Khóa luận: Pháp luật về xử lý tài sản bảo đảm tại Ngân hàng Phương Đông - PGD đặc thù Đông Đô

Luận văn phân tích thực tiễn xử lý tài sản bảo đảm tại ngân hàng TMCP Phương Đông, phòng giao dịch Đông Đô, cung cấp cái nhìn sâu sắc về pháp luật.

• Người hướng dẫn: Ths. Hoàng Thanh Giang
• Trường học: Đại học Thương mại
• Đề tài: Pháp luật về xử lý tài sản bảo đảm trong ngân hàng: Thực tiễn tại Ngân hàng TMCP Phương Đông
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• LỜI MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: NHỮNG LÝ LUẬN CƠ BẢN VỀ PHÁP LUẬT ĐIỀU CHỈNH XỬ LÝ TÀI SẢN BẢO ĐẢM TRONG NGÂN HÀNG
• 1.1. Một số khái niệm cơ bản liên quan đến pháp luật điều chỉnh về xử lý tài sản bảo đảm trong ngân hàng
• 1.2. Khái niệm về giao dịch bảo đảm
• 1.3. Khái niệm cho vay và các hình thức cho vay của tổ chức tín dụng
• 1.4. Khái niệm, đặc điểm và các hình thức bảo đảm tiền vay bằng tài sản
• 1.5. Khái niệm, đặc điểm của xử lý tài sản bảo đảm
• 1.6. Cơ sở ban hành và nội dung pháp luật điều chỉnh về hoạt động xử lý tài sản bảo đảm trong ngân hàng
• 1.7. Các nguyên tắc pháp luật điều chỉnh hoạt động xử lý tài sản bảo đảm trong ngân hàng
• 1.7.1. Nguyên tắc thỏa thuận
• 1.7.2. Nguyên tắc bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của các bên tham gia giao dịch
• 1.7.3. Nguyên tắc công khai, minh bạch
• 1.7.4. Nguyên tắc xử lý tài sản bảo đảm nhanh chóng
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG PHÁP LUẬT ĐIỀU CHỈNH VỀ XỬ LÝ TÀI SẢN BẢO ĐẢM TRONG NGÂN HÀNG VÀ THỰC TIỄN THỰC HIỆN TẠI NGÂN HÀNG TMCP PHƯƠNG ĐÔNG, PHÒNG GIAO DỊCH ĐẶC THÙ ĐÔNG ĐÔ
• 2.1. Tổng quan tình hình và các nhân tố ảnh hưởng đến hoạt động xử lý tài sản bảo đảm trong ngân hàng
• 2.2. Tổng quan tình hình xử lý tài sản bảo đảm trong ngân hàng
• 2.3. Các nhân tố ảnh hưởng đến hoạt động xử lý tài sản bảo đảm trong ngân hàng
• 2.4. Phân tích thực trạng các quy phạm pháp luật điều chỉnh hoạt động xử lý tài sản bảo đảm trong ngân hàng
• 2.5. Nhược điểm
• 2.6. Thực trạng thực hiện các quy phạm pháp luật điều chỉnh về xử lý tài sản bảo đảm tại Ngân hàng TMCP Phương Đông, Phòng giao dịch đặc thù Đông Đô
• 2.7. Giới thiệu chung về Ngân hàng TMCP Phương Đông và Phòng giao dịch đặc thù Đông Đô
• 2.8. Các kết luận và phát hiện qua nghiên cứu
• 2.8.1. Các kết luận qua nghiên cứu
• 2.8.2. Các phát hiện qua nghiên cứu
• 3. CHƯƠNG 3: MỘT SỐ GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN PHÁP LUẬT XỬ LÝ TÀI SẢN BẢO ĐẢM TRONG NGÂN HÀNG
• 3.1. Quan điểm triển khai áp dụng pháp luật điều chỉnh pháp luật về xử lý tài sản bảo đảm đối với Ngân hàng TMCP Phương Đông, Phòng giao dịch đặc thù Đông Đô
• 3.2. Kiến nghị hoàn thiện pháp luật điều chỉnh về xử lý tài sản bảo đảm đối với cơ quan Nhà nước có thẩm quyền
• 3.3. Những vấn đề đặt ra cần tiếp tục nghiên cứu
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về pháp luật xử lý tài sản bảo đảm trong ngân hàng

Pháp luật về xử lý tài sản bảo đảm trong ngân hàng đóng vai trò quan trọng trong việc bảo vệ quyền lợi của các bên tham gia giao dịch. Tài sản bảo đảm không chỉ giúp ngân hàng giảm thiểu rủi ro mà còn tạo điều kiện thuận lợi cho việc thu hồi nợ. Trong bối cảnh nền kinh tế Việt Nam đang phát triển mạnh mẽ, việc hoàn thiện khung pháp lý này là cần thiết để đảm bảo sự ổn định và phát triển bền vững cho hệ thống ngân hàng.

1.1. Khái niệm và vai trò của tài sản bảo đảm trong ngân hàng

Tài sản bảo đảm là tài sản mà bên vay sử dụng để đảm bảo nghĩa vụ trả nợ. Việc sử dụng tài sản bảo đảm giúp ngân hàng có cơ sở pháp lý để thu hồi nợ trong trường hợp bên vay không thực hiện nghĩa vụ. Điều này không chỉ bảo vệ quyền lợi của ngân hàng mà còn tạo niềm tin cho các nhà đầu tư.

1.2. Các quy định pháp luật liên quan đến tài sản bảo đảm

Các quy định pháp luật về tài sản bảo đảm được quy định trong Bộ luật Dân sự và các văn bản hướng dẫn thi hành. Những quy định này nhằm đảm bảo tính minh bạch và công bằng trong các giao dịch bảo đảm, đồng thời bảo vệ quyền lợi hợp pháp của các bên tham gia.

II. Thực trạng xử lý tài sản bảo đảm tại Ngân hàng TMCP Phương Đông

Ngân hàng TMCP Phương Đông đã có những bước tiến đáng kể trong việc xử lý tài sản bảo đảm. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều thách thức trong quá trình thực hiện. Việc xử lý tài sản bảo đảm gặp khó khăn do thiếu hụt quy định pháp lý rõ ràng và sự lúng túng trong quy trình thực hiện. Điều này ảnh hưởng đến khả năng thu hồi nợ của ngân hàng.

2.1. Các khó khăn trong xử lý tài sản bảo đảm

Một số khó khăn chính bao gồm việc xác định giá trị tài sản bảo đảm, quy trình xử lý tài sản chưa rõ ràng và sự thiếu đồng bộ trong các quy định pháp luật. Những vấn đề này dẫn đến việc ngân hàng không thể thu hồi nợ một cách hiệu quả.

2.2. Kinh nghiệm thực tiễn từ Ngân hàng TMCP Phương Đông

Ngân hàng TMCP Phương Đông đã áp dụng nhiều biện pháp để cải thiện quy trình xử lý tài sản bảo đảm. Việc đào tạo cán bộ tín dụng và nâng cao nhận thức về pháp luật là những bước đi quan trọng giúp ngân hàng nâng cao hiệu quả trong công tác này.

III. Phương pháp cải thiện pháp luật về xử lý tài sản bảo đảm

Để nâng cao hiệu quả xử lý tài sản bảo đảm, cần có những cải cách pháp luật đồng bộ và rõ ràng. Việc xây dựng một khung pháp lý hoàn chỉnh sẽ giúp các ngân hàng thực hiện quyền lợi của mình một cách hiệu quả hơn. Các giải pháp cần thiết bao gồm việc hoàn thiện quy trình xử lý và tăng cường sự phối hợp giữa các cơ quan chức năng.

3.1. Đề xuất hoàn thiện quy trình xử lý tài sản bảo đảm

Cần xây dựng một quy trình xử lý tài sản bảo đảm rõ ràng và minh bạch, từ việc định giá tài sản đến các bước thực hiện xử lý. Điều này sẽ giúp ngân hàng giảm thiểu rủi ro và nâng cao khả năng thu hồi nợ.

3.2. Tăng cường hợp tác giữa các cơ quan chức năng

Sự phối hợp giữa ngân hàng và các cơ quan chức năng là rất quan trọng trong việc xử lý tài sản bảo đảm. Việc này không chỉ giúp tăng cường hiệu quả xử lý mà còn đảm bảo quyền lợi hợp pháp của các bên liên quan.

IV. Kết luận về pháp luật xử lý tài sản bảo đảm trong ngân hàng

Pháp luật về xử lý tài sản bảo đảm trong ngân hàng cần được hoàn thiện để đáp ứng yêu cầu thực tiễn. Việc cải cách này không chỉ giúp ngân hàng nâng cao hiệu quả hoạt động mà còn bảo vệ quyền lợi của khách hàng. Tương lai của pháp luật trong lĩnh vực này sẽ phụ thuộc vào sự đồng bộ và rõ ràng trong các quy định pháp lý.

4.1. Tương lai của pháp luật xử lý tài sản bảo đảm

Trong bối cảnh nền kinh tế phát triển, việc hoàn thiện pháp luật về xử lý tài sản bảo đảm sẽ là một yếu tố quan trọng giúp ngân hàng hoạt động hiệu quả hơn. Cần có những nghiên cứu sâu hơn để đưa ra các giải pháp phù hợp.

4.2. Những khuyến nghị cho các cơ quan chức năng

Các cơ quan chức năng cần xem xét và điều chỉnh các quy định pháp luật để đảm bảo tính khả thi và hiệu quả trong việc xử lý tài sản bảo đảm. Điều này sẽ góp phần nâng cao sự ổn định của hệ thống ngân hàng và nền kinh tế.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Trong giai đoạn phát triển kinh tế của Việt Nam, nhu cầu về vốn phục vụ sản xuất và kinh doanh luôn ở mức rất cao. Trong khi thị trường chứng khoán mới hình thành và chưa thực sự trở thành kênh dẫn vốn chủ lực, phần lớn các doanh nghiệp Việt Nam có năng lực tài chính hạn chế vẫn hoạt động chủ yếu dựa vào nguồn vốn tín dụng ngân hàng. Đối với các ngân hàng thương mại, rủi ro tín dụng là một nguy cơ thường trực, bắt nguồn từ nhiều nguyên nhân như quản lý yếu kém, không tuân thủ nguyên tắc cấp tín dụng, chính sách cho vay chưa hợp lý hoặc suy thoái kinh tế ngoài dự kiến. Do đó, việc áp dụng các biện pháp bảo đảm tiền vay bằng tài sản được xem là biện pháp dự phòng quan trọng nhằm giảm thiểu rủi ro thất thoát vốn, nâng cao trách nhiệm trả nợ của khách hàng và bảo đảm khả năng thu hồi nợ gốc lẫn lãi.

Tuy nhiên, hoạt động xử lý tài sản bảo đảm (TSBĐ) trên thực tế gặp rất nhiều khó khăn, vướng mắc pháp lý và nghiệp vụ. Tại Ngân hàng TMCP Phương Đông (OCB) – sau hơn 19 năm hình thành và phát triển – việc thu hồi, xử lý TSBĐ và hoàn thiện hợp đồng bảo đảm tại các đơn vị cơ sở, điển hình là Phòng giao dịch đặc thù Đông Đô, còn bộc lộ nhiều điểm nghẽn khiến cán bộ tín dụng lúng túng. Từ thực tiễn đó, tác giả (sinh viên Trường Đại học Thương mại, dưới sự hướng dẫn của ThS. Hoàng Thanh Giang) đã thực hiện khóa luận tốt nghiệp: "Pháp luật về xử lý tài sản bảo đảm trong ngân hàng – Thực tiễn thực hiện tại Ngân hàng TMCP Phương Đông, Phòng giao dịch đặc thù Đông Đô".

Khóa luận xác lập mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu cụ thể:

1. Hệ thống hóa cơ sở lý luận và các nguyên tắc pháp lý điều chỉnh hoạt động bảo đảm tiền vay và xử lý TSBĐ trong hoạt động ngân hàng.
2. Đánh giá toàn diện thực trạng các quy phạm pháp luật và thực tiễn thực hiện việc xử lý TSBĐ tại Ngân hàng TMCP Phương Đông, trực tiếp tại Phòng giao dịch đặc thù Đông Đô.
3. Làm rõ các hạn chế, vướng mắc và nguyên nhân (chủ quan, khách quan) trong quy trình xử lý TSBĐ và tố tụng thu hồi nợ.
4. Đề xuất hệ thống giải pháp nội bộ cho ngân hàng và các kiến nghị sửa đổi, hoàn thiện khung pháp luật đối với cơ quan nhà nước có thẩm quyền.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

• Đối tượng nghiên cứu: Các quy định pháp luật hiện hành điều chỉnh việc xử lý TSBĐ tiền vay, mối quan hệ của các quy định này trong tổng thể hệ thống pháp luật và tác động thực tế đối với hoạt động xử lý TSBĐ của tổ chức tín dụng (TCTD).
• Phạm vi nghiên cứu: Khóa luận không dàn trải toàn bộ các khía cạnh chung về bảo đảm tiền vay mà tập trung chuyên sâu vào khía cạnh pháp lý, cơ sở lý luận và thực tiễn thi hành quy định xử lý TSBĐ thu hồi nợ tại Phòng giao dịch đặc thù Đông Đô - Ngân hàng TMCP Phương Đông, trong bối cảnh tái cơ cấu nợ xấu giai đoạn 2011–2015.

---

Cơ sở pháp lý và phương pháp nghiên cứu

Khóa luận thuộc loại hình nghiên cứu pháp lý ứng dụng kết hợp khảo sát thực tiễn hoạt động ngân hàng. Tác giả sử dụng hệ thống văn bản quy phạm pháp luật làm khung phân tích lý luận và đối chiếu với số liệu, quy trình tác nghiệp thực tế.

Hệ thống văn bản pháp luật được trích dẫn và sử dụng làm cơ sở phân tích bao gồm:

• Văn bản Luật: Bộ luật Dân sự năm 2005 (Luật số 33/2005/QH11); Luật Ngân hàng Nhà nước Việt Nam năm 2010 (Luật số 46/2010/QH12); Luật Các tổ chức tín dụng năm 2010 (Luật số 47/2010/QH12).
• Văn bản dưới Luật: Nghị định số 163/2006/NĐ-CP về giao dịch bảo đảm; Nghị định số 83/2010/NĐ-CP về đăng ký giao dịch bảo đảm; Nghị định số 17/2010/NĐ-CP về bán đấu giá tài sản; Nghị định số 11/2012/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 163/2006/NĐ-CP; Nghị định số 53/2013/NĐ-CP về thành lập, tổ chức và hoạt động của Công ty Quản lý tài sản của các tổ chức tín dụng Việt Nam (VAMC); Văn bản hợp nhất số 8019/VBHN-BTP; Thông tư số 05/2011/TT-BTP của Bộ Tư pháp; Thông tư liên tịch số 16/2014/TTLT-BTP-BTNMT-NHNN; Thông tư số 18/2014/TT-BTP; Quyết định số 42/QĐ-HĐQL của Ngân hàng Phát triển Việt Nam; Quy chế phối hợp số 01/QCLN/NHNNVN-BTP ngày 03/01/2015 giữa Ngân hàng Nhà nước và Bộ Tư pháp.

Về phương pháp nghiên cứu, tác giả kết hợp đồng bộ các phương pháp khoa học chuyên ngành:

• Phương pháp lịch sử: Đánh giá quá trình hình thành, biến đổi của các quy định pháp luật về giao dịch bảo đảm và hoạt động bảo đảm tiền vay qua các giai đoạn, từ đó rút ra bài học kinh nghiệm.
• Phương pháp phân tích và tổng hợp: Mổ xẻ các điều khoản luật định, cấu trúc hợp đồng tín dụng/hợp đồng bảo đảm, quy trình xử lý nợ; sau đó khái quát hóa thành các nhóm vấn đề lý luận và thực tiễn.
• Phương pháp so sánh pháp luật: Phân biệt các chế định bảo đảm (cầm cố, thế chấp, bảo lãnh), đối chiếu quy định của Bộ luật Dân sự 2005 với Bộ luật Dân sự 1995 và các văn bản hướng dẫn chuyên ngành.
• Phương pháp thống kê mô tả và tư duy logic: Sử dụng số liệu giám sát của Ngân hàng Nhà nước, nợ xấu toàn hệ thống, số liệu xử lý nợ tại Hà Nội và thực tế hồ sơ tại Phòng giao dịch đặc thù Đông Đô để chứng minh các luận điểm nghiên cứu.

Nguồn dữ liệu của đề tài bao gồm các báo cáo thống kê chính thức của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, tài liệu nghiệp vụ và hồ sơ tín dụng, hồ sơ xử lý nợ thực tế tại Phòng giao dịch đặc thù Đông Đô – Ngân hàng TMCP Phương Đông.

---

Nội dung chính theo từng chương

CHƯƠNG 1: Những lý luận cơ bản về pháp luật điều chỉnh xử lý tài sản bảo đảm trong ngân hàng

Chương 1 xây dựng hệ thống khái niệm, cơ sở ban hành, nội dung và các nguyên tắc pháp lý nền tảng điều chỉnh hoạt động bảo đảm và xử lý TSBĐ của TCTD.

Tác giả phân tích khái niệm giao dịch bảo đảm căn cứ theo Khoản 1 Điều 323 Bộ luật Dân sự 2005, khẳng định đây là giao dịch dự phòng do các bên thỏa thuận nhằm bảo đảm quyền lợi của bên có quyền được xử lý tài sản của bên có nghĩa vụ khi có hành vi vi phạm nghĩa vụ. Hoạt động cho vay được phân loại đa chiều: theo thời hạn (ngắn hạn, trung và dài hạn); theo tính chất bảo đảm (cho vay có bảo đảm bằng tài sản, cho vay không có bảo đảm bằng tài sản); theo mục đích (cho vay kinh doanh, cho vay tiêu dùng); và theo phương thức cho vay (từng lần, hạn mức tín dụng, theo dự án đầu tư, hợp vốn, trả góp, hạn mức tín dụng dự phòng, hạn mức thấu chi).

Đối với các biện pháp bảo đảm bằng tài sản quy định tại Khoản 1 Điều 318 Bộ luật Dân sự 2005, tác giả tập trung làm rõ 3 hình thức áp dụng phổ biến nhất trong ngân hàng: cầm cố tài sản (Điều 326), thế chấp tài sản (Điều 342) và bảo lãnh bằng tài sản của bên thứ ba (Điều 361).

Tiêu chí phân biệt	Biện pháp Cầm cố tài sản	Biện pháp Thế chấp tài sản
Cơ sở pháp lý	Điều 326 BLDS 2005; Điều 16 Nghị định 163/2006/NĐ-CP	Khoản 1 Điều 342 BLDS 2005
Chuyển giao tài sản	Bắt buộc chuyển giao thực tế tài sản cho bên nhận cầm cố hoặc người thứ ba được ủy quyền giữ	Không chuyển giao tài sản; bên thế chấp chỉ giao giấy tờ chứng minh quyền sở hữu, sử dụng
Cơ chế người thứ ba giữ tài sản	Hoàn toàn do ý chí của bên nhận cầm cố ủy quyền; mang bản chất hợp đồng gửi giữ độc lập (Điều 332)	Phải có sự thỏa thuận, thống nhất ý kiến của cả hai bên; tuân theo quyền và nghĩa vụ tại Điều 352, 353

Về quy trình xử lý TSBĐ theo Nghị định số 163/2006/NĐ-CP (Điều 47), tác giả hệ thống hóa thành 5 bước luật định:

1. Thông báo bằng văn bản về việc xử lý TSBĐ: Nêu rõ lý do, loại tài sản, phương thức xử lý, giá trị nghĩa vụ và địa điểm giao nhận; thời điểm xử lý không được sớm hơn 15 ngày kể từ ngày đăng ký thông báo tại cơ quan đăng ký giao dịch bảo đảm (trừ tài sản dễ hư hỏng).
2. Lập biên bản xử lý TSBĐ: Ghi nhận hiện trạng bàn giao và biên bản thỏa thuận định giá tài sản giữa ngân hàng và bên bảo đảm (hoặc thuê tổ chức chuyên môn xác định giá khi không đạt được thỏa thuận).
3. Lựa chọn phương thức xử lý: Bán trực tiếp cho người mua, ủy quyền bán đấu giá thông qua Trung tâm/Doanh nghiệp bán đấu giá tài sản theo Nghị định 17/2010/NĐ-CP, nhận chính tài sản để cấn trừ nghĩa vụ trả nợ, hoặc nhận tài sản từ bên thứ ba có nghĩa vụ tài chính với khách hàng vay.
4. Thanh toán nợ từ tiền thu hồi: Thực hiện theo thứ tự ưu tiên: chi phí bảo quản, định giá, bán đấu giá -> nghĩa vụ thuế và lệ phí nộp ngân sách nhà nước -> thu hồi nợ gốc, lãi vay và lãi quá hạn.
5. Xóa đăng ký giao dịch bảo đảm: Hoàn tất thủ tục xóa đăng ký tại cơ quan thẩm quyền sau khi xử lý xong tài sản.

Chương này cũng xác lập 4 nguyên tắc xuyên suốt: nguyên tắc thỏa thuận; nguyên tắc bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của các bên; nguyên tắc công khai, minh bạch; và nguyên tắc xử lý TSBĐ nhanh chóng.

---

CHƯƠNG 2: Thực trạng pháp luật điều chỉnh về xử lý tài sản bảo đảm trong ngân hàng và thực tiễn thực hiện tại Ngân hàng TMCP Phương Đông, Phòng giao dịch đặc thù Đông Đô

Chương 2 phản ánh bức tranh toàn cảnh về nợ xấu, tình hình xử lý TSBĐ của hệ thống ngân hàng giai đoạn 2012–2015 và phân tích thực tế áp dụng tại Phòng giao dịch đặc thù Đông Đô.

Chỉ tiêu thống kê	Dữ liệu ghi nhận	Ghi chú / Nguồn trích xuất
Tổng dư nợ tín dụng toàn nền kinh tế	> 4,283 triệu tỷ đồng	Tính đến 30/6/2015 (tăng 7,86% so với cuối 2014)
Tỷ lệ nợ xấu theo báo cáo TCTD	3,72% (khoảng 160.000 tỷ đồng)	Tính đến 30/6/2015 (tháng 1/2015: 3,49%; tháng 3/2015: 3,81%)
Tỷ lệ nợ xấu toàn hệ thống sau xử lý	2,72% (giải quyết 99,6% kế hoạch)	Tính đến 30/11/2015 (mục tiêu Quốc hội giao < 3%)
Quy mô nợ xấu giai đoạn 2012 – 2015	Giảm từ gần 465.000 tỷ xuống ~160.000 tỷ	Bắt đầu tra soát từ tháng 9/2012
Quy mô nợ xấu bán cho VAMC	Lũy kế ~158.000 tỷ (đến 6/2015); riêng 2014 bán gần 200.000 tỷ	VAMC mua nợ xấu thanh toán bằng trái phiếu đặc biệt
Kết quả xử lý nợ 13 NHTMCP tại Hà Nội	24.705 tỷ đồng (đạt 80% kế hoạch giao 30.000 tỷ)	Tính đến 30/6/2015 (theo NHNN Chi nhánh Hà Nội)
Tỷ lệ nợ quá hạn tại Hà Nội	5,06% tổng dư nợ	Tính đến 30/6/2015
Tỷ lệ nợ xấu có TSBĐ tại Hà Nội	91% trên tổng nợ xấu	Số liệu năm 2014 của NHNN Chi nhánh Hà Nội

Tác giả phân loại các nhân tố tác động đến hiệu quả xử lý TSBĐ:

• Nhân tố chủ quan: Trình độ chuyên môn, năng lực thẩm định giá, đạo đức nghề nghiệp của cán bộ tín dụng (tránh nguy cơ móc ngoặc với khách hàng nâng khống giá trị TSBĐ); hệ thống thu thập, lưu trữ thông tin TSBĐ; công tác quản trị, điều hành và kiểm soát nội bộ tại ngân hàng.
• Nhân tố khách quan: Năng lực tài chính và thái độ hợp tác của khách hàng vay (tình trạng chây ì, trốn tránh, chống đối); biến động của thị trường bất động sản và thanh khoản kinh tế; sự thiếu đồng bộ của môi trường pháp lý và sự hỗ trợ hạn chế từ cơ quan công an, chính quyền địa phương, cơ quan thi hành án.

Qua khảo sát thực tế tại Phòng giao dịch đặc thù Đông Đô và Ngân hàng TMCP Phương Đông, tác giả chỉ ra các điểm nghẽn nghiêm trọng:

• Quyền thu giữ TSBĐ bị vô hiệu hóa trên thực tế: Dù Điều 63 Nghị định 163/2006/NĐ-CP và Thông tư liên tịch số 16/2014/TTLT-BTP-BTNMT-NHNN đã trao quyền cho ngân hàng thu giữ TSBĐ khi đến hạn, nhưng khi khách hàng không hợp tác, cố tình vắng mặt hoặc để các tài sản khác trong khuôn viên nhà đất thế chấp, ngân hàng không thể tự cưỡng chế thu giữ vì sợ phát sinh khiếu kiện hủy hoại hoặc thất thoát tài sản. Cơ quan công an và UBND địa phương thiếu quy định bắt buộc hỗ trợ cưỡng chế bàn giao.
• Tắc nghẽn tại cơ quan tài phán và thi hành án: Khi khoản nợ chuyển sang nhóm 3, ngân hàng bắt đầu quy trình xử lý nhưng hiếm có vụ việc nào hoàn tất dưới 1 năm. Đa số các vụ án kéo dài từ 3–4 năm, thậm chí 5–10 năm. Nguyên nhân do thủ tục xác minh nguồn gốc nhà đất tại cơ quan quản lý tốn nhiều thời gian; đương sự lợi dụng quyền hoãn phiên tòa; xuất hiện tranh chấp giả mạo từ bên thứ ba (hợp đồng mua bán viết tay). Nhiều trường hợp Tòa án áp dụng nhầm lẫn giữa Bộ luật Dân sự 2005 và Bộ luật Dân sự 1995 về hợp đồng thế chấp và bảo lãnh thế chấp, dẫn đến tuyên vô hiệu hợp đồng thế chấp tài sản của bên thứ ba, đẩy ngân hàng vào nguy cơ mất trắng vốn vay.

---

CHƯƠNG 3: Một số giải pháp hoàn thiện pháp luật xử lý tài sản bảo đảm trong ngân hàng

Chương 3 đề xuất hệ thống giải pháp phân định theo hai nhóm: giải pháp quản trị nội bộ tại ngân hàng và kiến nghị hoàn thiện pháp luật gửi các cơ quan lập pháp, hành pháp.

1. Nhóm giải pháp áp dụng tại Ngân hàng TMCP Phương Đông và Phòng giao dịch đặc thù Đông Đô:

• Hoàn thiện mô hình quản lý rủi ro TSBĐ: Xây dựng hệ thống chấm điểm rủi ro TSBĐ độc lập; yêu cầu bắt buộc có văn bản xác nhận cung cấp thông tin từ Trung tâm đăng ký giao dịch bảo đảm trong hồ sơ thẩm định tín dụng.
• Chuẩn hóa mô hình định giá: Áp dụng linh hoạt 3 mô hình tùy quy mô: bộ phận tín dụng trực tiếp định giá (khoản vay nhỏ, tài sản đơn giản); thành lập Phòng định giá độc lập thuộc Hội sở chính (cho vay khối lượng lớn, TSBĐ phức tạp); thuê tổ chức định giá độc lập chuyên nghiệp bên ngoài đối với các tài sản quy mô đặc biệt lớn.
• Kiểm soát nội bộ và tái định giá định kỳ: Tổ chức hệ thống kiểm tra kiểm soát nội bộ trực thuộc Hội sở chính, độc lập với các chi nhánh/phòng giao dịch; định kỳ tái định giá TSBĐ từ 3 tháng/lần hoặc tối thiểu 6 tháng/lần; tăng cường kiểm tra thực địa đối với TSBĐ là kho hàng, hàng hóa luân chuyển.
• Nâng cao chất lượng nhân sự: Đào tạo định kỳ về pháp luật giao dịch bảo đảm và nghiệp vụ xử lý nợ; ban hành cơ chế đãi ngộ phù hợp để hạn chế rủi ro đạo đức và móc ngoặc tiêu cực.
• Tận dụng Quy chế phối hợp số 01/QCLN/NHNNVN-BTP: Chủ động phối hợp chặt chẽ với Chi cục/Cục Thi hành án dân sự tại địa phương để tháo gỡ vướng mắc hồ sơ thi hành án.

2. Nhóm kiến nghị hoàn thiện hệ thống pháp luật gửi cơ quan Nhà nước có thẩm quyền:

• Tiếp cận lý thuyết vật quyền bảo đảm: Đề nghị sửa đổi Bộ luật Dân sự và Bộ luật Tố tụng Dân sự theo hướng ghi nhận quyền trực tiếp của bên nhận bảo đảm đối với khối TSBĐ (vật quyền), cho phép ngân hàng được chủ động xử lý và hưởng quyền ưu tiên thanh toán cao nhất khi đã đăng ký giao dịch bảo đảm hợp pháp.
• Bãi bỏ các điều khoản bất cập trong Bộ luật Dân sự 2005: Bãi bỏ Khoản 1 Điều 324 (về giới hạn giá trị tài sản bảo đảm so với tổng nghĩa vụ) và các quy định tại Khoản 1 Điều 717, Khoản 5 Điều 718 (liên quan đến việc giao Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất trong thế chấp).
• Sửa đổi Luật Đất đai: Quy định rõ hợp đồng mua bán tài sản đấu giá hoặc hợp đồng chuyển nhượng giữa bên nhận thế chấp với người mua là căn cứ pháp lý bắt buộc để cơ quan đăng ký đất đai thực hiện thủ tục cấp mới/chỉnh lý Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất.
• Sửa đổi Luật Các tổ chức tín dụng 2010: Kéo dài thời hạn nắm giữ bất động sản do ngân hàng tiếp nhận để cấn trừ nợ từ mức 3 năm lên tối thiểu 5 năm, tạo điều kiện cho TCTD chủ động khai thác và lựa chọn thời điểm phát mại thích hợp.
• Tăng cường quyền năng cho VAMC: Bổ sung vốn điều lệ cho VAMC theo Nghị định số 53/2013/NĐ-CP; thành lập cơ quan thẩm định giá độc lập trực thuộc; cho phép bán nợ và TSBĐ theo giá thị trường thấp hơn giá trị sổ sách nợ gốc.

---

Kết quả và đóng góp

Khóa luận đã tổng hợp và lượng hóa được thực trạng xử lý nợ xấu có bảo đảm bằng tài sản trong giai đoạn 2012–2015, trích xuất rõ các con số thực tế: tỷ lệ nợ xấu toàn hệ thống được đưa về mức 2,72% vào ngày 30/11/2015; tỷ lệ nợ xấu có bảo đảm bằng tài sản chiếm tới 91% tại địa bàn Hà Nội; và 80% kế hoạch xử lý nợ tại 13 NHTMCP Hà Nội đạt 24.705 tỷ đồng đến giữa năm 2015.

Về mặt đóng góp khoa học và thực tiễn, công trình đã:

• Khắc phục hạn chế của các công trình trước đây (vốn chỉ dừng ở việc khảo sát cho vay cá nhân hoặc đánh giá thực tiễn rời rạc) bằng cách hệ thống hóa toàn diện khung pháp lý từ Bộ luật Dân sự 2005, Nghị định 163/2006/NĐ-CP đến các thông tư hướng dẫn chuyên ngành mới ban hành (TTLT 16/2014, TT 18/2014).
• Phân tích rõ ràng ranh giới pháp lý giữa biện pháp cầm cố và thế chấp dựa trên tiêu chí khả năng dịch chuyển tài sản thay vì phân loại động sản/bất động sản đơn thuần.
• Đề xuất giải pháp mang tính đột phá về mặt lập pháp: chuyển đổi phương thức tiếp cận quyền của chủ nợ sang lý thuyết "vật quyền bảo đảm", cho phép chủ nợ tự thu giữ và xử lý tài sản theo nguyên tắc "không vi phạm điều cấm của luật, không trái đạo đức xã hội" thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào sự hợp tác của bên bảo đảm.

---

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

Khóa luận có một số giới hạn nghiên cứu do điều kiện thực tế:

• Phạm vi khảo sát: Dữ liệu thực tiễn tập trung chủ yếu tại Phòng giao dịch đặc thù Đông Đô (thuộc Ngân hàng TMCP Phương Đông) và địa bàn thành phố Hà Nội trong giai đoạn tái cấu trúc nợ 2012–2015, chưa bao quát đầy đủ các mô hình chi nhánh ở khu vực miền Trung và miền Nam.
• Hướng nghiên cứu mở rộng: Tác giả xác định vấn đề cần tiếp tục nghiên cứu chuyên sâu là tháo gỡ điểm nghẽn pháp lý tại Khoản 3 Điều 4 Thông tư số 18/2014/TT-BTP. Quy định này buộc VAMC khi tổ chức bán đấu giá TSBĐ phải thỏa thuận lại với bên bảo đảm về giá khởi điểm, điều này vô hình trung làm triệt tiêu quyền chủ động định đoạt tài sản của chủ nợ đã được công nhận tại Nghị định 163/2006/NĐ-CP, đòi hỏi phải có một cơ chế pháp lý đặc thù và đồng bộ hơn cho hoạt động mua bán nợ quốc gia.

---

Giá trị tham khảo

Báo cáo nghiên cứu là tài liệu tham khảo hữu ích cho:

• Sinh viên, học viên chuyên ngành Luật kinh tế, Luật dân sự và Tài chính – Ngân hàng: Cung cấp tài liệu phân tích chuyên sâu về chế định giao dịch bảo đảm, quy trình xử lý nợ xấu và các bài học xử lý tranh chấp hợp đồng thế chấp.
• Cán bộ tín dụng, chuyên viên quản lý rủi ro và cán bộ xử lý nợ tại các NHTM: Tham khảo mô hình phân luồng định giá (3 cấp độ), kỹ năng rà soát tính hợp pháp của tài sản thế chấp và quy trình 5 bước xử lý TSBĐ hạn chế tối đa rủi ro bị Tòa án tuyên vô hiệu hợp đồng.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Điểm khác biệt căn bản nhất giữa cầm cố tài sản và thế chấp tài sản theo Bộ luật Dân sự 2005 là gì?

Bộ luật Dân sự 2005 không căn cứ vào tiêu chí động sản hay bất động sản để phân biệt hai biện pháp này mà dựa trên nghĩa vụ chuyển giao tài sản. Cầm cố bắt buộc bên cầm cố phải chuyển giao thực tế tài sản cho bên nhận cầm cố (hoặc người thứ ba được ủy quyền). Thế chấp không chuyển giao tài sản mà bên thế chấp chỉ phải bàn giao các giấy tờ chứng minh quyền sở hữu, quyền sử dụng hợp pháp đối với tài sản cho bên nhận thế chấp.

2. Quy trình xử lý tài sản bảo đảm tiền vay theo Nghị định 163/2006/NĐ-CP gồm mấy bước và thời hạn thông báo xử lý là bao lâu?

Quy trình xử lý gồm 5 bước: (1) Thông báo bằng văn bản về việc xử lý TSBĐ; (2) Lập biên bản xử lý và thỏa thuận định giá TSBĐ; (3) Lựa chọn phương thức xử lý (bán trực tiếp, đấu giá, nhận cấn trừ nợ hoặc nhận từ bên thứ ba); (4) Thanh toán nghĩa vụ nợ theo thứ tự ưu tiên; (5) Xóa đăng ký giao dịch bảo đảm. Thời điểm tiến hành xử lý được ấn định trong thông báo nhưng không được sớm hơn 15 ngày kể từ ngày đăng ký thông báo yêu cầu xử lý tại cơ quan có thẩm quyền (trừ tài sản có nguy cơ dễ hư hỏng).

3. Nguyên nhân chủ yếu khiến các vụ kiện xử lý tài sản bảo đảm tại Tòa án kéo dài từ 3 đến 5 năm, thậm chí 10 năm?

Thời gian tố tụng kéo dài xuất phát từ: (1) Quá trình Tòa án xác minh nguồn gốc đất đai từ cơ quan quản lý tốn nhiều tháng chờ đợi; (2) Đương sự lợi dụng quy định tố tụng vắng mặt để hoãn phiên tòa nhiều lần; (3) Xuất hiện bên thứ ba nhảy vào tranh chấp với các hợp đồng mua bán giấy viết tay; (4) Tòa án nhầm lẫn quy định áp dụng giữa BLDS 2005 và BLDS 1995 đối với hợp đồng bảo lãnh thế chấp, dẫn đến tuyên vô hiệu hợp đồng và phải xét xử lại nhiều lần.

4. Tác giả kiến nghị sửa đổi quy định về thời hạn nắm giữ bất động sản cấn trừ nợ của TCTD trong Luật Các tổ chức tín dụng 2010 như thế nào?

Theo Luật Các tổ chức tín dụng 2010, do không được kinh doanh bất động sản nên TCTD chỉ được nắm giữ bất động sản nhận cấn trừ nợ tối đa trong thời hạn 3 năm và buộc phải bán để thu hồi nợ. Tác giả kiến nghị Ngân hàng Nhà nước và Quốc hội sửa đổi quy định, kéo dài thời gian nắm giữ bất động sản này lên tối thiểu 5 năm để ngân hàng chủ động xây dựng kế hoạch quản lý, khai thác và phát mại tài sản với giá trị tối ưu.

5. Điểm bất cập lớn nhất của Thông tư số 18/2014/TT-BTP đối với hoạt động xử lý tài sản bảo đảm của VAMC là gì?

Khoản 3 Điều 4 Thông tư số 18/2014/TT-BTP quy định khi VAMC bán đấu giá TSBĐ đối với khoản nợ xấu đã mua thì bắt buộc phải đạt được thỏa thuận với bên bảo đảm về giá khởi điểm. Quy định này tước bỏ quyền chủ động định giá và phát mại tài sản theo thỏa thuận ban đầu của chủ nợ (đã được xác lập hợp pháp theo Nghị định 163/2006/NĐ-CP), tạo cơ hội cho con nợ chây ì, cản trở tiến độ thanh lý nợ xấu.

---

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của tác giả đã phân tích toàn diện cơ sở pháp lý và thực tiễn thi hành các quy định về xử lý tài sản bảo đảm tiền vay tại Phòng giao dịch đặc thù Đông Đô – Ngân hàng TMCP Phương Đông. Công trình đã lượng hóa rõ nét thực trạng nợ xấu giai đoạn 2012–2015, chỉ ra những vướng mắc cốt lõi trong khâu thu giữ tài sản, định giá và thủ tục tố tụng tư pháp. Đồng thời, đề tài đóng góp hệ thống giải pháp quản trị rủi ro nội bộ thiết thực cùng các kiến nghị lập pháp quan trọng nhằm hoàn thiện khung pháp lý về giao dịch bảo đảm tại Việt Nam.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1 NHỮNG LÝ LUẬN CƠ BẢN VỀ PHÁP LUẬT ĐIỀU CHỈNH XỬ LÝ TÀI SẢN BẢO ĐẢM TRONG NGÂN HÀNG 1. Một số khái niệm cơ bản liên quan đến pháp luật điều chỉnh về xử lý tài sản bảo đảm trong ngân hàng. Khái niệm về giao dịch bảo đảm. Giao dịch bảo đảm là một thiết chế ra đời khá sớm ở nhiều quốc gia có hệ thống pháp luật phát triển trên thế giới.

Kinh nghiệm của nhiều nước trên thế giới cho thấy thiết chế này được xây dựng đã tạo ra một hành lang pháp lý an toàn cho hoạt động tín dụng nói chung và sự phát triển của nền kinh tế nói riêng; góp phần không nhỏ vào sự ổn định của các quan hệ dân sự, kinh tế, tránh các tranh chấp phát sinh từ việc không thực hiện hoặc có thực hiện nhưng không đúng nghĩa vụ dân sự của bên có nghĩa vụ. Việc xác lập các giao dịch bảo đảm luôn hướng tới mục tiêu bảo vệ quyền lợi của các bên tham gia giao dịch, đặc biệt là quyền lợi của bên có quyền trong giao dịch này. Áp dụng biện pháp bảo đảm, bên có quyền không chỉ có quyền theo hợp đồng buộc bên có nghĩa vụ thực hiện nghĩa vụ, mà còn có quyền xử lý tài sản mà bên có nghĩa vụ dùng để bảo đảm. Theo quy định tại Khoản 1, Điều 323 Bộ luật dân sự 2005 quy định khái niệm về giao dịch bảo đảm đó là :“Giao dịch bảo đảm là giao dịch dân sự do các bên thỏa thuận hoặc pháp luật quy định về thực hiện biện pháp bảo đảm được quy định tại khoản 1 Điều 318 của Bộ luật này” Từ đó, Giao dịch bảo đảm là giao dịch dự phòng do các bên chủ thể thỏa thuận để bảo đảm lợi ích của bên có quyền bằng cách cho phép bên có quyền được xử lý những tài sản thuộc sở hữu của bên có nghĩa vụ để khấu trừ giá trị nghĩa vụ trong trường hợp nghĩa vụ đó bị vi phạm.

Khái niệm cho vay và các hình thức cho vay của tổ chức tín dụng. Cho vay là hoạt động kinh tế khách quan, xuất hiện khi trong xã hội loài người có tình trạng tạm thời thừa và tạm thời thiếu vốn. Khái niệm cho vay, theo nghĩa chung nhất được hiểu là việc một người thỏa thuận để cho người khác được quyền sử dụng tài sản của mình (vật cùng loại) trong một thời gian nhất định với điều kiện có hoàn trả, dựa trên cơ sở sự tín nhiệm của mình với người đó. Cho vay là hoạt động kinh doanh chủ yếu của ngân hàng thương mại để tạo ra lợi nhuận.

Doanh thu từ hoạt động cho vay mới bù đắp nổi chi phí tiền gửi, chi phí dự trử, chi phí kinh doanh và quản lý, chi phí vốn trôi nổi, chi phí thuế các loại và các chi phí rủi ro đầu tư. 4 Luan van Xét về mặt lý thuyết, hoạt động cho vay của tổ chức tín dụng có thể được phân loại dựa vào nhiều tiêu chí khác nhau và mỗi cách phân loại đều đem lại những ý nghĩa, tác dụng nhất định. Do đó, các hình thức cho vay của tổ chức tín dụng được phân loại : Căn cứ vào thời hạn sử dụng vốn, hoạt động cho vay của tổ chức tín dụng có thể được phân chia thành hai loại : Cho vay ngắn hạn : Là hình thức cho vay trong thời hạn sử dụng vốn vay do các bên thỏa thuận là đến một năm. Hình thức cho vay này nhằm tài trợ cho tài sản lưu động hoặc nhu cầu sử dụng vốn ngắn hạn của nhà nước, doanh nghiệp, hộ sản xuất.

Cho vay trung và dài hạn : Là hình thức cho vay trong đó thời hạn sử dụng vốn vay do các bên thỏa thuận là từ trên một năm trở lên. Hình thức cho vay này thường được sử dụng để thỏa mãn nhu cầu mua sắm tài sản cố định của khách hàng trong kinh doanh hoặc thỏa mãn nhu cầu như : sinh hoạt, tiêu dùng, mua sắm nhà ở, phương tiện đi lại,… Căn cứ vào tính chất có bảo đảm của khoản vay, hoạt động cho vay của tổ chức tín dụng có thể phân chia thành hai loại : Cho vay có bảo đảm bằng tài sản : Đây là những khoản cho vay mà bên cạnh việc cho khách hàng vay vốn, Ngân hàng còn nắm giữ tài sản của người vay với mục đích xử lý tài sản đó để thu hồi vốn vay khi người đi vay vi phạm hợp đồng tín dụng. Quá trình cung ứng vốn của Ngân hàng thương mại, không kể dưới hình thức nào đều làm tăng khối lượng tiền vào nền kinh tế, làm tăng khối lượng hàng hoá trên thị trường. Ngoài ra khi thực hiện việc cho vay Ngân hàng không trực tiếp quản lý nguồn vốn của mình vì thế có rất nhiều rủi ro xảy ra, nguy cơ không thu hồi đủ vốn vay là rất cao vì thế các Ngân hàng khi cho vay thường yêu cầu người vay phải có tài sản bảo đảm cho khoản vay.

Cho vay không có bảo đảm bằng tài sản : Là khoản cho vay mà Ngân hàng không nắm giữ tài sản của người đi vay để xử lý nhằm thu hồi nợ mà thay vào đó là điều kiện ràng buộc khác khi ký hợp đồng tín dụng. Những điều kiện này có thể là: người đi vay không được giao dịch với Ngân hàng nào khác, hoạt động kinh doanh của người đi vay phải được Ngân hàng quản lý. Có như vậy Ngân hàng mới quản lý được tình hình tài chính của người đi vay. Căn cứ vào mục đích sử dụng vốn, hoạt động cho vay của tổ chức tín dụng với khách hàng được chia thành hai loại : Cho vay kinh doanh : Mục đích của loại cho vay này là Ngân hàng cho các doanh nghiệp vay để phục vụ hoạt động kinh doanh của mình, nhằm mở rộng sản xuất hay đáp ứng một nhu cầu nào đó về tiền của doanh nghiệp.

Dựa vào đặc điểm của từng 5 Luan van ngành mà Ngân hàng sẽ thiết lập các điều kiện cho vay, phương thức cho vay, cách thức trả nợ dựa trên nguồn thu tiền bán hàng của doanh nghiệp. Có thể phân chia loại hình này theo tiêu thức cho vay doanh nghiệp sản xuất và cho vay thương mại hay có thể cho vay theo các ngành nghề kinh tế: Cho vay ngành công nghiệp, ngành nông nghiệp, cho vay ngành dịch vụ. Cho vay tiêu dùng : Là hình thức cho vay trong đó các bên cam kết số tiền vay sẽ được bên vay sử dụng vào việc thỏa mãn nhu cầu sinh hoạt hay tiêu dùng như mua sắm đồ gia dụng, phương tiện đi lại,… Căn cứ vào phương thức cho vay, hoạt động cho vay của tổ chức tín dụng với khách hàng được chia thành các loại sau : Cho vay từng lần : Phương thức cho vay từng lần áp dụng đối với khách hàng có nhu cầu vay vốn từng lần. Mỗi lần vay vốn, khách hàng và tổ chức tín dụng thực hiện thủ tục vay vốn cần thiết và kí hợp đồng tín dụng.

Cho vay theo hạn mức tín dụng : Cho vay theo hạn mức tín dụng là cách thức cho vay bằng cách ngân hàng xác định cho khách hàng của mình một hạn mức tín dụng trong khoảng thời gian nhất định. Cho vay theo dự án đầu tư : Phương thức này được áp dụng đối với khách hàng vay vốn để thực hiện các dự án đầu tư phát triển sản xuất, kinh doanh, dịch vụ và các dự án đấu tư phục vụ đời sống. Cho vay hợp vốn : Việc cho vay hợp vốn thực hiện theo quy chế đồng tài trợ của tổ chức tín dụng do Thống đốc Ngân hàng nhà nước ban hành văn bản hướng dẫn và các thoả thuận giữa các tổ chức tham gia đồng tài trợ. Cho vay trả góp : Phương thức này khi cho vay, Ngân hàng Nhà nước nơi cho vay và khách hàng cùng thoả thuận số lãi tiền vay phải trả cộng với số nợ gốc được chia ra để trả nợ theo nhiều kỳ trong thời hạn cho vay.

Cho vay theo hạn mức tín dụng dự phòng : Khi cho vay theo phương này thì ngân hàng cho vay và khách hàng thoả thuận trong hợp đồng tín dụng: hạn mức tín dụng dự phòng thời hạn hiệu lực của tín dụng dự phòng: ngân hàng cho vay cam kết đáp ứng nguồn vốn cho khách hàng bằng Việt Nam đồng hoặc ngoại tệ. Cho vay theo hạn mức thấu chi : Là việc cho vay mà Ngân hàng nhà nước Việt Nam thoả thuận bằng văn bản chấp thuận cho khách hàng chi vượt quá số tiền có trên tài khoản thanh toán của khách hàng phù hợp với các quy định của chính phủ và Ngân hàng nhà nước Việt Nam về hoạt động thanh toán qua các tổ chức cung ứng dịch vụ thanh toán. Khái niệm, đặc điểm và các hình thức bảo đảm tiền vay bằng tài sản. Khi tiến hành cho vay, ngân hàng thường ưu tiên cho những khách hàng truyền thống có uy tín hoặc những khách hàng có tình hình tài chính lành mạnh, phương án sản xuất kinh doanh hiệu quả hoặc theo chỉ định của chính phủ.

Uy tín của khách hàng trên quan điểm của ngân hàng được cấu thành bởi các yếu tố như quan hệ lâu dài, trả nợ sòng phẳng. Hiệu quả của các dự án cũng được các ngân hàng đặc biệt quan tâm. Đây là những tài sản bảo đảm vô tình có tính an toàn khá cao đối với ngân hàng. Tuy nhiên rủi ro trong hoạt động cho vay không thể đoán trước được vì nó phụ thuộc vào nhiều yếu tố chứ không chỉ phụ thuộc vào khách hàng.

Lúc đó việc xử lý những rủi ro này lại trở nên dễ dàng hơn với những khách hàng được cho vay với hình thức có tài sản bảo đảm có thực. Do đó, Tài sản bảo đảm là tài sản mà bên bảo đảm dùng để bảo đảm thực hiện nghĩa vụ dân sự đối với bên nhận bảo đảm. Nhìn chung các biện pháp bảo đảm tiền vay bằng tài sản có đặc điểm đó là : Thứ nhất, các biện pháp bảo đảm tiền vay bằng tài sản là sự thỏa thuận của các bên tham gia quan hệ tín dụng. Để đảm bảo cho việc thực hiện nghĩa vụ trong các bên khi tham gia giao dịch, các bên khi tham gia giao dịch đều có sự thỏa thuận bằng hợp đồng để đảm bảo rằng việc thực hiện giao dịch này đều dựa trên nguyên tắc tự nguyện của pháp luật.

Các biện pháp bảo đảm bằng tài sản là hoàn toàn không bị bắt buộc và phụ thuộc vào sự thỏa thuận giữa các bên. Tùy theo từng trường hợp cụ thể, các bên thỏa thuận để bảo đảm quyền lợi của mình không bị xâm phạm khi một bên vi phạm hợp đồng tín dụng.