mở đầu che ba tác phẩm dễu. thông báo về triếtlý “hỗng nhan bạc mệnh”: | 333 2B NHM Vi NAM 0c THEO SNH HUCNC UBN NCANH Việt Nam thể kỷ XVHI và XÍX có một đòng vàn học nữ quyền ở chừng mực đáng kể. [Tổ Xuân Ï Tương (chưa rõ năm tháng sinh - mất tước năm 1842) là một nhà thơ nữ có một thân phận lẽ mọn, với những đặc điểm khiến ta nghí đến thân phận ca zửu, kĩ nữ, đã bộc bạch nỗi chân ngắn trước tình yêu bé mon mà những người đần ông đành cho người vợ lê: “Năm tù nười lpn hay chăng chỗ, Aiật tháng đôi lầu có cũng không”. Và sự khát khao một tình yêu xứng đáng, tình yêu có yếu tố thân xác T tử pm nhân ai đồ lá, ‘Thin nay din dé chin git tom”.
Trong bởi cảnh xã hội nam quyền theo Tổng Nho, nơi người phụ nữ vẫn được khuyến khích cam chịu thân phận, an phận thủ thường thì tiếng nết của một nhà thơ nứ như Hỗ Xuân Hương để cập đến quyễn sống phụ nữ xết về đời sống bản năng có ý nghĩa bênh vực nữữ quyỂn thực sự. Bồi vì sa với nam giới, người phụ nữ chịu nhiễn hất công, thiệt thời nhất trong, đời sông bản năng, Hãi thế kỷ XVIII - XIX cũng chứng kiến hếng nói bãnh vực nữ quyển của một số nhà Nho - người đần ông. Đa kiểu nhân vật phụ nữ đền là đo. các nhà văn - nhà Nho sắng tác - đã lạo nên những cơn sốt văn học tho.
giai đoạn này là: người chỉnh phụ (vợ lính), người cùng nữ và người ký nữ. Chứnh phụ ngẫm của nhà Nho Đặng Trần Côn (sinh và mắt ờ đầu thế kỷ XSTT) nguyên tác bằng chữ Hán đủ được nhiễu người hào hứng dịch sang thơ tiếng Việt (thơ Nôm), hiện còn giữ được 7 bản địch (3 bản hằng, the Inc bat và 4 bản bằng thơ sang thất lục bất), Hiện tượng, có nhiều bản dich Chink phy ngém sang tiếng Việt như thể cho thấy làn sóng hưởng ứng, mạnh mẽ đổi với lư tưởng đặt ra rong tác phẩm. Nhà Nho Nguyễn Gia Thiển (1241-1798) viết Cung oáu rgẫm khúc, nhìng để tài về người cũng nữ. lại không chỉ là cảm hứng của riêng Nguyễn Gia Thiểu: có cả một phong, Ir ào viết về người cùng nữ ở giai doạn cuối thể kỷ XVI mà ông đủ là một đại điện tiêu biểu nhất.
Nguyến Du (1765-1820) là nhà nho - người đần ông - đi xa hơn cả liên con đường tranh đấu cho nữ quyền ng chọn nhân vật chính là cô gần Thúy Kiểu - mội người con gái lương thiện, có khát vọng, mạnh mẽ về tình yêu tự do, bị xà hội đấy vào thân phận kỹ nữ. Cách ứng, xử khẳng theo chuẩn mu Nho giáo trong tình yêu của Thúy Kiển, vii tần 382 | 28 NăM VIỆT Naa Hoc THEO BINE HUONG LEN NGAGE “Khả lân nhị bach đư niễn quốc, Thiên lý dân di nhất phụ nhân”. (Đáng thương một triểu đại có hơn hai trầm năm lẽ - chỉ nhà lê từ sau Trmg himg dén lic dé da hon hai trim nam - TNT Chỉ côn một người phụ nữ giữ được thiên lý và đạo người)! Dây là lãi ca ngợi người liệt nữ đã trấn Tiết theo chẳng, phù hợp với quan niệm bào thù, phí lợ, phản nhân đạo củaTổng Nho, Hai chữ “Hiện {ý” ở đây ngẫu nhiên hay có dụng ý gợiliên tường đến một câu nói của Chu Hy “tần thiên lý, điệt nhân cục". Chủ Hýy nói: “Thánh nhân thiên ngắn vạn ngữ.
chỉ thị gián nhân tần thiên lý điệt nhân đục”, “hoc gid tu Thị cách lận nhân dục, phục lần thiên lý, phương thiy vi hoc HE: “EBA PAINE AGRE, KY, SHARPER AR, BRE, BRE. OR SK} BY" (Chu Ta nga ne, quyển 4: Thiên ngôn vạn ngữ của Thánh. nhân chỉ giáo dục cơn người bảo tổn Thiên lý, tiêu diệt nhân dục”, “học giả cần trừ bò nhân dục, phục hỗi thiên lý, rỗi mới học tập”). “Thiên lý“ nói trong hai câu thơ trên có tính chất ngụy biện rất rò: Lại sao lại cho việc Luận.
tiết Theo chẳnglà thiên lý? Người đần ông có sức mạnh cơ bắp hơn người phụ nữ, đó là thiên lý. Người phụ nữ để con, đó là thiên lý, tức là quy luật khách quan. Nhưng chẳng có tỉnh quy luật tắt yếu nào trong việc người vợ phải/nên tuần tiết theo người chồng đã chết. Đó chỉ là cách tuyên truyền đây ích kỷ của đạn đức nam quyển bắt công Không có người đàn ông nào tuấn.
tiết, chết theo người vợ. Ở Việt Nam không có hệ thống sách liệt ai trujệu có thể là vì đối với vẫn để thủ tiết hay tuẫn tiết của phụ nữ, nhà Nho Việt Nam khoan đụng hơn so với nhà Nho Trang Quốc. Nhưng việc các nhà Nho cá ngợi người phụ nữ tuẫn tiết theo chẳng hay lẫy cái chết để chứng mình tiết hạnh vời người chồng cũng không phải là quá hiếm. Ÿũ Thị Thiết, người thiểu phụ Nam Xương (nhân vậi có date ờ huyện Lý Nhân, Hà Nam) đã.
tự trầm để chứng mình lòng chung thủy, trình trắng của mình trước người chẳng cả ghen đã đi vào văn học (Nguyễn Dữ đã ghi lại trong Truyền kỳ mạn lục, cốt truyện vẫn tất: chẳng Ÿù thị đi đánh giặc, đêm đêm ở nhà nàng, thường chỉ bảng mình trên vách bảo dứa con nhỏ rằng đó là bổ, Khi người chồng trở về, ngày dan tién, dita con nói ông ta không phải là hỗ, bổ của. nó đêm mới đến. Sự nghi ngờ đã khiến người chồng kết án Vũ thị. Nàng ách Tang Hưng gỗ "Thông hư tất bản, 2NN0, tr 62-6, | 385 2B NHM Vi NAM 0c THEO SNH HUCNC UBN NCANH đã nhảy xuống sông tự tử dễ chứng mình sự vẻ tdi của mình), được nhiều người ca ngọi là liệt nữ, bản thân bà được tôn thờ như một nữ thản linh ứng' Bai thơ ca ngợi Vũ thị đã được viết theo tinh than Tông Nho: ARAB Brat ee arith, alate BR PALER AM BES Ngu dé Vit thi natoug tie Bạch nhật thi để phân lạo hóa.
Hẳng nhan tình tự phá cao thâm Hoàng giang chính khí tổn thiên địa Cô quận anh phong xuyến cổ kim (Bài thơ này viết giữa thanh thiên bạch nhật để làm rõ lẽ tạo hỏa. Tắm lòng sâu kín của người hỗng nhan đành phó mặc cho trời đất biết Chính khí của người phụ nữ trên đồng Iloàng giang trưởng tổn cùng trời đất Đạo đức tắt đẹp của bà sẽ mãi còn với thời gian.) Bài thơ không rõ tác giả, khắc trên bảng gỗ trang trí trong đến thờ Via thị, có niên đại 1932, song nếu “ngự đề" tức là của nhà vua. Nghĩa là mãi dén 1932, tinh than Tổng Nho, Minh Nho vẫn cồn tổn tại trong đời sống tư. tường Việt Nam.
Logich của việc ca ngợi va thần thánh hóa người phụ nữ luấn hếi ở đây đã rõ: nhằm định hướng khuyến khích những hãnh động phụ nữ tuần tiết tương tự. Không thấy có chuyện người đàn ông tuấn tiết theo vợ. sơ sánh với Ấn Độ, dé thay có sự tương đồng với việc lập đến thờ lưởng, niệm những người phụ nữ nhy lên giàn thiêu chết theo chẳng 1 Nguyễn Nam trong luận áu Tiến sr cho biết ít nhất 6 văn bản viết về Vũ thị trong đó. tôn xung bã lã bi 75.
Tiểu Lê đã cho đúc tượng đồng, triểu Nguyễn đã ba lân phang thần cho Vũ thị vào các năm 108, 1511, 1922. Luận Ấn cho biết tính chất thần thánh hóa người phụ nữ tiết liệt này quá bức đại trớ đền thờ “Cầu chỉ tắt dang” REE (Chu xin ba tắt ông nghiệm). Xem: Nam, Nguyên, “Ms g: Trai Ximinaa mui The Eepinhon cf the Clnuang Conr an East Asa, Yarkcwterty ur ram", Hatvanl Thivetsty, Camlnadgr, Massachusttes,2008 386 | 28 NăM VIỆT Naa Hoc THEO BINE HUONG LEN NGAGE cái hoc "tiét yu” cia Bai TIuy Bich thì rành là cái lỗi “phù thủy kiếm gà”, “thầy đồ dạy gao”, cốt nhết nách một cái nghề để bước lên con đường sĩ hoạn không cớ chút gì đáng gọi là học“ (fr7B3) Nói về Nho giáo dời Nguyễn trong thể ký XIX, nhà nghiên cứu người. Nhat Bin Yoshiharn Tsuboi lại cho rằng đó là Minh Nho, một thứ Nho giáo được coi là cực đoạn hon cả Tống Nho đổi với mữ quyền! Ônglý giải là nhà.
Nguyễn muốn theo một thú Nho giáo chúnh thông của người Hán hơn là theo Thanh Nho, Nho giáo một triểu đại ngoại tộc: “Những người Việt Nam. theo Nho giáo có xu hướng tò ra “bảo hoàng hơn vua” về mặt đó. Trong lúc nhà Thanh dang trị vì ở Trung TÍoa san khi lật để nhà Minh năm 1644, thì nhà Nguyễn thích tự coi mình như là nhà Minh, Diễu này cho phép họ tò về là những người thừa kế chính thống của nền vàn mình Trang | loa và đạo lý Nho gác. Ý muốn tự đồng hóa với nhà Minh thể hiện rõ nhất trên bình điện.
văn hóa: nghỉ lễ đang thực hiện ở Huế, chẳng hạn, và cả trang phục của nhà vua và của các quan đều chịu ảnh hướng triểu đình nhà Minh", Nhưng chính trong bối cảnh dé Tống Nho - Minh Nho ấy, đã tắn tại song song hai dòng văn học nữ quyền và chẳng nữ quyển. Diễu thũ vị lã có khi chính người phê phán Tống Nho quyết hệt nhất, như Huỳnh Thúc Kháng lại vẫn giữ quan điểm bào thủ đối với nữ quyển. Trước hết ta hãy nói đến dòng văn học nữ quyền. Về khải niệm sản lọc.
nữ quyền, chúng tôi tân thành quan điểm của tắc gid Lafu Tuệ Ảnh, Không phải tắt cả sáng tác của các tác giá nữ đều thuộc về đòng văn học nữ quyền. và sáng lác của một tác giả nam lại có khủ có thể được coi là văn học nữ quyễn. Tiêu chí “ván học nữ quyển” ở dây không phải là gói tính của tác giả ay gist tính của nhân vật văn học mà là nội dung sing tác có liên quan đến việc bảo vệ, hệnh vực quyền sóng của phụ nữt, giải phóng phụ nữ “Phả hình. và nghiên cứn văn học nữ tính phải trực tiếp đối điện với sáng tác văn học đø.
cắc nam nít tác gia sắng lắc, my nghĩ về quan hệ của sắng tác các tác giả nam nữ đối với sự sinh tổn và giải phóng phụ nữ, Theo quan điểm này, văn học 1 Xem Pity luc. Yoshiharw Tsuboi, "Nước Di Man dỗi điệp số: Pháp tà Tỉsng Tan”, Nguyên văn tiếng, Tháp, Nguyễn Dình Dầu và một số dich gid dich sang Hễng Việt, Ban Khoa học xã hội thánh ủy Thành phố Hẻ ChíMinh, 190, trả.
