Thực hiện chính sách ưu đãi người có công tại huyện Châu Phú, An Giang (Luận văn)

Nghiên cứu chính sách người có công tại Châu Phú, An Giang. Phân tích thực trạng, đánh giá hiệu quả và đề xuất giải pháp nâng cao.

Trường đại học

Học viện Khoa học Xã hội

Chuyên ngành

Chính sách công

Người đăng

Ẩn danh

Thể loại

Luận văn thạc sĩ

2021

80
2
0

Phí lưu trữ

30 Point

Tóm tắt

I. Hướng dẫn toàn diện chính sách ưu đãi người có công Châu Phú

Chính sách ưu đãi người có công với cách mạng là một bộ phận quan trọng trong hệ thống an sinh xã hội của Việt Nam, thể hiện đạo lý "Uống nước nhớ nguồn" và trách nhiệm của Đảng, Nhà nước đối với những người đã hy sinh vì độc lập dân tộc. Tại huyện Châu Phú, tỉnh An Giang, một vùng đất giàu truyền thống cách mạng, công tác này càng có ý nghĩa đặc biệt. Luận văn “Thực hiện chính sách ưu đãi người có công với cách mạng trên địa bàn huyện Châu Phú, tỉnh An Giang” của tác giả Lương Hoàng Viễn đã cung cấp một cái nhìn sâu sắc về việc triển khai chủ trương lớn này. Việc thực hiện chính sách không chỉ là sự hỗ trợ vật chất mà còn là sự bù đắp về tinh thần, góp phần ổn định đời sống các gia đình chính sách, củng cố lòng tin của nhân dân. Các văn bản pháp luật, đặc biệt là Pháp lệnh ưu đãi người có công với cách mạng, là cơ sở pháp lý vững chắc để các cấp chính quyền địa phương triển khai hoạt động. Huyện Châu Phú, với những đóng góp to lớn trong hai cuộc kháng chiến, đã được Nhà nước phong tặng danh hiệu Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân. Do đó, việc chăm lo cho các thương binh, bệnh binh, thân nhân liệt sĩ và các đối tượng chính sách khác luôn được xem là nhiệm vụ trọng tâm. Quá trình triển khai chính sách tại đây nhận được sự đồng tình lớn từ nhân dân, thể hiện qua các phong trào "Đền ơn đáp nghĩa" sâu rộng. Các hoạt động thăm hỏi, tặng quà, hỗ trợ sửa chữa nhà ở, chăm sóc sức khỏe đã trở thành nề nếp, góp phần nâng cao mức sống của người có công bằng hoặc cao hơn mức sống trung bình của cộng đồng dân cư. Hiệu quả của việc thực hiện chính sách ưu đãi người có công với cách mạng tại huyện Châu Phú là minh chứng rõ nét cho sự quan tâm nhất quán của Đảng và Nhà nước, đồng thời phản ánh truyền thống nhân văn tốt đẹp của dân tộc.

1.1. Ý nghĩa nhân văn của chế độ đãi ngộ người có công

Việc thực hiện chế độ ưu đãi người có công mang ý nghĩa chính trị, xã hội và nhân văn sâu sắc. Thứ nhất, nó thể hiện sự tôn vinh và tri ân của quốc gia đối với những cống hiến, hy sinh to lớn của các thế hệ đi trước. Đây là sự kế thừa và phát huy truyền thống “Uống nước nhớ nguồn, đền ơn đáp nghĩa” của dân tộc. Thứ hai, chính sách này góp phần thực hiện mục tiêu công bằng xã hội, đảm bảo những người đã cống hiến cho đất nước được hưởng một cuộc sống ổn định về vật chất và tinh thần. Thứ ba, việc chăm sóc tốt cho các gia đình chính sách còn có tác dụng giáo dục thế hệ trẻ về lòng yêu nước, tinh thần trách nhiệm và lòng biết ơn, tiếp nối truyền thống cha anh trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.

1.2. Các đối tượng được hưởng chính sách tại huyện Châu Phú

Theo thống kê của Phòng Lao động - Thương binh và Xã hội huyện Châu Phú tính đến tháng 11/2020, địa bàn huyện đang quản lý 2.197 đối tượng thuộc diện hưởng ưu đãi. Trong đó, có 462 đối tượng hưởng trợ cấp thường xuyên. Các đối tượng chính bao gồm: Gia đình liệt sĩ (87 trường hợp), Bà mẹ Việt Nam anh hùng (02 mẹ còn sống), Anh hùng Lực lượng vũ trang, Thương binh và người hưởng chính sách như thương binh (182 người), Bệnh binh (16 người), người hoạt động kháng chiến bị nhiễm chất độc hóa học (08 người), và người có công giúp đỡ cách mạng (131 người). Ngoài ra, còn có hàng ngàn đối tượng không hưởng trợ cấp thường xuyên nhưng vẫn được quan tâm thông qua các chính sách khác như thờ cúng liệt sĩ, hỗ trợ một lần.

1.3. Nội dung cốt lõi của Pháp lệnh ưu đãi người có công

Pháp lệnh ưu đãi người có công với cách mạng số 02/2020/UBTVQH14 quy định cụ thể các chế độ ưu đãi. Các chế độ này bao gồm: Trợ cấp hàng tháng hoặc một lần tùy theo đối tượng và mức độ cống hiến; Cấp thẻ bảo hiểm y tế miễn phí; Chế độ điều dưỡng phục hồi sức khỏe định kỳ; Hỗ trợ cải thiện nhà ở; Ưu tiên trong giáo dục - đào tạo cho con em; Hỗ trợ vay vốn ưu đãi để phát triển sản xuất, tạo việc làm. Các chế độ này được thiết kế để bao phủ hầu hết các mặt của đời sống, từ vật chất đến tinh thần, nhằm đảm bảo người có công và thân nhân của họ có cuộc sống ngày càng tốt đẹp hơn, phù hợp với điều kiện kinh tế - xã hội của đất nước trong từng thời kỳ.

II. Top 5 thách thức thực hiện chính sách ưu đãi tại Châu Phú

Mặc dù đạt được nhiều thành tựu quan trọng, quá trình thực hiện chính sách ưu đãi người có công với cách mạng tại huyện Châu Phú vẫn đối mặt với không ít khó khăn và thách thức. Những tồn tại này ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu quả và tính toàn diện của chính sách, đòi hỏi sự quan tâm và giải quyết kịp thời từ các cấp chính quyền. Một trong những rào cản lớn nhất là nguồn lực, bao gồm cả ngân sách và nhân sự. Mặc dù Nhà nước luôn ưu tiên, nhưng nhu cầu thực tế về hỗ trợ nhà ở, chăm sóc sức khỏe, nâng cao đời sống cho hàng ngàn đối tượng là rất lớn, đôi khi vượt quá khả năng cân đối của ngân sách địa phương. Bên cạnh đó, thủ tục hành chính trong việc xác nhận, giải quyết chế độ cho một số trường hợp tồn đọng sau chiến tranh, đặc biệt là các trường hợp mất giấy tờ gốc, vẫn còn phức tạp. Điều này có thể gây ra sự chậm trễ, ảnh hưởng đến quyền lợi của đối tượng. Năng lực của một bộ phận cán bộ làm công tác chính sách ở cấp cơ sở đôi khi còn hạn chế, chưa theo kịp những thay đổi trong các văn bản pháp quy, dẫn đến lúng túng trong quá trình triển khai. Hơn nữa, trình độ phát triển kinh tế-xã hội của huyện Châu Phú, một địa phương chủ yếu dựa vào nông nghiệp, cũng là một yếu tố ảnh hưởng. Sự phát triển chưa đồng đều khiến việc huy động các nguồn lực xã hội hóa cho phong trào Đền ơn đáp nghĩa đôi khi gặp khó khăn. Cuối cùng, nhận thức của một bộ phận nhỏ trong cộng đồng và ngay cả trong gia đình chính sách về vai trò tự vươn lên vẫn cần được nâng cao hơn nữa để tránh tâm lý trông chờ, ỷ lại hoàn toàn vào sự hỗ trợ của Nhà nước.

2.1. Vấn đề nguồn lực và cơ sở vật chất cho công tác ưu đãi

Nguồn lực tài chính là yếu tố then chốt. Ngân sách nhà nước phân bổ cho công tác ưu đãi người có công tuy được ưu tiên nhưng vẫn còn hạn hẹp so với nhu cầu thực tế. Đặc biệt, các chương trình hỗ trợ nhà ở, sửa chữa các công trình ghi công liệt sĩ đòi hỏi kinh phí lớn. Bên cạnh đó, cơ sở vật chất tại các trung tâm y tế xã, phường tuy đã được cải thiện nhưng vẫn cần đầu tư thêm trang thiết bị hiện đại để phục vụ tốt hơn công tác chăm sóc sức khỏe cho các thương binh, bệnh binh lớn tuổi, mắc nhiều bệnh nền. Nguồn nhân lực chuyên trách mỏng cũng là một trở ngại, gây áp lực lớn cho cán bộ trong việc quản lý hồ sơ và chi trả chế độ.

2.2. Khó khăn trong xác nhận và quản lý hồ sơ đối tượng

Công tác xác nhận và quản lý hồ sơ là một thách thức lớn, đặc biệt với những trường hợp tồn đọng lịch sử không còn giấy tờ gốc. Quy trình xác minh đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa nhiều cơ quan, ban ngành, từ quân đội đến chính quyền địa phương, và mất nhiều thời gian. Thủ tục hành chính đôi khi còn rườm rà, chưa được số hóa hoàn toàn, dẫn đến việc lưu trữ và tra cứu thông tin còn thủ công. Việc này không chỉ gây khó khăn cho cán bộ thực thi mà còn ảnh hưởng đến thời gian giải quyết quyền lợi cho người có công và gia đình họ. Việc cập nhật biến động đối tượng (từ trần, thay đổi người hưởng tuất) cũng cần được thực hiện kịp thời để tránh sai sót trong chi trả.

2.3. Tác động từ trình độ phát triển kinh tế xã hội

Trình độ phát triển kinh tế - xã hội của huyện Châu Phú có ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu quả thực hiện chính sách. Là một huyện nông nghiệp, nguồn thu ngân sách còn hạn chế, ảnh hưởng đến khả năng đối ứng cho các chương trình hỗ trợ. Mức sống chung của người dân chưa cao cũng tác động đến khả năng huy động nguồn lực xã hội hóa từ cộng đồng và doanh nghiệp. Bên cạnh đó, cơ hội việc làm cho con em gia đình chính sách tại địa phương còn hạn chế, đòi hỏi cần có các chính sách đào tạo nghề và hỗ trợ khởi nghiệp thiết thực hơn để giúp họ tự tạo lập cuộc sống bền vững.

III. Cách chính quyền Châu Phú nâng cao hiệu quả chính sách người có công

Để vượt qua các thách thức, chính quyền huyện Châu Phú đã và đang triển khai nhiều giải pháp đồng bộ nhằm nâng cao hiệu quả thực hiện chính sách ưu đãi người có công với cách mạng. Trọng tâm của các giải pháp này là tăng cường sự lãnh đạo của Đảng và hiệu lực quản lý của Nhà nước ở tất cả các cấp. Huyện ủy và UBND huyện thường xuyên chỉ đạo, kiểm tra, đôn đốc công tác này, xem đây là một nhiệm vụ chính trị quan trọng. Một trong những phương pháp chính là cải cách thủ tục hành chính. Huyện tập trung rà soát, đơn giản hóa các quy trình liên quan đến việc xác nhận đối tượng, giải quyết chế độ, giảm bớt giấy tờ không cần thiết và rút ngắn thời gian xử lý hồ sơ. Việc ứng dụng công nghệ thông tin vào quản lý dữ liệu người có công đang được đẩy mạnh, từng bước xây dựng cơ sở dữ liệu điện tử tập trung, giúp việc tra cứu, thống kê và chi trả trợ cấp được chính xác, minh bạch và nhanh chóng. Công tác đào tạo, bồi dưỡng nâng cao năng lực cho đội ngũ cán bộ làm chính sách tại Phòng Lao động - Thương binh và Xã hội cũng như ở cấp xã, thị trấn được chú trọng. Các cán bộ được cập nhật thường xuyên về các văn bản pháp luật mới, kỹ năng tiếp dân và giải quyết vấn đề, đảm bảo thực thi chính sách một cách chuyên nghiệp và tận tâm. Bên cạnh đó, công tác thanh tra, kiểm tra được tăng cường nhằm kịp thời phát hiện và xử lý nghiêm các sai phạm, tiêu cực, đảm bảo chính sách đến đúng đối tượng và được thực hiện công bằng, không để xảy ra sai sót.

3.1. Hoàn thiện quy trình hành chính và phổ biến chính sách

Việc hoàn thiện quy trình hành chính là ưu tiên hàng đầu. Các thủ tục được công khai, minh bạch tại bộ phận một cửa của UBND các cấp. Huyện chủ động tổ chức các buổi đối thoại, phổ biến chính sách mới đến tận người dân, đặc biệt là các đối tượng được hưởng chế độ ưu đãi. Thông qua hệ thống truyền thanh, các buổi họp tổ dân phố, chính sách của Đảng và Nhà nước được tuyên truyền rộng rãi, giúp người có công và thân nhân hiểu rõ quyền và lợi ích hợp pháp của mình, đồng thời tạo điều kiện để nhân dân tham gia giám sát quá trình thực hiện.

3.2. Tăng cường năng lực cho đội ngũ cán bộ Lao động TB XH

Đội ngũ cán bộ là nhân tố quyết định hiệu quả thực thi chính sách. Huyện Châu Phú chú trọng công tác quy hoạch, đào tạo và bồi dưỡng cán bộ ngành Lao động - Thương binh và Xã hội. Các lớp tập huấn về nghiệp vụ, kỹ năng mềm, và đạo đức công vụ được tổ chức định kỳ. Mục tiêu là xây dựng một đội ngũ vừa có chuyên môn vững vàng, vừa có thái độ phục vụ tận tụy, thấu hiểu hoàn cảnh của các gia đình chính sách, từ đó giải quyết công việc có lý, có tình, tạo sự tin tưởng và hài lòng cho người dân.

3.3. Đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý

Chuyển đổi số trong quản lý chính sách người có công là một hướng đi tất yếu. Huyện Châu Phú đang từng bước số hóa hồ sơ, xây dựng phần mềm quản lý đối tượng. Việc này không chỉ giúp giảm tải công việc giấy tờ cho cán bộ mà còn nâng cao tính chính xác trong quản lý dữ liệu và thực hiện chi trả trợ cấp. Việc chi trả không dùng tiền mặt qua tài khoản ngân hàng hoặc các dịch vụ bưu chính công ích cũng đang được khuyến khích, đảm bảo sự tiện lợi, an toàn và minh bạch cho cả người hưởng và cơ quan quản lý.

IV. Bí quyết xã hội hóa công tác đền ơn đáp nghĩa tại Châu Phú

Bên cạnh nỗ lực của hệ thống chính trị, huyện Châu Phú đã thành công trong việc huy động sức mạnh tổng hợp của toàn xã hội tham gia vào công tác chăm sóc người có công. Bí quyết nằm ở việc đẩy mạnh phong trào "Toàn dân chăm sóc các gia đình thương binh, liệt sĩ và người có công với cách mạng", biến nó thành hoạt động thường xuyên, sâu rộng và thiết thực. Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức chính trị - xã hội như Hội Cựu chiến binh, Hội Phụ nữ, Đoàn Thanh niên đóng vai trò nòng cốt trong việc tuyên truyền, vận động. Các tổ chức này không chỉ giám sát việc thực hiện chính sách mà còn trực tiếp triển khai nhiều mô hình hiệu quả như nhận phụng dưỡng Bà mẹ Việt Nam Anh hùng, đỡ đầu con em gia đình chính sách, giúp đỡ ngày công lao động. Một điểm sáng là việc quản lý và sử dụng hiệu quả Quỹ "Đền ơn đáp nghĩa". Hàng năm, huyện phát động các đợt vận động ủng hộ quỹ, thu hút sự tham gia của đông đảo cán bộ, công chức, viên chức, lực lượng vũ trang, các doanh nghiệp và các tầng lớp nhân dân. Nguồn quỹ này được sử dụng công khai, minh bạch để hỗ trợ xây dựng, sửa chữa nhà tình nghĩa, tặng sổ tiết kiệm, thăm hỏi các gia đình khi ốm đau, hoạn nạn. Vai trò của cộng đồng doanh nghiệp địa phương cũng được phát huy mạnh mẽ. Nhiều doanh nghiệp đã nhận hỗ trợ thường xuyên các gia đình chính sách khó khăn, tạo việc làm cho thương binh còn sức lao động và con em của họ. Sự chung tay này đã góp phần đáng kể vào việc cải thiện đời sống người có công, thể hiện trách nhiệm xã hội và tinh thần tương thân tương ái.

4.1. Vai trò của Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức đoàn thể

Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể đóng vai trò cầu nối quan trọng giữa Đảng, chính quyền với nhân dân. Các tổ chức này đã khơi dậy mạnh mẽ tinh thần đoàn kết, khéo léo vận động các nguồn lực trong xã hội. Thông qua các phong trào thi đua, nhiều mô hình, điển hình tiên tiến trong công tác đền ơn đáp nghĩa đã được nhân rộng. Họ cũng là kênh giám sát xã hội hiệu quả, đảm bảo các chính sách ưu đãi được triển khai đúng đắn, công bằng và đến tay người thụ hưởng.

4.2. Huy động nguồn lực từ cộng đồng và doanh nghiệp địa phương

Sự tham gia của cộng đồng và doanh nghiệp đã tạo ra nguồn lực bổ sung quan trọng ngoài ngân sách nhà nước. Các hoạt động như xây nhà tình nghĩa, tặng quà, khám chữa bệnh miễn phí không chỉ có giá trị vật chất mà còn mang lại sự động viên tinh thần to lớn. Việc huy động hiệu quả nguồn lực này cho thấy chính sách ưu đãi người có công với cách mạng đã thực sự đi vào cuộc sống, trở thành trách nhiệm và tình cảm của toàn xã hội chứ không riêng của Nhà nước.

4.3. Phát huy vai trò tự thân của gia đình người có công

Bên cạnh sự hỗ trợ từ Nhà nước và xã hội, việc phát huy tinh thần tự lực, tự cường của chính các đối tượng chính sách và gia đình họ là yếu tố bền vững. Nhiều thương binh, bệnh binh tại huyện Châu Phú đã vượt lên thương tật, trở thành những tấm gương sáng trong lao động sản xuất, kinh doanh giỏi. Con em họ cũng nỗ lực trong học tập, công tác. Chính quyền địa phương luôn khuyến khích, tạo điều kiện thuận lợi thông qua các chính sách hỗ trợ vốn, đào tạo nghề để họ phát huy nội lực, chủ động cải thiện cuộc sống và tiếp tục đóng góp cho xã hội.

V. Phân tích thực trạng thực hiện chính sách ưu đãi tại Châu Phú

Luận văn của Lương Hoàng Viễn đã cung cấp những số liệu chi tiết, phản ánh rõ nét thực trạng thực hiện chính sách ưu đãi người có công với cách mạng tại huyện Châu Phú trong giai đoạn 2017-2020. Tính đến cuối năm 2020, huyện quản lý tổng số 2.197 đối tượng, trong đó có 462 đối tượng đang hưởng trợ cấp hàng tháng. Các chế độ chính sách như trợ cấp, phụ cấp được chi trả đầy đủ, kịp thời, đúng quy định. Công tác chăm sóc sức khỏe được đặc biệt quan tâm. 100% đối tượng người có công và thân nhân được cấp thẻ bảo hiểm y tế, được khám chữa bệnh tại các cơ sở y tế. Hàng năm, huyện đều tổ chức các đợt điều dưỡng tập trung và tại gia cho các đối tượng đủ điều kiện, giúp họ phục hồi sức khỏe và cải thiện tinh thần. Về chính sách nhà ở, với sự hỗ trợ từ ngân sách trung ương, địa phương và Quỹ "Đền ơn đáp nghĩa", nhiều gia đình chính sách khó khăn đã được hỗ trợ xây mới hoặc sửa chữa nhà ở, giúp họ an cư lạc nghiệp. Phong trào Đền ơn đáp nghĩa được triển khai sâu rộng với nhiều hoạt động thiết thực. Vào các dịp lễ, Tết, ngày Thương binh - Liệt sĩ 27/7, các đoàn lãnh đạo huyện, xã đều tổ chức thăm hỏi, tặng quà. Đời sống vật chất và tinh thần của đại bộ phận gia đình chính sách đã được cải thiện đáng kể. Mục tiêu không để gia đình chính sách nào có mức sống thấp hơn mức sống trung bình của người dân nơi cư trú về cơ bản đã đạt được. Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả tích cực, thực trạng cũng cho thấy một số gia đình chính sách, đặc biệt là những người già cả, neo đơn, vẫn còn gặp nhiều khó khăn trong cuộc sống, cần sự quan tâm, giúp đỡ nhiều hơn nữa.

5.1. Báo cáo số liệu về đối tượng người có công trên địa bàn

Theo Báo cáo của Phòng Lao động, Thương binh và Xã hội huyện, cơ cấu đối tượng khá đa dạng. Trong số 462 người hưởng trợ cấp hàng tháng, thương binh chiếm tỷ lệ lớn nhất với 182 người, tiếp đến là người có công giúp đỡ cách mạng với 131 người, và gia đình liệt sĩ với 87 trường hợp. Địa bàn cũng có 2 Bà mẹ Việt Nam Anh hùng còn sống đang được các cơ quan, đơn vị nhận phụng dưỡng suốt đời. Các số liệu này được cập nhật và quản lý chặt chẽ, là cơ sở để huyện xây dựng kế hoạch chăm lo cho từng nhóm đối tượng một cách phù hợp và hiệu quả.

5.2. Kết quả triển khai các chế độ trợ cấp BHYT và nhà ở

Công tác chi trả trợ cấp hàng tháng qua hệ thống bưu điện được thực hiện nghiêm túc, đảm bảo đến tay người hưởng đúng thời gian quy định. 100% đối tượng được cấp thẻ BHYT, tạo điều kiện thuận lợi cho việc chăm sóc sức khỏe. Trong giai đoạn 2017-2020, huyện đã triển khai hiệu quả Quyết định số 22/2013/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ về hỗ trợ người có công với cách mạng về nhà ở. Hàng trăm ngôi nhà đã được xây mới và sửa chữa, mang lại niềm vui và sự ổn định cho các gia đình, thể hiện sự quan tâm sâu sắc của Đảng và Nhà nước.

5.3. Đánh giá đời sống vật chất và tinh thần của gia đình chính sách

Nhìn chung, đời sống người có công tại huyện Châu Phú đã có những chuyển biến tích cực. Nhiều gia đình đã vươn lên thoát nghèo, có kinh tế khá giả. Các hoạt động văn hóa, văn nghệ, thể dục thể thao dành cho người cao tuổi, cựu chiến binh được tổ chức thường xuyên, tạo không khí vui tươi, phấn khởi. Tuy nhiên, vẫn còn đó những trăn trở về đời sống của một số hộ gia đình chính sách ở vùng sâu, vùng xa, nơi điều kiện kinh tế còn khó khăn. Việc đảm bảo chất lượng cuộc sống đồng đều cho tất cả các đối tượng vẫn là một mục tiêu cần tiếp tục phấn đấu.

VI. Tương lai chính sách người có công Kiến nghị từ thực tiễn Châu Phú

Từ việc phân tích sâu sắc lý luận và thực tiễn tại huyện Châu Phú, có thể rút ra những định hướng và kiến nghị quan trọng để tiếp tục hoàn thiện và nâng cao hiệu quả chính sách ưu đãi người có công với cách mạng trong giai đoạn tới. Tương lai của chính sách này không chỉ dừng lại ở việc đảm bảo các chế độ trợ cấp mà cần hướng tới mục tiêu chăm sóc toàn diện và phát triển bền vững. Cần tiếp tục tăng cường sự lãnh đạo của Đảng, sự quản lý của Nhà nước, đồng thời đẩy mạnh hơn nữa công tác xã hội hóa. Một trong những phương hướng cốt lõi là tiếp tục cải cách hành chính một cách triệt để, ứng dụng mạnh mẽ công nghệ thông tin và chuyển đổi số trong toàn bộ quy trình từ xác nhận, quản lý hồ sơ đến chi trả chính sách. Điều này sẽ đảm bảo tính chính xác, minh bạch, nhanh chóng và giảm thiểu phiền hà cho người dân. Về mặt chính sách, cần có sự nghiên cứu, điều chỉnh mức trợ cấp ưu đãi cho phù hợp với tốc độ tăng trưởng kinh tế và chỉ số giá tiêu dùng, đảm bảo giá trị thực của khoản trợ cấp. Các chính sách hỗ trợ cần được thiết kế theo hướng đa dạng hóa, không chỉ hỗ trợ vật chất trực tiếp mà còn tập trung vào việc tạo sinh kế bền vững như đào tạo nghề, hỗ trợ tín dụng ưu đãi, khuyến khích khởi nghiệp cho con em gia đình chính sách. Việc lồng ghép công tác chăm sóc người có công vào các chương trình mục tiêu quốc gia như xây dựng nông thôn mới, giảm nghèo bền vững sẽ tạo ra nguồn lực tổng hợp, giúp nâng cao hiệu quả chính sách.

6.1. Kiến nghị đối với các cơ quan quản lý nhà nước cấp Trung ương

Kiến nghị Chính phủ và các Bộ, ngành liên quan tiếp tục rà soát, hoàn thiện hệ thống văn bản pháp luật về ưu đãi người có công cho đồng bộ, thống nhất, dễ áp dụng. Cần xem xét nâng mức chuẩn trợ cấp định kỳ để đảm bảo đời sống cho các gia đình chính sách. Đồng thời, cần có cơ chế chỉ đạo quyết liệt hơn trong việc giải quyết dứt điểm các hồ sơ tồn đọng trên cả nước, xây dựng cơ sở dữ liệu quốc gia về người có công để quản lý tập trung và hiệu quả.

6.2. Đề xuất cho UBND tỉnh An Giang và huyện Châu Phú

Đối với cấp tỉnh và huyện, cần chủ động cân đối ngân sách địa phương để bổ sung nguồn lực cho công tác đền ơn đáp nghĩa, đặc biệt là hỗ trợ các trường hợp khó khăn đột xuất. Tăng cường phối hợp liên ngành giữa Lao động - Thương binh và Xã hội, Y tế, Giáo dục, Ngân hàng Chính sách xã hội để triển khai đồng bộ các chính sách. Cần có cơ chế biểu dương, khen thưởng kịp thời các tổ chức, cá nhân có thành tích xuất sắc trong phong trào chăm sóc người có công để lan tỏa những giá trị tốt đẹp trong cộng đồng.

6.3. Tầm nhìn dài hạn cho công tác Đền ơn đáp nghĩa tại địa phương

Về dài hạn, công tác đền ơn đáp nghĩa cần được thực hiện với tầm nhìn xa hơn. Đó là không chỉ chăm lo cho thế hệ những người trực tiếp tham gia kháng chiến mà còn phải quan tâm đến việc giáo dục truyền thống cách mạng cho thế hệ trẻ. Các công trình ghi công liệt sĩ cần được tu bổ, tôn tạo và trở thành những "địa chỉ đỏ" giáo dục lịch sử. Cần xây dựng các chương trình hỗ trợ hướng nghiệp, tạo việc làm chất lượng cao cho con em gia đình chính sách, giúp họ tự tin lập nghiệp và tiếp nối truyền thống cống hiến của gia đình cho xã hội.

05/10/2025
Luận văn thực hiện chính sách ưu đãi người có công với cách mạng trên địa bàn huyện châu phú tỉnh an giang

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1 LÝ LUẬN CHUNG VỀ THỰC HIỆN CHÍNH SÁCH ƯU ĐÃI NGƯỜI CÓ CÔNG VỚI CÁCH MẠNG 1. Khái quát chính sách ưu đãi người có công với cách mạng 1. Khái niệm chính sách ưu đãi người có công với cách mạng * Khái niệm người có công với cách mạng Theo nghĩa rộng, người có công là những người không phân biệt tôn giáo, tín ngưỡng, dân tộc, nam nữ, tuổi tác, đã tự nguyện hiến dâng cuộc đời mình cho sự nghiệp dựng nước, giữ nước và kiến thiết đất nước. Họ có những đóng góp, những cống hiến xuất sắc và vì lợi ích của dân tộc [37].

Theo nghĩa hẹp, người có công với cách mạng là những người không phân biệt tôn giáo, tín ngưỡng, dân tộc, nam nữ, tuổi tác có những đóng góp, những cống hiến xuất sắc trong thời kỳ trước Cách mạng tháng Tám năm 1945, trong các cuộc giải phóng dân tộc và bảo vệ Tổ quốc, được các cơ quan, tổ chức có thẩm quyền công nhận [37]. Theo Pháp lệnh số 02/2020/UBTVQH14 (2020) ngày 09/12/2020 của Ủy ban thường vụ Quốc hội, người có công với cách mạng bao gồm: Người hoạt động cách mạng trước ngày 01 tháng 01 năm 1945; Người hoạt động cách mạng từ ngày 01 tháng 01 năm 1945 đến ngày khởi nghĩa tháng Tám năm 1945; Liệt sĩ; Bà mẹ Việt Nam anh hùng; Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân; Anh hùng Lao động trong thời kỳ kháng chiến; Thương binh, bao gồm cả thương binh loại B được công nhận trước ngày 31 tháng 12 năm 1993; người hưởng chính sách như thương binh; Bệnh binh; Người hoạt động kháng chiến bị nhiễm chất độc hoá học; Người hoạt động cách mạng, kháng chiến, bảo vệ Tổ quốc, làm nghĩa vụ quốc tế bị địch bắt tù, đày; Người hoạt động kháng chiến giải phóng dân tộc, bảo vệ Tổ quốc, làm nghĩa vụ quốc tế; Người có công giúp đỡ cách mạng [51]. 12 * Khái niệm chính sách ưu đãi người có công với cách mạng Ở Việt Nam chính sách ưu đãi đối với người có công là một bộ phận quan trọng của chính sách ASXH. Chính sách ASXH là sự bảo vệ của Nhà nước, xã hội đối với các thành viên của mình thông qua những chính sách và chương trình cụ thể nhằm giúp cho họ có cuộc sống ổn định phát triển lành mạnh.

Khác với chính sách bảo hiểm xã hội, chính sách cứu trợ xã hội, chính sách ưu đãi xã hội không chỉ là sự bảo vệ, trợ giúp của Nhà nước mà nó là nghĩa vụ, là trách nhiệm của Nhà nước, của cộng đồng đối với người có công, thể hiện sự biết ơn sâu sắc đến đối tượng đặc biệt này. Vì thế, chính sách ưu đãi người có công có vị trí quan trọng trong hệ thống chính sách ASXH. Đó không chỉ là vấn đề truyền thống, đạo lý mà còn là vấn đề chính trị, giáo dục, là vấn đề kinh tế, xã hội có ý nghĩa lâu dài. Chính sách người có công là những quy định chung của Nhà nước bao gồm mục tiêu, phương hướng, giải pháp về việc ghi nhận công lao, sự đóng góp, hy sinh cao cả của người có công, tạo mọi điều kiện khả năng góp phần ổn định và nâng cao đời sống vật chất, văn hóa, tinh thần đối với người có công.

Chính sách ưu đãi người có công chính là quy định về phạm vi, đối tượng, điều kiện, tiêu chuẩn, các chế độ ưu đãi đối với người có công với cách mạng và thân nhân của người có công với cách mạng; công trình ghi công liệt sĩ, mộ liệt sĩ; nguồn lực thực hiện; quản lý nhà nước; trách nhiệm của cơ quan, tổ chức và cá nhân có liên quan trong việc thực hiện chính sách, chế độ ưu đãi người có công với cách mạng và thân nhân, của người có công với cách mạng. Căn cứ vào nhiệm vụ chính trị, kinh tế, kế hoạch phát triển cũng như tình hình kinh tế chính trị-xã hội ở mỗi thời kỳ mà Đảng, Nhà nước đưa ra những chính sách ưu đãi khác nhau đối với người có công để ghi nhận những đóng góp, công lao to lớn của họ; thể hiện sự quan tâm, biết ơn của Đảng, Nhà nước và nhân dân đối với sự hy sinh, cống hiến đó; bù đắp một phần nào về đời sống vật chất cũng như tinh thần cho những người có công. 13 Đối tượng hưởng chế độ ưu đãi người có công với cách mạng bao gồm người có công với cách mạng và thân nhân của người có công với cách mạng bao gồm cha đẻ, mẹ đẻ, vợ hoặc chồng, con (con đẻ, con nuôi), người có công nuôi liệt sĩ [38]. Nhà nước với vai trò và chức năng của mình đã sử dụng các biện pháp khác nhau để xây dựng, triển khai đưa các chính sách ưu đãi đối với người có công vào cuộc sống một cách hiệu quả.

Không dừng lại ở đó Đảng và Nhà nước còn vận động, kêu gọi và khuyến khích mọi người dân, các tổ chức tham gia các phong trào thiết thực nhằm mục đích thực hiện tốt nhất chính sách ưu đãi đối với người có công. Ý nghĩa của thực hiện chính sách ưu đãi người có công với cách mạng Thứ nhất, thực hiện chính sách ưu đãi đối với người có công là việc làm có ý nghĩa quan trọng, nó không chỉ giúp ổn định đời sống của các đối tượng đặc biệt này, giúp họ hòa nhập với cộng đồng mà còn góp phần vào sự ổn định và phát triển của xã hội. Trong những năm qua, chính sách ưu đãi dành cho người có công với cách mạng luôn là một chủ trương nhất quán của Đảng, Nhà nước ta, thể hiện sự tôn vinh và tri ân, thể hiện sâu sắc đạo lý “Uống nước nhớ nguồn” của dân tộc đối với cống hiến của những người có công với cách mạng. Với trách nhiệm và nghĩa tình sâu nặng, thông qua hệ thống chính sách ưu đãi người có công với cách mạng, Đảng, Nhà nước và nhân dân ta cố gắng để cuộc sống của các thương binh, bệnh binh, thân nhân liệt sĩ và những người có công với cách mạng ngày càng được cải thiện, nâng cao hơn.

Các chế độ ưu đãi đối với từng diện đối tượng người có công với cách mạng được quy định đầy đủ, bao phủ hầu hết các mặt trong đời sống xã hội. Thứ hai, thực hiện chính sách ưu đãi với người có công với cách mạng còn thể hiện sự biết ơn đối với những cống hiến của họ cho sự nghiệp dựng nước, giữ nước và kiến thiết đất nước. Thực hiên tốt chính sách ưu đãi người có công với cách mạng chính là sự kế thừa và phát huy truyền thống tốt đẹp 14 của dân tộc “Uống nước nhớ nguồn, đền ơn đáp nghĩa” của dân tộc Việt Nam. Ngay từ những ngày đầu kháng chiến chống thực dân Pháp (năm 1947), Chủ tịch Hồ Chí Minh đã quyết định chọn ngày 27-7 là ngày Thương binh - Liệt sĩ, nhằm tôn vinh và tỏ lòng biết ơn đối với thương binh, bệnh binh, gia đình liệt sỹ và người có công.

Hồ Chủ tịch đã nói: “Thương binh, bệnh binh, gia đình bộ đội, gia đình liệt sỹ là những người có công với Tổ quốc. Bởi vậy bổn phận của chúng ta là phải biết ơn, thương yêu và giúp đỡ họ”. Vì vậy, chăm sóc, ưu đãi người có công với cách mạng có ý nghĩa chính trị, xã hội to lớn và trở thành một nguyên tắc được ghi nhận trong Hiến pháp nước Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam. Điều 67 Hiến pháp năm 1992 đã quy định: “Thực hiện tốt các chính sách ưu đãi với người có công với nước, vận động toàn xã hội tham gia các hoạt động đền ơn đáp nghĩa, nâng cao mức sống về mặt vật chất tinh thần của người có công”.

Đây là yếu tố nhằm thực hiện sự tiến bộ và công bằng xã hội, góp phần ổn định chính trị, thúc đẩy sự nghiệp đổi mới phát triển. Thứ ba, thực hiện chính sách ưu đãi đối với người có công thể hiện trách nhiệm của Đảng, Nhà nước đối với người có công với cách mạng góp phần giáo dục thế hệ đi sau nhận thức được trách nhiệm của mình, tiếp tục phát huy hơn nữa tinh thần xả thân vì đất nước, lòng dũng cảm, những thành quả mà thế hệ cha anh đã ra sức bảo vệ, vun đắp nên. Thực hiện chính sách ưu đãi người có công với cách mạng là một chính sách lớn của Đảng và Nhà nước ta, đó là sự đãi ngộ đặc biệt của Đảng, Nhà nước đối với người có công và thân nhân người có công với cách mạng, là trách nhiệm, là sự ghi nhận, tôn vinh những cống hiến to lớn của họ đối với đất nước. Chính sách ưu đãi người có công với cách mạng là công cụ quan trọng trong việc quản lý xã hội trong lĩnh vực này, pháp luật về ưu đãi người có công nhằm thể chế hóa các chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước đối với người có công; tạo môi trường pháp lý thuận lợi để các cơ quan, tổ chức, gia đình, cá 15 nhân nâng cao nhận thức, tham gia tích cực vào việc đền ơn đáp nghĩa, chăm lo cho người có công, tạo sự đồng thuận cao, góp phần bảo đảm công bằng xã hội và tạo điều kiện thuận lợi để người có công xây dựng cuộc sống, tiếp tục khẳng định vai trò trong cộng đồng xã hội.

Do đó, có thể nói rằng chính sách ưu đãi đối với người có công không chỉ mang ý nghĩa kinh tế - chính trị - xã hội và nhân văn sâu sắc mà nó còn là nền tảng thực hiện mục tiêu công bằng xã hội; góp phần tạo ra môi trường lành mạnh, nâng cao ý thức trách nhiệm cho mỗi công dân. Nội dung chính sách ưu đãi người có công với cách mạng Thứ nhất: Về đối tượng Đối tượng hưởng chế độ ưu đãi người có công với cách mạng bao gồm người có công với cách mạng và thân nhân của người có công với cách mạng [50]. Người có công với cách mạng bao gồm: Người hoạt động cách mạng trước ngày 01 tháng 01 năm 1945; Người hoạt động cách mạng từ ngày 01 tháng 01 năm 1945 đến ngày khởi nghĩa tháng Tám năm 1945; Liệt sĩ; Bà mẹ Việt Nam anh hùng; Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân; Anh hùng Lao động trong thời kỳ kháng chiến;Thương binh, bao gồm cả thương binh loại B được công nhận trước ngày 31 tháng 12 năm 1993; người hưởng chính sách như thương binh; Bệnh binh; Người hoạt động kháng chiến bị nhiễm chất độc hoá học; Người hoạt động cách mạng, kháng chiến, bảo vệ Tổ quốc, làm nghĩa vụ quốc tế bị địch bắt tù, đày; Người hoạt động kháng chiến giải phóng dân tộc, bảo vệ Tổ quốc, làm nghĩa vụ quốc tế; Người có công giúp đỡ cách mạng.

Nội dung được bảo vệ bản quyền — Tải xuống đầy đủ