Chương 1 sẽ giới thiệu về công ty chứng khoán Mirae Asset, qua đó thấy được quá trình hình thành và phát triển của công ty trong nhưng ngày đầu thành lập cho đến nay. Ngoài ra cũng sẽ cho ta biết được cơ cấu tổ chức và chức năng của các bộ phận hoạt động như thế nào trong công cuộc phát triển và mở rộng của công ty chứng khoán Mirae Asset. Bên cạnh đó, sẽ giúp ta hiểu rõ hơn về tầm nhìn, định hướng cũng như các chiến lược để thực hiện cam kết của mình với khách hàng. xvii CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ LUẬN CHUNG VỀ CÔNG TY CHỨNG KHOÁN VÀ HOẠT ĐỘNG MÔI GIỚI CHỨNG KHOÁN 2.
Công ty chứng khoán 2. Khái niệm công ty chứng khoán Theo nguyên tắc trung gian của thị trường chứng khoán, mọi hoạt động diễn ra trên thị trường chứng khoán tập trung đều phải thông qua tổ chức trung gian, đó là công ty chứng khoán. Công ty chứng khoán là một định chế tài chính trung gian thực hiện các nghiệp vụ trên thị trường chứng khoán ở Việt Nam, theo Quyết định 04/1998/QĐ-UBCK3 ngày 13 tháng 10 năm 1998 của UBCKNN. Theo quy chế về tổ chức hoạt động của công ty chứng khoán tại Việt Nam quy định: “Công ty chứng khoán là công ty cổ phần, công ty trách nhiệm hữu hạn thành lập hợp pháp tại Việt Nam, được Uỷ ban chứng khoán Nhà nước cấp giấy phép thực hiện một hoặc một số loại hình kinh doanh chứng khoán”.
Chức năng và vai trò của công ty chứng khoán 2. Chức năng của công ty chứng khoán - Công ty chứng khoán là tác nhân quan trọng trong việc thúc đẩy sự tăng trưởng của nền kinh tế nói chung và thị trường chứng khoán nói riêng. Các chức năng cơ bản của công ty chứng khoán bao gồm: - Tạo ra cơ chế huy động vốn linh hoạt giữa người có tiền nhàn rỗi và ngưởi sử dụng vốn (thông qua cơ chế phát hành và bảo lãnh phát hành). - Cung cấp cơ chế giá cho cả giao dịch (thông qua hệ thống khớp giá và khớp lệnh).
- Tạo ra tính thanh khoản cho chứng khoán (hoán chuyển từ chứng khoán ra tiền mặt và ngược lại). - Góp phần điều tiết và bình ổn thị trường thông qua hoạt động tự doanh hoặc các nhà tạo lập thị trường. Vai trò của công ty chứng khoán Trên thị trường chứng khoán công ty chứng khoán có vai trò đặc biệt quan trọng: vừa là nhà đầu tư tham gia trực tiếp vào hoạt động của thị trường, vừa là cầu nối giữa nhà phát hành và các nhà đầu tư khác, cung cấp các dịch vụ cần thiết phục vụ cho hoạt động của thị trường. Các công ty chứng khoán còn góp phần duy trì và thúc đẩy sự xviii phát triển của thị trường.
Dù thị trường chứng khoán mang hình thức sở giao dịch hay thị trường OTC thì sự góp mặt của các công ty chứng khoán là không thể thiếu. Đối với tổ chức phát hành - Mục tiêu khi tham gia thị trường chứng khoán của các tổ chức phát hành là huy động vốn thông qua việc phát hành các chứng khoán. - Theo nguyên tắc hoạt động của thị trường chứng khoán thì các nhà đầu tư và các tổ chức phát hành không được trao đổi trực tiếp mà phải thông trung gian môi giới là các công ty chứng khoán. - Vì vậy các công ty chứng khoán có vai trò tạo ra cơ chế huy động vốn cho nhà phát hành, là cầu nối trung gian trao đổi chứng khoán giữa các nhà phát hành và nhà đầu tư.
Đối với nhà đầu tư Thông qua các hoạt động bảo lãnh phát hành, tư vấn đầu tư, môi giới và quản lý danh mục đầu tư, công ty chứng khoán có vai trò làm giảm chi phí và thời gian giao dịch cho các nhà đầu tư, vì vậy hiệu quả đầu tư sẽ được nâng cao. Đối với thị trường chứng khoán Góp phần xác lập giá cả điều tiết thị trường. Góp phần làm tăng tính thanh khoản của tài sản tài chính. Tạo ra các sản phẩm mới.
Các nghiệp vụ của công ty chứng khoán 2. Môi giới chứng khoán Môi giới chứng khoán là hoạt động kinh doanh của công ty chứng khoán, trong đó, công ty chứng khoán đại diện cho khách hàng tiến hành giao dịch thông qua cơ chế giao dịch tại sở giao dịch hoặc thị trường OTC. Tự doanh chứng khoán Tự doanh chứng khoán là nghiệp vụ mà trong đó công ty chứng khoán thực hiện mua, bán chứng khoán cho chính mình nhằm mục đích kinh doanh thu lợi cho công ty và gánh chịu mọi rủi ro từ hoạt động đầu tư của mình. Tư vấn đầu tư chứng khoán Tư vấn đầu tư chứng khoán là việc mà công ty cung cấp cho nhà đầu tư kết quả phân tích, công bố báo cáo phân tích và kiến nghị liên quan đến chứng khoán.
Bảo lãnh phát hành chứng khoán Bảo lãnh phát hành chứng khoán: là việc bảo lãnh phát hành cam kết với tổ chức phát hành, thực hiện các thủ tục trước khi chào bán chứng khoán, nhận mua một phần hay toàn bộ chứng khoán của tổ chức phát hành để bán lại hoặc mua lại chứng khoán còn lại không phân phối hết của tổ chức phát hành hoặc hỗ trợ tổ chức phát hành trong việc phân phối chứng khoán ra công chúng. Nghiệp vụ lưu ký chứng khoán Lưu ký chứng khoán là công việc đầu tiên để các chứng khoán có thể giao dịch trên thị trường tập trung, việc lưu giữ, bảo quản chứng khoán của khách hàng và giúp khách hàng thực hiện các quyền của mình đối với chứng khoán được thực hiện thông qua các thành viên lưu ký của thị trường giao dịch chứng khoán. Lưu ký chứng khoán giúp cho quá trình thanh toán tại Sở giao dịch được thực hiện thuận lợi, nhanh chóng, dễ dàng, hạn chế rủi ro cho người nắm giữ chứng khoán như rủi ro bị rách, hỏng, thất lạc chứng chỉ chứng khoán… 2. Nghiệp vụ tư vấn tài chính Nghiệp vụ tư vấn tài chính bao gồm: - Tư vấn tái cơ cấu tài chính Doanh nghiệp, thâu tóm, sáp nhập doanh nghiệp, tư vấn quản trị công ty cổ phần… - Tư vấn chào bán, niêm yết chứng khoán.
- Tư vấn cổ phần hóa, xác định giá trị doanh nghiệp. - Tư vấn tài chính khác phù hợp với quy định pháp luật. Các nghiệp vụ hỗ trợ Nghiệp vụ tín dụng: - Cho vay cầm cố chứng khoán: là một hình thức tín dụng mà trong đó người đi vay dùng số chứng khoán sở hữu hợp pháp của mình làm tài sản cầm cố để vay tiền nhằm mục đích kinh doanh, đầu tư, tiêu dùng… xx - Cho vay bảo chứng: là hình thức tín dụng mà khách hàng đi vay tiền để mua chứng khoán, sau đó dùng sổ chứng khoán mua được làm tài sản cầm cố cho khoản vay. - Cho vay ứng trước tiền bán chứng khoán: là việc công ty chứng khoán ứng trước tiền bán chứng khoán cho khách hàng ngay sau khi lệnh bán chứng khoán của khách hàng được thực hiện được thực hiện tại trung tâm giao dịch chứng khoán.
Nghiệp quản lý thu nhập chứng khoán: - Nghiệp vụ này xuất phát từ nghiệp vụ quản lý hộ chứng khoán của khách hàng. Khi thực hiện quản lý hộ, công ty phải tổ chức theo dõi tình hình thu lãi chứng khoán khi đến hạn để thu hộ rồi báo cáo cho khách hàng. - Ngoài các nghiệp vụ kể trên, công ty chứng khoán còn có thể thực hiện một số hoạt động khác như: cho vay chứng khoán, quản lý quỹ đầu tư, kinh doanh bảo hiểm… 2. Quy định về vốn đối với công ty chứng khoán tại Việt Nam Ở Việt Nam, theo luật chứng khoán ngày 29/6/2006 và Nghị định số 14/NĐ-CP ngày 19/1/2007, mức vốn pháp định được phân theo từng loại hình kinh doanh chứng khoán là: Bảng 2.1 Quy định về vốn đối với từng loại hình kinh doanh chứng khoán STT Loại hình kinh doanh Vốn pháp định (tỷ đồng) 1 Môi giới chứng khoán 25 2 Tự doanh chứng khoán 100 3 Tư vấn đầu tư chứng khoán 10 4 Bảo lãnh phát hành chứng khoán 165 5 Quản lý quỹ đầu tư chứng khoán 25 6 Tổng 325 (Nguồn: UBCKNN) Trong trường hợp công ty chứng khoán xin hoạt động cho nhiều loại hình kinh doanh thì vốn pháp định là tổng số vốn pháp định của các loại hình kinh doanh mà công ty chứng khoán được cấp giấy phép.
Tổng quan về nghiệp vụ môi giới chứng khoán 2. Khái niệm môi giới chứng khoán Việc giao dịch mua bán trên thị trường chứng khoán không phải được thực hiện bởi những người đầu tư mà do những người môi giới trung gian thực hiện. Đầu tư chứng khoán với hai đặc trưng cơ bản: - Một là, giá trị vốn đầu tư nhỏ và không hạn chế có thể chỉ một vài trăm ngàn, một vài triệu đồng và cũng có thể hàng tỷ, thậm chí hàng chục tỷ. - Hai là, đầu tư chứng khoán có tính thanh khoản cao và thực hiện đầu tư rất đơn giản.
Do đó, số người tham gia thị trường chứng khoán rất đông, mỗi thị trường có hàng triệu người, hàng chục triệu người tham gia. Với con số hàng chục triệu người tham gia như vậy, trong đó sự hiểu biết về thị trường là rất khách nhau, có những người là những chuyên gia, ngược lại cũng có rất nhiều người sự hiểu biết tối thiểu để lựa chọn chứng khoán và thời cơ đầu tư cũng không có. Giao dịch trên thị trường chứng khoán phải thông qua môi giới trung gian là nhằm đảm bảo sự công bằng, bình đẳng giữa mọi người, đảm bảo lợi thế ngang bằng trong giao dịch. Như vậy “môi giới chứng khoán là một hoạt động kinh doanh chứng khoán trong đó một công ty chứng khoán đại diện cho khách hàng tiến hành giao dịch thông qua cơ chế giao dịch cơ chế giao dịch tại sở giao dịch chứng khoán hay thị trường OTC mà chính khách hàng phải chịu trách nhiệm đối với hậu quả kinh tế của việc giao dịch đó”.
Người trung gian môi giới chứng khoán là những người hoạt động chuyên nghiệp trên thị trường, họ có khả năng nhận biết giá trị hiện tại và khả năng trong tương lai của từng loại chứng khoán, cũng như xu thế chung toàn thị trường. Hoạt động của họ ngoài trung gian giao dịch mua bán chứng khoán cho người đầu tư, họ còn là nhà tư vấn. hướng dẫn người đầu tư và người phát hành thực hiện đầu tư và phát hành chứng khoán một cách hiệu quả. Người môi giới chứng khoán là những chuyên gia tài chính, họ có khả năng phân tích tình hình kinh tế – tài chính; phân tích đánh giá tình hình thị trường hiện tại, và nhận dịnh xu hướng tương lai, họ am hiểu và nắm vững pháp luật.