CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN CÁC SẢN PHẨM DỊCH VỤ PHI TÍN DỤNG KHÁCH HÀNG CÁ NHÂN CỦA NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI Các doanh nghiệp hoạt động trong nền kinh tế nhìn chung được chia thành 2 lĩnh vực kinh doanh chính: sản xuất ra hàng hóa như (nông nghiệp, công nghiệp sản xuất, …); cung ứng dịch vụ (vận tải, viễn thông, ngân hàng…). NHTM là doanh nghiệp nằm trong lĩnh vực thứ hai, cung ứng sản phẩm dịch vụ cho nền kinh tế, hoạt động chính là kinh doanh tiền tệ.1 CÁC SẢN PHẨM DỊCH VỤ PHI TÍN DỤNG CỦA NHTM 1.1 Khái niệm dịch vụ ngân hàng Theo WTO, dịch vụ ngân hàng là một bộ phận cấu thành trong dịch vụ tài chính nói chung, được xếp trong nhóm phân ngành thứ 7 (nhóm ngành dịch vụ tài chính) trong 12 phân ngành dịch vụ.1: 12 ngành dịch vụ theo phân loại của WTO 1. Dịch vụ kinh doanh 7. Dịch vụ tài chính 2.
Dịch vụ liên lạc 8. Dịch vụ liên quan đến sức khỏe và dịch vụ xã hội 3. Dịch vụ xây dựng và thi công 9. Dịch vụ du lịch và dịch vụ liên quan đến lữ hành 4.
Dịch vụ phân phối 10. Dịch vụ giải trí, văn hóa và thể thao 5. Dịch vụ giáo dục 11. Dịch vụ vận tải 6.
Dịch vụ môi trường 12. Các dịch vụ khác Nguồn : WTO Trong cuốn Nghiệp vụ ngân hàng hiện đại, David Cox cho rằng hầu hết các hoạt động của NHTM gọi là dịch vụ ngân hàng hoặc là cơ sở, điều kiện mở rộng và phát triển dịch vụ ngân hàng. Trong cuốn Nghiệp vụ NHTM, PGS.TS Nguyễn Đăng Dờn chỉ ra rằng dịch vụ ngân hàng là các dịch vụ gắn liền với hoạt động ngân hàng không những cho phép NHTM thực hiện tốt yêu cầu của khách hàng mà còn hỗ trợ tích cực để LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 2 NHTM thực hiện tốt hơn chức năng trung gian tín dụng và trung gian thanh toán của nó. Có thể nói dịch vụ ngân hàng bao gồm dịch vụ tín dụng và dịch vụ phi tín dụng.2 Dịch vụ tín dụng Là dịch vụ chuyển nhượng quyền sử dụng vốn từ ngân hàng cho khách hàng trong một thời gian nhất định với một khoản chi phí nhất định (TS.
Nguyễn Minh Kiều, 2006) 1.3 Dịch vụ phi tín dụng 1.1 Khái niệm Dịch vụ phi tín dụng là bất cứ dịch vụ hoặc sản phẩm nào mà khi ngân hàng cung cấp cho khách hàng sẽ nhận được các khoản phí và hoa hồng từ khách hàng và không bao gồm các hoạt động cấp tín dụng. (Đào Lê Kiều Oanh và Phạm Anh Thủy, 2012) Theo định nghĩa khác, dịch vụ phi tín dụng là dịch vụ được ngân hàng cung cấp tới khách hàng đáp ứng nhu cầu về tài chính, tiền tệ của khách hàng nhằm trực tiếp hoặc gián tiếp đem lại cho ngân hàng một khoản thu nhập nhất định, không bao gồm dịch vụ tín dụng. (Đào Lê Kiều Oanh và Phạm Anh Thủy, 2012) Dịch vụ phi tín dụng dành cho khách hàng cá nhân là các dịch vụ, sản phẩm ngân hàng cung ứng cho các cá nhân mà không bao gồm các công ty và hộ kinh doanh.2 Đặc trưng dịch vụ phi tín dụng Giống như các sản phẩm dịch vụ khác, dịch vụ phi tín dụng cũng có các đặc trưng như tính vô hình, tính không đồng nhất và khó xác định chất lượng, tính không lưu trữ được…Tuy nhiên, đặc tính nổi trội của dịch vụ phi tín dụng đó là sự hàm chứa hàm lượng công nghệ thông tin cao. Tính vô hình Dịch vụ phi tín dụng có tính vô hình hay còn gọi là tính không hiện hữu, tính phi vật chất.
Nó không tồn tại dưới dạng vật thể nên không thể nhìn thấy, cầm nắm; LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 3 do vậy người ta không biết được chất lượng của dịch vụ trước khi tiêu dùng nó. Để tìm kiếm các dịch vụ có chất lượng thỏa mãn nhu cầu của mình người tiêu dùng chỉ có thể căn cứ vào các dấu hiệu chứng tỏ chất lượng dịch vụ như thương hiệu, danh tiếng của ngân hàng, biểu tượng, giá cả của những người khác đã từng tiêu dùng dịch vụ đó, hoặc qua thông tin quảng cáo, giới thiệu dịch vụ. Tính không đồng nhất và khó xác định chất lượng trước khi sử dụng Chất lượng dịch vụ phi tín dụng thường không đồng nhất và khó xác định trước khi sử dụng chúng vì các dịch vụ phụ thuộc vào ngân hàng cung cấp chúng, hoàn cảnh tạo ra dịch vụ (thời gian, địa điểm, môi trường, điều kiện cung ứng…) c. Tính không tách rời Dịch vụ phi tín dụng có tính đặc thù ở chỗ việc tiêu dùng sản phẩm song song và trùng với việc cung ứng sản phẩm.
Một dịch vụ được tiêu dùng khi nó đang được tạo ra và khi ngừng quá trình cung ứng cũng đồng nghĩa với việc tiêu dừng ấy dừng lại. Tính không lưu trữ được Dịch vụ ngân hàng nói chung cũng như phi tín dụng nói riêng không thể lưu trữ được, nghĩa là sản phẩm dịch vụ không thể sản xuất sẵn rồi lưu vào kho chờ tiêu thụ. Tính đa dạng, phong phú và không ngừng phát triển Hiện nay trên thế giới có rất nhiều loại dịch vụ phi tín dụng khác nhau. Có thể nói các ngân hàng đều đang cố gắng phát triển theo hướng kinh doanh đa năng chứ không chỉ đơn thuần thực hiện những nghiệp vụ truyền thống như trước kia.
Với mỗi loại hình dịch vụ phi tín dụng, các ngân hàng đều cố gắng đa dạng hóa các hình thức cung cấp. Ví dụ như dịch vụ thanh toán, các ngân hàng đã mở rộng các kênh mới như ATM, POS, home banking, phone banking, e-banking… Các dịch vụ này đang mở ra một hướng phát triển mới cho ngành dịch vụ này. Nhiều dịch vụ phi tín dụng chứa hàm lượng công nghệ thông tin cao Hiện nay, nhiều dịch vụ phi tín dụng ra đời và phát triển với sự hỗ trợ đắc lực của công nghệ thông tin. Không chỉ có các dịch vụ mới mà cả các dịch vụ LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 4 truyền thống cũng hàm chứa hàm lượng công nghệ thông tin cao.
Các dịch vụ giao dịch tại nhà thông qua e-banking, homebanking, thẻ thanh toán… Khách hàng có thể ngồi ở nhà với 1 chiếc máy tính được nối mạng internet là có thể mua hàng hóa sản phẩm mình cần 1 cách an toàn, nhanh chóng.3 Phát triển dịch vụ phi tín dụng Phát triển dịch vụ phi tín dụng của ngân hàng có thể được hiểu một cách đơn giản là việc gia tăng các loại hình dịch vụ phi tín dụng đồng thời mở rộng thị phần, đối tượng khách hàng kết hợp nâng cao chất lượng các loại hình dịch vụ phi tín dụng của ngân hàng thương mại (NHTM) để đáp ứng tốt nhất nhu cầu của khách hàng. Gia tăng dịch vụ phi tín dụng của NHTM là mở rộng, đáp ứng nhu cầu của khách hàng bằng việc gia tăng về mặt số lượng các loại hình dịch vụ phi tín dụng của ngân hàng. Nâng cao chất lượng dịch vụ phi tín dụng ngân hàng là việc ngân hàng không ngừng làm cho chất lượng dịch vụ phi tín dụng mà ngân hàng cung cấp ngày càng tốt hơn thông qua việc áp dụng công nghệ hiện đại và nâng cao trình độ của các cán bộ ngân hàng, nhằm thỏa mãn tối đa nhu cầu của khách hàng. Kết quả là các dịch vụ phi tín dụng ngân hàng cung cấp cho khách hàng ngày càng tiện ích, nhanh chóng, chính xác hơn.4 Sự cần thiết phát triển dịch vụ phi tín dụng KHCN – Lợi ích 1.1 Đối với ngân hàng - Gia tăng lợi nhuận cho các NHTM với chi phí thấp hơn so với các hoạt động tín dụng: Trong hoạt động của một NHTM hiện đại , lợi nhuận không chỉ tập trung chủ yếu từ hoạt động tín dụng mà còn được khai thác từ các sản phẩm dịch vụ khác như dịch vụ thanh toán, dịch vụ thẻ, kinh doanh ngoại tệ, ngân hàng điện tử…Việc đa dạng hóa sản phẩm dịch vụ ngân hàng sẽ thu hút và mở rộng thêm nhiều đối tượng khách hàng mới.
Bên cạnh đó, cạnh tranh giữa các ngân hàng làm lợi nhuận từ các sản phẩm truyền thống ngày càng bị chia sẻ. Phát triển các sản LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 5 phẩm dịch vụ mới nhằm đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của khách hàng, qua đó duy trì lợi nhuận và giữ vững thị phần của ngân hàng đó. - Phân tán rủi ro: không phải đối mặt với rủi ro nợ xấu như trong hoạt động tín dụng. Là hoạt động mang lại lợi nhuận ngay, rủi ro thấp hơn, không cần vốn tự có nhiều.
- Nâng cao uy tín và vị thế của NHTM. Ngân hàng là ngành có vai trò đặc biệt của nền kinh tế, liên quan đến rất nhiều ngành, và cũng là ngành kinh doanh mà uy tín và vị thế là một trong những yếu tố sống còn. Do đó, việc tung ra các sản phẩm dịch vụ phi tín dụng tiên tiến, vượt trội dành cho KHCN cũng nhằm củng cố và nâng cao vị thế, sức mạnh của ngân hàng đó trên thị trường. - Mở rộng quan hệ hợp tác, hội nhập kinh tế trong lĩnh vực ngân hàng.
Để phát triển dịch vụ phi tín dụng thì các ngân hàng phải không ngừng học hỏi, mở rộng hợp tác với các ngân hàng hiện đại hơn và các ngân hàng quốc tế để có thêm nhiều sản phẩm chất lượng cao. Để có dịch vụ thanh toán toàn cầu thì các ngân hàng bắt buộc phải hội nhập với thế giới.2 Đối với khách hàng Dịch vụ ngân hàng nói chung và dịch vụ phi tín dụng nói riêng đều có những lợi ích to lớn đối với người tiêu dùng, thể hiện ở giác độ sau: - Giúp khách hàng tiết kiệm thời gian và chi phí. Khi các dịch vụ phi tín dụng của ngân hàng phát triển sẽ phục vụ cho hoạt động đời sống cũng như sản xuất kinh doanh của các cá nhân giúp cho họ tiết kiệm được thời gian và chi phí do khắc phục được khó khăn về không gian và thời gian, cũng như năng lực tài chính. - Cung cấp thông tin kịp thời và hiệu quả thông qua các dịch vụ phi tín dụng mà ngân hàng cung cấp, khách hàng không chỉ được đáp ứng các nhu cầu đơn nhất của mình mà còn được tư vấn hay nhanh chóng tiếp cận thông tin tin cậy, kịp thời từ đó có thể đưa ra quyết định kinh doanh đúng đắn đem lại hiệu quả cao.
- Giúp khách hàng nâng cao trình độ hiểu biết sử dụng dịch vụ. Các dịch vụ phi tín dụng do ngân hàng cung cấp thường hàm chứa các yếu tố tri thức cao, vì LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.