Luận văn nghiên cứu đặc tính sinh học của Escherichia coli trên giống vịt biển 15 - Tạ Phan Anh

Luận văn thạc sĩ vnua nghiên cứu phân lập và xác định đặc tính sinh học của Escherichia coli trên giống vịt biển 15, cung cấp thông tin hữu ích cho ngành chăn nuôi.

• Tác giả: Tạ Phan Anh
• Người hướng dẫn: Ts. Trần Thị Đức Tám
• Trường học: Học viện Nông nghiệp Việt Nam
• Chuyên ngành: Thú y
• Đề tài: Phân lập và xác định đặc tính sinh học của Escherichia coli trên giống vịt Biển 15
• Loại tài liệu: Luận văn
• Năm xuất bản: 2018
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• 1. MỤC LỤC
• 2. DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT
• 3. DANH MỤC BẢNG
• 4. DANH MỤC HÌNH
• 5. TRÍCH YẾU LUẬN VĂN
• 6. THESIS ABSTRACT
• 7. ĐẶT VẤN ĐỀ
• 8. MỤC ĐÍCH CỦA ĐỀ TÀI
• 9. Ý NGHĨA KHOA HỌC VÀ Ý NGHĨA THỰC TIỄN CỦA ĐỀ TÀI
• 10. TỔNG QUAN TÀI LIỆU
• 10.1. E. COLI VÀ BỆNH DO E. COLI Ở GIA CẦM
• 10.2. E. COLI TRÊN GIA CẦM Ở VIỆT NAM
• 10.3. COLIBACILLOSIS Ở GIA CẦM

Tóm tắt

I. Tổng quan về nghiên cứu đặc tính sinh học của Escherichia coli

Nghiên cứu về Escherichia coli trên giống vịt biển 15 là một lĩnh vực quan trọng trong chăn nuôi thủy cầm. Escherichia coli là một loại vi khuẩn thường gặp trong đường ruột của động vật, nhưng một số chủng có thể gây bệnh nghiêm trọng. Việc hiểu rõ đặc tính sinh học của vi khuẩn này sẽ giúp cải thiện sức khỏe và năng suất của giống vịt biển 15. Nghiên cứu này không chỉ cung cấp thông tin về sự hiện diện của vi khuẩn mà còn giúp xác định các yếu tố ảnh hưởng đến sự phát triển của chúng trong môi trường nuôi dưỡng.

1.1. Đặc điểm sinh học của Escherichia coli

Escherichia coli là một loại vi khuẩn gram âm, có hình que và thường sống trong đường ruột của động vật. Chúng có khả năng sinh sản nhanh chóng và có thể tồn tại trong nhiều điều kiện môi trường khác nhau. Việc phân lập và xác định các chủng E. coli có khả năng gây bệnh là rất cần thiết để phát triển các biện pháp phòng ngừa hiệu quả.

1.2. Vai trò của Escherichia coli trong chăn nuôi vịt

Trong chăn nuôi vịt, E. coli có thể gây ra nhiều bệnh lý nghiêm trọng, ảnh hưởng đến sức khỏe và năng suất của đàn vịt. Việc nghiên cứu mối quan hệ giữa E. coli và giống vịt biển 15 sẽ giúp xác định các biện pháp phòng ngừa và điều trị hiệu quả.

II. Thách thức trong việc nghiên cứu Escherichia coli trên giống vịt biển 15

Mặc dù có nhiều nghiên cứu về E. coli, nhưng việc áp dụng cho giống vịt biển 15 vẫn còn nhiều thách thức. Các yếu tố như môi trường sống, chế độ dinh dưỡng và điều kiện chăm sóc có thể ảnh hưởng đến sự phát triển của vi khuẩn. Việc xác định các yếu tố này là rất quan trọng để phát triển các phương pháp phòng ngừa hiệu quả.

2.1. Tác động của môi trường đến sự phát triển của E. coli

Môi trường sống của vịt biển 15, bao gồm nước ngọt và nước mặn, có thể ảnh hưởng đến tỷ lệ nhiễm E. coli. Nghiên cứu cho thấy rằng vịt nuôi trong môi trường nước mặn có tỷ lệ nhiễm cao hơn so với vịt nuôi trong nước ngọt.

2.2. Khó khăn trong việc kiểm soát dịch bệnh

Việc kiểm soát dịch bệnh do E. coli gây ra trên giống vịt biển 15 gặp nhiều khó khăn do sự kháng thuốc của vi khuẩn. Các chủng E. coli phân lập từ vịt biển có thể kháng lại nhiều loại kháng sinh, làm cho việc điều trị trở nên phức tạp.

III. Phương pháp nghiên cứu đặc tính sinh học của Escherichia coli

Để nghiên cứu đặc tính sinh học của E. coli, các phương pháp phân lập và xác định vi khuẩn được áp dụng. Các phương pháp này bao gồm việc lấy mẫu từ vịt biển 15 và phân lập vi khuẩn trong điều kiện phòng thí nghiệm. Việc xác định khả năng kháng kháng sinh của các chủng vi khuẩn cũng là một phần quan trọng trong nghiên cứu này.

3.1. Phương pháp phân lập vi khuẩn

Phương pháp phân lập vi khuẩn bao gồm việc sử dụng môi trường nuôi cấy đặc biệt để tách biệt E. coli từ các vi khuẩn khác. Các mẫu phân từ vịt biển 15 sẽ được phân tích để xác định sự hiện diện của vi khuẩn này.

3.2. Đánh giá khả năng kháng kháng sinh

Đánh giá khả năng kháng kháng sinh của các chủng E. coli là rất quan trọng để xác định các biện pháp điều trị hiệu quả. Các thử nghiệm kháng sinh sẽ được thực hiện để xác định mức độ nhạy cảm của vi khuẩn với các loại thuốc khác nhau.

IV. Kết quả nghiên cứu về Escherichia coli trên giống vịt biển 15

Kết quả nghiên cứu cho thấy tỷ lệ nhiễm E. coli trên giống vịt biển 15 là khá cao, đặc biệt là trong môi trường nước mặn. Các triệu chứng lâm sàng của bệnh do E. coli gây ra bao gồm giảm ăn, phân xanh, nhầy, lẫn máu và khó thở. Những kết quả này cho thấy sự cần thiết phải có các biện pháp phòng ngừa và điều trị hiệu quả.

4.1. Tỷ lệ nhiễm E. coli trên vịt biển 15

Nghiên cứu cho thấy tỷ lệ nhiễm E. coli trên vịt biển 15 nuôi trong môi trường nước mặn cao hơn so với nước ngọt. Điều này cho thấy môi trường sống có ảnh hưởng lớn đến sự phát triển của vi khuẩn.

4.2. Triệu chứng lâm sàng của bệnh do E. coli

Các triệu chứng lâm sàng của bệnh do E. coli gây ra trên vịt biển 15 bao gồm giảm ăn, phân xanh, nhầy, lẫn máu và khó thở. Những triệu chứng này cần được theo dõi chặt chẽ để có biện pháp can thiệp kịp thời.

V. Kết luận và triển vọng nghiên cứu về Escherichia coli

Nghiên cứu về E. coli trên giống vịt biển 15 đã chỉ ra rằng vi khuẩn này có thể gây ra nhiều vấn đề nghiêm trọng trong chăn nuôi. Việc hiểu rõ đặc tính sinh học và khả năng kháng thuốc của vi khuẩn sẽ giúp phát triển các biện pháp phòng ngừa và điều trị hiệu quả. Tương lai của nghiên cứu này sẽ tập trung vào việc phát triển các giống vịt có khả năng kháng bệnh tốt hơn.

5.1. Tầm quan trọng của nghiên cứu trong chăn nuôi

Nghiên cứu về E. coli không chỉ giúp cải thiện sức khỏe của giống vịt biển 15 mà còn góp phần nâng cao năng suất chăn nuôi. Việc phát triển các biện pháp phòng ngừa hiệu quả sẽ giúp giảm thiểu thiệt hại do bệnh tật.

5.2. Hướng đi tương lai cho nghiên cứu

Tương lai của nghiên cứu về E. coli sẽ tập trung vào việc phát triển các giống vịt có khả năng kháng bệnh tốt hơn và cải thiện các phương pháp điều trị. Điều này sẽ giúp nâng cao hiệu quả chăn nuôi và đảm bảo an toàn thực phẩm.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Ngành chăn nuôi thủy cầm tại Việt Nam giữ vị trí thứ hai trên toàn thế giới với tổng đàn đạt 84,5 triệu con, trong đó đàn vịt chiếm tỷ lệ áp đảo 84,3%. Nhằm khai thác tiềm năng của hơn 3.260 km bờ biển và thích ứng với hiện tượng xâm nhập mặn do biến đổi khí hậu, giống vịt Biển 15 Đại Xuyên đã được Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn công nhận chính thức vào năm 2014. Giống vịt kiêm dụng này sở hữu năng suất sinh sản vượt trội với 235 đến 240 quả trứng trên mỗi mái mỗi năm cùng khả năng tự tìm kiếm thức ăn phong phú tại các vùng đầm bãi nước lợ và nước mặn.

Tuy nhiên, dịch bệnh do vi khuẩn Escherichia coli gây ra, hay còn gọi là bệnh Colibacillosis, tiếp tục là thách thức lớn đối với quy mô chăn nuôi công nghiệp và bán thâm canh. Vi khuẩn gây tỷ lệ tử vong từ 5% đến 15% ở vịt con từ 1 đến 8 tuần tuổi, thậm chí lên tới 20% hoặc 50% khi kế phát nhiễm trùng huyết, làm suy giảm nghiêm trọng phẩm cấp đàn giống ông bà. Đề tài luận văn thạc sĩ thú y tập trung phân lập, xác định các đặc tính sinh học và mức độ đề kháng kháng sinh của các chủng Escherichia coli trên giống vịt Biển 15 nuôi tại hai hệ sinh thái nước ngọt và nước mặn với độ mặn 2,8%.

Nghiên cứu được triển khai thực địa từ tháng 10 năm 2016 đến tháng 10 năm 2017 tại Trung tâm Nghiên cứu Vịt Đại Xuyên (Hà Nội) và trang trại ven biển Tiên Lãng (Hải Phòng). Kết quả của công trình mang ý nghĩa thực tiễn to lớn khi xác lập phác đồ can thiệp nâng tỷ lệ sống của vịt con từ mức đối chứng 72% lên 92%, kiểm soát hiệu quả tình trạng đa kháng thuốc và bảo vệ nguồn gen thủy cầm quý cho các tỉnh ven biển.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu vận dụng lý thuyết tam giác dịch tễ học kinh điển mô tả mối tương tác đa chiều giữa ba yếu tố cốt lõi: vật chủ (giống vịt Biển 15 thích ứng mặn), tác nhân gây bệnh (vi khuẩn Escherichia coli mang yếu tố độc lực) và môi trường sống (hệ sinh thái nước mặn tự nhiên so với nước ngọt nuôi nhốt).

Mô hình sinh bệnh học của chủng vi khuẩn gây bệnh cho gia cầm APEC (Avian Pathogenic Escherichia coli) được phân tích sâu qua cơ chế xâm nhập từ đường hô hấp, tiêu hóa vào hệ tuần hoàn, gây viêm túi khí, viêm màng bao tim, viêm quanh gan và nhiễm trùng huyết. Về mặt độc lực và di truyền vi sinh, đề tài làm rõ năm khái niệm then chốt:

• Kháng nguyên thân O (Somatic antigen): Cấu tạo từ phức hợp lipopolysaccharide chịu nhiệt, mang độc tính cao với 250 serotype đã được xác định.
• Kháng nguyên vỏ K (Capsular antigen): Bản chất polysaccharide hỗ trợ vi khuẩn chống lại hiện tượng thực bào và sự tiêu diệt của hệ thống bổ thể trong huyết thanh.
• Kháng nguyên lông H (Flagella antigen): Protein hỗ trợ vận động nhưng không quy định độc lực chính.
• Kháng nguyên bám dính F (Fimbriae): Cấu trúc pili giúp vi khuẩn bám chặt vào thụ thể tế bào biểu mô niêm mạc ruột.
• Đa kháng thuốc thu được (Multidrug Resistance): Cơ chế truyền ngang các gen kháng kháng sinh giữa các quần thể vi khuẩn thông qua plasmid R và cấu trúc chuyển vị transposon Tn21.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu thu thập tổng cộng 60 mẫu phân trực tràng tươi (hơn 2 gam mỗi mẫu) từ vịt Biển 15 khỏe mạnh tại hai thời điểm sinh trưởng gồm giai đoạn hậu bị và giai đoạn sinh sản. Cỡ mẫu được phân bổ đối xứng gồm 30 mẫu tại cơ sở nước ngọt Đại Xuyên (15 mẫu hậu bị, 15 mẫu vịt đẻ) và 30 mẫu tại trang trại nước mặn Tiên Lãng có độ mặn 2,8% (15 mẫu hậu bị, 15 mẫu vịt đẻ). Phương pháp lấy mẫu ngẫu nhiên phân tầng theo lứa tuổi và địa bàn đảm bảo tính đại diện cao cho điều kiện chăn thả thực tế.

Quy trình phân lập và giám định vi sinh thực hiện nghiêm ngặt tại Bộ môn Vi trùng - Viện Thú y Quốc gia bằng cách cấy gạt mẫu lên môi trường thạch máu và thạch MacConkey, ủ ở 37 độ C trong 24 giờ, kết hợp nhuộm Gram và kiểm tra các phản ứng sinh hóa đặc trưng như lên men sinh hơi đường lactose, phản ứng Indol và Methyl Red dương tính, phản ứng VP và H2S âm tính. Mật độ tổng số vi khuẩn hiếu khí được định lượng trên 12 mẫu phân qua phương pháp pha loãng liên tiếp bậc 10 từ nồng độ 10^-1 đến 10^-9.

Khảo sát độ mẫn cảm với 14 loại kháng sinh phổ biến được tiến hành trên 60 chủng vi khuẩn phân lập thuần khiết bằng kỹ thuật khuếch tán khoanh giấy kháng sinh trên đĩa thạch Mueller-Hinton theo chuẩn quốc tế NCCLS. Các thử nghiệm lâm sàng được thiết kế theo khối ngẫu nhiên đơn nhân tố với 500 cá thể vịt theo dõi triệu chứng, 100 cá thể mổ khám bệnh tích qua 10 đợt và 300 vịt con từ 1 đến 8 tuần tuổi bố trí thí nghiệm phòng trị lặp lại 2 lần. Việc lựa chọn phương pháp phân tích vi sinh chuẩn hóa và kháng sinh đồ khuếch tán đĩa thạch giúp phản ánh chính xác hoạt lực ức chế thực tế của từng nhóm hóa trị liệu.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Kết quả phân lập vi sinh chỉ ra tỷ lệ nhiễm vi khuẩn Escherichia coli trung bình trên đàn vịt Biển 15 nuôi trong môi trường nước mặn đạt 90,0% (27/30 mẫu dương tính), cao hơn 10% so với đàn nuôi trong môi trường nước ngọt với tỷ lệ 80,0% (24/30 mẫu dương tính). Ở cả hai môi trường, vịt giai đoạn hậu bị đều ghi nhận tỷ lệ nhiễm vi khuẩn cao hơn vịt đẻ: tại nước ngọt đạt 86,7% so với 73,3% và tại nước mặn đạt 93,3% so với 86,7%.

Định lượng mật độ vi sinh vật trong phân cho thấy tổng số vi khuẩn Escherichia coli trung bình ở vịt nuôi nước mặn lên tới 29,83 x 10^8 CFU/g phân, cao gấp 7,89 lần so với vịt nuôi nước ngọt chỉ đạt 3,78 x 10^8 CFU/g phân.

Về khả năng kháng kháng sinh, có sự đối lập rõ rệt giữa hai hệ sinh thái chăn nuôi:

• Chủng phân lập từ nước ngọt thể hiện mức độ đa kháng nghiêm trọng, kháng tuyệt đối 100% với 9 trên 14 loại kháng sinh thử nghiệm (Ampicillin, Flumequin, Doxyciclin, Ceftiofur, Norfloxacin, Oxytetracyclin, Tilmicosin, Tetracyclin, Lincomycin kết hợp Spectinomycin), đồng thời kháng 90% Sulfamethoxazole kết hợp Trimethoprim và 83,3% Colistin.
• Chủng phân lập từ nước mặn chỉ kháng 100% với 4 trên 14 loại kháng sinh (Ampicillin, Flumequin, Norfloxacin, Oxytetracyclin), mức độ kháng Doxyciclin giảm xuống 53,3%, Colistin còn 50%, Tylosin 46,7% và Gentamycin chỉ ở mức 33,3%.
• Toàn bộ 100% chủng vi khuẩn ở cả hai môi trường đều mẫn cảm tuyệt đối với kháng sinh Amoxicillin kết hợp Clavulanic acid (tỷ lệ kháng 0%).

Theo dõi trên 500 vịt bệnh cho thấy triệu chứng điển hình nhất là tiêu chảy phân xanh, nhầy, lẫn máu chiếm 61,0%, tiếp theo là bỏ ăn ủ rũ chiếm 54,6% và mất thăng bằng chiếm 41,4%. Khi xuất hiện đồng thời các triệu chứng trên, tỷ lệ tử vong đạt tới 29,6%. Mổ khám 100 bệnh phẩm ghi nhận tổn thương đại thể nổi bật nhất là viêm túi khí chiếm 66,55%, viêm ruột xuất huyết chiếm 58,7%, viêm dính màng bao tim chiếm 53,0%, sưng gan tụ huyết phủ màng fibrin chiếm 49,5% và tích nước xoang bụng chiếm 48,8%.

Thảo luận kết quả

Mật độ vi khuẩn trong phân vịt nước mặn cao hơn bắt nguồn từ phương thức chăn nuôi bán hoang dã, thả vịt tự do kiếm mồi trên bãi triều giàu phiêu sinh vật và thức ăn tự nhiên. Ngược lại, việc đàn vịt nước mặn có phổ kháng kháng sinh thấp hơn nhiều so với đàn nước ngọt là minh chứng điển hình cho thấy tác động của việc quản trị thuốc. Tại môi trường nước ngọt thâm canh, thói quen trộn kháng sinh định kỳ vào thức ăn công nghiệp đã tạo áp lực chọn lọc mạnh mẽ, thúc đẩy vi khuẩn tích lũy plasmid R và phát tán các gen đề kháng.

Khi so sánh với các công bố của nhiều tác giả trên đàn gia cầm tại Malaysia hay Bangladesh, mức độ kháng Tetracyclin và Ampicillin đều ở ngưỡng cao trên 70% đến 90%. Tuy nhiên, khả năng mẫn cảm hoàn toàn của các chủng vi khuẩn với Amoxicillin kết hợp Acid Clavulanic và Gentamycin mở ra cơ sở điều trị lâm sàng hiệu quả.

Để trực quan hóa các dữ liệu dịch tễ này, thông tin phân lập và kháng sinh đồ có thể được biểu diễn thông qua biểu đồ cột kép thể hiện tỷ lệ kháng thuốc giữa hai môi trường nước, kết hợp với bảng ma trận tần suất xuất hiện tổn thương đại thể giúp cán bộ kỹ thuật nhận diện bệnh lý nhanh chóng tại chuồng trại.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Chuẩn hóa phác đồ phòng bệnh bằng kháng sinh kết hợp vi sinh: Áp dụng quy trình cho vịt con từ 1 đến 8 tuần tuổi uống chế phẩm Ampicolplus (liều 1g/lít nước) kết hợp TT-Multipro (liều 1g/lít nước) định kỳ 3 đến 5 ngày mỗi tháng, hướng tới mục tiêu duy trì tỷ lệ nuôi sống đạt tối thiểu 92% và hạ tỷ lệ chết xuống dưới 8%, do đội ngũ kỹ thuật trang trại thực hiện thường xuyên trong suốt chu kỳ nuôi úm.

2. Ứng dụng phác đồ điều trị đặc hiệu theo kháng sinh đồ: Khi phát hiện đàn vịt có biểu hiện phân xanh lẫn máu và khó thở, tiến hành tiêm bắp Gentamicin sulfat (1ml/con) phối hợp TydoC (0,5 đến 0,7ml/con) liên tục trong 5 ngày, kết hợp trộn Esb3 (1,5g/kg thức ăn) theo lịch trình 2 ngày dùng, 2 ngày nghỉ rồi dùng tiếp 2 ngày, đảm bảo mục tiêu tỷ lệ chữa khỏi đạt trên 84%, do bác sĩ thú y cơ sở chỉ định và theo dõi sát sao.

3. Loại bỏ hoàn toàn thói quen lạm dụng kháng sinh phòng bệnh trong nước ngọt: Thay thế các kháng sinh thông thường bằng các chế phẩm sinh học Probiotic như TT-Prolac (chứa chủng vi khuẩn hữu ích mật độ 8x10^9 CFU) để ổn định hệ vi nhung mao đường ruột, đặt mục tiêu giảm tỷ lệ vi khuẩn mang gen đa kháng trong chất thải chăn nuôi xuống dưới 30% trong lộ trình 12 tháng tới, dưới sự giám sát của Trạm Thú y địa phương.

4. Thiết lập quy trình an toàn sinh học và khử trùng chuồng nuôi: Thực hiện tiêu độc khử trùng toàn bộ chuồng trại, máng ăn máng uống 2 lần mỗi tuần bằng thuốc sát trùng chuyên dụng trước khi thả con giống 3 ngày, nhằm tiêu diệt 99% mầm bệnh tồn lưu trong chất độn chuồng và nguồn nước, do chủ hộ chăn nuôi chủ trì thực hiện từ quý 1 năm sau.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

• Chủ trang trại và người chăn nuôi thủy cầm vùng biển đảo: Tiếp cận quy trình chăm sóc giống vịt Biển 15 phù hợp với độ mặn 2,8%, áp dụng phác đồ phòng bệnh chuẩn giúp giảm 50% chi phí hao hụt con giống và nâng cao hiệu quả kinh tế trên mỗi lứa nuôi.
• Bác sĩ thú y và cán bộ khuyến nông cơ sở: Nắm bắt bức tranh kháng thuốc cập nhật của vi khuẩn Escherichia coli tại địa phương để xây dựng đơn thuốc điều trị chuẩn xác, tránh sử dụng các hoạt chất đã bị kháng 100% như Ampicillin, Norfloxacin hay Oxytetracyclin.
• Giảng viên, nhà nghiên cứu và học viên cao học ngành Thú y: Khai thác tư liệu khoa học về mối quan hệ giữa hệ sinh thái nước mặn và áp lực chọn lọc kháng thuốc của vi khuẩn APEC, phục vụ giảng dạy bệnh truyền nhiễm và phát triển các đề tài vi sinh vật học chuyên sâu.
• Cơ quan quản lý nhà nước và nhà hoạch định chính sách nông nghiệp: Tham khảo số liệu thực tế để ban hành các quy chuẩn kỹ thuật về kiểm soát kháng kháng sinh trong chăn nuôi thủy cầm, thúc đẩy mở rộng các mô hình chăn nuôi sinh thái ven biển thích ứng với biến đổi khí hậu.

Câu hỏi thường gặp

Đàn vịt Biển 15 nuôi tại môi trường nước mặn có nguy cơ nhiễm E. coli cao hơn nước ngọt không?

Có, tỷ lệ phân lập vi khuẩn trên vịt nước mặn đạt 90,0%, cao hơn so với 80,0% ở môi trường nước ngọt. Nguyên nhân là do môi trường bãi triều tự nhiên chứa nguồn thức ăn thủy sinh phong phú tạo điều kiện cho vi khuẩn tồn tại với mật độ 29,83 x 10^8 CFU/g phân.

Tại sao mức độ kháng kháng sinh của vi khuẩn E. coli ở môi trường nước ngọt lại trầm trọng hơn nước mặn?

Do đàn vịt nuôi nước ngọt theo phương thức công nghiệp thường xuyên tiếp xúc với kháng sinh trộn trong thức ăn, dẫn đến hiện tượng chọn lọc và lan truyền gen kháng qua plasmid R, khiến vi khuẩn kháng 100% với 9/14 loại kháng sinh so với chỉ 4/14 loại ở nước mặn.

Phác đồ nào giúp phòng bệnh Colibacillosis hiệu quả nhất cho vịt Biển 15 giai đoạn 1-8 tuần tuổi?

Phác đồ kết hợp giữa kháng sinh Ampicolplus và phức hợp vitamin men vi sinh TT-Multipro cho hiệu quả cao nhất, giúp nâng tỷ lệ nuôi sống của đàn vịt con lên 92%, vượt trội so với mức 85% của lô dùng men đơn thuần và 72% của lô đối chứng.

Dấu hiệu nhận biết đặc trưng nhất khi vịt Biển 15 mắc bệnh do vi khuẩn E. coli là gì?

Triệu chứng lâm sàng phổ biến nhất là tiêu chảy phân xanh nhầy lẫn máu (chiếm 61,0%) kèm bỏ ăn ủ rũ (54,6%). Khi mổ khám, bệnh tích đại thể điển hình xuất hiện nhiều nhất là viêm màng túi khí đục dày phủ fibrin (66,55%) và viêm ruột xuất huyết (58,7%).

Loại thuốc nào mang lại tỷ lệ chữa khỏi cao nhất cho vịt mắc bệnh?

Phác đồ tiêm bắp Gentamicin sulfat kết hợp TydoC trong 5 ngày kết hợp trộn Esb3 vào thức ăn đạt tỷ lệ khỏi bệnh 84%. Ngoài ra, kết quả kháng sinh đồ xác nhận 100% chủng vi khuẩn phân lập vẫn mẫn cảm tuyệt đối với Amoxicillin kết hợp Clavulanic acid.

Kết luận

• Tỷ lệ phân lập vi khuẩn Escherichia coli trên giống vịt Biển 15 ở môi trường nước mặn đạt 90,0% và nước ngọt đạt 80,0%, trong đó vịt hậu bị có tỷ lệ nhiễm cao hơn vịt đẻ từ 6,6% đến 13,4%.
• Mật độ vi khuẩn trong chất thải phân vịt nước mặn đạt 29,83 x 10^8 CFU/g, cao gấp 7,89 lần so với vịt nuôi nước ngọt.
• Vi khuẩn phân lập từ nước ngọt đa kháng 100% với 9 trên 14 loại kháng sinh, trong khi chủng nước mặn chỉ kháng 4 loại; toàn bộ 100% các chủng đều mẫn cảm hoàn toàn với Amoxicillin/Clavulanic acid.
• Thử nghiệm phòng bệnh bằng Ampicolplus kết hợp TT-Multipro giúp nâng tỷ lệ sống của vịt con 1-8 tuần tuổi lên 92%, giảm tỷ lệ chết xuống còn 8%.
• Phác đồ điều trị kết hợp Gentamicin, TydoC và Esb3 mang lại hiệu quả chữa khỏi bệnh thực tế đạt 84%.

Công trình luận văn đã cung cấp luận cứ khoa học thực nghiệm vững chắc về đặc tính dịch tễ và sinh học của vi khuẩn Escherichia coli trên giống vịt Biển 15, chứng minh mối liên hệ mật thiết giữa môi trường nuôi dưỡng và tính kháng thuốc vi sinh.

Kế hoạch tiếp theo cần tập trung hoàn thiện bộ tiêu chuẩn kỹ thuật an toàn sinh học trong 6 tháng tới và mở rộng chuyển giao phác đồ thú y cho các vùng sinh thái ven biển trong giai đoạn 2024-2025. Các cơ sở chăn nuôi và nhà nghiên cứu nên chủ động ứng dụng ngay các phát hiện này để bảo vệ đàn giống và nâng cao giá trị chuỗi sản xuất thủy cầm bền vững.

Trích đoạn nội dung tài liệu

ĐẶT VẤN ĐỀ Nhờ điều kiện tự nhiên mà chăn nuôi thủy cầm ở nước ta có nhiều lợi thế. Tính đến tháng 10 năm 2016, chăn nuôi thủy cầm (chủ yếu là chăn nuôi vịt) của Việt Nam vẫn đứng vị trí thứ 2 thế giới, tổng số thủy cầm cả nước là 84,5 triệu con , trong đó vịt chiếm 84,3%. Tuy nhiên, năng suất thịt vịt và hiệu quả chăn nuôi vịt của nước ta vẫn thấp hơn so với một số nước. Để tăng sản lượng thịt vịt và hiệu quả chăn nuôi vịt thì các giải pháp về quản lý, cải thiện điều kiện ngoại cảnh về chăm sóc nuôi dưỡng, thức ăn, vệ sinh thú y là hết sức cần thiết.

Việt Nam vốn là nước có bờ biển dài với nguồn thủy sinh phong phú. Môi trường ven biển là nguồn dinh dưỡng cho nhiều loài động vật, cả động vật hoang dã và động vật được thuần dưỡng. Cho đến nay, nuôi trồng và đánh bắt thủy hải sản là hoạt động chính của người nông dân “miền biển”. Các giống vật nuôi thích nghi với điều kiện nước mặn và nước lợ chưa được chọn tạo.

Để tận dụng nguồn thức ăn dồi dào và nâng cao thu nhập của người dân vùng ven biển và hải đảo ứng phó với biến đổi khí hậu, xâm nhập mặn, nước biển dâng, Trung tâm Nghiên cứu Vịt Đại Xuyên khảo nghiệm và nuôi giữ giống vịt chịu nước mặn. Giống vịt chịu nước mặn cũng đã chính thức được bổ sung vào danh mục giống vật nuôi được phép kinh doanh ở Việt Nam và lấy tên vịt Biển 15- Đại Xuyên. Vì là giống mới lên những nghiên cứu về vịt Biển chưa có nhiều. Trên thực tế thì việc chăn nuôi vịt gặp không ít khó khăn về dịch bệnh và các bệnh thông thường.

Các bệnh thường gặp trên vịt là bệnh do Escherichia coli (E.coli), bệnh do Salmonaella, Pasteurella multocida.coli xảy ra ở vịt từ 1 đến 8 tuần tuổi, vịt chết đột ngột với trạng thái thần kinh quay quay đầu tỷ lệ chết từ 5 - 15%, vịt đẻ một số con bị bại liệt do viêm khớp, trứng đẻ ra có vết máu và phôi thường bị chết (Nguyễn Xuân Bình và cs.coli thường xuyên có mặt trong hệ vi sinh vật bình thường của đường tiêu hóa và môi trường chăn nuôi, tuy nhiên những E.coli gây bệnh cho gia cầm (Avian Pathogenic Escherichia coli – APEC) có mang yếu tố độc lực đặc hiệu và có khả năng gây bệnh. Đây là một trong những bệnh quan trọng trong chăn nuôi gia cầm nói chung và chăn nuôi vịt nói riêng. Gây ảnh hưởng lớn 1 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] đến chất lượng đàn giống và gây tổn thất to lớn về kinh tế. Các dạng điển hình nhất của bệnh ở gia cầm là: nhiễm trùng huyết biểu hiện bằng viêm các túi khí, viêm màng bao tim, viêm gan, viêm vòi trứng.

Khi vịt con mắc bệnh, tỷ lệ chết có thể lên tới 20%, thậm chí là 70%. Vịt đẻ cũng có thể mắc bệnh, vịt giảm đẻ, tỷ lệ trứng non, méo mó, vỏ mỏng, dị dạng tăng lên, tỷ lệ phôi và tỷ lệ nở giảm, vịt nở ra yếu, tỷ lệ chết cao, chậm lớn. Tuy nhiên chưa có nghiên cứu về bệnh này trên đàn vịt Biển 15 – Đại Xuyên ở Việt Nam được công bố. Giải quyết và khắc phục các bệnh trên vịt là vấn đề cần được quan tâm, cần có các quy trình phòng bệnh cụ thể để hạn chế thiệt hại do bệnh tật gây ra trên vịt.

Đảm bảo chất lượng đàn giống ông bà và có các sản phẩm sạch trong chăn nuôi là nhu cầu tất yếu của xã hội. Xuất phát từ những vấn đề trên, tiến hành nghiên cứu đề tài: “Phân lập và xác định đặc tính sinh học của E.Coli trên giống vịt Biển 15”. MỤC ĐÍCH CỦA ĐỀ TÀI Xác định được mối quan hệ giữa tuổi vịt biển và điều kiện môi trường nước đến tỷ lệ phân lập E.coli của vịt Biển 15 – Đại Xuyên. Xác định được mức độ mẫn cảm kháng sinh của các chủng E.

coli phân lập từ các vịt biển nuôi trong môi trường nước mặn và nước ngọt làm cơ sở cho xây dựng phác đồ điều trị hiệu quả bệnh do E. coli trên giống vịt này. Ý NGHĨA KHOA HỌC VÀ Ý NGHĨA THỰC TIỄN CỦA ĐỀ TÀI Ý nghĩa thực tiễn Sự thành công của đề tài sẽ góp phần giảm thiểu tình trạng bệnh do E.coli gây ra trên vịt Biển 15 – Đại Xuyên, tạo đàn giống vịt Biển 15 – Đại Xuyên ông bà khỏe mạnh. Đề tài cũng tạo cơ sở cho sử dụng kháng sinh một cách hợp lý hạn chế hiện tượng kháng thuốc trên vịt Biển, góp phần trong công tác phát triển đàn vịt mới phù hợp với biến đổi khí hậu, xâm nhập mặn và nước biển dâng.

Ý nghĩa khoa học Cung cấp thông tin mới mối quan hệ giữa môi trường nước (nước ngọt và nước mặn) – vịt biển – vi khuẩn E. Đây là một ví dụ về mối quan hệ giữa yếu tố môi trường – vật chủ - tác nhân gây bệnh. 2 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. TỔNG QUAN TÀI LIỆU 2.COLI VÀ BỆNH DO E.

COLI Ở GIA CẦM Bệnh truyền nhiễm ở gia cầm do vi khuẩn E.coli gây ra lần đầu tiên được David công bố vào năm 1938 sau đó là Twisselman vào năm 1939 (Gross, 1994). Đây là một trong những bệnh thường gặp nhất và gây nên những thiệt hại đáng kể về kinh tế trong chăn nuôi gia cầm nói chung (Kikuyasu Nakamura, 2000). Bệnh làm tăng tỷ lệ chết, giảm năng suất và tăng tỷ lệ loại thải (Barnes et al. Bệnh có thể xảy ra ở gia cầm non, gia cầm đang lớn và cả đàn bố mẹ.

Đây là bệnh liên quan đến môi trường, có thể nguyên phát, có thể kế phát sau các bệnh nhiễm trùng khác hay công tác vệ sinh không tốt, gây ảnh hưởng đến đàn (Alastair Johnston, 2007). Bệnh ở gia cầm chủ yếu do các chủng vi khuẩn E.coli thuộc nhóm gây bệnh cho gia cầm gây ra (Avian Pathogenic Escherichia coli- APEC). Quá trình nhiễm trùng thường bắt đầu từ đường hô hấp, từ đó chuyển đến các xoang khí hoặc túi khí. Nếu không phát hiện kịp thời, nhiễm trùng có thể chuyển thành dạng viêm thanh dịch.

Bệnh thường quan sát thấy ở gia cầm 4-9 tuần tuổi và gây thiệt hại đáng kể về kinh tế do tỷ lệ chết có thể tới 20%, ngoài ra còn làm giảm khả năng tăng trưởng, khả năng thu nhận thức ăn, đồng thời tăng sự lây nhiễm khi giết mổ (Dho-Moulin and Fairbrother, 1999). Báo cáo của các quốc gia Tây Âu cho thấy bệnh do E. coli gây ảnh hưởng lớn đến gia cầm nuôi công nghiệp do mật độ nuôi cao và môi trường bị ô nhiễm (Vandekerchove et al., 2005; Jordan et al. Colibacillosis xảy ra ở tất cả các nước trên thế giới, chủ yếu gây thiệt hại và gây chết ở gia cầm, phổ biến nhất là các thể bệnh nhiễm trùng đường hô hấp, nhiễm trùng huyết.Bệnh xảy ra là nguyên nhân chính gây thiệt hại về kinh tế đáng kể cho ngành chăn nuôi gia cầm (Ewers et al.

Nhiều công trình nghiên cứu đã cho thấy vi khuẩn E.coli thường xuyên có mặt trong đường tiêu hóa của gia cầm khỏe. Ở gà, số lượng vi khuẩn có thể đạt tới 109/1g phân, trong đó 106 là vi khuẩn E.coli và 10-15% số đó thuộc các nhóm huyết thanh có khả năng gây bệnh. Phân và bụi ở trong chuồng nuôi gia cầm cũng là các nguồn tiềm tàng làm lây nhiễm các chủng vi khuẩn E.coli gây bệnh. Trong 1g bụi ở chuồng nuôi gia cầm có thể chứa tới 106 vi khuẩn, bên cạnh đó còn có sự liên hệ chặt chẽ giữa các nhóm huyết thanh của các chủng tìm thấy trong bụi và các chủng gây bệnh bại huyết cho gia cầm (Carlson and Whenham, 1968).

Điều 3 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] thú vị là những nhóm huyết thanh của các chủng gây bệnh ở gia cầm lại không hoàn toàn tương tự với các chủng tồn tại trong đường tiêu hóa của chúng. COLI TRÊN GIA CẦM Ở VIỆT NAM. Khi phân lập và định type vi khuẩn E.coli trên gà, trứng gà tại một số cơ sở chăn nuôi ở Thủ Đức và vùng lân cận, có 3 serotype được xác định là O1:K1, O2:K1, O78:K80. Kết quả kháng sinh đồ cho thấy 63,16% các chủng E.coli mẫn cảm với Colistin, 55,27% với Gentamycin và 44,74% với Kanamycin (Tô Minh Châu, 2002).

Võ Thành Thìn và cs. (2008a) ứng dụng phương pháp multiplex PCR để phát hiện khả năng tranh giành sắt của vi khuẩn E.coli gây bệnh trên gà phân lập được từ Khánh Hòa và Phú Yên. Tỷ lệ các chủng vi khuẩn mang gen fhuA, iutA, iron, fyuA, fepA, fhuE, cir, ireA,fecA, chuA lần lượt là 50, 90, 75, 25, 100, 95, 95, 55, 45, và 45%. Khi nghiên cứu một số yếu tố độc lực của các chủng vi khuẩn E.coli gây bệnh phân lập được theo Võ Thành Thìn và cs.

(2008b) cho biết, trong 96 chủng vi khuẩn E.coli phân lập được bằng phản ứng ngưng kết với 25 loại kháng huyết thanh chuẩn, các chủng được xác định là thuộc 15 serotype, O8 chiếm tỷ lệ cao nhất 110,42%; O15 (8,33%); O115 (4,17%); O5, O2, O17, O83 là 3,13%; O6, O20, O103 là 2,08%; O9, O18, O88, O102, O132 là 1,04%, không phát hiện thấy chủng nào thuộc serotype O1 và O78. Xác định được 84/96 chủng đề kháng mạnh với huyết thanh gà, đây là yếu tố quan trọng giúp vi khuẩn chủng APEC tồn tại và nhân lên trong máu. Xác định gen quy định yếu tố độc lực bằng phương pháp PCR: có 90/96 chủng mang kháng nguyên bám dính type 1, 10 chủng mang kháng nguyên bám dính P, 15 chủng mang gen Tsh. Theo Đỗ Ngọc Thúy (2009), có 50 chủng có thể xác định được serotype và thuộc về 21 loại kháng nguyên O.

Trong đó số chủng thuộc O8 chiếm tỷ lệ cao nhất (15,5%) tiếp đến là O169 (13,8%), O115 (10,3%) O143 (6,9%) O15, O63, O136, O152 cùng có tỷ lệ là 3,4%, có 8 chủng (13,8%) không thể xác định được serotype với 9 nhóm huyết thanh đã sử dụng. Theo Nguyễn Thị Liên Hương (2009), cho thấy các chủng vi khuẩn E.coli phân lập từ ngan mắc bệnh có mang yếu tố gây bệnh và đều gây chết phôi ngan, vịt trong vòng 1-5 ngày sau tiêm. Các phôi chết mổ khám đều có hiện tượng: bề mặt ngoài da xuất huyết nặng, các cơ quan phủ tạng bên trong (tim, gan, phổi, dạ dày, ruột) cũng bị xuất huyết thành từng đám. 4 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Theo Nguyễn Thị Liên Hương (2009), tại Trung tâm nghiên cứu gia cầm Thụy Phương, tỷ lệ ngan mắc Colibacillosis là 7,78-8,97% trong 3 năm và tỷ lệ chết là 2,04-2,52%.

Kết quả phân lập vi khuẩn từ phủ tạng ngan nghi mắc Colibacillosis cho thấy, tỷ lệ E.