CHƯƠNG 1: MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ CÁC HOẠT ĐỘNG MARKETING NHẰM PHÁT TRIỂN THỊ TRƯỜNG KHÁCH NỘI ĐỊA 1.Một số khái luận cơ bản Khái niệm du lịch, khách du lịch và khách du lịch nội địa Du lịch Hoạt động du lịch trên thế giới hình thành từ rất sớm, thuật ngữ “du lịch” từ lâu đã trở nên khá thông dụng. Do hoàn cảnh (thời gian, khu vực) khác nhau, dưới mỗi góc độ nghiên cứu khác nhau mà có rất nhiều cách hiểu khác nhau về du lịch. Theo WTO: “Du lịch là tất cả những hoạt động của con người ngoài nơi cư trú thường xuyên của họ không quá 12 tháng với mục đích nghỉ ngơi, giải trí, công vụ và nhiều mục đích khác”. Theo Luật Du lịch Việt Nam 2005: “Du lịch là các hoạt động có liên quan đến chuyến đi của con người ngoài nơi cư trú thường xuyên của mình nhằm đáp ứng nhu cầu tham quan, tìm hiểu giải trí, nghỉ dưỡng trong một thời gian nhất định”.
Ngoài ra còn có một số khái niệm du lịch hiện đại của các nhà nghiên cứu như Michael B. Coleman, ông nhấn mạnh: “Du lịch là sự kết hợp tương tác của bốn nhóm nhân tố trong quá trình phục vụ du khách, bao gồm : du khách, nhà cung ứng, cư dân địa phương và chính quyền tại điểm đến du lịch”. Du lịch có thể hiểu một cách tổng quát là tổng hợp các mối quan hệ, hiện tượng và hoạt động kinh tế bắt nguồn từ cuộc hành trình và lưu trú tạm thời của một du khách nhằm thoả mãn các nhu cầu khác nhau với mục đích hoà bình hữu nghị. Khách du lịch Cũng như nhiều khái niệm cơ bản khác trong lĩnh vực du lịch.
Khái niệm về “Du khách” cũng có nhiều cách hiểu khác nhau khi đứng trên các góc độ khác nhau. Theo tổ chức du lịch thế giới: “Khách du lịch quốc tế là người đi du lịch nước ngoài, ngoài nơi cư trú của mình và lưu lại đó ít nhất một đêm và không quá một năm và mục đích chuyến đi không phải mục đích kiếm tiền trong phạm vi đất nước đến du lịch”. Khách du lịch là loại khách thăm viếng, lưu trú tại một quốc gia hoặc một vùng khác với nơi ở thường xuyên trên 24 giờ và nghỉ qua đêm tại đó, với mục đích như nghỉ dưỡng, tham quan, thăm viếng gia đình, tham dự hội nghị, tôn giáo. Theo Luật Du lịch Việt Nam 2005 : “Khách du lịch là người đi du lịch hoặc kết hợp đi du lịch, trừ trường hợp đi học, làm việc hoặc hành nghề để nhận thu nhập ở nơi đến”.
Phân loại khách du lịch: Theo địa lý: Khách du lịch bao gồm khách du lịch nội địa và khách du lịch quốc tế. Theo mục đích chuyến đi: Khách du lịch công vụ, giải trí, nghỉ dưỡng. Theo thời gian chuyến đi: Khách du lịch ngắn ngày, trung ngày và dài ngày. Luan van 2 Theo khả năng thanh toán: Khách du lịch có khả năng thanh toán cao, trung bình và khách du lịch có khả năng thanh toán thấp.
Theo tiêu chí tố chức chuyến đi: Khách lẻ và khách đi theo đoàn. Khách du lịch nội địa Theo Luật Du lịch 2005: “Khách du lịch nội địa là công dân Việt Nam và người nước ngoài cư trú tại Việt Nam đi du lịch trong phạm vi lãnh thổ Việt Nam”. Khách du lịch nội địa là một bộ phận khách hàng quan trọng trong tập khách hàng của doanh nghiệp du lịch. Đặc điểm của thị trường khách du lịch nội địa Nhu cầu đi du lịch của khách du lịch nội địa là nhu cầu đặc biệt.
Đặc biệt là vì khi đi du lịch du khách mong muốn được hưởng những dịch vụ có chất lượng tốt, muốn được phục vụ, được thưởng thức và sinh hoạt với những thói quen hàng ngày. Nhu cầu tham quan: Khách du lịch nội địa thích đi du lịch ở những nơi có phong cảnh thiên nhiên đẹp, có nhiều phong tục tập quán độc đáo, riêng biệt của vùng, miền, địa phương mà họ đến tham quan, có những di tích gắn liền với lịch sử của đất nước. Nhu cầu ăn uống: Khách du lịch nội địa đến những điểm đến tham quan để thưởng thức những món ăn đặc biệt, riêng co của mỗi vùng, thưởng thức cách phục vụ của con người ở những vùng miền đó. Tuy nhiên, khả năng chi trả không cao nên họ thường tìm đến những nhà hàng, quán bình dân.
Nhu cầu mua sắm: Khách du lịch nội địa thường mua những đồ vật kỉ niệm tại điểm đến cho người than, bạn bè của họ, những đặc sản của vùng miền mà họ đi qua. Nhu cầu nghỉ ngơi: Khả năng thanh toán của khách du lịch nội địa thấp hơn nhiều so với khách du lịch quốc tế, thời gian cư trú của họ không dài, hơn nữa, yêu cầu về chất lượng dịch vụ thấp hơn.họ thường lựa chọn khách sạn từ 1 đến 3 sao hoặc nhà khách với cơ sở vật chất và chất lượng dịch vụ ở mức khá. Nhu cầu vui chơi, giải trí: nhu cầu tham quan điểm đến vẫn là nhu cầu hàng đầu mà các khách du lịch quan tâm nhất. Bên cạnh đó, các hoạt động vui chơi giải trí, thưởng thức các món ăn đặc sản của từng vùng miền cũng được khách tham gia.
Khái niệm marketing và marketing du lịch - Khái niệm Marketing Trên thế giới có rất nhiều định nghĩa khác nhau về Marketing, song chúng đều có những nét chung nhất định, theo quan điểm của Philip Kotler thì Marketing được hiểu như sau: “Marketing là một quá trình quản lý mang tính xã hội, nhờ đó mà các cá nhân và tập thể có được những gì họ cần và mong muốn, thông qua việc tạo ra, chào bán và trao đổi những sản phẩm có giá trị với những người khác”. - Khái niệm Marketing du lịch Luan van 3 Theo WTO: “Marketing du lịch là một triết lý quản trị mà nhờ nghiên cứu, dự đoán, tuyển chọn dựa trên cơ sở nhu cầu của du khách nhằm đem sản phẩm ra thị trường sao cho phù hợp với nhu cầu tiêu dung nhằm mục đích tiêu dùng và nhằm mục đích thu nhiều lợi nhuận của tổ chức du lịch đó. Theo Micheal Coltman: “Marketing du lịch là một hệ thống nghiên cứu và lên kế hoạch nhằm lập định cho một tổ chức, một triết lý điều hành hoàn chỉnh và toàn bộ sách lược”. Từ đó có khái niệm chung nhất về marketing du lịch: Marketing du lịch là tiến trình nghiên cứu, phân tích những nhu cầu của khách hàng, những sản phẩm, những dịch vụ du lịch và những phương thức cung ứng, hỗ trợ để đưa khách hàng đến với sản phẩm nhằm thỏa mãn nhu cầu của họ đồng thời đạt được mục tiêu của doanh nghiệp du lịch.
Khái niệm thị trường du lịch, phát triển thị trường du lịch nội địa Khái niệm thị trường Theo Philip Kotler thì “Thị trường là tập hợp những người mua hàng hóa hiện tại và tương lai”. Quan điểm này coi khách hàng là thị trường của người kinh doanh, với quan điểm đó đã mở ra khả năng khai thác thị trường rộng lớn cho các doanh nghiệp, trong đó có doanh nghiệp lữ hành. Theo quan điểm marketing khái niệm quan điểm thị trường được xét trên 2 góc độ: - Xét ở góc độ vĩ mô: thị trường được hiểu là một tập phức hợp và liên tục của các nhân tố môi trường kinh doanh, các quan hệ trao đổi hàng hóa được hấp dẫn, được thực hiện trong một không gian mở, hữu hạn các chủ thể cung cầu và phương thức tương tác giữa chúng nhằm tạo điều kiện tồn tại và phát triển cho sản xuất kinh doanh - Xét ở góc độ vi mô: Thị trường được hiểu là một tập khách hàng là người cung ứng hiện thực và tiềm năng cùng có nhu cầu về những mặt hàng mà công ty có dự án kinh doanh và người tập bán- đối thủ cạnh tranh của nó. Thị trường du lịch Theo nghĩa rộng: Thị trường du lịch là nơi tập hợp người mua, người bán sản phẩm hiện tại, tiềm năng.
Người mua với tư cách là người tạo ra thị trường du lịch và người bán với tư cách tạo ra ngành du lịch. Theo nghĩa hẹp: Thị trường du lịch là nhóm người mua có nhu cầu và mong muốn về một số sản phẩm du lịch hay một dãy sản phẩm du lịch cụ thể được đáp ứng hoặc chưa được đáp ứng. Luan van 4 Xét một cách tổng thể, thị trường du lịch là tập hợp nhu cầu sản phẩm du lịch và toàn bộ cung đáp ứng cầu, đó là mối quan hệ giữa chúng. Dưới góc độ là một đơn vị kinh doanh thì thị trường du lịch là tập hợp nhóm khách hàng đang có mong muốn và nguyện vọng và có sức mua về sản phẩm du lịch nhưng chưa được đáp ứng.
Khái niệm phát triển thị trường, phát triển khách du lịch nội địa Phát triển thị trường có thể được hiểu là việc làm gia tăng các khách hàng của công ty trên thị trường, gia tăng khối lượng tiêu dùng hàng hóa, dịch vụ, tăng thị phần của công ty về sản phẩm hàng hóa trên thị trường mà công ty kinh doanh. Phát triển thị trường theo chiều rộng là việc doanh nghiệp cố gắng mở rộng phạm vi thị trường, tạo được những khách hàng mới. Phát triển thị trường theo chiều sâu là doanh nghiệp cố gắng tiêu thụ sản phẩm dịch vụ của mình trên thị trường hiện tại. Phát triển thị trường khách du lịch là hoạt động vô cùng quan trọng trong mỗi doanh nghiệp quyết định tới sự phát triển, lớn mạnh của doanh nghiệp đồng thời đạt được các mục tiêu doanh thu, quy mô…Dựa vào những điều kiện cụ thể khác nhau cũng như khả năng định hướng mà doanh nghiệp có thể lựa chọn cho mình các chiến lược phát triển khác nhau như phát triển theo chiều sâu hay chiều rộng, chiến lược mở rộng thị trường, thâm nhập hay phát triển sản phẩm… Phát triển thị trường khách du lịch nội địa là việc tăng cường thu hút, khai thác, mở rộng thị trường khách du lịch nội địa hiện tại của công ty và mở rộng việc thỏa mãn nhu cầu cho nững đoạn thị trường tiềm năng.
Từ việc thông qua các chiến lược cụ thể, các doanh nghiệp cần định hướng rõ các khu vực thị trường trọng tâm, đồng thời tiến hành các nỗ lực marketing nhằm khai thác tối đa để đạt được mục tiêu hiệu quả tại thị trường đó. Mô hình phát triển thị trường của doanh nghiệp kinh doanh du lịch. Để tổ chức thực hiện tốt nhất việc phát triển thị trường khách du lịch, các nhà quản trị thường sử dụng ma trận chiến lược dựa vào cặp sản phẩm – thị trường của Igo Ansoff.