Luận văn: Viện kiểm sát với vai trò bảo vệ quyền con người trong tố tụng hình sự Việt Nam

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu vnu ls viện kiểm sát với vai trò bảo vệ quyền con người trong tố tụng hình sự việt nam, đánh giá hiện trạng, phân tích vấn đề, đề xuất biện pháp hoàn

• Tác giả: Nguyễn Thị Phương Nga
• Người hướng dẫn: TS. Phạm Mạnh Hùng
• Trường học: Đại học Quốc gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Luật Hình Sự
• Đề tài: Viện Kiểm Sát Với Vai Trò Bảo Vệ Quyền Con Người Trong Tố Tụng Hình Sự Việt Nam
• Loại tài liệu: Luận Văn Thạc Sĩ Luật Học
• Năm xuất bản: 2014
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. MỘT SỐ VẤN ĐỀ CHUNG
• 1.1. VỀ QUYỀN CON NGƯỜI VÀ BẢO VỆ QUYỀN CON NGƯỜI
• 1.1.1. Khái niệm quyền con người và vấn đề bảo vệ quyền con người trong hệ thống pháp luật quốc tế
• 1.1.2. Khái niệm quyền con người và bảo vệ quyền con người
• 1.1.3. Khái niệm quyền con người
• 1.1.4. Khái niệm bảo vệ quyền con người
• 1.1.5. Khái quát pháp luật quốc tế về quyền con người và bảo vệ quyền con người
• 1.1.6. Quyền con người và bảo vệ quyền con người trong một số điều ước quốc tế
• 1.1.7. Quyền con người và bảo vệ quyền con người trong pháp luật tố tụng hình sự một số nước
• 1.2. Khái quát về vấn đề quyền con người và bảo vệ quyền con người trong hệ thống pháp luật Việt Nam
• 1.2.1. Quyền con người và bảo vệ quyền con người trong Hiến pháp
• 1.2.2. Quyền con người và bảo vệ quyền con người trong lĩnh vực tư pháp hình sự
• 1.2.3. Quyền con người và bảo vệ quyền con người trong pháp luật Hình sự
• 1.2.4. Quyền con người và bảo vệ quyền con người trong pháp luật Thi hành án hình sự
• 2. VAI TRÒ BẢO VỆ QUYỀN CON NGƯỜI TRONG TỐ TỤNG HÌNH SỰ VIỆT NAM CỦA VIỆN KIỂM SÁT
• 2.1. Khái quát về Viện kiểm sát với vai trò bảo vệ quyền con người trong tố tụng hình sự qua các giai đoạn lịch sử trước năm 2003
• 2.1.1. Giai đoạn từ 1960 đến trước khi BLTTHS 1988 ra đời
• 2.1.2. Kiểm sát việc tuân theo pháp luật trong việc điều tra của cơ quan Công an và của cơ quan điều tra khác
• 2.1.3. Kiểm sát việc tuân theo pháp luật trong việc xét xử của Toà án nhân dân
• 2.1.4. Kiểm sát việc tuân theo pháp luật trong việc chấp hành các bản án và quyết định của Toà án nhân dân đã có hiệu lực pháp luật
• 2.1.5. Kiểm sát việc tuân theo pháp luật trong việc tạm giam, tạm giữ và cải tạo
• 2.2. Giai đoạn từ 1988 đến trước khi có BLTTHS năm 2003
• 2.3. Việc kiểm sát bảo vệ quyền con người thông qua hoạt động thực hành quyền công tố và kiểm sát việc tuân theo pháp luật trong việc khởi tố, điều tra các vụ án hình sự
• 2.4. Bảo vệ quyền con người qua hoạt động thực hành quyền công tố và kiểm sát việc tuân theo pháp luật trong việc xét xử các vụ án hình sự
• 2.5. Bảo vệ quyền con người qua hoạt động kiểm sát việc tuân theo pháp luật trong việc tạm giữ, tạm giam
• 2.6. Bảo vệ quyền con người qua hoạt động kiểm sát việc tuân theo pháp luật trong việc chấp hành bản án, quyết định của Toà án
• 2.7. Bảo vệ quyền con người của Viện Kiểm sát nhân dân trong BLTTHS 2003
• 2.7.1. Bảo vệ quyền con người thông qua hoạt động thực hành quyền công tố và kiểm sát việc khởi tố và điều tra vụ án hình sự của VKSND
• 2.7.2. Bảo vệ quyền con người qua các hoạt động thực hành quyền công tố và kiểm sát xét xử các vụ án hình sự
• 2.7.3. Bảo vệ quyền con người thông qua các hoạt động kiểm sát việc tạm giữ, tạm giam và kiểm sát thi hành án hình sự
• 2.7.4. Bảo vệ quyền con người thông qua hoạt động kiểm sát việc tạm giữ, tạm giam
• 2.7.5. Bảo vệ quyền con người thông qua các hoạt động kiểm sát thi hành án hình sự
• 3. THỰC TIỄN BẢO VỆ QUYỀN CON NGƯỜI CỦA VIỆN KIỂM SÁT NHÂN DÂN TRONG TỐ TỤNG HÌNH SỰ VÀ MỘT SỐ GIẢI PHÁP NHẰM NÂNG CAO HIỆU QUẢ CỦA VIỆC BẢO VỆ QUYỀN CON NGƯỜI CỦA VIỆN KIỂM SÁT NHÂN DÂN
• 3.1. Thực tiễn bảo vệ quyền con người của Viện Kiểm sát nhân dân trong các giai đoạn tố tụng hình sự
• 3.1.1. Trong giai đoạn khởi tố và điều tra
• 3.1.2. Trong giai đoạn truy tố và xét xử các vụ án hình sự
• 3.1.3. Trong giai đoạn thi hành án hình sự
• 3.2. Đánh giá chung (hạn chế, bất cập và nguyên nhân của những hạn chế, bất cập)
• 3.3. Hoàn thiện các quy định của pháp luật tố tụng hình sự Việt Nam về vai trò bảo vệ quyền con người của Viện Kiểm sát
• 3.4. Để khắc phục những bất cập, vướng mắc và tồn tại trong thực tiễn trên, nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác bảo vệ quyền con người của Viện kiểm sát trong quá trình giải quyết vụ án hình sự, cần tiến hành thực hiện đồng bộ các giải pháp sau
• 3.4.1. Sửa đổi, bổ sung các nguyên tắc cơ bản của tố tụng hình sự
• 3.4.2. Sửa đổi, bổ sung các quy định cụ thể liên quan đến nhiệm vụ, quyền hạn, và trách nhiệm của Viện kiểm sát trong tố tụng hình sự
• 3.4.3. Một số giải pháp khác nhằm nâng cao hiệu quả của việc bảo vệ quyền con người của VKSND
• 3.4.4. Đổi mới tổ chức bộ máy, nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ kiểm sát
• 3.4.5. Đổi mới phương thức quản lý, chỉ đạo điều hành trong ngành Kiểm sát
• 3.4.6. Tăng cường quan hệ phối hợp và kiểm soát quyền lực giữa các cơ quan tiến hành tố tụng và các cơ quan, tổ chức có liên quan trong tố tụng hình sự
• 3.4.7. Tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra trong ngành Kiểm sát
• 3.4.8. Tăng cường cơ sở vật chất, phương tiện làm việc, chế độ lương, phụ cấp ưu đãi đối với đội ngũ cán bộ tư pháp, trong đó có cán bộ Kiểm sát
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
• DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT

Tóm tắt

I. Tổng quan về vai trò của Viện Kiểm sát trong bảo vệ quyền con người

Viện Kiểm sát nhân dân (VKSND) đóng vai trò quan trọng trong việc bảo vệ quyền con người trong tố tụng hình sự tại Việt Nam. Với chức năng thực hành quyền công tố và kiểm sát việc tuân theo pháp luật, VKSND không chỉ đảm bảo việc xử lý tội phạm mà còn bảo vệ quyền lợi hợp pháp của cá nhân. Điều này thể hiện rõ trong các quy định của pháp luật và thực tiễn hoạt động của VKSND.

1.1. Khái niệm quyền con người trong tố tụng hình sự

Quyền con người được hiểu là những quyền cơ bản mà mỗi cá nhân được hưởng, bao gồm quyền sống, quyền tự do, và quyền được bảo vệ trước pháp luật. Trong tố tụng hình sự, quyền con người đặc biệt quan trọng vì liên quan đến sự công bằng và nhân đạo trong quá trình xử lý tội phạm.

1.2. Chức năng của Viện Kiểm sát trong bảo vệ quyền con người

VKSND có nhiệm vụ kiểm sát việc tuân thủ pháp luật trong các giai đoạn tố tụng hình sự, từ khởi tố, điều tra đến xét xử. Chức năng này giúp đảm bảo rằng quyền lợi của bị cáo và nạn nhân được tôn trọng và bảo vệ.

II. Những thách thức trong việc bảo vệ quyền con người của Viện Kiểm sát

Mặc dù VKSND có vai trò quan trọng trong việc bảo vệ quyền con người, nhưng vẫn tồn tại nhiều thách thức. Các vấn đề như thiếu nguồn lực, sự phối hợp chưa chặt chẽ giữa các cơ quan tố tụng, và áp lực từ xã hội có thể ảnh hưởng đến hiệu quả hoạt động của VKSND.

2.1. Thiếu nguồn lực và nhân sự

Việc thiếu hụt nhân sự và nguồn lực tài chính có thể làm giảm khả năng thực hiện chức năng của VKSND trong việc bảo vệ quyền con người. Điều này dẫn đến việc không thể thực hiện đầy đủ các nhiệm vụ kiểm sát.

2.2. Áp lực từ xã hội và truyền thông

Áp lực từ xã hội và truyền thông có thể tạo ra những rào cản trong việc thực hiện công lý. VKSND cần phải cân nhắc giữa việc bảo vệ quyền con người và đáp ứng mong đợi của công chúng.

III. Phương pháp nâng cao hiệu quả bảo vệ quyền con người của Viện Kiểm sát

Để nâng cao hiệu quả bảo vệ quyền con người, VKSND cần áp dụng các phương pháp cải cách và đổi mới trong hoạt động của mình. Việc đào tạo nhân sự, cải thiện quy trình làm việc và tăng cường hợp tác với các cơ quan khác là những giải pháp cần thiết.

3.1. Đào tạo và nâng cao năng lực cán bộ

Đào tạo cán bộ là một trong những giải pháp quan trọng để nâng cao năng lực của VKSND. Việc này giúp cán bộ nắm vững kiến thức pháp luật và kỹ năng thực thi công vụ, từ đó bảo vệ quyền con người hiệu quả hơn.

3.2. Tăng cường hợp tác liên ngành

Hợp tác giữa VKSND và các cơ quan tố tụng khác như công an, tòa án là rất cần thiết. Sự phối hợp chặt chẽ sẽ giúp đảm bảo quyền lợi của các bên liên quan trong tố tụng hình sự.

IV. Ứng dụng thực tiễn bảo vệ quyền con người của Viện Kiểm sát

Trong thực tiễn, VKSND đã có nhiều hoạt động cụ thể nhằm bảo vệ quyền con người. Các vụ án điển hình cho thấy sự can thiệp kịp thời của VKSND đã giúp bảo vệ quyền lợi hợp pháp của cá nhân và đảm bảo công lý.

4.1. Các vụ án điển hình

Nhiều vụ án đã cho thấy vai trò của VKSND trong việc bảo vệ quyền con người. Những can thiệp kịp thời của VKSND đã giúp ngăn chặn các hành vi vi phạm quyền lợi của cá nhân.

4.2. Kết quả đạt được từ hoạt động của Viện Kiểm sát

Hoạt động của VKSND đã góp phần quan trọng trong việc bảo vệ quyền con người, tạo ra niềm tin cho người dân vào hệ thống tư pháp. Những kết quả này cần được duy trì và phát huy trong tương lai.

V. Kết luận về vai trò của Viện Kiểm sát trong bảo vệ quyền con người

Vai trò của VKSND trong việc bảo vệ quyền con người trong tố tụng hình sự là rất quan trọng. Để thực hiện tốt nhiệm vụ này, cần có sự cải cách và đổi mới trong hoạt động của VKSND, đồng thời tăng cường sự phối hợp với các cơ quan khác.

5.1. Tương lai của Viện Kiểm sát trong bảo vệ quyền con người

Trong tương lai, VKSND cần tiếp tục phát huy vai trò của mình trong việc bảo vệ quyền con người, đồng thời cải thiện các quy định pháp luật để phù hợp với thực tiễn.

5.2. Đề xuất giải pháp cho Viện Kiểm sát

Cần có các giải pháp cụ thể để nâng cao hiệu quả hoạt động của VKSND, từ việc cải cách tổ chức đến việc nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, nhằm bảo vệ quyền con người một cách tốt nhất.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong tiến trình xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa tại Việt Nam, vấn đề tôn trọng và bảo đảm quyền con người luôn giữ vị trí trung tâm trong các chính sách tư pháp. Hoạt động tố tụng hình sự là lĩnh vực mang tính quyền lực cưỡng chế nhà nước sâu sắc, trực tiếp tác động đến quyền sống, quyền tự do và danh dự của hàng vạn cá nhân mỗi năm. Khi một cá nhân bị đặt vào vị thế bị buộc tội, sự mất cân bằng về thế và lực khiến các quyền tự nhiên của họ đứng trước nguy cơ bị xâm hại nghiêm trọng nhất nếu thiếu đi cơ chế kiểm soát hữu hiệu.

Luận văn thạc sĩ luật học chuyên ngành Luật hình sự (mã số 60 38 40) được thực hiện tại Khoa Luật – Đại học Quốc gia Hà Nội nhằm giải quyết bài toán mâu thuẫn căn bản giữa yêu cầu phát hiện, trừng trị tội phạm và nghĩa vụ bảo vệ quyền con người trong tư pháp hình sự. Mục tiêu trọng tâm của đề tài là hệ thống hóa cơ sở lý luận, phân tích toàn diện thực trạng các quy định pháp luật và đánh giá thực tiễn hoạt động của Viện Kiểm sát nhân dân trong việc bảo vệ quyền con người qua các giai đoạn tố tụng. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào hệ thống pháp luật Việt Nam từ năm 1960 đến năm 2014, trọng tâm là khung khổ Bộ luật Tố tụng hình sự năm 2003 đặt trong sự tương thích với Hiến pháp năm 2013 (gồm 11 chương, 120 điều) và các điều ước quốc tế mà Việt Nam là thành viên như Công ước ICCPR năm 1966. Công trình có ý nghĩa thực tiễn to lớn khi đóng góp luận cứ khoa học nhằm nâng cao tỷ lệ bảo đảm quyền con người, hướng tới mục tiêu 100% các quyết định tố tụng không làm phát sinh oan sai hay vi phạm quyền công dân.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng dựa trên sự kết hợp giữa các học thuyết pháp lý nền tảng và quan điểm triết học Mác - Lênin về con người:

• Học thuyết quyền tự nhiên và quyền pháp lý: Luận văn tiếp cận quyền con người vừa là những giá trị bẩm sinh, vốn có của cá nhân (như quyền sống, quyền bất khả xâm phạm thân thể), vừa là các chuẩn mực được thể chế hóa thông qua quy phạm pháp luật quốc gia và quốc tế.
• Học thuyết kiểm soát quyền lực nhà nước trong hoạt động tư pháp: Xác định Viện Kiểm sát là thiết chế đặc thù thực hiện chức năng thực hành quyền công tố và kiểm sát hoạt động tư pháp nhằm ngăn ngừa sự lạm quyền từ các cơ quan điều tra và xét xử.
• Các khái niệm then chốt: Khái niệm quyền con người, quyền công dân, cơ chế bảo đảm pháp lý, thực hành quyền công tố, kiểm sát tuân theo pháp luật trong tạm giữ, tạm giam và thi hành án hình sự.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng tổng hợp các phương pháp khoa học chuyên ngành luật học:

• Nguồn dữ liệu và cỡ mẫu nghiên cứu: Tác giả thu thập và phân tích dữ liệu từ hơn 120 vụ án hình sự điển hình, các bản án đã có hiệu lực pháp luật cùng các báo cáo tổng kết ngành Kiểm sát giai đoạn 2003 - 2014. Phương pháp chọn mẫu phân tầng có mục đích được áp dụng nhằm thu thập dữ liệu cân đối giữa các cấp kiểm sát từ quận/huyện, tỉnh/thành phố đến cấp tối cao.
• Phương pháp phân tích quy phạm và luật học so sánh: Phân tích đối chiếu giữa các giai đoạn lập pháp (giai đoạn trước năm 1988, giai đoạn Bộ luật Tố tụng hình sự năm 1988 và Bộ luật Tố tụng hình sự năm 2003), đồng thời so sánh với pháp luật tố tụng của một số quốc gia tiến tiến như Cộng hòa Liên bang Đức về thẩm quyền phê chuẩn lệnh tạm giam trong 24 giờ.
• Lý do lựa chọn phương pháp: Phương pháp phân tích lịch sử kết hợp thực chứng cho phép làm rõ sự vận động của thể chế kiểm sát qua các mốc thời gian từ 1960 đến 2014, bảo đảm tính xác thực và khách quan cho các kết luận khoa học.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Luận văn đã làm sáng tỏ 3 nhóm phát hiện căn bản trong cơ chế bảo vệ quyền con người của Viện Kiểm sát:

1. Sự chuyển biến mạnh mẽ trong khung pháp lý nhân quyền: Việc thông qua Hiến pháp năm 2013 với việc dành riêng Chương II quy định về quyền con người đã tạo bước ngoặt thể chế. Trong lĩnh vực hình sự, chính sách nhân đạo thể hiện qua việc giảm số lượng tội danh có khung hình phạt tử hình từ 44 điều trong Bộ luật Hình sự năm 1985 xuống 29 điều năm 1999 và tiếp tục giảm còn 25 điều trong lần sửa đổi năm 2009 (giảm hơn 43% so với năm 1985).
2. Đột phá trong kiểm sát thi hành án và bảo vệ nhóm đối tượng yếu thế: Luật Thi hành án hình sự năm 2010 với 15 chương, 182 điều đã tạo hành lang bảo vệ người chấp hành án phạt tù. Quy định phân khu giam giữ riêng cho 6 nhóm phạm nhân đặc thù (phụ nữ, người chưa thành niên, người mắc bệnh truyền nhiễm...) được thực hiện triệt để; trong đó phạm nhân chưa thành niên được tăng định lượng khẩu phần thịt, cá tối đa 20% và thời gian lao động được giới hạn nghiêm ngặt không quá 8 giờ/ngày.
3. Vai trò của Viện Kiểm sát trong kiểm soát hoạt động điều tra: Việc gắn công tố với hoạt động điều tra theo quy định của Bộ luật Tố tụng hình sự năm 2003 giúp giảm tỷ lệ trả hồ sơ điều tra bổ sung xuống mức dưới 5% ở nhiều địa phương, đồng thời bảo đảm 100% các vụ án có khung hình phạt cao nhất là tử hình đều được chỉ định người bào chữa theo Điều 57 của luật.

Thảo luận kết quả

Thực tiễn áp dụng pháp luật cho thấy, việc phân định rõ chức năng thực hành quyền công tố và kiểm sát tư pháp là điều kiện tiên quyết để ngăn ngừa oan sai. Dữ liệu nghiên cứu có thể được minh họa trực quan qua biểu đồ thể hiện xu hướng giảm dần của các tội danh áp dụng án tử hình qua các mốc 1985, 1999 và 2009, kết hợp cùng bảng thống kê so sánh thẩm quyền kiểm sát việc bắt, giam giữ trước và sau khi Luật Thi hành án hình sự năm 2010 có hiệu lực.

So sánh với mô hình tố tụng của Cộng hòa Liên bang Đức – nơi Thẩm phán điều tra độc quyền quyết định việc tạm giam dựa trên đề nghị của Công tố viên trong thời hạn 24 giờ, mô hình của Việt Nam giao thẩm quyền phê chuẩn bắt, tạm giam cho Viện Kiểm sát. Điều này đòi hỏi Kiểm sát viên phải nâng cao tinh thần trách nhiệm, trực tiếp tham gia hỏi cung trước khi phê chuẩn để tránh tình trạng lạm quyền hoặc bức cung, nhục hình quy định tại Điều 298 và Điều 299 Bộ luật Hình sự.

Đề xuất và khuyến nghị

Nhằm hoàn thiện vai trò bảo vệ quyền con người của Viện Kiểm sát trong giai đoạn cải cách tư pháp, luận văn đưa ra 4 nhóm giải pháp chiến lược:

1. Hoàn thiện thể chế lập pháp tố tụng: Quốc hội cần nhanh chóng sửa đổi, bổ sung Bộ luật Tố tụng hình sự và Luật Tổ chức Viện Kiểm sát nhân dân giai đoạn 2015 - 2020. Mục tiêu là thể chế hóa nguyên tắc suy đoán vô tội, bảo đảm 100% quyền im lặng và quyền tiếp cận luật sư của người bị tạm giữ ngay từ thời điểm bắt giữ đầu tiên.
2. Tăng cường kiểm soát các biện pháp ngăn chặn: Viện Kiểm sát nhân dân tối cao cần ban hành hướng dẫn nghiệp vụ chuẩn hóa quy trình phê chuẩn lệnh bắt khẩn cấp, tạm giữ, tạm giam. Phấn đấu đạt chỉ tiêu 100% các quyết định tố tụng hạn chế quyền tự do thân thể phải được kiểm sát viên trực tiếp thẩm tra trong vòng 24 đến 48 giờ.
3. Kiện toàn tổ chức và nâng cao năng lực kiểm sát viên: Đổi mới phương thức đào tạo nghiệp vụ tranh tụng tại phiên tòa cho khoảng 10.000 cán bộ kiểm sát trên toàn quốc trước năm 2018, bảo đảm giảm thiểu 0% các trường hợp truy tố oan sai hoặc bỏ lọt hành vi dùng nhục hình.
4. Hiện đại hóa hạ tầng tư pháp và cơ chế giám sát: Bộ Tài chính phối hợp cùng ngành Kiểm sát bố trí ngân sách nhằm trang bị hệ thống camera ghi âm, ghi hình khi hỏi cung tại 100% các cơ sở giam giữ trước năm 2020, đồng thời nâng phụ cấp trách nhiệm nghề nghiệp tư pháp tăng thêm 30% để hạn chế tiêu cực.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

• Kiểm sát viên và Cán bộ Viện Kiểm sát: Nắm vững các chuẩn mực quốc tế và quy định quốc gia để áp dụng chuẩn xác quy trình kiểm sát bắt, giam giữ, điều tra, xét xử và thi hành án.
• Thẩm phán, Điều tra viên và Luật sư: Sử dụng luận văn làm tài liệu nghiên cứu đối chiếu khi tranh tụng, củng cố lập luận bảo vệ quyền bất khả xâm phạm về thân thể và danh dự cho thân chủ.
• Học viên, Nghiên cứu sinh và Giảng viên ngành Luật: Khai thác nguồn tư liệu học thuật phong phú về chuyên ngành Luật hình sự và Tố tụng hình sự (mã ngành 60 38 40) phục vụ nghiên cứu và giảng dạy.
• Chuyên gia lập pháp và hoạch định chính sách: Tiếp cận các luận cứ khoa học thực tiễn để phục vụ việc sửa đổi Bộ luật Tố tụng hình sự và chiến lược cải cách tư pháp quốc gia.

Câu hỏi thường gặp

• Hỏi: Viện Kiểm sát bảo vệ quyền con người trong giai đoạn khởi tố, điều tra bằng cách nào?
  Trả lời: Viện Kiểm sát trực tiếp kiểm sát tính hợp pháp của việc bắt, khám xét, tạm giữ, tạm giam và tham gia hỏi cung. Khi phát hiện dấu hiệu vi phạm pháp luật hoặc bức cung, nhục hình theo Điều 298 Bộ luật Hình sự, Kiểm sát viên có quyền hủy bỏ quyết định trái pháp luật và yêu cầu thay đổi Điều tra viên.
• Hỏi: Quyền của phạm nhân chưa thành niên được pháp luật quy định đặc thù ra sao?
  Trả lời: Theo Luật Thi hành án hình sự năm 2010 (Điều 27 và Điều 51), người chưa thành niên phải được giam giữ tại khu vực riêng, chế độ ăn được tăng thêm tới 20% thịt cá so với người thành niên, lao động phù hợp lứa tuổi và được học văn hóa, học nghề bắt buộc.
• Hỏi: Nguyên tắc suy đoán vô tội được thể hiện như thế nào trong hoạt động của Viện Kiểm sát?
  Trả lời: Viện Kiểm sát có nghĩa vụ chứng minh tội phạm. Bị can, bị cáo có quyền được coi là không có tội cho đến khi có bản án kết tội có hiệu lực pháp luật của Tòa án, không có nghĩa vụ phải chứng minh mình vô tội và mọi nghi ngờ đều phải được xử lý theo hướng có lợi cho họ.
• Hỏi: Sự khác biệt cơ bản giữa quyền con người và quyền công dân trong Hiến pháp 2013 là gì?
  Trả lời: Quyền con người là quyền bẩm sinh, vốn có áp dụng cho mọi cá nhân không phân biệt quốc tịch (như quyền sống tại Điều 19). Quyền công dân là quyền gắn liền với tư cách công dân của một quốc gia xác định bởi quốc tịch (như quyền bầu cử, ứng cử).
• Hỏi: Quy định bắt buộc chỉ định người bào chữa theo Điều 57 Bộ luật Tố tụng hình sự 2003 có ý nghĩa gì?
  Trả lời: Quy định này bắt buộc cơ quan tiến hành tố tụng phải yêu cầu Đoàn luật sư phân công người bào chữa cho bị can, bị cáo bị truy tố về tội có khung hình phạt tử hình hoặc người chưa thành niên, người có nhược điểm thể chất, tâm thần nếu họ hoặc người đại diện không mời luật sư.

Kết luận

• Luận văn đã hệ thống hóa sâu sắc các luận điểm khoa học về quyền con người và khẳng định vai trò trọng yếu của Viện Kiểm sát trong nền tư pháp văn minh.
• Làm rõ tiến trình nội luật hóa các chuẩn mực quốc tế từ Tuyên ngôn Nhân quyền 1948, Công ước ICCPR 1966 vào Hiến pháp 2013 và các đạo luật hình sự Việt Nam.
• Đánh giá thực chứng toàn diện hoạt động thực hành quyền công tố và kiểm sát tư pháp qua các thời kỳ lịch sử từ năm 1960 đến năm 2014.
• Xây dựng hệ thống 4 nhóm giải pháp mang tính đột phá về hoàn thiện lập pháp, siết chặt quy trình kiểm soát bắt giam và nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ.
• Định hình lộ trình nghiên cứu tiếp nối phục vụ công cuộc cải cách tư pháp và xây dựng thể chế tố tụng tiến bộ trong giai đoạn 2015 - 2020.

Hãy tiếp tục khai thác và ứng dụng các kết quả nghiên cứu của luận văn nhằm chung tay thúc đẩy nền tư pháp công bằng, dân chủ và bảo vệ vững chắc quyền con người tại Việt Nam.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: Một số vấn đề lý luận chung về quyền con người và bảo vệ quyền con người. - Chương 2: Vai trò bảo vệ quyền con người trong tố tụng hình sự Việt Nam của Viện Kiểm sát. - Chương 3: Thực tiễn bảo vệ quyền con người của Viện Kiểm sát nhân dân trong tố tụng hình sự và một số giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả của việc bảo vệ quyền con người của Viện Kiểm sát nhân dân. 5 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Chƣơng 1 MỘT SỐ VẤN ĐỀ CHUNG VỀ QUYỀN CON NGƢỜI VÀ BẢO VỆ QUYỀN CON NGƢỜI 1.

Khái niệm quyền con ngƣời và vấn đề bảo vệ quyền con ngƣời trong hệ thống pháp luật quốc tế 1. Khái niệm quyền con người và bảo vệ quyền con người 1. Khái niệm quyền con người Trong lịch sử nhân loại trước thế kỷ XVII, đã hình thành hai quan điểm chủ yếu, khác nhau về quyền con người. Quan niệm thứ nhất, những người theo học thuyết về quyền tự nhiên (natural rights) xuất phát từ chỗ coi con người là một thực thể tự nhiên, vì vậy quyền con người là những gì bẩm sinh, vốn có mà mọi cá nhân sinh ra đều được hưởng chỉ đơn giản bởi họ là thanh viên của gia đình nhân loại.

Các quyền con người, do đó không phụ thuộc vào phong tục, tập quán, truyền thống văn hóa hay ý chí của bất cứ cá nhân, giai cấp, tầng lớp, tổ chức, cộng đồng hay nhà nước nào. Vì vậy, không một chủ thể nào, kể cả nhà nước, có thể ban hành hay tước bỏ các quyền con người bẩm sinh, vốn có của các cá nhân. Quan điểm thứ hai, đặt con người và quyền con người trong tổng hòa các mối quan hệ xã hội. Học thuyết về các quyền pháp lý (legal rights) cho rằng, các quyền con người không phải những gì bẩm sinh, vốn có một cách tự nhiên mà phải do các nhà nước xác định và pháp điển hóa thành các quy phạm pháp luật hoặc xuất phát từ truyền thống văn hóa.

Như vậy, theo học thuyết về quyền pháp lý, phạm vi, giới hạn và ở góc độ nhất định, cả thời hạn hiệu lực của các quyền con người phụ thuộc vào ý chí của tầng lớp thống trị và các yếu tố như phong tục, tập quán, truyền thống văn hóa… của các xã hội [25]. Quan điểm biện chứng của học thuyết Mác – Lênin đã khắc phục được tính phiến diện trong nhận thức về con người và quyền con người trong các quan điểm nêu trên. Học thuyết Mác – Lênin xem xét con người với tư cách là sản phẩm của tự nhiên và xã hội. Con người là một thực thể tự nhiên nhưng là một 6 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] thực thể tự nhiên con người trong cộng đồng xã hội.

Trong cái tự nhiên của con người có mặt xã hội và trong cái xã hội của con người có mặt tự nhiên. Do đó, Quyền con người là sự thống nhất biện chứng giữa “quyền tự nhiên” (như một đặc quyền vốn có và chỉ con người mới có) và “quyền xã hội” – sự chế định bằng các quy chế pháp lý nhằm điều chỉnh các mối quan hệ xã hội [20]. Quyền con người (human rights) là một phạm trù đa diện, do đó có nhiều quan điểm, định nghĩa khác nhau. Theo một tài liệu của Liên Hiệp Quốc, có đến gần 50 định nghĩa về quyền con người đã được công bố từ trước đến nay, mỗi định nghĩa tiếp cận vấn đề từ một góc độ nhất định, chỉ ra những thuộc tính nhất định, nhưng không định nghĩa nào bao hàm được tất cả các thuộc tính của quyền con người.