®¹i häc quèc gia hµ néi Tr-êng ®¹i häc khoa häc x· héi vµ nh©n v¨n D-¬ng thÞ kim d- LuËn v¨n th¹c sÜ YÕu tè tù vÊn trong di c¶o th¬ chÕ lan viªn Chuyªn ngµnh: v¨n häc viÖt nam M· sè: 60.34 Gi¸o viªn h-íng dÉn: pgs.ts l-u kh¸nh th¬ Hµ néi, 2010 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com ®¹i häc quèc gia hµ néi Tr-êng ®¹i häc khoa häc x· héi vµ nh©n v¨n D-¬ng thÞ kim d- LuËn v¨n th¹c sÜ YÕu tè tù vÊn trong di c¶o th¬ chÕ lan viªn Chuyªn ngµnh: v¨n häc viÖt nam M· sè: 60.34 Hµ néi, 2010 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Môc lôc Trang PhÇn më ®Çu 1. Môc ®Ých vµ ®èi t-îng nghiªn cøu. Ph-¬ng ph¸p nghiªn cøu. Bè côc cña luËn v¨n.
12 PhÇn NéI DUNG Ch-¬ng 1: Nh÷ng chÆng ®-êng th¬ ChÕ Lan Viªn 1. Th¬ ChÕ Lan Viªn tõ tr-íc c¸ch m¹ng Th¸ng T¸m 1945. Th¬ ChÕ Lan Viªn tõ 1945 ®Õn 1975. Th¬ ChÕ Lan Viªn tõ 1975 ®Õn 1986.
Th¬ ChÕ Lan Viªn tõ 1986 ®Õn 1996. YÕu tè tù vÊn - nguån c¶m høng chÝnh trong Di c¶o th¬ ChÕ Lan Viªn 2. Sù thÓ hiÖn cña yÕu tè tù vÊn trong Di c¶o th¬ ChÕ Lan Viªn. Tù vÊn lµ s¶n phÈm cña qu¸ tr×nh nhËn thøc vÒ cuéc sèng.
NhËn thøc vÒ tÝnh phøc t¹p cña con ng-êi. Tõ nhËn thøc vÒ qu¸ khø, hiÖn t¹i ®Õn nhËn thøc vÒ x· héi, cuéc sèng. Nhu cÇu ®-îc sèng trung thùc víi b¶n th©n m×nh. Nh÷ng suy nghÜ vÒ nhµ th¬ vµ nghÒ th¬.
60 1 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Suy nghÜ nhµ th¬. Suy nghÜ vÒ nghÒ th¬. Suy nghÜ vÒ nhµ th¬.
Mét sè ®Æc ®iÓm nghÖ thuËt Trong Di c¶o th¬ ChÕ Lan Viªn 3. 105 tµi liÖu tham kh¶o. 107 2 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com PhÇn më ®Çu 1. LÝ do chän ®Ò tµi ChÕ Lan Viªn lµ mét t¸c gia lín cña v¨n häc ViÖt Nam hiÖn ®¹i.
Cuéc ®êi ho¹t ®éng nghÖ thuËt cña «ng bao trïm lªn thÕ kØ XX vµ ®Ó l¹i dÊu Ên ®Ëm nÐt trong lÞch sö v¨n häc n-íc ta. ChÕ Lan Viªn ®· ®Ó l¹i mét di s¶n kh¸ ®å sé: lµm th¬, viÕt v¨n, viÕt tiÓu luËn phª b×nh. ¤ng ®· chiÕm lÜnh ®-îc nhiÒu ®Ønh cao nghÖ thuËt ë nh÷ng giai ®o¹n kh¸c nhau: giai ®o¹n Th¬ Míi víi §iªu tµn; hßa b×nh víi ¸nh s¸ng vµ phï sa; thêi chèng Mü cøu n-íc víi Hoa ngµy th-êng, chim b¸o b·o; Nh÷ng bµi th¬ ®¸nh giÆc; giai ®o¹n ®æi míi víi Di c¶o th¬. HiÖn «ng ®Ó l¹i 15 tËp th¬ (kÓ c¶ Di c¶o th¬ ChÕ Lan Viªn 3 tËp), 7 t¸c phÈm v¨n xu«i, 8 tËp tiÓu luËn phª b×nh.
Nghiªn cøu s©u vÒ ChÕ Lan Viªn lµ mét c¸ch gióp ta hiÓu thªm vÒ nÒn v¨n häc ViÖt Nam hiÖn ®¹i. ChÕ Lan Viªn là nhà thơ song hành cùng thời đại. ¤ng ®· cïng d©n téc ®i qua nh÷ng b-íc th¨ng trÇm cña lÞch sö. T×nh c¶m yªu ghÐt trong th¬ «ng còng lµ chuÈn mùc yªu ghÐt cña ®Êt n-íc.
LÏ sèng chÕt trong th¬ «ng còng tiªu biÓu cho lÏ sèng chÕt cña nh÷ng con ng-êi biÕt sèng chÕt cho nh÷ng ®iÒu thiªng liªng cao c¶ nh-ng còng thËt ®¸ng tù hµo: sèng chÕt v× tæ quèc th©n yªu. Nãi c¸ch kh¸c, th¬ «ng ®· ®i vµo m¹ch chÝnh cña ®êi sèng tinh thÇn d©n téc vµ thêi ®¹i. T¸c phÈm cña ChÕ Lan Viªn, ®Æc biÖt lµ th¬ «ng ®-îc gi¶ng d¹y, häc tËp ë nhiÒu cÊp häc kh¸c nhau. B¶n th©n ng-êi viÕt, víi c-¬ng vÞ lµ mét gi¸o viªn, ®i s©u nghiªn cøu th¬ ChÕ Lan Viªn sÏ gióp cho viÖc häc tËp- gi¶ng d¹y t¸c phÈm cña «ng cã hiÖu qu¶ h¬n.
Trong c¸c bµi th¬, ®Æc biÖt lµ trong phÇn Di c¶o th¬, ChÕ Lan Viªn ®· thÓ hiÖn tµi n¨ng th¬ ca cña m×nh trong viÖc bµn luËn vÒ v¨n ch-¬ng, vÒ thÕ sù, vÒ b¶n th©n. Nhµ phª b×nh Hoµi Thanh ®· ®óng khi tiªn ®o¸n r»ng c¸i th¸p Chµm ChÕ Lan Viªn ®øng sõng s÷ng gi÷a ®ång b»ng th¬ ch¾c ch¾n, lÎ 3 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com loi, bÝ mËt. N¨m m-¬i n¨m sau nã vÉn cßn ®Çy bÝ Èn. §i tõ th¸p Chµm ®Õn th¸p Bay-on lµ mét chÆng ®-êng dµi, nh-ng suèt chÆng ®-êng Êy, ChÕ Lan Viªn vÉn kh«ng ngõng t×m tßi ®æi míi.
V× thÕ mµ khi ®· thµnh ng-êi thiªn cæ råi, «ng vÉn cßn lµm cho ng-êi ta ph¶i bµng hoµng kinh ng¹c vÒ nh÷ng t©m sù cßn giÊu kÝn cña m×nh. Nghiªn cøu Di c¶o th¬ còng lµ mét c¸ch ®Ó chóng ta hoµn thiÖn bøc ch©n dung vÒ mét nhµ th¬ lín, mét nhµ phª b×nh v¨n häc tµi n¨ng, tõ ®ã thÊy râ quan ®iÓm nghÖ thuËt vµ nh÷ng ®ãng gãp to lín cña «ng cho nÒn v¨n häc d©n téc. Chóng t«i ®Æc biÖt yªu thÝch th¬ ChÕ Lan Viªn v× nã rÊt ®éc ®¸o, míi l¹ c¶ vÒ néi dung lÉn h×nh thøc thÓ hiÖn. §Æc biÖt, th¬ «ng cã tÝnh chÊt trÝ tuÖ, triÕt lÝ s©u s¾c.
Cuèi ®êi, nh÷ng s¸ng t¸c cña «ng l¹i cµng lµm cho b¹n ®äc bµng hoµng, ngì ngµng tr-íc mét hån th¬ lu«n tr¨n trë vÒ lÏ sèng chÕt, vÒ th¬, vÒ cuéc ®êi vµ vÒ chÝnh b¶n th©n m×nh. §äc xong nh÷ng vÇn th¬ Êy, trong lßng ta bçng n¶y sinh biÕt bao ngÉm suy vÒ lÏ ®êi, vÒ con ng-êi. ®Ó thªm tr©n träng vµ n©ng niu nh÷ng giê phót mµ ta cßn ®-îc tån t¹i trªn câi trÇn thÕ k× diÖu mµ còng rÊt mùc gÇn gòi, quen thuéc. LÞch sö vÊn ®Ò ChÕ Lan Viªn lµ mét g-¬ng mÆt ®éc ®¸o trong lÞch sö v¨n häc ViÖt Nam hiÖn ®¹i.
Tõ quyÓn §iªu tµn ®ét ngét xuÊt hiÖn gi÷a lµng th¬ nh- mét niÒm kinh dÞ n¨m 1937 ®Õn Di c¶o th¬ ChÕ Lan Viªn, tËp 3 n¨m 1996, «ng ®· ®Ó l¹i mét di s¶n v¨n häc ®å sé. Th¬ ChÕ Lan Viªn còng ®· trë thµnh mét hiÖn t-îng thu hót sù quan t©m nghiªn cøu cña nhiÒu c©y bót, nhiÒu nhµ lÝ luËn phª b×nh.1: Tr-íc n¨m 1945 Thêi k× nµy, nh÷ng bµi viÕt ®Çu tiªn vÒ ChÕ Lan Viªn lµ cña t¸c gi¶ NguyÔn Vü. ¤ng ®· cã bµi giíi thiÖu vÒ ChÕ Lan Viªn n¨m 1936, giíi thiÖu vÒ tËp §iªu tµn n¨m 1937. Nh- chÝnh NguyÔn Vü ®· viÕt: Tõ buæi ®ã (1936) ®Õn nay, t«i kh«ng cã dÞp nµo gÆp l¹i ChÕ Lan Viªn.
VÒ Hµ Néi, t«i cã viÕt 4 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com mét bµi dµi giíi thiÖu ChÕ Lan Viªn, cã lÏ lµ bµi ®Çu tiªn nãi ®Õn ChÕ Lan Viªn trong v¨n häc sö. Sau ®ã lµ Kh¸i H-ng ca ngîi tËp §iªu tµn trªn t¹p chÝ Ngµy nay. §Æc biÖt lµ bµi viÕt cña Hoµi Thanh vµ Hoµi Ch©n trong Thi nh©n ViÖt Nam (1941) ®· sím kh¼ng ®Þnh tÇm vãc cña nhµ thi sÜ thµnh danh tõ khi míi 16, 17 tuæi : Con ng-êi nµy qu¶ lµ con ng-êi cña Trêi §Êt, cña bèn ph-¬ng, kh«ng thÓ lÊy kÝch tÊc th-êng mµ hßng ®o ®-îc. [54,202] NguyÔn Vü còng cho r»ng: Th¬ ChÕ Lan Viªn ®éc ®¸o, nhiÒu bµi c¶m ®éng.
TËp §iªu tµn cña anh cßn ®Ó l¹i mét chiÕc bãng trong v¨n häc sö ViÖt Nam, gièng nh- nh÷ng th¸p Chµm trªn ®Êt n-íc §å Bµn, cßn v¨ng v¼ng tiÕng nøc në ngh×n thu chiªm n÷ hËn. [29,27] Cã thÓ thÊy, tr-íc c¸ch m¹ng th¸ng T¸m, bÕ t¾c vÒ t- t-ëng vµ nghÖ thuËt, ChÕ Lan Viªn chÞu nhiÒu ¶nh h-ëng cña triÕt häc duy t©m siªu h×nh vµ c¸c t«n gi¸o. Nh- «ng nãi trong mét bµi tr¶ lêi pháng vÊn cña mét ng-êi b¹n §øc: Tr-íc gi¶i phãng 1945, quan träng nhÊt víi t«i lµ c¸c vÊn ®Ò siªu h×nh. LÇn l-ît yªu Kinh Th¸nh, råi PhËt.
Nh-ng kh«ng t×m ra lèi tho¸t. [3,17] Vµ §iªu tµn chÝnh lµ sù cô thÓ hãa c¸i ¶nh h-ëng cña duy t©m siªu h×nh vµo trong th¬ ChÕ Lan Viªn. Ngoµi ra, giai ®o¹n nµy cßn ph¶i kÓ ®Õn tËp v¨n xu«i Vµng sao cïng mét sè bµi viÕt ch-a in thµnh tËp. Nh×n chung, ngay tõ tËp th¬ ®Çu tay, ChÕ Lan Viªn ®½ chøng tá m×nh cã søc thu hót lín víi b¹n ®äc vµ giíi phª b×nh.
TÊt c¶ ®Òu c«ng nhËn §iªu tµn lµ mét t¸c phÈm k× l¹. Bëi nã viÕt vÒ mét thÕ giíi l¹ k×: thÕ giíi cña câi ©m, mét câi rïng rîn víi ®Çu l©u, ma quû, thÕ giíi cña m¸u x-¬ng, cña mét nghÜa ®Þa hoang tµn, cña bãng tèi, hÇm mé, m¸u huyÕt. Tõ sau n¨m 1945 ®Õn nay Sau c¸ch m¹ng, vÉn cßn cã nh÷ng bµi phª b×nh vÒ tËp th¬ ®Çu tay cña ChÕ Lan Viªn. C¸c c«ng tr×nh nghiªn cøu cña c¸c t¸c gi¶ phÝa Nam ®Òu thèng nhÊt ®Ò cao §iªu tµn, coi ®©y lµ thµnh tùu ®¸ng kÓ.
Uyªn Thao ca ngîi ChÕ Lan Viªn lµ mét thÇn ®ång th¬ k× dÞ. NguyÔn TÊn Long còng ®· chØ ra 5 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com ChÕ Lan Viªn lµ thi sÜ cã chiÒu h-íng th¬ kh¸c l¹ nhÊt trªn thi ®µn ViÖt Nam. Cã lÏ m·i m·i xa l¾m vÒ sau nµy còng kh«ng cã ai t¹o ®-îc phong c¸ch kh¸c l¹ nh- «ng. ThËm chÝ, cã mét sè ng-êi ®Ò cao hÕt lêi tËp §iªu tµn ®Ó chª bai th¬ ChÕ Lan Viªn giai ®o¹n sau nµy lµ kÐm cái.
Thùc chÊt ë ®©y, hä nh»m vµo chÝnh trÞ, nh»m xuyªn t¹c, phª ph¸n ®-êng lèi cña §¶ng. Hä cho r»ng, chØ cã mçi tËp th¬ ®Çu tay cña ChÕ Lan Viªn lµ cã gi¸ trÞ, cßn l¹i nh÷ng tËp th¬ sau, d-íi “sù k×m h·m” cña §¶ng, nh÷ng thi nh©n ®Çy tµi n¨ng nh- ChÕ Lan Viªn chØ nh- nh÷ng b«ng hoa ®· nh¹t phai h-¬ng s¾c. Cã lÏ v× vËy nªn nh÷ng s¸ng t¸c sau nµy cña nhµ th¬ Ýt ®-îc c¸c t¸c gi¶ phÝa Nam quan t©m ®Ó ý ®Õn. ë miÒn B¾c, c¸c c«ng tr×nh nghiªn cøu cña c¸c t¸c gi¶ ®Òu thèng nhÊt kh¼ng ®Þnh ChÕ Lan Viªn lµ nhµ th¬ tµi n¨ng vÒ mäi ph-¬ng diÖn.
Hä hÇu hÕt ®Òu nhËn thÊy cã sù chuyÓn biÕn cña th¬ ChÕ Lan Viªn qua tõng thêi k× vµ kh¼ng ®Þnh sù ®ãng gãp ®¸ng kÓ cña «ng vµo tiÕn tr×nh h×nh thµnh, ph¸t triÓn cña th¬ ca c¸ch m¹ng. Giai ®o¹n nµy cã c¸c c«ng tr×nh nghiªn cøu chñ yÕu sau: S¸ch LÞch sö v¨n häc ViÖt Nam cña tr-êng §¹i häc Tæng hîp Hµ Néi, tr-êng §¹i häc S- ph¹m Hµ Néi. Cuèn: V¨n häc ViÖt Nam chèng Mü cøu n-íc, c¸c bé lÝ luËn v¨n häc cña nhiÒu t¸c gi¶ vµ c¸c c«ng tr×nh nghiªn cøu th¬ ®Ò cËp ®Õn ChÕ Lan Viªn nh-: Phong trµo Th¬ Míi (Phan Cù §Ö), Th¬ vµ mÊy vÊn ®Ò trong th¬ ViÖt Nam hiÖn ®¹i, Mét thêi ®¹i míi trong thi ca (Hµ Minh §øc), T×m hiÓu th¬ (M· Giang L©n), Th¬ Míi - nh÷ng b-íc th¨ng trÇm ( Lª §×nh Kþ), Th¬ Míi- b×nh minh th¬ ViÖt Nam hiÖn ®¹i (NguyÔn Quèc Tuý), Ng«n ng÷ th¬ (NguyÔn Phan C¶nh), LÝ luËn vµ phª b×nh v¨n häc (TrÇn §×nh Sö), T- duy th¬ vµ t- duy th¬ ViÖt Nam hiÖn ®¹i (NguyÔn B¸ Thµnh).