Quy trình chăm sóc nuôi dưỡng và phòng trị bệnh cho lợn nái sinh sản tại Công ty TNHH Phương Hà

Luận văn trình bày quy trình chăm sóc, nuôi dưỡng và phòng trị bệnh cho lợn nái sinh sản tại Công ty TNHH Phương Hà, xã Hương Lung.

• Tác giả: Hoàng Thị Thanh Thanh
• Người hướng dẫn: TS. Phan Thị Hồng Phúc
• Trường học: Đại học Thái Nguyên
• Chuyên ngành: Chăn nuôi thú y
• Đề tài: Thực hiện quy trình chăm sóc nuôi dưỡng và phòng trị bệnh cho lợn nái sinh sản tại công ty TNHH Phương Hà, xã Hương Lung, huyện Cẩm Khê, tỉnh Phú Thọ
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2017
• Địa điểm: Thái Nguyên

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• DANH MỤC CÁC BẢNG
• DANH MỤC CÁC TỪ, CỤM TỪ VIẾT TẮT
• 1. Phần 1: MỞ ĐẦU
• 1.1. Mục tiêu và yêu cầu của chuyên đề
• 1.2. Mục tiêu của chuyên đề
• 1.3. Yêu cầu của chuyên đề
• 2. Phần 2: TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU
• 2.1. Điều kiện cơ sở nơi thực tập
• 2.2. Điều kiện của trang trại
• 2.2.1. Vị trí địa lý
• 2.2.2. Đặc điểm khí hậu
• 2.2.3. Kinh tế xã hội
• 2.3. Cơ cấu tổ chức của trang trại
• 2.4. Cơ sở vật chất của trang trại
• 2.4.1. Hệ thống chuồng trại
• 2.4.2. Hệ thống nước sạch
• 2.4.3. Hệ thống điện
• 2.4.4. Các cơ sở vật chất kỹ thuật, phục vụ khác
• 2.5. Nhiệm vụ chính của trại chăn nuôi
• 2.6. Thuận lợi, khó khăn
• 2.6.1. Thuận lợi
• 2.6.2. Khó khăn
• 2.7. Đặc điểm sinh lý, sinh dục của lợn nái chửa
• 2.8. Một số chỉ tiêu đánh giá năng suất sinh sản của lợn nái
• 2.9. Quy trình chăm sóc lợn nái sinh sản giai đoạn chửa, đẻ, nuôi con
• 2.9.1. Chế độ dinh dưỡng
• 2.9.1.1. Nhu cầu năng lượng
• 2.9.1.2. Ảnh hưởng của khoáng chất
• 2.9.1.3. Nhu cầu về protein
• 2.9.1.4. Ảnh hưởng của vitamin
• 3. Phần 3: ĐỐI TƯỢNG, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 4. Phần 4: KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬN
• 5. Phần 5: KẾT LUẬN VÀ ĐỀ NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC 1

Tóm tắt

I. Giới thiệu

Bài luận văn này tập trung vào việc thực hiện quy trình chăm sóc lợn nái sinh sản tại Công ty TNHH Phương Hà. Mục tiêu chính là nắm bắt quy trình chăm sóc và nuôi dưỡng lợn nái, từ đó nâng cao năng suất và chất lượng chăn nuôi. Chăn nuôi lợn đã trở thành một ngành kinh tế quan trọng, đóng góp vào sự phát triển bền vững của nông nghiệp Việt Nam. Đặc biệt, lợn nái sinh sản là một mắt xích quan trọng trong chuỗi sản xuất thịt lợn. Việc thực hiện quy trình chăm sóc đúng cách sẽ giúp đảm bảo sức khỏe cho lợn nái và lợn con, từ đó nâng cao hiệu quả sản xuất.

1.1. Mục tiêu nghiên cứu

Mục tiêu của nghiên cứu bao gồm việc xác định quy trình chăm sóc lợn nái sinh sản, các loại thức ăn phù hợp trong từng giai đoạn mang thai và nuôi con. Bên cạnh đó, nghiên cứu cũng nhằm tìm hiểu về các bệnh thường gặp ở lợn nái và biện pháp phòng trị hiệu quả. Việc rèn luyện tay nghề và nâng cao hiểu biết thực tế cũng là một trong những yêu cầu quan trọng của nghiên cứu này.

II. Tổng quan nghiên cứu

Trong phần này, nghiên cứu sẽ tổng hợp các điều kiện của trang trại, cơ sở vật chất và đặc điểm sinh lý của lợn nái chửa. Đặc điểm khí hậu của khu vực cũng có ảnh hưởng lớn đến việc chăm sóc và nuôi dưỡng lợn. Các yếu tố như nhiệt độ, độ ẩm và các điều kiện tự nhiên khác cần được xem xét kỹ lưỡng để đảm bảo môi trường sống tốt nhất cho lợn. Đặc biệt, các chỉ tiêu đánh giá năng suất sinh sản của lợn nái sẽ được phân tích, từ đó đưa ra các khuyến nghị cụ thể nhằm nâng cao hiệu quả chăn nuôi.

2.1. Điều kiện trang trại

Trang trại của Công ty TNHH Phương Hà được xây dựng với hệ thống chuồng trại hiện đại, đảm bảo thoáng mát và sạch sẽ. Hệ thống điện, nước và các cơ sở vật chất khác được đầu tư đồng bộ, phục vụ tốt nhất cho quá trình chăn nuôi. Đặc biệt, việc áp dụng các biện pháp vệ sinh phòng bệnh là rất quan trọng để ngăn ngừa dịch bệnh có thể xảy ra trong đàn lợn. Một số bệnh thường gặp ở lợn nái sinh sản cũng sẽ được đề cập và phân tích trong phần này.

III. Quy trình chăm sóc lợn nái sinh sản

Quy trình chăm sóc lợn nái sinh sản bao gồm các giai đoạn từ chửa, đẻ đến nuôi con. Đặc biệt, chế độ dinh dưỡng cho lợn nái trong từng giai đoạn là rất quan trọng. Cần cung cấp đầy đủ các chất dinh dưỡng như protein, vitamin và khoáng chất để đảm bảo sức khỏe cho lợn mẹ và sự phát triển của lợn con. Việc theo dõi tình trạng sức khỏe của lợn nái cũng cần được thực hiện thường xuyên để phát hiện sớm các dấu hiệu bệnh tật.

3.1. Chế độ dinh dưỡng

Nhu cầu dinh dưỡng của lợn nái trong giai đoạn mang thai và nuôi con rất cao. Cần đảm bảo cung cấp đủ năng lượng, protein và các khoáng chất thiết yếu. Việc lập khẩu phần ăn hợp lý sẽ giúp lợn mẹ có sức khỏe tốt, từ đó sản sinh ra lợn con khỏe mạnh. Đặc biệt, trong giai đoạn cuối của thai kỳ, lợn mẹ cần được chăm sóc đặc biệt để tránh xảy ra các vấn đề như đẻ non hay khó đẻ. Chế độ ăn uống cần phải được điều chỉnh linh hoạt theo từng giai đoạn phát triển của lợn.

IV. Kết quả và thảo luận

Kết quả nghiên cứu cho thấy, việc thực hiện đúng quy trình chăm sóc lợn nái sinh sản đã giúp tăng cường sức khỏe cho đàn lợn, giảm tỷ lệ bệnh tật và nâng cao năng suất sinh sản. Những biện pháp phòng bệnh hiệu quả đã được áp dụng tại Công ty TNHH Phương Hà, từ đó tạo ra một môi trường chăn nuôi an toàn và bền vững. Việc áp dụng các kỹ thuật chăn nuôi hiện đại và khoa học sẽ giúp nâng cao chất lượng sản phẩm thịt lợn, đáp ứng nhu cầu thị trường.

4.1. Đánh giá hiệu quả

Nghiên cứu đã chỉ ra rằng, quy trình chăm sóc lợn nái sinh sản tại Công ty TNHH Phương Hà không chỉ giúp nâng cao năng suất mà còn cải thiện chất lượng sản phẩm. Các biện pháp phòng trị bệnh được thực hiện hiệu quả đã góp phần giảm thiểu thiệt hại kinh tế cho người chăn nuôi. Hơn nữa, việc áp dụng công nghệ thông tin trong quản lý chăn nuôi đã giúp nâng cao hiệu quả công việc, tiết kiệm thời gian và chi phí.

V. Kết luận và đề nghị

Bài luận văn đã cung cấp cái nhìn tổng quan về quy trình chăm sóc lợn nái sinh sản tại Công ty TNHH Phương Hà. Những kết quả đạt được cho thấy sự cần thiết phải tiếp tục nghiên cứu và cải tiến quy trình này để đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của thị trường. Đề nghị các cơ quan chức năng và các nhà nghiên cứu tiếp tục hỗ trợ và phát triển các chương trình đào tạo, nâng cao kỹ thuật chăn nuôi cho người dân. Việc này không chỉ giúp nâng cao hiệu quả chăn nuôi mà còn góp phần đảm bảo an toàn thực phẩm cho người tiêu dùng.

5.1. Đề xuất

Cần có các chương trình hỗ trợ kỹ thuật và tài chính cho các trang trại chăn nuôi lợn, đặc biệt là trong việc áp dụng công nghệ mới và cải tiến quy trình chăm sóc. Đồng thời, các nghiên cứu tiếp theo nên tập trung vào việc phát triển giống lợn có khả năng chống chịu tốt với bệnh tật và điều kiện khí hậu khắc nghiệt. Điều này sẽ góp phần nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm thịt lợn trên thị trường.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Trong cơ cấu ngành nông nghiệp Việt Nam, chăn nuôi lợn đóng vai trò trọng yếu trong việc cung cấp nguồn thực phẩm giàu dinh dưỡng, tạo thu nhập cho người sản xuất và ổn định kinh tế - xã hội. Xu hướng phát triển chăn nuôi hiện nay đang chuyển dịch mạnh mẽ từ phương thức nông hộ nhỏ lẻ sang mô hình trang trại tập trung quy mô công nghiệp. Trong chuỗi sản xuất chăn nuôi lợn, khâu chăn nuôi lợn nái sinh sản giữ vai trò then chốt, quyết định trực tiếp đến số lượng và chất lượng đàn thương phẩm, tỷ lệ nạc cũng như hiệu quả quay vòng vốn của toàn bộ hệ thống trang trại.

Khóa luận tốt nghiệp của tác giả Hoàng Thị Thanh Thanh (ngành Chăn nuôi Thú y, Trường Đại học Nông Lâm – Đại học Thái Nguyên) được triển khai nhằm giải quyết các yêu cầu kỹ thuật thực tiễn tại cơ sở sản xuất giống.

Mục tiêu nghiên cứu:

1. Nắm vững và thực hiện quy trình kỹ thuật chăm sóc, nuôi dưỡng đàn lợn nái sinh sản qua các giai đoạn mang thai, đẻ và nuôi con.
2. Nắm rõ các chủng loại thức ăn, định mức khẩu phần và kỹ thuật cho ăn phù hợp với từng giai đoạn sinh lý của lợn nái.
3. Nhận diện các bệnh lý phổ biến trên đàn lợn nái sinh sản và áp dụng các biện pháp phòng, trị bệnh đạt hiệu quả cao.
4. Rèn luyện kỹ năng thực hành nghề nghiệp, tích lũy kinh nghiệm chuyên môn trong điều kiện sản xuất tập trung.
5. Đóng góp các giải pháp kỹ thuật nhằm nâng cao năng suất sinh sản và chất lượng đàn giống tại cơ sở thực tập.

Nhiệm vụ và yêu cầu nghiên cứu:

• Đánh giá thực trạng cơ sở hạ tầng và tình hình sản xuất chăn nuôi tại trang trại Công ty TNHH Phương Hà qua 3 năm (2014 – 2016).
• Trực tiếp áp dụng quy trình chăm sóc, nuôi dưỡng cho đàn nái chửa, nái đẻ, nái nuôi con và lợn con theo mẹ.
• Theo dõi, thống kê tình hình dịch bệnh và thực hiện công tác vệ sinh, sát trùng, phòng trị bệnh trên đàn lợn nái sinh sản.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

• Đối tượng nghiên cứu: Đàn lợn nái sinh sản (nái chửa, nái nuôi con) và đàn lợn con theo mẹ tại cơ sở sản xuất giống.
• Phạm vi không gian: Trang trại chăn nuôi lợn thuộc Công ty TNHH Phương Hà, xã Hương Lung, huyện Cẩm Khê, tỉnh Phú Thọ (trại gia công giữ đàn lợn ông bà nhân giống bố mẹ cho Công ty Cổ phần Chăn nuôi C.P. Việt Nam).
• Phạm vi thời gian: Nghiên cứu và theo dõi thực địa được tiến hành liên tục từ ngày 18/05/2016 đến ngày 25/11/2016 (giai đoạn 6 tháng). Dữ liệu hồi cứu về cơ cấu đàn được thu thập trong giai đoạn 2014 – 2016.

---

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khung lý thuyết và tài liệu tham khảo

Đề tài dựa trên nền tảng sinh lý học sinh sản gia súc, dinh dưỡng học và bệnh lý học thú y:

• Đặc điểm sinh lý sinh sản: Chu kỳ mang thai của lợn nái kéo dài trung bình 114 ngày (biến thiên từ 111 đến 118 ngày), chia thành hai giai đoạn sinh lý: Chửa kỳ I (từ khi phối đậu đến ngày thứ 84, thai phát triển chiếm 1/4 khối lượng sơ sinh) và Chửa kỳ II (từ ngày 85 đến khi đẻ, thai phát triển nhanh chiếm 3/4 khối lượng sơ sinh).
• Tiêu chuẩn dinh dưỡng: Khẩu phần lợn nái chửa yêu cầu mức đạm thô 13%, năng lượng trao đổi (NLTĐ) đạt 2.900 kcal/kg thức ăn, cân đối hàm lượng các axit amin thiết yếu (Lysine, Threonine, Methionine + Cystine, Tryptophan, Histidine, Leucine, Isoleucine, Valine, Phenylalanine + Tyrosine) cùng hệ khoáng chất (Ca, P, Na, K, Fe, Zn) và vitamin (A, D, E, B12).
• Căn bệnh học thú y: Khung lý thuyết về các hội chứng bệnh lý sinh sản thường gặp: Bệnh sót nhau; Hội chứng viêm tử cung – viêm vú – mất sữa (MMA); Viêm tử cung do vi khuẩn (Staphylococcus aureus, Streptococcus, E. coli, Proteus...); Bệnh bại liệt sau sinh; Hiện tượng chậm động dục; Hội chứng rối loạn sinh sản và hô hấp ở lợn (PRRS do virus thuộc họ Arteriviridae).

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu áp dụng phương pháp theo dõi lâm sàng, can thiệp kỹ thuật trực tiếp tại chuồng nuôi kết hợp phân tích số liệu thực nghiệm:

• Phương pháp điều tra, thu thập thông tin: Khai thác số liệu sổ sách lưu trữ của trang trại giai đoạn 2014 – 2016 về cơ cấu đàn, biến động số lượng gia súc và các sự cố kỹ thuật.
• Phương pháp theo dõi và thực hiện kỹ thuật chăm sóc: Trực tiếp theo dõi 350 lượt nái chửa giai đoạn cuối (100 – 114 ngày) và nái nuôi con, cùng 3.687 lợn con mới sinh. Áp dụng quy trình kỹ thuật chuẩn của Công ty C.P. về định mức cám (cám 566, 567SF), kỹ thuật đỡ đẻ, bấm nanh, cắt đuôi, bấm số tai (mã trại 51 + tuần tuổi), thiến lợn đực và mổ thoát vị rốn/bẹn (hecni).
• Phương pháp chẩn đoán và điều trị bệnh: Thăm khám lâm sàng hằng ngày qua quan sát trạng thái vận động, thân nhiệt, dịch tiết sinh dục, tình trạng tuyến vú, phân; thực hiện phác đồ dùng thuốc (Oxytocin, PGF2α/Lutalyse, kháng sinh Amoxilin, Neomycin, Lugol, Mistral...) dưới sự hướng dẫn của kỹ sư trang trại.
• Phương pháp xử lý số liệu: Tính toán các chỉ tiêu thống kê cơ bản ($\bar{X} \pm m_{\bar{x}}$), tỷ lệ phần trăm lợn mắc bệnh, tỷ lệ khỏi bệnh, tỷ lệ thực hiện thủ thuật và tỷ lệ sống của lợn con bằng phần mềm Microsoft Excel 2016.

Công thức xác định các chỉ tiêu chính:

• $\text{Tỷ lệ mắc bệnh (%)} = \left(\frac{\sum \text{Số lợn mắc bệnh}}{\sum \text{Số lợn theo dõi}}\right) \times 100$
• $\text{Tỷ lệ khỏi (%)} = \left(\frac{\sum \text{Số con khỏi bệnh}}{\sum \text{Số con điều trị}}\right) \times 100$
• $\text{Tỷ lệ thực hiện thủ thuật (%)} = \left(\frac{\sum \text{Số con thực hiện phẫu thuật}}{\sum \text{Tổng số lợn con}}\right) \times 100$

---

Nội dung chính theo từng chương

Phần 1: Mở đầu

Trình bày tính cấp thiết của ngành chăn nuôi lợn theo hướng công nghiệp hóa; nhấn mạnh vai trò quyết định của công tác giống và kỹ thuật quản lý nái sinh sản đối với năng suất đàn con thương phẩm. Xác định rõ mục tiêu, yêu cầu chuyên môn cần đạt được trong thời gian thực tập tại Công ty TNHH Phương Hà.

Phần 2: Tổng quan nghiên cứu

1. Điều kiện cơ sở thực tập:
   • Vị trí địa lý: Xã Hương Lung, huyện Cẩm Khê, tỉnh Phú Thọ. Khí hậu nhiệt đới gió mùa có mùa đông lạnh, nhiệt độ trung bình 23°C, ẩm độ 85 – 87%.
   • Cơ cấu tổ chức: Tổng số 32 cán bộ, công nhân viên (6 lao động gián tiếp, 26 lao động trực tiếp gồm 2 kỹ sư chăn nuôi và 24 công nhân).
   • Cơ sở hạ tầng: Tổng diện tích trang trại 5 ha (2,5 ha khu chăn nuôi kín, 1 ha ao cá, diện tích còn lại là nhà điều hành và công trình phụ trợ). Quy mô gồm 3 chuồng đẻ (120 ô/chuồng), 1 chuồng bầu (1.056 ô), 4 chuồng cách ly (40 con/chuồng), 1 chuồng đực giống (20 ô). Hệ thống nước cấp từ suối đầu nguồn qua bể lọc xử lý bằng Chlorine nồng độ 3 – 5 ppm; hệ thống điện cấp từ trạm biến áp 110 kV kèm máy phát điện dự phòng.
   • Nhiệm vụ sản xuất: Nuôi giữ và nhân giống đàn lợn ông bà nhằm cung cấp đàn bố mẹ cho các trại gia công thuộc hệ thống Công ty C.P.
2. Tổng quan tài liệu lý thuyết: Hệ thống hóa các kết quả nghiên cứu trong và ngoài nước về năng suất sinh sản lợn nái, nhu cầu dinh dưỡng axit amin, khoáng chất, vitamin, kỹ thuật can thiệp sản khoa và phác đồ điều trị các hội chứng bệnh lý: viêm tử cung, viêm vú, sót nhau, bại liệt và PRRS.

Phần 3: Đối tượng, nội dung và phương pháp nghiên cứu

Quy định chi tiết địa điểm, thời gian thực hiện (18/05/2016 – 25/11/2016), quy mô theo dõi trực tiếp, hệ thống chỉ tiêu kinh tế kỹ thuật cần đo lường, quy trình chăm sóc nái và lợn con theo tiêu chuẩn kỹ thuật C.P., phương pháp chẩn đoán dịch tễ lâm sàng và các công thức toán học xử lý dữ liệu trên Microsoft Excel 2016.

Phần 4: Kết quả và thảo luận

Chương này tập trung trình bày các kết quả quan sát, thống kê và can thiệp thực tế:

• Tình hình chăn nuôi giai đoạn 2014 – 2016: Thống kê biến động số lượng đàn đực giống (20 – 23 con), đàn nái sinh sản (1.226 – 1.265 con), đàn hậu bị (120 – 150 con) và đàn lợn con (28.910 – 32.542 con). Năm 2016 ghi nhận sự cố mất điện ban đêm trong hệ thống chuồng kín làm chết ngạt 81 lợn nái.
• Thực hiện quy trình chăm sóc, nuôi dưỡng: Chi tiết hóa chế độ dinh dưỡng sử dụng thức ăn công nghiệp mã số 566 và 567SF cho nái chửa, nái nuôi con; lập khẩu phần ăn theo từng tuần mang thai và ngày nuôi con; kiểm soát nhiệt độ chuồng nuôi (25 – 28°C) và kỹ thuật tắm mát chống stress nhiệt.
• Kỹ thuật sản khoa và thao tác trên lợn con: Thực hiện đỡ đẻ cho 3.586 lợn con (đạt 97,26%); mài nanh, bấm đuôi, bấm số tai 3.455 con (93,71%); thiến 1.585 lợn đực lúc 5 ngày tuổi (94,34%); mổ ngoại khoa điều trị hecni 20 con (25,00%); ứng dụng bột Mistral làm khô, sát trùng rốn và thắp bóng hồng ngoại úm ở nhiệt độ 33 – 35°C.
• Năng suất sinh sản của đàn nái: Theo dõi 350 lứa đẻ; tỷ lệ đẻ bình thường đạt 97,71%, tỷ lệ đẻ khó can thiệp bằng thủ thuật và Oxytocin chiếm 2,29%. Số lợn con đẻ ra bình quân đạt $10,53 \pm 0,08$ con/lứa; số lợn con sống đến cai sữa đạt $10,22 \pm 0,08$ con/lứa; tỷ lệ nuôi sống bình quân đạt 97,06%; năng suất đạt 2,45 lứa/nái/năm.
• Biện pháp vệ sinh phòng bệnh và điều trị: Thiết lập lịch sát trùng tuần hoàn cho các khu chuồng; xả vôi xút xử lý gầm chuồng; phun thuốc diệt ghẻ; thực hiện tiêm phòng vaccine định kỳ và quy trình điều trị viêm tử cung bằng thụt rửa kết hợp kháng sinh toàn thân.

Phần 5: Kết luận và đề nghị

Đưa ra kết luận tổng kết về năng suất sinh sản của đàn nái, mức độ thành thạo các thao tác kỹ thuật của sinh viên và đề xuất các khuyến nghị về việc nâng cấp hạ tầng nguồn điện dự phòng, quản lý nguồn nước nhiễm vôi và tăng cường trang thiết bị bảo hộ thú y tại trang trại.

---

Kết quả và đóng góp

Kết quả định lượng chính trong nghiên cứu

1. Tình hình phát triển đàn gia súc qua 3 năm (2014 – 2016):

Năm	Lợn đực giống (con)	Lợn nái (con)	Lợn hậu bị (con)	Lợn con (con)
2014	20	1.239	120	31.910
2015	22	1.265	120	32.542
11/2016	23	1.226	150	28.910

Ghi chú: Đàn nái năm 2016 giảm do sự cố ngạt khí vì mất điện gây chết 81 cá thể nái vào tháng 9/2016.

2. Kết quả chăm sóc trực tiếp và can thiệp ngoại khoa trên đàn lợn:

• Tổng số lợn nái chửa giai đoạn cuối (100 – 114 ngày) và nuôi con được theo dõi: 350 cá thể.
• Tổng số lợn con sinh ra được theo dõi: 3.687 con; số lợn con nuôi sống đến cai sữa: 3.577 con.
• Kết quả thực hiện thao tác ngoại khoa:
  • Đỡ đẻ trực tiếp: 3.586/3.687 con, đạt tỷ lệ 97,26%.
  • Mài nanh, bấm số tai, cắt đuôi: 3.455/3.687 con, đạt tỷ lệ 93,71%.
  • Thiến lợn đực thương phẩm (lúc 5 ngày tuổi): 1.585/1.680 con, đạt tỷ lệ 94,34%.
  • Phẫu thuật mổ thoát vị (hecni): 20/80 con mắc, đạt tỷ lệ 25,00%.

3. Các chỉ tiêu sinh sản của đàn nái theo dõi trong 6 tháng (350 lứa đẻ):

Tháng	Số nái đẻ (con)	Tỷ lệ đẻ khó can thiệp (%)	Số con đẻ ra/lứa ($\bar{X} \pm m_{\bar{x}}$)	Số con cai sữa/lứa ($\bar{X} \pm m_{\bar{x}}$)	Tỷ lệ nuôi sống (%)
Tháng 6	60	3,33	11,26 ± 0,21	11,05 ± 0,19	98,13
Tháng 7	60	5,00	10,93 ± 0,18	10,38 ± 0,17	94,97
Tháng 8	60	1,67	10,55 ± 0,18	10,23 ± 0,18	96,97
Tháng 9	60	1,67	10,15 ± 0,18	9,92 ± 0,17	97,73
Tháng 10	50	0,00	10,16 ± 0,17	9,82 ± 0,19	96,65
Tháng 11	60	1,67	10,08 ± 0,21	9,85 ± 0,21	97,71
Tổng/TB	350	2,29	10,53 ± 0,08	10,22 ± 0,08	97,06

• Năng suất sinh sản bình quân đạt 2,45 lứa/nái/năm. Tỷ lệ lợn nái đẻ khó phải can thiệp thủ thuật duy trì ở mức thấp (bình quân 2,29%, dao động 0 – 5%).

Biện pháp kỹ thuật và đề xuất của tác giả

• Quy trình kích thích đẻ đồng loạt: Ứng dụng tiêm Lutalyse (hoạt chất $25\text{ mg}$ PGF2α) tiêm dưới da mép âm hộ với liều 1,8 – 2 ml/con vào ngày chửa thứ 111, kích thích lợn đẻ tập trung sau 24 giờ, hỗ trợ tối ưu hóa khâu đỡ đẻ và ghép bầy.
• Kỹ thuật can thiệp sản khoa an toàn: Chỉ sử dụng Oxytocin (2 ml/nái) khi nái đẻ khó do co bóp yếu sau khi đã sinh từ 5 – 6 con; vệ sinh sát trùng nghiêm ngặt tay người đỡ đẻ, cắt ngắn móng tay để tránh gây rách niêm mạc tử cung; tiêm phòng kháng sinh bắt buộc ngay sau đẻ để phòng ngừa viêm nhiễm.
• Vệ sinh chuồng trại và xử lý nguồn nước: Duy trì lịch sát trùng nghiêm ngặt; xả vôi xút định kỳ dưới gầm sàn chuồng để giảm nồng độ khí độc ($NH_3, H_2S$); xử lý nước cấp bằng Chlorine nồng độ 3 – 5 ppm để loại bỏ mầm bệnh đường tiêu hóa.

---

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

Hạn chế được ghi nhận từ thực tế nghiên cứu

• Phạm vi theo dõi lợn nái chỉ tập trung vào giai đoạn mang thai cuối (từ ngày 100 đến 114) và giai đoạn nuôi con; chưa thu thập dữ liệu liên tục đối với nái ở giai đoạn chửa kỳ I (1 – 84 ngày) do phân công lao động chuyên môn hóa theo từng dãy chuồng tại trang trại.
• Tỷ lệ thực hiện phẫu thuật mổ thoát vị rốn/bẹn (hecni) trên lợn con còn thấp (25,00%), do đòi hỏi kỹ thuật ngoại khoa phức tạp và cần sự hỗ trợ giám sát trực tiếp từ kỹ sư trưởng.
• Trang thiết bị bảo hộ thú y tại cơ sở còn một số hạn chế (chưa trang bị đầy đủ găng tay y tế chuyên dụng dài tay trong các ca can thiệp móc thai đẻ khó, người thực hiện phải sát trùng tay trực tiếp).
• Yếu tố rủi ro khách quan về hạ tầng (sự cố mất điện chuồng kín và chất lượng nguồn nước tự nhiên chứa hàm lượng đá vôi cao) làm ảnh hưởng cục bộ đến số lượng đàn nái và số con sơ sinh trong các tháng mùa hè.

Hướng nghiên cứu tiếp theo

• Mở rộng phạm vi theo dõi liên tục toàn bộ chu kỳ sinh sản của lợn nái, từ khâu kích thích lên giống, thụ tinh nhân tạo, chửa kỳ I đến khi cai sữa.
• Đánh giá sâu hơn về các giải pháp kỹ thuật xử lý nguồn nước nhiễm vôi và lắp đặt hệ thống cảnh báo tự động khi có sự cố mất điện trong các mô hình chăn nuôi chuồng kín công nghiệp.

---

Giá trị tham khảo

• Đối tượng thụ hưởng:
  • Sinh viên, học viên chuyên ngành Chăn nuôi, Thú y, Bác sĩ thú y đang chuẩn bị thực tập tốt nghiệp hoặc nghiên cứu về quản lý năng suất sinh sản trên đàn lợn ngoại.
  • Kỹ thuật viên, cán bộ quản lý trang trại chăn nuôi lợn nái công nghiệp theo mô hình gia công hoặc liên kết với các tập đoàn chăn nuôi (như C.P.).
• Nội dung có giá trị tham khảo cao:
  • Quy trình phân bổ định mức cám công nghiệp (566, 567SF): Hướng dẫn cụ thể lượng ăn cho nái chửa theo từng tuần mang thai, cách giảm cám trước khi đẻ 5 ngày và tăng dần sau khi sinh.
  • Sổ tay thao tác sơ sinh trên lợn con: Trình tự đỡ đẻ, thắt rốn bằng cồn Iod, sử dụng bột làm khô Mistral, kỹ thuật mài nanh, bấm số tai, cắt đuôi, tiêm sắt ($Fe\text{-Dextran-B12}$) và kỹ thuật thiến lợn đực lúc 5 ngày tuổi.
  • Lịch trình tiêu độc khử trùng tuần hoàn: Bảng kế hoạch chi tiết về việc rắc vôi, phun thuốc sát trùng chuồng bầu, chuồng đẻ, chuồng cách ly và xả vôi xút làm sạch gầm chuồng.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Tại sao trang trại áp dụng tiêm Lutalyse cho lợn nái vào ngày mang thai thứ 111?

Lutalyse chứa hoạt chất Prostaglandin $F_{2\alpha}$ (PGF2α) có tác dụng làm tiêu biến thể vàng trên buồng trứng, kích thích co bóp cơ trơn tử cung, giúp lợn nái đẻ đồng loạt sau 24 giờ kể từ khi tiêm (vào khoảng ngày thứ 112 – 113 của thai kỳ). Biện pháp này giúp trang trại chủ động bố trí nhân lực trực đỡ đẻ tập trung, thuận tiện cho việc đồng bộ hóa đàn lợn con, ghép bầy và tiến hành cai sữa cùng đợt.

2. Định mức thức ăn được điều chỉnh như thế nào cho lợn nái trước và sau khi đẻ?

• Trước khi đẻ 5 ngày: Giảm dần lượng thức ăn xuống mức 0,5 kg/con/bữa (nhằm tránh dạ dày chèn ép tử cung gây khó đẻ và phòng ngừa hiện tượng căng tức bầu vú quá mức).
• Ngày đẻ: Cho ăn rất ít ($0 - 0,5\text{ kg}$) hoặc chỉ cho uống nước ấm pha muối loãng.
• Sau khi đẻ 2 ngày: Bắt đầu tăng dần lượng thức ăn từ 0,5 đến 5 kg/con/ngày, chia làm 2 bữa sáng - chiều (mỗi bữa tăng thêm 0,5 kg). Đối với nái nuôi con gầy hoặc nuôi đàn con đông, lượng cám có thể nâng lên đến 6 kg/con/ngày từ ngày thứ 5 trở đi.

3. Nguyên nhân gây sự sụt giảm đàn nái sinh sản tại trại Phương Hà trong năm 2016 là gì?

Số lượng lợn nái sinh sản năm 2016 giảm xuống còn 1.226 con (so với 1.265 con của năm 2015) do xảy ra sự cố mất điện vào ban đêm tại khu chuồng kín, không có người trực đêm kịp thời. Hệ thống quạt thông gió ngừng hoạt động dẫn đến tình trạng thiếu oxy cục bộ, làm chết ngạt 81 cá thể lợn nái sinh sản trong chuồng.

4. Các chỉ tiêu năng suất sinh sản thực tế của đàn nái tại cơ sở đạt mức bao nhiêu?

Qua theo dõi trực tiếp 350 lứa đẻ trong 6 tháng thực tập:

• Số con đẻ ra bình quân: $10,53 \pm 0,08$ con/lứa/nái.
• Số con còn sống đến khi cai sữa: $10,22 \pm 0,08$ con/lứa/nái.
• Tỷ lệ lợn con nuôi sống đến cai sữa: $97,06%$.
• Tỷ lệ đẻ khó phải can thiệp thủ thuật: $2,29%$.
• Năng suất sinh sản cả năm đạt $2,45$ lứa/nái/năm.

5. Nguồn nước uống tại trang trại được xử lý bằng hóa chất nào và nồng độ bao nhiêu?

Nguồn nước phục vụ cho lợn uống được lấy từ suối đầu nguồn dẫn về bể chứa dung tích lớn, sau đó được khử trùng và xử lý bằng hóa chất Chlorine với nồng độ chuẩn từ 3 đến 5 ppm trước khi phân phối tự động đến các núm uống trong từng ô chuồng.

---

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của Hoàng Thị Thanh Thanh đã phản ánh chân thực, chi tiết quy trình thực hành chăm sóc nuôi dưỡng và quản lý dịch bệnh trên quy mô đàn nái 1.200 con tại Công ty TNHH Phương Hà. Các số liệu thực nghiệm ghi nhận được chứng minh năng suất sinh sản đàn nái đạt mức cao ($10,53$ con sơ sinh/lứa, tỷ lệ nuôi sống cai sữa $97,06%$, hệ số lứa đẻ $2,45$ lứa/năm) nhờ việc tuân thủ chặt chẽ quy trình dinh dưỡng, đỡ đẻ và an toàn sinh học của Công ty C.P. Bản báo cáo là nguồn tài liệu thực tế hữu ích, cung cấp các thông số kỹ thuật và bài học kinh nghiệm cụ thể cho công tác tổ chức chăn nuôi lợn nái sinh sản theo mô hình công nghiệp tập trung.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Đặt vấn đề Trong những năm gần đây, được sự quan tâm của nhà nước chăn nuôi lợn đang ngày càng phát triển, chăn nuôi lợn cung cấp một lượng lớn thực phẩm có giá trị dinh dưỡng cao, mang lại thu nhập cho người chăn nuôi, góp phần vào ổn định đời sống người dân. Cùng với xu hướng phát triển của xã hội chăn nuôi lợn cũng chuyển từ loại hình chăn nuôi nông hộ nhỏ lẻ sang chăn nuôi tập trung trang trại, từ đó đã giúp cho ngành chăn nuôi lợn đạt được bước phát triển không ngừng cả về chất lượng và số lượng. Mặt khác, nước ta cũng có nhiều điều kiện thuận lợi cho phát triển chăn nuôi, đặc biệt là chăn nuôi lợn như có nguồn nguyên liệu dồi dào cho chế biến thức ăn, sự đầu tư của nhà nước… Để phát triển hơn nữa ngành chăn nuôi lợn ở nước ta, chăn nuôi lợn nái là một trong những khâu quan trọng góp phần quyết định đến sự thành công trong ngành chăn nuôi lợn. Đặc biệt là trong việc chăn nuôi lợn nái ở nước ta để có đàn con nuôi thịt sinh trưởng và phát triển tốt, cho tỷ lệ nạc cao, và đây cũng chính là mắt xích quan trọng để tăng nhanh đàn lợn cả về số lượng và chất lượng.

Xuất phát từ tình hình thực tế trên, được sự đồng ý của Ban chủ nhiệm khoa Chăn nuôi thú y - Trường Đại học Nông Lâm Thái Nguyên, cùng với sự giúp đỡ của cô giáo hướng dẫn và cơ sở nơi thực tập, em đã thực hiện chuyên đề: “Thực hiện quy trình chăm sóc nuôi dưỡng và phòng trị bệnh cho lợn nái sinh sản tại Công ty TNHH Phương Hà, xã Hương Lung, huyện Cẩm Khê, tỉnh Phú Thọ”. Mục tiêu và yêu cầu của chuyên đề 1. Mục tiêu của chuyên đề - Nắm được quy trình chăm sóc lợn nái sinh sản. - Nắm được các loại thức ăn dành cho lợn nái sinh sản, khẩu phần ăn và cách cho lợn nái ăn qua từng giai đoạn mang thai, nuôi con.

- Nắm được các bệnh hay xảy ra đối với lợn nái sinh sản và biện pháp phòng trị bệnh hiệu quả nhất. - Rèn luyện tay nghề nâng cao hiểu biết kinh nghiệm thực tế. - Góp phần giúp cơ sở nâng cao năng suất, chất lượng chăn nuôi. Yêu cầu của chuyên đề - Đánh giá tình hình chăn nuôi tại trại Công ty TNHH Phương Hà, xã Hương Lung, huyện Cẩm Khê, tỉnh Phú Thọ.

- Áp dụng quy trình chăm sóc, nuôi dưỡng cho đàn lợn nái nuôi. - Xác định tình hình nhiễm bệnh trên đàn nái sinh sản và áp dụng được quy trình chăm sóc, nuôi dưỡng. 3 Phần 2 TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU 2. Điều kiện cơ sở nơi thực tập 2.

Điều kiện của trang trại 2. Vị trí địa lý Trại chăn nuôi công ty trách nhiệm hữu hạn (TNHH) Phương Hà thuộc địa bàn xã Hương Lung, huyện Cẩm Khê, tỉnh Phú Thọ. Vị trí địa lý của huyện được xác định như sau: - Phía Đông giáp huyện Thanh Ba với ranh giới là dòng sông Thao quanh năm nước đỏ phù sa. - Phía Tây giáp huyện Yên Lập với ranh giới là dãy núi vòng cung thuộc dãy Hoàng Liên Sơn chạy dọc từ Tây Bắc xuống Đông Nam.

- Phía Nam giáp huyện Tam Nông, ranh giới là dòng sông Bứa chảy từ Tây sang Đông đổ ra sông Thao. - Phía Bắc giáp huyện Hạ Hòa, ranh giới là ngòi Giành - một chi lưu nhỏ của dòng sông Thao. Huyện có 31 đơn vị hành chính. Dân số huyện Cẩm Khê gần 13 vạn người, tổng diện tích tự nhiên là 234.

Đặc điểm khí hậu Theo phân vùng của Nha khí tượng thuỷ văn thành phố, trại lợn của công ty TNHH Phương Hà nằm trong vùng có khí hậu đặc trưng của khu vực đó là nóng ẩm vào mùa hè, có mùa đông lạnh, mưa nhiều điển hình của kiểu khí hậu nhiệt đới gió mùa. Hướng vòng cung của các dãy núi tạo thành hành lang hút gió rất mạnh, đón nhận trực tiếp khối không khí lạnh từ phương bắc tràn xuống làm cho mùa đông đến sớm, kết thúc muộn, nền nhiệt bị hạ thấp. Khí hậu vùng này thích hợp cho thực vật nhiệt đới như chè, thuốc lá, hồi. Tuy 4 nhiên, thời tiết khu vực này hay nhiễu động trong năm gây ra những khó khăn đáng kể, nhất là vào các thời kỳ chuyển tiếp.

Nhiệt độ trung bình: 23ºC, ẩm độ trung bình: 85 - 87%. + Mùa mưa: nóng ẩm, mưa nhiều. + Mùa khô: thời tiết khô, rét, ít mưa. Kinh tế xã hội Cẩm Khê có lợi thế nhiều hồ, đầm lớn và đồng chiêm trũng với diện tích mặt nước là 3.370 ha và diện tích trồng lúa một vụ là 1.

Rất thuận lợi cho nuôi trồng thuỷ sản. Bởi vậy mà nhiều tôm, cá và thuỷ sản khác. Nghề cá nuôi ở Cẩm Khê xuất hiện từ rất sớm. Với sản lượng 2.200 tấn cá hàng năm, cá Cẩm Khê không chỉ đáp ứng nhu cầu trong tỉnh mà còn có mặt ở các tỉnh, thành phố khác.

Cẩm Khê đã có đề án phát triển nuôi trồng thủy sản, trong đó, người chăn nuôi được hỗ trợ về giống, vốn và kỹ thuật. Đề án đã tạo nên phong trào nuôi trồng thủy sản rộng khắp. Đến nay, diện tích nuôi trồng thuỷ sản của huyện đã đạt 1. Nghề nuôi cá lồng cũng bước đầu phát triển.

Ngoài những loại cá truyền thống như trôi, mè, chép. đã xuất hiện một số giống có năng suất, chất lượng cao như tôm càng xanh, rô phi đơn tính, chép lai ba máu. Nghề nuôi ba ba cũng hình thành và đang mở rộng. Cơ cấu tổ chức của trang trại Trại chăn nuôi được xây dựng từ năm 2009 trại đi vào sản xuất được 8 năm, song hàng năm sản xuất của trại đều gia tăng, đời sống của cán bộ công nhân viên được cải thiện, trại chăn nuôi có ban lãnh đạo là những người đam mê, giàu nghị lực và tâm huyết đối với nghề chăn nuôi.

Đặc biệt trại chăn nuôi đã tuyển dụng và đào tạo được một đội ngũ cán bộ kỹ thuật có chuyên môn, kinh nghiệm, thực tiễn và yêu nghề. Trại có 32 cán bộ nhân viên trong đó: 5 Lao động gián tiếp có 6 người + Giám đốc công ty: 1 + Một kế toán: 1 + Làm vườn, nấu ăn: 2 + Bảo vệ: 2 Lao động trực tiếp có 26 người + 2 kỹ sư chăn nuôi + 24 công nhân 2. Cơ sở vật chất của trang trại - Hệ thống chuồng trại Khu vực sản xuất của trung tâm được đặt trên một khu vực cao, dễ thoát nước và được tách biệt với khu điều hành, khu dân cư xung quanh. Xung quanh trại có hàng rào bảo vệ, cổng vào và nơi sản xuất có hố sát trùng để ngăn ngừa dịch bệnh từ bên ngoài xâm nhập vào.

Chuồng nuôi được xây dựng theo hướng Đông Nam đảm bảo thoáng mát về mùa hè, ấm áp về mùa đông và xây dựng theo kiểu mái chuồng xuôi tránh hiện tượng ứ đọng nước, có 3 chuồng đẻ mỗi chuồng có 120 ô chuồng, 1 chuồng bầu có 1056 ô chuồng, 4 chuồng cách li với 40 con/chuồng và 1 chuồng đực với 20 ô chuồng, mỗi chuồng đều có lối đi ở giữa. Các ô chuồng thường được thiết kế theo kiểu sàn bằng bê tông. Các chuồng nuôi đều được lắp đặt điện chiếu sáng, hệ thống dẫn nước tự động, mùa hè có hệ thống làm mát bằng quạt điện và vòi phun nước trên mái. Mùa đông có hệ thống bóng đèn hồng ngoại.

Tổng diện tích của trang trại là 5 ha, trong đó 2,5 ha dùng để chăn nuôi, 1 ha là ao cá, còn lại là diện tích xây dựng công trình xung quanh trang trại gồm nhà điều hành và các công trình phụ trợ khác. 6 - Hệ thống nước sạch được lấy từ suối đầu nguồn về bể lớn rồi được xử lý bằng chlorine với nồng độ khoảng 3 - 5 ppm. Sau đó nước được đưa tới các ô chuồng đảm bảo cho việc cung cấp nước uống tự động cho lợn. Nước tắm cho lợn và rửa chuồng hàng ngày được bơm trực tiếp từ bể chứa.

Trại chăn nuôi được Sở khoa học công nghệ, Sở tài nguyên môi trường hỗ trợ kỹ thuật cũng như kinh phí trong công tác xử lý chất thải. - Hệ thống điện được dẫn từ trạm biến áp 110 kV của trại đầu tư, phục vụ cho chăn nuôi và cho bà con thôn lân cận có nhu cầu sử dụng điện. Ngoài ra trại còn chuẩn bị máy phát điện dự phòng. - Các cơ sở vật chất kỹ thuật, phục vụ khác Nằm trong khu vực sản xuất của trại là phòng làm việc của cán bộ kỹ thuật, một nhà kho và phòng trực của cán bộ công nhân viên.

Trong phòng kỹ thuật được trang bị tương đối đầy đủ dụng cụ chăn nuôi thú y thông dụng như: xilanh, panh, dao mổ, kim tiêm, kìm bấm số tai, kìm cắt đuôi, kìm bấm nanh, bình phun thuốc sát trùng, tủ thuốc thú y và tủ lạnh đựng vắc xin. Trong khu vực sản xuất, trại có một phòng khai thác, pha chế và bảo quản tinh dịch lợn đực giống. Nhà kho là nơi chứa thức ăn hàng ngày cho lợn, kho cám chứa thức ăn đủ cho 10 ngày, sức chứa 28 tấn. Trại xây dựng 6 bể chứa nước cùng 4 máy bơm nước phục vụ cho cấp nước sạch cho sản xuất và sinh hoạt.

Ngoài cơ sở vật chất trên, trại còn chú trọng củng cố bếp ăn, nhà vệ sinh để phục vụ sinh hoạt hàng ngày của cán bộ công nhân viên trong trại. - Nhiệm vụ chính của trại chăn nuôi Là cơ sở sản xuất lợn giống cho các trại gia công của công ty chăn nuôi Charoen Pokphand (CP), trại được giao nhiệm vụ nuôi giữ, nhân giống đàn lợn ông bà giống, để tạo ra đàn bố mẹ có chất lượng tốt cung cấp cho người chăn nuôi, nhằm tăng dần số lợn trong khu vực. Thuận lợi, khó khăn 2. Thuận lợi Được sự quan tâm tạo điều kiện và có chính sách hỗ trợ đúng đắn của các ngành các cấp liên quan như: Sở Nông nghiệp và phát triển nông thôn, Trung tâm khuyến nông, Công ty vật tư nông nghiệp, Chi cục thú y tỉnh, Sở Tài nguyên và môi trường, Hiệp hội chăn nuôi tỉnh Phú Thọ giúp đỡ và tạo điều kiện cho trại chăn nuôi phát triển.

- Ban lãnh đạo trại có năng lực, trình độ cao, nhiệt tình. Cán bộ kỹ thuật giỏi, công nhân lao động, năng động, có tinh thần trách nhiệm và kinh nghiệm cao. Toàn bộ cán bộ công nhân viên của trại là 1 tập thể đoàn kết có ý thức trách nhiệm cao và lòng yêu nghề. - Ban lãnh đạo trại thường xuyên quan tâm, chú ý đến phát triển sản xuất và nâng cao đời sống cho cán bộ, nhân viên.