Luận văn thạc sĩ về chế độ Tổng thống Hợp chúng quốc Hoa Kỳ: Sự hình thành và phát triển

Luận văn thạc sĩ luật học nghiên cứu vnu ls chế độ tổng thống hợp chủng quốc hoa kỳ sự hình thành và phát triển luận văn ths luật 6 01 01, khảo sát thực trạng, phân tích nguyên

• Tác giả: Nguyễn Tất Đạt
• Người hướng dẫn: Pgs. Nguyễn Đăng Dung
• Trường học: Đại học Quốc gia Hà Nội - Khoa Luật
• Chuyên ngành: Luật
• Đề tài: Chế Độ Tổng Thống Hợp Chúng Quốc Hoa Kỳ - Sự Hình Thành Và Phát Triển
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sỹ
• Năm xuất bản: 2004
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: SỰ HÌNH THÀNH CHẾ ĐỘ TỔNG THỐNG HỢP CHÚNG QUỐC HOA KỲ
• 1.1. SỰ HÌNH THÀNH MƯỜI BA BANG NGUYÊN KHAI ĐẦU TIÊN
• 1.2. NHU CẦU THÀNH LẬP CHẾ ĐỘ TỔNG THỐNG HỢP CHÚNG QUỐC HOA KỲ
• 1.3. Cách mạng Mỹ và sự ra đời của chế độ hợp bang
• 1.4. Những yếu kém của chế độ Hợp bang và nhu cầu thành lập Chế độ Tổng thống Hợp chúng quốc Hoa Kỳ
• 1.5. CHẾ ĐỘ TỔNG THỐNG HOA KỲ LÀ KẾT QUẢ CỦA SỰ THỎA HIỆP CÁC XU HƯỚNG CHÍNH TRỊ; TỔNG KẾT CÁC TƯ TƯỞNG CHÍNH TRỊ PHÁP LÝ VÀ KINH NGHIỆM VỀ XÂY DỰNG CHÍNH QUYỀN CỦA CÁC QUỐC GIA
• 1.5.1. Các xu hướng chính trị về xây dựng nhà nước
• 1.5.2. Tổng kết các tư tưởng chính trị pháp lý và kinh nghiệm về xây dựng chính quyền ở các quốc gia
• 2. CHƯƠNG 2: ĐẶC ĐIỂM CỦA CHẾ ĐỘ TỔNG THỐNG HỢP CHÚNG QUỐC HOA KỲ
• 2.1. TỔNG THỐNG HỢP CHÚNG QUỐC HOA KỲ CÓ VỊ TRÍ TRUNG TÂM TRONG BỘ MÁY NHÀ NƯỚC
• 2.2. TỔNG THỐNG DO DÂN BẦU VÀ KHÔNG CHỊU TRÁCH NHIỆM TRƯỚC QUỐC HỘI
• 2.3. CHẾ ĐỘ TỔNG THỐNG HOA KỲ ÁP DỤNG HỌC THUYẾT PHÂN QUYỀN VÀ NGUYÊN TẮC KIỀM CHẾ ĐỐI TRỌNG
• 2.3.1. Sự phân quyền
• 2.3.2. Kiềm chế đối trọng và liên hệ phối hợp
• 2.4. TƯ PHÁP TRONG CHẾ ĐỘ TỔNG THỐNG HOA KỲ ĐƯỢC CHÚ TRỌNG
• 3. CHƯƠNG 3: SỰ PHÁT TRIỂN CỦA CHẾ ĐỘ TỔNG THỐNG HỢP CHÚNG QUỐC HOA KỲ
• 3.1. SỰ PHÁT TRIỂN CỦA NGÀNH LẬP PHÁP
• 3.2. SỰ PHÁT TRIỂN CỦA NGÀNH HÀNH PHÁP
• 3.3. SỰ PHÁT TRIỂN CỦA NGÀNH TƯ PHÁP
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về chế độ Tổng thống Hợp chúng quốc Hoa Kỳ

Chế độ Tổng thống Hợp chúng quốc Hoa Kỳ là một trong những mô hình chính trị độc đáo nhất trong lịch sử. Được hình thành vào cuối thế kỷ 18, chế độ này không chỉ phản ánh những giá trị cốt lõi của tự do và dân chủ mà còn là kết quả của những thỏa hiệp chính trị phức tạp. Sự hình thành của chế độ này gắn liền với những biến động lịch sử lớn, đặc biệt là Cách mạng Mỹ. Chế độ Tổng thống không chỉ đơn thuần là một hình thức chính quyền mà còn là biểu tượng cho sự độc lập và tự chủ của một quốc gia mới.

1.1. Sự hình thành chế độ Tổng thống Hợp chúng quốc Hoa Kỳ

Chế độ Tổng thống Hợp chúng quốc Hoa Kỳ ra đời từ những nhu cầu cấp thiết của các bang nguyên khai. Sau khi giành được độc lập từ Anh, các bang cần một hệ thống chính trị mạnh mẽ để duy trì sự thống nhất và phát triển. Sự hình thành này không chỉ dựa trên các nguyên tắc dân chủ mà còn là kết quả của những thỏa hiệp giữa các bang về quyền lực và trách nhiệm.

1.2. Các yếu tố ảnh hưởng đến sự hình thành chế độ Tổng thống

Nhiều yếu tố đã ảnh hưởng đến sự hình thành chế độ Tổng thống Hợp chúng quốc Hoa Kỳ, bao gồm các tư tưởng chính trị từ châu Âu, kinh nghiệm từ các cuộc chiến tranh, và nhu cầu xây dựng một chính quyền mạnh mẽ. Những yếu tố này đã tạo ra một nền tảng vững chắc cho việc thiết lập một hệ thống chính trị độc lập và tự chủ.

II. Vấn đề và thách thức trong chế độ Tổng thống Hợp chúng quốc Hoa Kỳ

Mặc dù chế độ Tổng thống Hợp chúng quốc Hoa Kỳ đã đạt được nhiều thành tựu, nhưng cũng không thiếu những thách thức. Các vấn đề như sự phân quyền, mâu thuẫn giữa các bang, và sự can thiệp của các thế lực bên ngoài đã đặt ra nhiều thách thức cho hệ thống này. Việc duy trì sự cân bằng giữa quyền lực của Tổng thống và Quốc hội là một trong những vấn đề quan trọng nhất.

2.1. Sự phân quyền và mâu thuẫn giữa các bang

Sự phân quyền trong chế độ Tổng thống Hợp chúng quốc Hoa Kỳ là một trong những nguyên tắc cơ bản. Tuy nhiên, điều này cũng dẫn đến nhiều mâu thuẫn giữa các bang, đặc biệt là trong các vấn đề liên quan đến quyền lợi và trách nhiệm. Các bang thường có những quan điểm khác nhau về cách thức quản lý và phát triển, điều này tạo ra những thách thức lớn cho chính quyền liên bang.

2.2. Can thiệp từ các thế lực bên ngoài

Chế độ Tổng thống Hợp chúng quốc Hoa Kỳ cũng phải đối mặt với sự can thiệp từ các thế lực bên ngoài. Những áp lực từ các quốc gia khác, đặc biệt là trong bối cảnh toàn cầu hóa, đã đặt ra nhiều thách thức cho chính quyền. Việc duy trì độc lập và tự chủ trong bối cảnh này là một nhiệm vụ không hề đơn giản.

III. Phương pháp và giải pháp chính trong chế độ Tổng thống Hợp chúng quốc Hoa Kỳ

Để giải quyết các vấn đề và thách thức, chế độ Tổng thống Hợp chúng quốc Hoa Kỳ đã áp dụng nhiều phương pháp và giải pháp khác nhau. Việc xây dựng một hệ thống pháp luật chặt chẽ, cùng với các cơ chế kiểm soát và cân bằng quyền lực, đã giúp duy trì sự ổn định cho chính quyền.

3.1. Xây dựng hệ thống pháp luật chặt chẽ

Hệ thống pháp luật của Hợp chúng quốc Hoa Kỳ được xây dựng dựa trên các nguyên tắc dân chủ và công bằng. Việc thiết lập các quy định rõ ràng về quyền lực và trách nhiệm của các cơ quan nhà nước đã giúp duy trì sự ổn định và phát triển cho chế độ này.

3.2. Cơ chế kiểm soát và cân bằng quyền lực

Cơ chế kiểm soát và cân bằng quyền lực giữa các nhánh của chính quyền là một trong những điểm mạnh của chế độ Tổng thống Hợp chúng quốc Hoa Kỳ. Điều này không chỉ giúp ngăn chặn sự lạm dụng quyền lực mà còn đảm bảo rằng mọi quyết định đều được xem xét và thảo luận kỹ lưỡng.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu về chế độ Tổng thống Hợp chúng quốc Hoa Kỳ

Chế độ Tổng thống Hợp chúng quốc Hoa Kỳ đã mang lại nhiều bài học quý giá cho các quốc gia khác trong việc xây dựng chính quyền. Những kinh nghiệm từ việc thiết lập và duy trì chế độ này có thể được áp dụng vào nhiều bối cảnh khác nhau, đặc biệt là trong việc xây dựng nhà nước pháp quyền.

4.1. Bài học từ chế độ Tổng thống Hợp chúng quốc Hoa Kỳ

Các quốc gia đang trong quá trình xây dựng chính quyền có thể học hỏi từ những kinh nghiệm của Hợp chúng quốc Hoa Kỳ. Việc thiết lập một hệ thống pháp luật rõ ràng và cơ chế kiểm soát quyền lực là rất quan trọng để đảm bảo sự ổn định và phát triển.

4.2. Ứng dụng vào bối cảnh Việt Nam

Việt Nam có thể vận dụng một số kinh nghiệm từ chế độ Tổng thống Hợp chúng quốc Hoa Kỳ để xây dựng một nhà nước pháp quyền hiệu quả. Việc học hỏi và áp dụng những nguyên tắc dân chủ và công bằng sẽ giúp cải thiện hệ thống chính trị và pháp luật tại Việt Nam.

V. Kết luận và tương lai của chế độ Tổng thống Hợp chúng quốc Hoa Kỳ

Chế độ Tổng thống Hợp chúng quốc Hoa Kỳ đã trải qua nhiều thăng trầm trong suốt lịch sử. Tuy nhiên, với những nguyên tắc cơ bản về dân chủ và tự do, chế độ này vẫn tiếp tục phát triển và thích ứng với những thay đổi của thời đại. Tương lai của chế độ này sẽ phụ thuộc vào khả năng duy trì sự cân bằng quyền lực và đáp ứng nhu cầu của người dân.

5.1. Tương lai của chế độ Tổng thống Hợp chúng quốc Hoa Kỳ

Tương lai của chế độ Tổng thống Hợp chúng quốc Hoa Kỳ sẽ phụ thuộc vào khả năng của chính quyền trong việc duy trì sự ổn định và phát triển. Việc đáp ứng nhu cầu của người dân và thích ứng với những thay đổi của xã hội là rất quan trọng.

5.2. Những thách thức trong tương lai

Chế độ Tổng thống Hợp chúng quốc Hoa Kỳ sẽ phải đối mặt với nhiều thách thức trong tương lai, bao gồm sự phân hóa xã hội, áp lực từ các thế lực bên ngoài, và nhu cầu cải cách chính trị. Việc giải quyết những thách thức này sẽ quyết định sự tồn tại và phát triển của chế độ này.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1 SỰ HÌNH THÀNH CHẾ ĐỘ TỔNG THỐNG HỢP CHÚNG QUỐC HOA KỲ 1. SỰ HÌNH THÀNH MƯỜI BA BANG NGUYÊN KHAI ĐẦU TIÊN Sau khi nhà hàng hải Côlông (1450-1506) tìm ra châu Mỹ năm 1492, các nước Tây Ban Nha, Anh, Pháp, Hà Lan liên tục gửi các đoàn thám hiểm và tiến hành những cuộc khai thác tài nguyên, buôn bán, và đưa người đến khai phá và định cư ở vùng đất mới Tân thế giới này. Trong số các nước trên, Anh quốc có thể với vị trí địa lý hoàn toàn bao bọc bởi biển cả nên buộc họ phải phát triển đội tàu thủy và hàng hải vì vậy họ đã có những hạm đội khá mạnh. Cộng vào đó, Anh quốc có thể chế chính trị pháp lý tiến bộ hơn các nước khác nên Anh quốc hùng mạnh hơn và có dã tâm chiếm vùng Tân thế giới làm thuộc địa.

Chính vì vậy mà vùng đất mới châu Mỹ đã xuất hiện các thuộc địa Anh và chịu ảnh hưởng bởi Vua Anh cũng như các định chế pháp lý của ông ta. Lịch sử còn ghi lại sự kiện sau khi Vua Jacques đệ nhất kế vị nữ hoàng Elizabeth năm 1603, thì đến năm 1606 ông ta ban Ân chiếu cho công ty Virginia (còn có tên gọi khác là công ty London) [29, tr. 19] được phép xây dựng các khu định cư ở mép bờ Đại Tây Dương thuộc châu Mỹ. Vùng đất định cư ấy được đặt tên là Virginia và sau này trở thành bang đầu tiên trong số mười ba bang nguyên khai để hợp thành quốc gia mới với tên gọi là Hợp chúng quốc Hoa Kỳ.

Khi vua Jacques đệ nhất ban chiếu ngoài việc cho phép công ty Virginia, xây dựng các khu định cư, buôn bán, chuyển các cư dân từ châu Âu sang còn cho phép các cư dân mới định cư vốn là các cư dân Anh quốc được hưởng các quy chế pháp lý tương tự như khi họ còn ở Anh quốc: "Ân chiếu khẳng định rằng, tất cả các di dân đều được hưởng mọi quyền tự do vốn là của họ khi họ còn ở chính quốc 6 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] như thể họ sinh ra và cư ngụ trong nước Anh, nghĩa là họ phải được bảo vệ của bản Đại hiến Chương và Thông luật" [15, tr. 27] (Đại hiến chương là văn bản có 63 điều, là bản giao kèo giữa nhà vua và thần dân gồm quý tộc, thị dân, nông dân, nhằm hạn chế sự độc đoán của nhà vua, xác nhận quyền tự trị của các thành phố và quyền tự do đi lại buôn bán, được ký dưới thời vua Giôn năm 1215 [55, tr. Còn Thông luật là luật pháp phát sinh từ những phán quyết của tòa án gọi là phán quyết tư pháp để phân biệt với luật pháp do quốc hội làm ra và ban hành [35, tr. Việc vua Anh ban Ân chiếu cho công ty Virginia kèm theo các định chế pháp lý mà cư dân ở vùng đất mới này được hưởng là nhằm các mục đích: Khẳng định vai trò của vua Anh với thuộc địa mới, duy trì pháp luật của Anh quốc với các cư dân, động viên các cư dân vượt qua những khó khăn thách thức mà bất cứ cuộc khai phá các vùng đất mới nào cũng gặp phải.

Nhưng có điều mà vua Anh không ngờ tới, đó là những định chế pháp lý của Anh quốc đã được người định cư vận dụng và rút kinh nghiệm, để cùng với tư tưởng tìm kiếm tự do đã tạo tiền đề cho những người dân định cư lập ra những định chế pháp lý để hạn chế quyền lực của Mẫu quốc, cũng như tìm kiếm cho mình một mô hình chính quyền giống vua Anh nhưng cũng khác vua Anh: Vào ngày 30 tháng 7 năm 1619 hội nghị đầu tiên các đại biểu người Anh tại châu Mỹ được tổ chức tại nhà thờ của Jamestown (Jamestown là thành phố đầu tiên được người định cư thành lập tại thuộc địa năm 1607). Ngoài vị thống đốc và sáu cố vấn của ông, cơ quan lập pháp này gồm hai hai nhà tư sản. Jamestown bầu ra hai đại biểu và mỗi đồn điền trong số mười đồn điền bắt đầu mọc lên xung quanh Jamestown bầu ra hai đại biểu. Được gọi với cái tên là viện các nhà tư sản, viện lập pháp này chính là mầm mống của ngành lập pháp tương lai của Virginia [15, tr.

7 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Thực tế, trong hội nghị lập hiến 1787, bản kế hoạch của bang Virginia đệ trình về xây dựng mô hình nhà nước Liên bang là nền tảng cho hội nghị này thảo luận và khi Hợp chúng quốc Hoa Kỳ ra đời, chính bang Virginia đã cung cấp ba Tổng thống nổi tiếng là Thomas Jefferson (1743-1826), James Madison (1751-1826), James Monroe(1758-1834) và được gọi là" triều đại Virginia" [24, tr. Sự kiện người định cư đến Virginia năm 1606 và nhất là sau khi xây dựng thành phố Jamestown năm 1607 về sau được coi là lịch sử bắt đầu của nước Mỹ: "Lịch sử nước Mỹ bắt đầu từ năm 1607, khi nước Anh thành lập thành phố Jamestown, quản lý thuộc địa bằng luật pháp, bầu chính phủ, thống đốc chịu trách nhiệm trước Nữ hoàng" [25, tr. Tiếp sau Virginia, lần lượt mười hai vùng đất mới suốt dọc ven Đại Tây Dương đã dần trở thành thuộc địa của Anh quốc. Có nơi được thành lập do vua Anh ban Ân chiếu, có nơi do vua Anh công nhận sự hiện hữu của thuộc địa, có nơi do Anh chiếm của Hà Lan, Pháp hay Tây Ban Nha.

Đó là: Tên bang Năm thành lập Virginia 1624 Massachussettes 1691 Rhode Island 1644 New Hampshire 1670 Connecticut 1662 New Jersey 1664 New York 1674 Pennsyvania 1682 Delawre (ghi chú: New Jersey, Delawre chiếm của Hà Lan) 1702 Bắc Carolina 1729 Nam Carolina 1729 Maryland 1729 8 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Georgia 1732 Nguồn: [15]. Như vậy, sau hơn một trăm năm từ 1607 đến 1732, mặc dù Anh quốc đến sau Tây Ban Nha và một số nước khác, nhưng đã xác lập được mười ba thuộc địa trên vùng đất châu Mỹ: "Như thế Pháp không còn mẩu đất nào trên lục địa Bắc Mỹ, một nước Anh thắng trận và mạnh với một nước Tây Ban Nha rất yếu" [15, tr. Mười ba bang nguyên khai này là tiền đề vật chất tự nhiên cần thiết để hình thành quốc gia Hoa Kỳ sau này. Về cư dân mười ba thuộc địa của Vương quốc Anh Trước tiên, do người châu Âu tìm ra châu Mỹ do đó người đến định cư ở các thuộc địa này là người châu Âu.

Người đến định cư ở đây rất đa dạng có người Tây Ban Nha, người Hà Lan, Pháp, Bồ Đào Nha, Thụy Điển, Đức, Ý… Nhưng người Anh là đông đảo nhất: "Phần lớn dân định cư tới Mỹ vào thế Kỷ XVII là người Anh, nhưng cũng có cả người Hà Lan, Thụy Điển và Đức, một số tín đồ Tin lành Pháp, và các nhóm rải rác người Tây Ban Nha, Bồ Đào Nha, Ý" [29, tr. Điều đó cũng là dễ hiểu vì các thuộc địa là của Anh nên người Anh đến đây là thuận lợi nhất và có nhiều giao lưu nhất. Cũng trong thời gian này do vẫn còn duy trì chế độ nô lệ, vì vậy số người định cư còn bao gồm cả số lượng nhân công nô lệ được mang từ châu Phi đến. Nghiên cứu đặc điểm này giúp chúng ta giải thích vì sao các định chế chính trị pháp lý của Nhà nước Hoa Kỳ lại có những nét giống với Anh quốc cũng như giúp chúng ta hiểu thêm về cuộc đấu tranh để xây dựng chính quyền liên bang giữa các bang có chế độ nô lệ và các bang không có chế độ nô lệ.

Chúng ta cùng xem xét bảng thống kê sau: Số người di cư đến vùng thuộc địa Anh ở châu Mỹ đến năm 1780 (Nghìn người) Nhập cư trước Nhập cư từ năm Tổng số 9 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] năm 1700 1700 - 1780 Từ châu Âu 395 438 833 Từ châu Phi 344 1.647 Tổng số 739 1741 2480 Nguồn: [16]. Qua bảng thống kê trên chúng ta có một số nhận xét sau đây: - Thời kỳ này người định cư chỉ gồm người châu Âu và người nô lệ châu Phi, chưa có người châu Á và châu Úc vì vậy các yếu tố chính trị pháp lý văn hóa chịu ảnh của châu Âu là chủ yếu; - Người định cư lúc đầu không nhiều và tăng dần cho nên để hình thành cộng đồng người Mỹ mất trên một trăm năm; - Số người là nô lệ châu Phi tăng nhanh chóng, điều đó chứng tỏ chế độ nô lệ ở châu Mỹ và châu Phi vẫn tồn tại và đây là một trong những lý do tạo nên cuộc nội chiến 1861-1865 sau này. Về lý do và động cơ của những người nhập cư? Tại sao họ lại từ bỏ quê hương, Tổ quốc vượt đại dương với nhiều hiểm nguy để đến những vùng đất hoàn toàn xa lạ, hoang dại, và nhiều rủi ro? Có thể đối với riêng từng cá nhân thì sẽ có rất nhiều lý do khác nhau, nhưng có thể khái quát những động cơ và lý do để những người định cư tại Mỹ thời kỳ đầu là: - Những cuộc chiến tranh, những cuộc cách mạng, đã tạo ra làn sóng người phải bỏ quê hương, bỏ nhà cửa để chạy lánh nạn: "Sau năm 1680, nước Anh không còn là nguồn cung cấp chính của dòng người nhập cư. Hàng nghìn người di tản đã rời lục địa châu Âu để lánh nạn chiến tranh.

Nhiều người rời quê cha đất tổ của họ để thoát cảnh nghèo đói do sự đàn áp của chính phủ cùng nạn chiếm đất vắng mặt gây ra" [29, tr. - Do đói kém, thất nghiệp, nợ nần, phải từ bỏ quê hương, tổ quốc tìm kế mưu sinh 10 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] - Do bị đàn áp tôn giáo, truy bức chính trị, áp chế tư tưởng, chán ghét nền cai trị độc tài của vua chúa và trật tự phong kiến, muốn chạy khỏi châu Âu để tìm tự do, mong muốn được hành đạo và truyền đạo, mong muốn được thể hiện các ý tưởng chính trị vì một xã hội mới công bằng tốt đẹp hơn. Từ những động cơ trên, cộng với sự tôi luyện qua thử thách trên những chuyến vượt Đại Dương bão tố, thử thách trong những cuộc chiến với người da đỏ, thử thách trong cuộc khai phá vùng đất hoang dại đã tạo cho những người định cư những tính cách chung. Đó là tinh thần lạc quan,năng động, ý chí tự lập vươn lên, và sự khát khao tự do, công bằng, sự mong muốn thiết lập một xã hội mới an ninh và thịnh vượng: Hầu hết người dân Mỹ cho rằng thời kỳ di cư là giai đoạn anh hùng.