BỘ GIÁO DỤC VÀ DÀO TẠO ũ BÁCH KHOA HÀ NỘI NGUYÊN ĐĂNG NHUẬN XÁC BINH LIEU HAP THU TRONG NUGC DE DIEU TRI BENII NIIAN UNG TIIU TITEO QUY TRINII IAEA TRS-277 VA LAEA TRS-398 TREN NGUON COBALT-60 Chuyên ngành: VẬT LÝ KỸ THUẬT LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC VẬT LÝ KỸ THUẬT NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: 1, TS. DANG DUC NHAN 2. VŨ MẠNH KHÔI TIả Nội Năm 2010 Viện vật lý kỹ thuật Trường đại học bách khoa Hà Nội LỜI CẢM ƠN Trong quá trinh học tập tại viện Vật lý kỹ thuật, Trường Dại học bách khoa TĨà Nội, tôi đã được sự giãng dạy tân tỉnh của các thây cô. Chính noi day đã cung cấp cho tôi kiến thức và giúp tôi trưởng thành trong học tập và nghiên cứu khoa học.
Cho tôi gửi lời biết ơn tới tật cả các thấy cô đã giảng đạy tôi trong suốt thời gian học tại trường. Cho tôi gửi lời biết ơn sâu sắc đến thây Đặng Đức Nhận và thầy Vũ Mạnh Khôi đã định hình cho tôi lựa chọn đả tài này và tận tỉnh hướng dẫn tôi trong suối thời gian thực hiện luận văn. 'Tôi cũng chân thành căm on tip thé Bac si, ki su Vat ly va Y ta tai trung tâm ‘Ung Buéu Thai nguyén - Bénh vién da khoa trưng trong Thái nguyên đã cung cấp cho tôi những tài liệu quan lrọng giúp lôi có thể hoàn thành được luận văn Xin dược phép gửi lời cảm ơn đến các thây trong hội đồng dã đọc, nhận xét và øïiúp tôi hoản chỉnh luận văn. Cuỗi cùng, tôi xin chân thanh cam on gia định, bạn bè ludn ủng hộ, động viên giúp đỡ lôi trong suốt khóa học Tuuận văn thạc sĩ Nguyễn Đăng Nhuận s Viện vật lý kỹ thuật Trường đại học bách khoa Hà Nội DANITMỤC CÁC KÝ IIỆU VÀ CÁC CHỮ VIÉT TẮT Các ký hiện D: Liéu hap thụ Da: Liễu lượng cue dai Dụ;: Liễu lấp thụ trong không khí Ey: Liéu hiệu dụng.
X:: Liêu chiêu A¡ Hoạt độ phóng xạ T: Suất liễu bức xạ Hạ: Liêu tương đương trong trổ cơ quan T do bite xa R ẤW: Trọng số bức xạ Kặ„: Hệ số air kerma Np: Hệ số ấp thụ trong không khí T: Hệ số xác định air kerma của buông ian hóa Dw.o(Zmax): Là suất liễu hấp thụ trong nước cực đại tại độ sâu Zmz De, g(Zret): La suat liều hấp thụ trong nước tại độ sâu z„r oqo: La hé sé hiéu chinh chất lượng chủm tia Now,ge: La hé sé chun liều hắp thụ trong nước của buông ion hóa đổi với chùm tỉa MỊ: là tỷ số giữa số dọc của hệ chưa dược hiệu clunh và số dọc của giá trị thời gian. đặt trên máy km: Lẻ hệ u chỉnh sự thay đổi của nhiệt độ và ap sual ka«, Lá hệ số clruẩn của electrometer kpa: Là hệ số hiện chỉnh cho hiệu ứng phân cực ks Là hệ số hiệu chỉnh cho hiệu ứng tải tổ hợp. Wi : Năng lượng thực tế hao tổn đề tạo ra một cặp iơn và electron. ø: Phần năng lượng của các hại điện tích thứ cấp bị hao tốn do bức xe hãm Kat: H sổ suy giảm trong thành buồng ion hóa khi chiêu xạ (hắp thụ và tân xạ) ion: 116 s6 tinh dén vai sự không cân bằng trong không khí Tuuận văn thạc sĩ 3 Nguyễn Đăng Nhuận Viện vật lý kỹ thuật Trường đại học bách khoa Hà Nội phong xa PET, SPECT, ganuaa Camera và thiét bi diéu tri bang bite xa ton hóa rất "hiện đại như may gia téc tuyén tinh, dao md gamma knife.
Từ nhime nim 80 viée ime dung bite xa ion hoa vao Y té va céng nghiệp đã tăng lên nhanh chóng. Việc đo liễu bức xạ và xác định liều lượng hấp thu trong nước chỉnh xác là hết sức cần thiết cho việc dám bảo chất lượng xạ trị. +Liểu lượng hấp thụ trong xa trị là quan trọng, cơ quan năng lượng nguyễn tử quốc 18 (AEA) ngay từ dẫu dã có chương trình do Hêu lượng bức xã ion hoá sau khi thánh lập. Thời gian đó không cỏ một quốc gia hay tổ chức quốc tế nào có liều.
hấp thụ chuẩn, mà có kế hoạch chuyển sang xác định liễu bắp thụ dưới những dụng cu do nhiệt lương và xây dựng một phòng thí nghiệm vào dâu những năm 1960. 'Thiết bị đầu tiên là đựng cụ đo nhiệt lượng được sử dụng để do liểu hấp thụ vá so sánh liểu đó với các thiết bị đo liên tham khảo khác. Một vài năm sau có những đề nghị của các tổ chức về so sảnh liều bởi các nơi diễu trị bằng bức xạ. Đâu tiên lá năm 1966 đo bức xạ Co st dung TLD.
Nam 1968 tổ chức WIIO đã kết hợp với chương trình này và san đó phục vụ cho khoâng 200 Bệnh viện hàng năm đựa trên những nguyên tắc cơ băn nay. Những kết quả này đã tạo lên độ chính xác vẻ liễu. lượng ngày cảng cao. Kết quả so sánh liêu đã nhận được những thống kê và đánh giả thường xuyên của các nhá khoa học và các Lô chúc quốc Lễ.
Với mục đích cải tiển và đáng tin cây hơn về do liều lượng trong xa trị thi IABA và tế chức WHO đã ứng hộ thành lập phòng thí nghiệm SSDLs được phát triển ở một số quốc gia và đã thành lập một mạng lưới liên kết của phòng Hhí nghiệm S8DLs vào năm 1976. SSDLs là câu nỗi giữa phòng thí nghiém PSDLs va sử đụng bức xa ion hoá cung cấp sau đo tính toán lại tại phòng thí nghiệm SSDL từ đó dưa ra những khuyến cáo về các thông số ky thud và trợ giúp, Tuy nên, tỉnh toán nảy chỉ là điều kiện ban đầu cho xác định liễu lượng hấp thụ. Nhiều khẩu khác nhau ninư thiết bị đo (có thê khác nhau) các đại lượng khác nhau việc tính toán phải đưa trên những phương trình khác nhau dễ xác dmh dược liễu lượng hấp thụ. Cuối cùng là hệ máy tinh để xác định, theo kinh nghiệm chí ra rằng có nhiều sai số.
l3ới vậy đã có nhiều những hướng dẫn của các quác gia và quốc tế khuyến cáo người sử Tuuận văn thạc sĩ 8 Nguyễn Đăng Nhuận Viện vật lý kỹ thuật Trường đại học bách khoa Hà Nội AUC CAC BANG Bang 1. Tổng hợp các hiệu ứng, láng 2. Giá trị của hệ số Szxm , (1 m/0)m, x‹ „ kịa với các vật liệu khác nhau. Chuẩn số đọc của dụng cụ do My Bang 4.
Tý số hiệu diện thể V1/V› Bang 5. Tỷ sẽ bức xạ hãm tại độ sâu đưa ra Bảng 6, Suất liễu chiếu và suất KERMA trong không khí Bang 7. Suat liễu hap thy tong phantom nước tháng 4 năm 2010 Tuuận văn thạc sĩ 5 Nguyễn Đăng Nhuận Viện vật lý kỹ thuật Trường đại học bách khoa Hà Nội AUC CAC BANG Bang 1. Tổng hợp các hiệu ứng, láng 2.
Giá trị của hệ số Szxm , (1 m/0)m, x‹ „ kịa với các vật liệu khác nhau. Chuẩn số đọc của dụng cụ do My Bang 4. Tý số hiệu diện thể V1/V› Bang 5. Tỷ sẽ bức xạ hãm tại độ sâu đưa ra Bảng 6, Suất liễu chiếu và suất KERMA trong không khí Bang 7.
Suat liễu hap thy tong phantom nước tháng 4 năm 2010 Tuuận văn thạc sĩ 5 Nguyễn Đăng Nhuận Viện vật lý kỹ thuật Trường đại học bách khoa Hà Nội dụng nhận liêu hâp thụ như thế tảo từ phương pháp đo suất liễu hoặc các đại lượng khác một cách thích hợp. Một hướng đẫn quốc tê về thực hành cho đo liêu trong xạ trị củng với sự trợ giúp bởi một số lễ chức quốc tế đã được xuất bản hướng dân TARA TRS-398. No được dựa trên các tiểu chuân về liều hap thụ trong nước, trong khi các hướng dẫn. trước đây (TRS-381 và TRS-277) được đựa trên tiêu chuẩn trong không khí là hệ số Kenna.
Để đính giá những thay đối Irong tính toán chủm ta theo hướng đẫn IABA 'TRS-398, một chỉ tiết về thực nghiệm lả sơ sánh về việc xác định liễu lượng dùng, trong điều kiên thám khảo với chứm photơn nắng lượng cao va chim electron đã dược thực hiện bằng cách sử dụng những hướng dẫn khác nhau của [AEA. Một bản tom tắt các điều kiện xây dựng vả tham khảo trong các mã khác nhau của thực tiễn, cũng như các đữ liệu cơ bản, được đưa ra đầu tiên. Đo đạo chính xác đã được thục hiện trong 25 cham photon va electron tir 10 náy gia tốc, dã sử dụng 12 buồng ion hoá hình trụ và buông ion hoá phẳng song song khác nhau, và tỷ lệ liễu trong các điều kiện khác nhau IAEA TRS-398 với các hướng dẫn khác đã xác định Từng bước kiểm tra, đảnh giá một cách chính xác bởi các nhà làm lâm sảng, đề xác định. rằng các tính toán và kết quả chap nhận ở hoàng 19%.
Sự kháo biệt lớn nhất tim thay gitta IARA TRS-398 va ci cd ma Wude day 1a TARA TRS-277 (xual, ban Jan thir 2), IAEA TR$-381 là chấp nhận trong khoảng 1,5-2,0%. TAEA TR§-398 trường suất liêu hắp thụ lớn hơn so với các hướng dẫn trước đây khoảng 1,0% cho các chùm photan (AEA TR§-377) và cho các chùm điệu tử (TRS-381 và TRS-277) khả buéng ion hoa phang song song dược tỉnh toán. Đối với các buông Markus, kết qua cho thấy một sự thay đổi rất lớn, mặc dù bê qua điện tử hãm với tỷ số Npw/Nk làm cho sự khác biệt chúng giữa IABA TRS-398 và IABA TR§-277 trong trường hợp nay cũng nhỏ hon với buồng ion hoá phẳng song song. Các buồng ion hoa st đụng củng với nguồn Cobalt-60, khi tỉnh toán hé s4 Nn.w với các trường chiêu khác nhau để xác định liều hấp thụ thì sự khác biết thay đổi trong khoảng từ 1,0% và 1,5%, với IAHA TR§-381, tù 1,5% và 2,0% với LAHA TR§-277.
Tính toán với cham tia Photon sử dụng trực tiếp đo hoặc tính TPR;oao từ số liệu bảng liêu sâu Tuuận văn thạc sĩ 9 Nguyễn Đăng Nhuận Viện vật lý kỹ thuật Trường đại học bách khoa Hà Nội phong xa PET, SPECT, ganuaa Camera và thiét bi diéu tri bang bite xa ton hóa rất "hiện đại như may gia téc tuyén tinh, dao md gamma knife. Từ nhime nim 80 viée ime dung bite xa ion hoa vao Y té va céng nghiệp đã tăng lên nhanh chóng. Việc đo liễu bức xạ và xác định liều lượng hấp thu trong nước chỉnh xác là hết sức cần thiết cho việc dám bảo chất lượng xạ trị. +Liểu lượng hấp thụ trong xa trị là quan trọng, cơ quan năng lượng nguyễn tử quốc 18 (AEA) ngay từ dẫu dã có chương trình do Hêu lượng bức xã ion hoá sau khi thánh lập.
Thời gian đó không cỏ một quốc gia hay tổ chức quốc tế nào có liều.