CHƯƠNG 1.1 TỔNG QUAN VỀ CHIẾN LƯỢC CÔNG TY 1.1 Khái niệm Theo Feurer và Chaharbaghi, chiến lược bắt nguồn từ chữ strateria của Hy Lạp có nghĩa là nghệ thuật của chiến tranh.Theo đó, chiến lược là một kế hoạch quan trọng mà mục tiêu là đánh bại kẻ thù.Để đạt được mục tiêu này, chiến lược cũng đưa ra cách làm thế nào để sử dụng nguồn lực sẵn có một cách tốt nhất.Qua thời gian, khái niệm này được phát triển và được sử dụng trong hoạt động kinh doanh. Theo Chandler (1962), chiến lược là việc xác định những mục tiêu cơ bản của công ty và lựa chọn phương thức hành động, bao gồm việc phân bổ nguồn lực cần thiết để đạt được các mục tiêu này. Theo Andrew (1971), chiến lược là một quy trình ra những quyết định hợp lý dựa trên tính phù hợp giữa nguồn lực của công ty với những cơ hội ở những môi trường bên ngoài. Porter – giáo sư trường Havard (1996) thì “Hầu như không có sự thống nhất với nhau về khái niệm chiến lược là gì, mà là làm thế nào để công ty xây dựng chiến lược”.
Ông đã đưa ra những quan điểm mới thông qua sự so sánh với quan điểm chiến lược cổ điển theo Bang 1.com – Cần Kham Thảo - Kết bạn Zalo/Tele : 0973.149 Viết thuê đề tài giá rẻ trọn gói - KB Zalo/Tele : 0973.149 Qua so sánh trên, Porter cho rằng chiến lược là việc tạo ra sự phù hợp giữa các hoạt động của một công ty.Nếu không có sự phù hợp này thì sẽ không có những chiến lược khác biệt và khó duy trì lợi thế cạnh tranh.1 Những quan điểm chiến lược của Porter Mô hình chiến lược sử dụng Lợi thế cạnh tranh bền vững trong thập kỷ qua - Một vị thế cạnh tranh lý tưởng trong một - Vị thế cạnh tranh vượt trội của ngành. - So sánh tất cả các hoạt động của công ty và - Các hoạt động phải hỗ trợ cho tìm ra hoạt động tốt nhất. - Tăng cường thuê ngoài và hợp tác nhằm đạt - Những lựa chọn và đánh đổi hiệu quả. phải rõ ràng so ớiv đối thủ - Lợi thế dựa trên một số các yếu tố thành cạnh tranh.
công, nguồn lực quan trọng và năng lực cốt - Lợi thế lâu dài dựa trên toàn bộ lõi. hoạt động công ty thay vì chỉ - Linh hoạt và phản ứng tốt đối với những phụ thuộc một bộ phận. thay đổi về thị trường và cạnh tranh. - Đòi hỏi hiệu quả hoạt động tốt.
Porter, What is Strategy?, Havard Business Review, Nov-Dec 1996. Từ đó, có thể định nghĩa chiến lược như sau: “Chiến lược của công ty là tổng thể các quyết định và hoạt động liên quan đến việc chọn lựa các phương tiện và phân bổ nguồn lực nhằm đạt được mục tiêu. Trong môi trường cạnh tranh thì mục tiêu quan trọng của công ty là đạt vị thế chiến lược tốt hơn so với đối thủ cạnh tranh.Để đạt được điều này, công ty phải tạo ra sự phù hợp của toàn bộ hoạt động nhằm tạo dựng và duy trì được lợi thế cạnh tranh trong lâu dài”.2 Phân loại chiến lược công ty Theo tac gia Nguyễn Thi Liên Diêp va tác giả khác thi có nhiều cách phân loại chiến lược kinh doanh dựa trên những tiêu thức khác nhau(1, 32- 34): a. Căn cứ vào phạm vi của chiến lược , người ta chia chiến lược kinh doanh thành hai loại: 2 Luanvanmaster.com – Cần Kham Thảo - Kết bạn Zalo/Tele : 0973.149 Viết thuê đề tài giá rẻ trọn gói - KB Zalo/Tele : 0973.149 - Chiến lược chung, hay còn gọi là chiến lược tổng quát: Chiến lược chung của doanh nghiệp thường đề cập đến những vấn đề quan trọng nhất, bao trùm nhất và có ý nghĩa lâu dài.
Chiến lược chung quyết định những vấn đề sống còn của doanh nghiệp. - Chiến lược bộ phận: Đây là chiến lược cấp hai. Thông thường trong doanh nghiệp, loại chiến lược này bao gồm: Chiến lược sản phẩm, chiến lược giá cả, chiến lược phân phối và chiến lược giao tiếp – khuếch trương (chiến lược yểm trợ bán hàng). Chiến lược chung và chiến lược bộ phận liên kết với nhau thành một chiến lược kinh doanh hoàn chỉnh.
Không thể coi là một chiến lược kinh doanh nếu chỉ có chiến lược chung mà không có chiến lược bộ phận được thể hiện bằng các mục tiêu mà mỗi mục tiêu lại được thể hiện bằng một số chỉ tiêu nhất định. Căn cứ vào hướng tiếp cận chiến lược , thì chiến lược kinh doanh được chia thành bốn loại: - Chiến lược tập trung vào những nhân tố then chốt: Tư tưởng chỉ đạo của việc hoạch định chiến lược này là không dàn trải các nguồn lực mà phải tập trung cho những hoạt động có ý nghĩa quyết định đối với sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp mình. - Chiến lược dựa trên ưu thế tương đối: Tư tưởng chỉ đạo hoạch định chiến lược ở đây bắt nguồn từ sự phân tích, so sánh sản phẩm hay dịch vụ của doanh nghiệp mình so với các đối thủ cạnh tranh. Thông qua sự phân tích đó, tìm ra điểm mạnh của mình làm chỗ dựa cho chiến lược kinh doanh.
- Chiến lược sáng tạo tấn công: Việc xây dựng chiến lược này được tiếp cận theo cách cơ bản là luôn luôn nhìn thẳng vào những vấn đề vẫn được coi là phổ biến, khó làm khác được để đặt câu hỏi “Tại sao”, nhằm xét lại những điều tưởng như đã kết luận. Từ việc liên tiếp đặt ra những câu hỏi và nghi ngờ sự bất biến của vấn đề, có thể có được những khám phá mới làm cơ sở cho chiến lược kinh doanh của doanh nghiệp mình.com – Cần Kham Thảo - Kết bạn Zalo/Tele : 0973.149 Viết thuê đề tài giá rẻ trọn gói - KB Zalo/Tele : 0973.149 - Chiến lược khai thác các mức độ tự do: Cách xây dựng chiến lược này không nhằm vào nhân tố then chốt mà nhằm vào khai thác khả năng có thể có của các nhân tố bao quanh nhân tố then chốt. Căn cứ vào cách chọn chiến lược: - Chiến lược mang tính chủ động: Những chiến lược này có thể giúp cho doanh nghiệp giành phần thắng trong cuộc cạnh tranh thông qua vị trí dẫn đầu trên thị trường. - Chiến lược mang tính thụ động: Những chiến lược theo sau so với những doanh nghiệp dẫn đầu trên thị trường.2 Những điểm chung của chiến lược chủ động và thụ động Chiến lược mang tính chủ động Chiến lược mang tính thụ động - Sáp nhập hàng ngang - Rút khỏi lĩnh vực kinh doanh - Phát triển thị trường - Mua công nghệ - Đa dạng hóa thị trường - Thuê lực lượng lao động - Phát triển lĩnh vực kinh doanh mới - Liên doanh - Phát triển sản phẩm mới - Mở rộng chuyền sản xuất - Đa dạng hóa sản phẩm - Thay đổi/chỉnh sửa sản phẩm - Tự động hóa sản xuất - Nâng cao chất lượng sản phẩm và dịch vụ - Đào tạo nhân viên - Phát triển lĩnh vực kinh doanh liên quan - Đầu tư vào hoạt động R&D - Đầu tư chọn lọc - Sáp nhập hàng dọc - Thuê ngoài Nguồn: Pun and et al, Determiants of manufacturing strategy formulations: alongtitudinal study in Hongkong, Technovation, Vol 24 No.3 Các yếu tố ảnh hưởng đến chiến lược công ty Theo tac gia Nguyễn Thi Liên Diêp va tác giả khác : Các yếu tố ảnh hưởng đến chiến lược công ty là những yếu tố tác động đến quá trình quản trị chiến lược của công ty.
Các yếu tố nay được chia làm hai nhóm: Các yếu tố môi trường bên ngoài và bên trong công ty(1,37 – 65).com – Cần Kham Thảo - Kết bạn Zalo/Tele : 0973.149 Viết thuê đề tài giá rẻ trọn gói - KB Zalo/Tele : 0973.1 Môi trường bên ngoài : Là nhóm các yếu tố tạo nên những cơ hội cũng như các mối đe dọa mà công ty gặp phải trong điều kiện cạnh tranh, chúng được phân thành hai nhóm lớn gồm môi trường vĩ mô và môi trường vi mô. Môi trường vĩ mô: Bao gồm các yếu tố xuất phát từ bên ngoài công ty và có ảnh hưởng đến tất cả các ngành kinh doanh nhưng không nhất thiết phải theo một cách nhất định. Các yếu tố đó thường là: (1) yếu tố chính trị - luật pháp, (2) yếu tố kinh tế, (3) yếu tố văn hóa - xã hội, (4) yếu tố công nghệ. (1) Yếu tố chính trị - luật pháp: Trong quá trình xây dựng chiến lược, các công ty thường đánh giá tính định hướng và sự ổn định của hệ thống chính trị - luật pháp mà công ty đang hoạt động.
Các yếu tố này thường bao gồm những quy định mà công ty phải tuân theo như: công bằng thương mại, cấm độc quyền, chương trình thuế, mức lương tối thiểu, giá cả cũng như một số quy định khác nhằm bảo vệ người lao động, người tiêu dùng, công chúng và môi trường. (2) Yếu tố kinh tế:Các yếu tố kinh tế có ảnh hưởng vô cùng lớn đến các đơn vị kinh doanh, chủ yếu là: xu hướng tăng trưởng tổng sản phẩm quốc dân, lãi suất ngân hàng, giai đoạn của chu kỳ kinh tế, cán cân thanh toán, chính sách tài chính và tiền tệ,… (3) Yếu tố văn hóa - xã hội: Đề cập đến niềm tin, giá trị, thái độ, quan điểm và phong cách sống của người dân trong xã hội mà công ty đang hoạt động. (4) Yếu tố công nghệ: Sự thay đổi nhanh chóng của công nghệ có thể ảnh hưởng rất lớn đến ngành mà công ty hoạt động. Các công nghệ có thể đem đến khả năng tạo ra các sản phẩm mới, cải tiến sản phẩm hiện hữu.Riêng đối với các công nghệ mang tính đột phá có thể cho phép công ty tạo ra một thị trường mới hoặc rút ngắn vòng đời của các thiết bị sản xuất.
Môi trường vi mô: Theo Michael Porter, có năm yếu tố để tạo nên sự cạnh tranh trong cùng một ngành. Các yếu tố này là: (1) Sự xuất hiện của đối thủ mới, (2) Sức mạnh của nhà cung cấp, (3) Sức mạnh của khách hàng, (4) Sự 5 Luanvanmaster.com – Cần Kham Thảo - Kết bạn Zalo/Tele : 0973.149 Viết thuê đề tài giá rẻ trọn gói - KB Zalo/Tele : 0973.149 xuất hiện sản phẩm thay thế và (5) Các đối thủ cạnh tranh trong ngành. Ảnh hưởng chung của các yếu tố này thường là một sự thực phải chấp nhận đối với tất cả các công ty. Để đề ra một chiến lược thành công thì phải phân tích từng yếu tố chủ yếu đó để nhận ra những mặt mạnh và mặt yếu của mình liên quan đến các cơ hội và nguy cơ mà ngành kinh doanh đó gặp phải.