Chương 1: Cơ sở lý luận về văn hóa, văn hóa doanh nghiệp. Chương 2: Thực trạng xây dựng văn hóa doanh nghiệp tại Xí nghiệp thương mại Mặt đất Nội Bài (NIAGS). Chương 3: Một số giải pháp nhằm phát triển văn hóa doanh nghiệp tại Xí nghiệp thương mại Mặt đất Nội Bài (NIAGS). 5 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com CHƢƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ VĂN HÓA, VĂN HÓA DOANH NGHIỆP 1.1 Cơ sở lý luận về văn hóa 1.1 Khái niệm văn hóa Văn hóa là nguồn lực nội sinh của con người, là kiểu sống và bảng giá trị của các tổ chức, cộng đồng người, trung tâm là các giá trị chân - thiện - mỹ.
Văn hóa có một số thuộc tính và nội dung cơ bản sau: Thứ nhất, văn hóa là cái thuộc bản chất của con người, chỉ có ở loài người và do con người sinh ra. Văn hóa dung để chỉ đặc điểm và nhân tố nhân tính, nhân văn chung của loài người, nó có trong tất cả các mối quan hệ, hoạt động và sản phẩm của con người. Thứ hai, đối với một cộng đồng, dân tộc, văn hóa luôn có tính đặc thù như một kiểu sống riêng biệt và ổn định trong lịch sử (lối sống, kiểu ứng xử và hành động…), nó có tính duy tồn qua nhiều thế hệ. Thứ ba, cốt lõi của văn hóa và nhân tố quy định tính đặc thù của kiểu sống khác nhau trong xã hội là bảng giá trị.
Đó là một hệ thống các giá trị, gồm ba loại giá trị chính là chân- thiện- mỹ. Tổng Giám đốc UNESCO Federico Mayor đưa ra một định nghĩa khác về văn hóa: "Văn hóa phản ánh và thể hiện một cách tổng quát và sống động mọi mặt của cuộc sống (của mỗi cá nhân và cả cộng đồng) đã diễn ra trong quá khứ cũng như đang diễn ra trong hiện tại, qua hàng bao thế kỷ, nó đã cấu thành một hệ thống các giá trị, truyền thống thẩm mỹ và lối sống mà dựa trên đó từng dân tộc tự khẳng địinh bản sắc riêng của mình".2 Vai trò của văn hóa Vai trò của văn hóa đối với đời sống , sự phát triển của con người và xã hội. Văn hóa là điều kiện và là nhân tố quyết định tới sự hình thành và hoàn thiện nhân cách của các cá nhân. Văn hóa là thuộc tính đặc trưng của loài người, nó chỉ có được khi có mối quan hệ giữa người với người, văn hóa có tính xã hội.
Bản chất xã hội của mỗi cá nhân không phải là sản phẩm của tự than con người , không có sẵn ở mỗi con người khi mới sinh ra. Con người cá nhân chỉ trở thành 6 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com chủ thể hoạt động xã hội khi nhân cách của họ đã được định hình rõ và phải trải qua một quá trình hoạt động trong môi trường xã hội. Văn hóa là môi trường xã hội của mỗi cá nhân, là điều kiện không thể thiếu đối với đời sống của con người. Con người nếu thiếu văn hóa- thể hiện qua sự giao tiếp giữa người với người thì sẽ không có nhân cách, nhân tính.
Ngay cả khi đã có nhân cách (ở tuổi trưởng thành) con người vẫn cần có văn hóa- với tư cách là môi trường xã hội. Thiếu môi trường văn hóa cuộc sống của cá nhân sẽ bất ổn, rơi vào tình trạng thiếu thốn, phiếm diện. Những nhu cầu văn hóa- xã hội là nguồn gốc trực tiếp hình thành động cơ, động lực thúc đẩy cá nhân hoạt động. Maslow đã đưa ra Thuyết phân cấp nhu cầu của con người được xếp theo thứ tự tang dần về tầm quan trọng.
Khi một nhu cầu chưa được giải quyết thỏa đáng (thỏa mãn) thì các nhu cầu khác sẽ không thúc đẩy được cá nhân đó hoạt động, khi các nhu cầu đã được thỏa mãn thì nhu cầu bậc trên sẽ thay thế nó đóng vai trò làm động cơ thúc đẩy. Nhu cầu tự than vận động- tự thể hiện và sáng tạo là nhu cầu cao nhất, khó đạt được thỏa mãn nhất của mỗi con người; đó cũng là động cơ thúc đẩy tiềm năng mạnh nhất của con người cần được khai thác. Văn hóa định hướng mục tiêu và cách thức phát triển của cá nhân. Con người luôn có khát vọng vươn tới sự hoàn thiện bản than, đạt tới chân- thiện- mỹ.
Con người lý tưởng xưa trong các dân tộc vẫn là người có tài- đức lớn và đem lại hạnh phúc, tự do cho nhiều người, cho dân tộc và Tổ quốc. Lý tưởng cao cả luôn phù hợp với hệ giá trị của văn hóa dân tộc, nó trở thành những chuẩn mực định hướng và điều chỉnh hành vi của cá nhân, tạo nên “khuôn mẫu văn hóa”, họ thường tuân theo những chuẩn mực này một cách tự nhiên, tự giác như những tín điều đã thấm sâu vào tâm thức của họ. Những hành vi lệch chuẩn, vô văn hóa, những lối sống lệch lạc luôn bị xã hội lên án, ngăn chặn. Trong mỗi dân tộc, quốc gia, mặc dù các cá nhân và công dân có địa vị khác nhau, nghề nghiệp khác nhau,…song mục đích chung của họ vẫn là vươn tới sự thành đạt, hạnh phúc, vươn tới giá trị chân - thiện - mỹ.
Mặt khác, sự giàu có về văn hóa, 7 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com trước hết là sự hiểu biết về tâm lý, lối ứng xử, các giá trị v.v…của dân tộc là cơ sở cho sự thành đạt của mỗi cá nhân.3 Vai trò của văn hóa đối với sự phát triển của các quốc gia Văn hóa là mục tiêu phát triển quốc gia. Theo quan điểm của triết học Mác- Lênin, văn hóa với tư cách là một hình thái ý thức xã hội- có tính độc lập tương đối so với tồn tại xã hội mà nó phản ánh và có thể tác động mạnh mẽ trở lại tồn tại xã hội cũng như có ảnh hưởng tới các hình thái ý thức xã hội khác. Trình độ phát triển của các quốc gia không chỉ căn cứ vào sự tăng trưởng hay sự phát triển kinh tế của nó. Thước đo sự phát triển quốc gia chính là mức độ phát triển con người của nó.
Đó là một hệ thống đánh giá gồm ba chỉ tiêu: mức độ phát triển kinh tế đo bằng mức sống bình quân của nhân dân; tiến bộ y tế đo bằng tuổi thọ trung bình của người dân; trình độ hay tiến bộ về giáo dục căn cứ vào tỷ lệ người biết chữ và số năm đi học trung bình của nhân dân,…Tóm lại, mục tiêu đầu tiên của mỗi quốc gia chính là sự phát triển con người toàn diện; là việc nâng cao chất lượng sống cho nhân dân chứ không phải là mục tiêu phát triển kinh tế hay phát triển một số bộ phận, một số mặt nào đó của đời sống xã hội. Văn hóa là mục đích cuối cùng của sự phát triển đầy đủ, văn hóa được coi là mục đích phát triển con người một cách toàn diện. Văn hóa là động lực của sự phát triển xã hội. Động lực của sự phát triển xã hội là những yếu tố gây nên kích thích, thúc đẩy sự hoạt động của con người và trước hết là của khối đông người.
Văn hóa đóng vai trò là môi trường xã hội đối với sự phát triển của các quốc gia. Trong thời kỳ công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, nếu kiểu sống của dân tộc phù hợp với các yếu tố của văn minh thường có nguồn gốc ngoại sinh, phù hợp giữa cái hiện đại với các truyền thống thì văn hóa sẽ cổ vũ, tang cường cho sự phát triển kinh tế- xã hội. Khi truyền thống không còn phù hợp và chống lại cái hiện đại thì văn hóa sẽ trở thành lực lượng kìm hãm quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa. Văn hóa có thể trở thành một nguồn lực, sức mạnh tinh thần vô hình nhưng mạnh mẽ đối với sự phát triển xã hội.
Đây là thứ nguồn lực thường tồn tại 8 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com tiềm ẩn trong mỗi cá nhân như cộng đồng dân tộc. Các loại hình văn hóa (văn hóa nghệ thuật), các sản phẩm văn hóa (hữu hình và vô hình) nếu được khai thác và phát triển đúng hướng sẽ tạo ra sự giàu có về đời sống (vật chất và tinh thần) của quốc gia 1.4 Văn hóa là linh hồn và hệ điều tiết của phát triển Văn hóa dân tộc là cái đặc thù, có những điểm riêng so với văn hóa của các dân tộc khác. Không có một nền văn hóa chung chung được gọi là văn hóa thế giới. Thế nhưng, giữa các dân tộc khác nhau trên thế giới vẫn tồn tại một số giá trị chung, có tính phổ quát, toàn cầu; các quan niệm và giá trị về nhân bản, nhân đạo, hòa bình, phát triển…Đó là những khát vọng chung của nhân loại, sự đồng thuận trong các giá trị chân- thiện- mỹ về cuộc sống giữa các dân tộc.2 Cơ sở lý luận về văn hóa doanh nghiệp.1 Khái niệm Văn hóa doanh nghiệp được hiểu là toàn bộ các giá trị văn hóa được gây dựng nên trong suốt quá trình tồn tại và phát triển của một doanh nghiệp; trở thành các giá trị, các quan niệm và tập quán, truyền thống ăn sâu vào hoạt động của doanh nghiệp; chi phối tình cảm, nếp suy nghĩ và hành vi của mọi thành viên của doanh nghiệp trong việc theo đuổi và thực hiện các mục đích.
Hay văn hóa doanh nghiệp là toàn bộ các giá trị tinh thần mà doanh nghiệp tạo ra trong sản xuất kinh doanh tác động tới tình cảm, lý trí và hành vi của các thành viên cũng như sự phát triển bền vững của doanh nghiệp. Văn hoá doanh nghiệp chính là tài sản vô hình của mỗi doanh nghiệp. Cùng với sự phát triển của nền kinh tế thị trường thì việc xây dựng văn hoá doanh nghiệp là một việc làm hết sức cần thiết nhưng cũng không ít khó khăn. Cũng như văn hoá nói chung, văn hoá doanh nghiệp có những đặc trưng cụ thể riêng biệt.
Trước hết, văn hoá doanh nghiệp là sản phẩm của những người cùng làm trong một doanh nghiệp và đáp ứng nhu cầu giá trị bền vững. Nó xác lập một hệ thống các giá trị được mọi người làm trong doanh nghiệp chia sẻ, chấp nhận, đề cao và ứng xử theo các giá trị đó. Văn hoá doanh nghiệp còn góp 9 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com phần tạo nên sự khác biệt giữa các doanh nghiệp và được coi là truyền thống của riêng mỗi doanh nghiệp. Văn hóa không chỉ là những gì liên quan đến tinh thần mà bao gồm cả vật chất.
Theo cách hiểu thông thường thì văn hóa là cách sống bao gồm phong cách ăn mặc, ăn uống, cư xử, đức tin và tri thức.