và xã hội. Việc áp dụng các nguyên tắc của QLCLTT vào quản lý chất lượng đào tạo sẽ tạo ra một hệ thống đảm bảo chất lượng toàn diện và hiệu quả.

3.1. Các Nguyên Tắc Xây Dựng Mô Hình Quản Lý Chất Lượng

Các nguyên tắc xây dựng mô hình quản lý chất lượng bao gồm: tập trung vào người học, cải tiến liên tục, sự tham gia của tất cả các thành viên, quản lý theo quá trình và ra quyết định dựa trên dữ liệu. Mô hình cần phù hợp với đặc thù của môi trường sư phạm quân sự và đào tạo chuyên ngành ngoại ngữ.

3.2. Tổ Chức Xây Dựng Nhóm Giải Pháp Triển Khai Mô Hình

Việc tổ chức xây dựng nhóm giải pháp triển khai mô hình là rất quan trọng. Nhóm giải pháp cần bao gồm các thành viên từ các bộ phận khác nhau trong Nhà trường, có kiến thức và kinh nghiệm về quản lý chất lượng. Nhóm giải pháp sẽ chịu trách nhiệm xây dựng kế hoạch triển khai, thực hiện các hoạt động và đánh giá kết quả.

3.3. Xây Dựng Điều Kiện Quản Lý Chất Lượng Tổng Thể

Xây dựng điều kiện quản lý chất lượng tổng thể bao gồm: xây dựng văn hóa chất lượng, thiết lập hệ thống đảm bảo chất lượng, đào tạo đội ngũ cán bộ quản lý chất lượng và xây dựng hệ thống thông tin quản lý chất lượng. Các điều kiện này sẽ tạo nền tảng vững chắc cho việc triển khai mô hình QLCLTT.

IV. Giải Pháp Nâng Cao Chất Lượng Đào Tạo Tại Đại Học Ngoại Ngữ

Để triển khai mô hình quản lý chất lượng hiệu quả, cần có các giải pháp đồng bộ và toàn diện. Các giải pháp này tập trung vào việc nâng cao chất lượng đầu vào, cải tiến quá trình đào tạo và đảm bảo chất lượng đầu ra. Đồng thời, cần tăng cường hợp tác quốc tế và ứng dụng công nghệ thông tin vào quản lý chất lượng đào tạo. Các giải pháp cần được xây dựng dựa trên kết quả nghiên cứu, đánh giá thực trạng và kinh nghiệm quốc tế.

4.1. Quản Lý Chất Lượng Đầu Vào Tuyển Sinh và Định Hướng

Nâng cao chất lượng tuyển sinh thông qua việc cải tiến quy trình tuyển sinh, tăng cường công tác truyền thông và thu hút thí sinh giỏi. Tổ chức các khóa học định hướng cho tân sinh viên để giúp họ làm quen với môi trường học tập và phương pháp học tập mới. Cần có các chính sách ưu đãi để thu hút thí sinh giỏi vào trường.

4.2. Quản Lý Chất Lượng Quá Trình Đào Tạo Nội Dung và Phương Pháp

Cải tiến nội dung chương trình đào tạo theo hướng hiện đại, cập nhật và đáp ứng yêu cầu của thực tiễn. Áp dụng các phương pháp giảng dạy tích cực, tăng cường tính tương tác giữa giảng viên và sinh viên. Xây dựng hệ thống đánh giá kết quả học tập khách quan và công bằng.

4.3. Quản Lý Chất Lượng Đầu Ra Đánh Giá và Phản Hồi

Xây dựng hệ thống đánh giá chất lượng đầu ra dựa trên các tiêu chí rõ ràng và khách quan. Thu thập phản hồi từ nhà tuyển dụng và cựu sinh viên để đánh giá hiệu quả đào tạo và cải tiến chương trình đào tạo. Cần có các hoạt động hỗ trợ sinh viên tìm kiếm việc làm sau khi tốt nghiệp.

V. Ứng Dụng Thực Tiễn và Kết Quả Nghiên Cứu Mô Hình Quản Lý

Việc ứng dụng thực tiễn mô hình quản lý chất lượng và các giải pháp đã mang lại những kết quả tích cực. Chất lượng đào tạo được nâng cao, sinh viên có kiến thức và kỹ năng tốt hơn, đáp ứng yêu cầu của nhà tuyển dụng. Đồng thời, Nhà trường cũng nhận được sự đánh giá cao từ các tổ chức kiểm định chất lượng. Kết quả nghiên cứu là cơ sở để tiếp tục cải tiến và hoàn thiện mô hình quản lý.

5.1. Kết Quả Thử Nghiệm Các Giải Pháp Quản Lý Chất Lượng

Kết quả thử nghiệm các giải pháp cho thấy sự cải thiện rõ rệt về chất lượng đào tạo. Điểm số của sinh viên tăng lên, tỷ lệ sinh viên tốt nghiệp loại giỏi tăng lên và tỷ lệ sinh viên có việc làm sau khi tốt nghiệp tăng lên. Các giải pháp đã được chứng minh là có hiệu quả và khả thi.

5.2. Phân Tích Đánh Giá Thử Nghiệm Qua Phiếu Thăm Dò

Kết quả phân tích phiếu thăm dò cho thấy sự hài lòng của giảng viên và sinh viên về các giải pháp quản lý chất lượng. Giảng viên đánh giá cao tính hiệu quả của các giải pháp trong việc nâng cao chất lượng giảng dạy. Sinh viên đánh giá cao tính hữu ích của các giải pháp trong việc hỗ trợ học tập.

VI. Kết Luận và Hướng Phát Triển Mô Hình Quản Lý Chất Lượng

Nghiên cứu đã xây dựng thành công mô hình quản lý chất lượng đào tạo theo quan điểm QLCLTT và đề xuất các giải pháp triển khai hiệu quả tại ĐHNNQS. Mô hình và các giải pháp đã được chứng minh là có tính khả thi và mang lại những kết quả tích cực. Trong tương lai, cần tiếp tục nghiên cứu và hoàn thiện mô hình quản lý để đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của xã hội và hội nhập quốc tế. Cần có sự đầu tư thích đáng để duy trì và phát triển mô hình quản lý.

6.1. Đề Xuất và Khuyến Nghị Về Quản Lý Chất Lượng

Đề xuất tiếp tục đầu tư vào cơ sở vật chất, trang thiết bị dạy học và bồi dưỡng đội ngũ giảng viên. Khuyến nghị tăng cường hợp tác quốc tế và ứng dụng công nghệ thông tin vào quản lý chất lượng đào tạo. Cần có sự cam kết và tham gia của tất cả các thành viên trong Nhà trường để đảm bảo thành công của mô hình quản lý.

6.2. Hướng Nghiên Cứu Tiếp Theo Về Đảm Bảo Chất Lượng

Hướng nghiên cứu tiếp theo là nghiên cứu về quản lý rủi ro trong đào tạo, đổi mới sáng tạo trong đào tạo và hội nhập quốc tế trong đào tạo. Cần có các nghiên cứu sâu hơn về các yếu tố ảnh hưởng đến chất lượng đào tạo và các giải pháp để cải thiện chất lượng đào tạo.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: Cơ sở lý luận về mô hình quản lý chất lƣợng đào tạo. - Chương 2: Kinh nghiệm quốc tế và thực trạng công tác quản lý chất lƣợng đào tạo tại Đại học Ngoại ngữ Quân sự. z 14 - Chương 3: Mô hình quản lý chất lƣợng đào tạo và các giải pháp triển khai mô hình tại Đại học Ngoại ngữ Quân sự. - Chương 4: Kết quả thử nghiệm các giải pháp.

Phần kết luận và khuyến nghị. Ngoài ra luận văn còn có danh mục công trình của tác giả, danh mục tài liệu tham khảo và phụ lục. z 15 CHƢƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ MÔ HÌNH QUẢN LÝ CHẤT LƢỢNG ĐÀO TẠO 1. Tổng quan nghiên cứu vấn đề Bƣớc vào những năm đầu của thiên niên kỷ mới, loài ngƣời đang chứng kiến những thay đổi to lớn trên tất cả các lĩnh vực kinh tế, xã hội.

Một trong những nguyên nhân chính dẫn tới sự thay đổi đó là quá trình toàn cầu hóa. Hội nhập, hợp tác và cạnh tranh đã và đang mang lại sự tăng trƣởng nhanh chóng cho nhiều quốc gia, nhƣng đồng thời cũng làm tăng nhanh khoảng cách giữa các nƣớc giàu và các nƣớc nghèo. Nhân tố quyết định thành công trong hợp tác và thắng lợi trong cạnh tranh là chất lƣợng sản phẩm của giáo dục và đào tạo. Đó là nguồn nhân lực chất lƣợng cao.

Từ những năm 1990, nhóm Tƣơng lai học (MEGATRENDS) đã công bố những dự báo cho nhân loại trong thế kỷ 21: “Trong trật tự kinh tế thế giới mới nƣớc nào đầu tƣ nhiều nhất vào giáo dục, nƣớc đó sẽ có khả năng cạnh tranh mạnh nhất …”[18]. Từ những nhận thức trên mỗi quốc gia đã tự tìm cho mình một mô hình đào tạo riêng, đặc biệt là mô hình đào tạo đại học phù hợp với hoàn cảnh của đất nƣớc, đáp ứng yêu cầu của toàn cầu hóa nền kinh tế. Quá trình đào tạo nguồn nhân lực chất lƣợng cao đáp ứng nhu cầu tăng trƣởng nhanh của nền kinh tế, tham gia vào quá trình toàn cầu hóa. Nâng cao chất lƣợng giáo dục đại học đã trở thành nhu cầu cấp thiết cho mỗi quốc gia trong xã hội phát triển.

Từ vài thập kỷ qua, chất lƣợng giáo dục đã là vấn đề đƣợc quan tâm nhiều nhất của cộng đồng đại học thế giới và của hầu hết các quốc gia phát triển cũng nhƣ đang phát triển. Nhƣng để đánh giá, đo lƣờng và xây dựng những điều kiện bảo đảm chất lƣợng giáo dục lại là một vấn đề không dễ dàng. Xuất phát từ những lý do trên các tổ chức bảo đảm chất lƣợng giáo dục đại học quốc tế và khu vực đã ra đời. Tổ chức Bảo đảm chất lƣợng Đại học Quốc tế - INQAAHE (International Network of Quality Assurance Agencies in Higher Education) hình thành vào thập kỷ 90 của thế kỷ 20, bao gồm các hội viên là các cơ quan bảo đảm chất lƣợng giáo z 16 dục đại học của các nƣớc.

Các thành viên tham gia trên tinh tinh thần tự nguyên và đáp ứng đầy đủ các tiêu chí do INQAAHE đề ra. Đây là tổ chức duy nhất có khả năng kết nối các cơ quan kiểm định của các quốc gia trên thế giới và đứng ra thành lập ban điều phối với các tổ công tác hỗ trợ về công tác kiểm định, đánh giá chất lƣợng, xây dựng những tiêu chí bảo đảm chất lƣợng và định hƣớng hoạt động cho cơ quan kiểm định chất lƣợng các nƣớc. Bên cạnh đó một số cơ quan bảo đảm chất lƣợng quốc tế đã hình thành các tổ chức bảo đảm chất lƣợng cho riêng mình nhƣ: Liên minh Toàn cầu về chuyển đổi giáo dục quốc gia (GATE) đƣợc thành lập năm 1985, tập trung giải quyết những vấn đề về chất lƣợng giáo dục và đề xuất các giải pháp về chuyển đổi chất lƣợng giáo dục giữa các quốc gia. Hiệp hội các trƣờng Đại học Châu Âu đã xây dựng dịch vụ kiểm định chất lƣợng đào tạo của các trƣờng thành viên (CRE).

Dịch vụ này do các chuyên gia đánh giá về chất lƣợng giáo dục hàng đầu khu vực thực hiện. Khối các nƣớc công nghiệp phát triển gồm 15 nƣớc ngay từ năm 1988 đã hợp tác xây dựng Bộ tiêu chí đánh giá chất lƣợng giáo dục sử dụng cho các trƣờng đại học trong khối. Bộ tiêu chí bao gồm 16 tiêu chí nhằm bảo đảm chất lƣợng cho tất cả các trƣờng đại học thuộc các nƣớc thành viên (OECD). Đối với công tác bảo đảm chất lƣợng giáo dục đại học khu vực Đông Nam Á, từ năm 1995 các trƣờng đại học thuộc mạng lƣới đại học khối ASEAN đã thành lập Tổ chức các trƣờng đại học khu vực (AUN).

Căn cứ vào chuẩn quốc tế và điều kiện thực tiễn trong khu vực, tổ chức này đã xây dựng hệ thống bảo đảm chất lƣợng gồm 5 nguyên tắc và 6 tiêu chí nhằm thống nhất công tác bảo đảm chất lƣợng của các trƣờng đại học thành viên [46,tr. Trong xu thế hội nhập và toàn cầu hóa việc bảo đảm chất lƣợng giáo dục đại học đã đặc biệt đƣợc quan tâm ở hầu hết các nƣớc. Hiện có trên 100 nƣớc đã có hệ thống bảo đảm chất lƣợng giáo dục đại học, phần lớn đƣợc hình thành từ thập kỷ 90 của thế kỷ 20. Công tác bảo đảm chất lƣợng giáo dục của các nƣớc phần lớn đƣợc thực hiện bằng hệ thống kiểm tra, kiểm định và kiểm toán chất lƣợng các trƣờng đại học, trong đó công tác kiểm định đƣợc ƣu tiên hàng đầu.

z 17 Đối với việt Nam, chiến lƣợc phát triển giáo dục đại học cho tới năm 2020 đã đƣợc Đảng và Chính phủ vạch ra với mục tiêu đổi mới cơ bản và toàn diện giáo dục đại học, tạo đƣợc sự chuyển biến cơ bản về chất lƣợng, hiệu quả và quy mô, đáp ứng yêu cầu của sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nƣớc, hội nhập kinh tế quốc tế và nhu cầu học tập của nhân dân. Định hƣớng đến năm 2020 giáo dục đại Việt Nam đạt trình độ trong khu vực và tiếp cận trình độ tiên tiến của đại học trên thế giới ; có năng lực cạnh tranh cao, thích ứng với cơ chế thị trƣờng định hƣớng xã hội chủ nghĩa. Nâng cao chất lƣợng giáo dục đại học là việc làm thƣờng xuyên đối với các cơ sở đào tạo đại học và các cơ quan quản lý giáo dục. Ngày 2 tháng 12 năm 2004 Bộ trƣởng Bộ GD&ĐT đã ký quyết định số 38/2004 ban hành quy chế tạm thời về kiểm định chất lƣợng trƣờng đại học bằng Bộ tiêu chí kiểm định bao gồm 53 tiêu chí thuộc 10 lĩnh vực.

Đây là Bộ tiêu chí kiểm định chất lƣợng đại học đầu tiên của Việt Nam và sẽ đƣợc thí điểm cho 20 trƣờng đại học. Căn cứ vào quyết định số: 76/2007/QĐ-BGĐT ngày 14/12/2007 quy định về kiểm định trƣờng đại học, cao đẳng và Trung cấp chuyên nghiệp, Bộ GD&ĐT đã tiến hành kiểm định 20 trƣờng Đại học. Hiện đang có 20 trƣờng đại học đã hoàn thành báo cáo tự đánh giá (đánh giá trong) đang chờ đánh giá ngoài ; 47 trƣờng đại học và 62 trƣờng cao đẳng khác đã đƣợc tập huấn và đang triển khai tự đánh giá (nguồn Cục Khảo thí và Kiểm định chất lượng). Trong những năm gần đây, công tác quản lý chất lƣợng giáo dục đã đặc biệt đƣợc chú trọng, đã hình thành các tổ chức chuyên trách về đánh giá và kiểm định chất lƣợng.

Ngoài cục Khảo thí và Kiểm định chất lƣợng giáo dục đƣợc thành lập, còn có 55/63 sở giáo dục có phòng khảo thí, có 55 đơn vị chuyên trách về bảo đảm chất lƣợng đƣợc thành lập ở các trƣờng đại học và cao đẳng trong cả nƣớc( nguồn: Dự thảo chiến lược phát triển giáo dục 2008-2020). Các tổ chức này đƣợc thành lập sẽ là công cụ, là đòn bẩy từng bƣớc nâng cao chất lƣợng giáo dục đại học, đáp ứng nhu cầu cung cấp nguồn nhân lực chất lƣợng cao phục vụ công cuộc công nhiệp hoá, hiện đại hóa đất nƣớc. Tiếp cận công tác bảo đảm chất lƣợng trên thế giới, từ năm 2000 Việt nam đã tổ chức nhiều cuộc hội thảo quốc gia và quốc tế về bảo đảm chất lƣợng giáo z 18 dục, tập trung vào GDĐH nhƣ: Hội thảo về “Bảo đảm chất lƣợng trong giáo dục đại học Việt Nam” do Bộ GD&ĐT phối hợp với UNESCO tổ chức tháng 4 năm 2000 tại Đà Lạt. Hội thảo quốc tế với chủ đề “Chất lƣợng giáo dục và kỹ năng sống” do Văn phòng giáo dục UNESCO khu vực Châu Á-Thái Bình Dƣơng tổ chức tại Hà Nội tháng 9 năm 2003.

Hội thảo về “chất lƣợng giáo dục và vấn đề đào tạo giáo viên” do Khoa Sƣ phạm - ĐHQGHN tổ chức tháng 10 năm 2004 tại Hà Nội và Diễn đàn quốc tế về giáo dục Việt Nam với chủ đề “Đổi mới giáo dục đại học và hội nhập quốc tế” do Hội đồng Giáo dục Quốc gia tổ chức tại Hà Nội tháng 6 năm 2004 vv. Trong xu thế phát triển của bảo đảm chất lƣợng khu vực và thế giới các cơ sở đào tạo trong nƣớc đã đầu tƣ đáng kể cho việc nghiên cứu và xây dựng hệ thống bảo đảm chất lƣợng, tập trung vào bảo đảm chất lƣợng giáo dục đại học. Năm 2000, Trung tâm Đảm bảo chất lƣợng đào tạo và Nghiên cứu phát triển Giáo dục thuộc ĐHQGHN đã triển khai đề tài cấp Nhà nƣớc: “Nghiên cứu xây dựng Bộ tiêu chí đánh giá chất lƣợng đào tạo dùng cho các trƣờng đại học Việt Nam”. Kết quả công trình là Bộ tiêu chí đánh giá chất lƣợng và điều kiện đảm bảo chất lƣợng đào tạo dùng cho các trƣờng đại học Việt Nam bao gồm 26 tiêu chí thuộc 6 lĩnh vực hoạt động của trƣờng đại học.

Đây là Bộ tiêu chí đánh giá chất lƣợng đào tạo đại học đầu tiên của Việt Nam [28,tr. Từng bƣớc hoàn thiện quy trình đánh giá chất lƣợng giáo dục và tham gia hội nhập giáo dục khu vực và thế giới, Viện Chiến lƣợc và Chƣơng trình giáo dục, Bộ GD&ĐT đã triển khai thực hiện công trình nghiên cứu “Cơ sở lý luận và thực tiễn về chất lƣợng giáo dục và đánh giá chất lƣợng giáo dục” Mã số : B- 2004- CTGD-01.Trên cơ sở những tiêu chí cơ bản do đề tài xây dựng, các cở sở đào tạo tham khảo để đánh giá chất lƣợng hoặc xây dựng hệ thống chuẩn đánh giá chất lƣợng đào tạo cho riêng mình [19].