Luận văn thạc sĩ UEH: Nâng cao năng lực cạnh tranh huy động vốn tại Vietcombank

Luận văn thạc sĩ UEH phân tích nâng cao năng lực cạnh tranh trong huy động vốn tiền gửi tại ngân hàng thương mại cổ phần ngoại thương Việt Nam.

• Tác giả: Nguyễn Nữ Hồng Ân
• Người hướng dẫn: TS. Trần Thị Mộng Tuyết
• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế TP. Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Tài chính - Ngân hàng
• Đề tài: Nâng cao năng lực cạnh tranh trong hoạt động huy động vốn tiền gửi của Ngân hàng Thương mại Cổ phần Ngoại thương Việt Nam
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2012
• Địa điểm: TP. Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: LÝ LUẬN TỔNG QUAN VỀ NĂNG LỰC CẠNH TRANH TRONG HOẠT ĐỘNG HUY ĐỘNG VỐN TIỀN GỞI CỦA NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI
• 1.1. Hoạt động huy động vốn của NHTM
• 1.2. Khái niệm chung về năng lực cạnh tranh trong hoạt động huy động vốn tiền gởi của NHTM
• 1.3. Các tiêu chí đánh giá năng lực cạnh tranh trong hoạt động huy động vốn tiền gởi của NHTM
• 1.4. Thị phần huy động vốn
• 1.5. Sự đa dạng của sản phẩm dịch vụ huy động vốn, sự khác biệt trong dịch vụ
• 1.6. Biểu phí, lãi suất huy động vốn
• 1.7. Hoạt động marketing dịch vụ huy động vốn, mối quan hệ với khách hàng
• 1.8. Hệ thống kênh phân phối. Thương hiệu của NHTM
• 1.9. Năng lực tài chính của NHTM. Năng lực công nghệ của NHTM
• 1.10. Nguồn nhân lực của NHTM
• 1.11. Năng lực quản lý và cơ cấu tổ chức của NHTM
• 1.12. Khả năng nghiên cứu và phát triển dịch vụ huy động vốn
• 1.13. Các nhân tố ảnh hưởng đến năng lực cạnh tranh trong hoạt động huy động vốn tiền gởi của NHTM
• 1.14. Năng lực cạnh tranh trong hoạt động huy động vốn tiền gởi của các ngân hàng trên thế giới và bài học kinh nghiệm cho Việt Nam
• 2. THỰC TRẠNG NĂNG LỰC CẠNH TRANH TRONG HOẠT ĐỘNG HUY ĐỘNG VỐN TIỀN GỞI CỦA NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI CỔ PHẦN NGOẠI THƯƠNG VIỆT NAM
• 2.1. Giới thiệu tổng quan về Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam (VCB)
• 2.2. Tình hình hoạt động huy động vốn tiền gởi của VCB
• 2.3. Thực trạng năng lực cạnh tranh trong hoạt động huy động vốn tiền gởi của VCB
• 2.3.1. Thị phần huy động vốn tiền gởi và một số dịch vụ hỗ trợ hoạt động huy động vốn
• 2.3.2. Sản phẩm dịch vụ huy động vốn tiền gởi và một số dịch vụ hỗ trợ
• 2.3.3. Biểu phí, lãi suất huy động vốn tiền gởi
• 2.3.4. Hoạt động marketing dịch vụ huy động vốn tiền gởi, mối quan hệ với khách hàng
• 2.3.5. Kênh phân phối
• 2.3.6. Thương hiệu
• 2.3.7. Năng lực tài chính
• 2.3.8. Năng lực công nghệ
• 2.3.9. Nguồn nhân lực
• 2.3.10. Năng lực quản lý và cơ cấu tổ chức của NHTM
• 2.3.11. Khả năng nghiên cứu và phát triển dịch vụ huy động vốn tiền gởi
• 2.3.12. Khảo sát thực tế năng lực cạnh tranh trong huy động vốn tiền gởi của VCB bằng công cụ ma trận hình ảnh cạnh tranh
• 2.3.12.1. Xây dựng danh mục các yếu tố đánh giá
• 2.3.12.2. Xây dựng các đối thủ so sánh
• 2.3.12.3. Phân loại mức độ quan trọng, hạng
• 2.3.12.4. Lập ma trận hình ảnh cạnh tranh của VCB
• 2.3.13. Đánh giá chung thực trạng năng lực cạnh tranh trong hoạt động huy động vốn tiền gởi của VCB
• 2.3.13.1. Kết quả đạt được
• 2.3.13.2. Các mặt hạn chế và nguyên nhân
• 3. MỘT SỐ GIẢI PHÁP NÂNG CAO NĂNG LỰC CẠNH TRANH TRONG HOẠT ĐỘNG HUY ĐỘNG VỐN TIỀN GỞI CỦA NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI CỔ PHẦN NGOẠI THƯƠNG VIỆT NAM
• 3.1. Phương hướng nâng cao năng lực cạnh tranh trong hoạt động huy động vốn tiền gởi của Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam đến năm 2015
• 3.2. Một số giải pháp nâng cao năng lực cạnh tranh trong hoạt động huy động vốn tiền gởi của Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam
• 3.2.1. Các giải pháp nâng cao năng lực hoạt động huy động vốn tiền gởi của NHTMCP Ngoại thương Việt Nam
• 3.2.2. Các giải pháp phát triển dịch vụ hỗ trợ cho hoạt động huy động vốn tiền gởi
• 3.2.3. Tăng cường hoạt động marketing và thực hiện chăm sóc khách hàng
• 3.2.4. Đẩy mạnh hoạt động quảng bá thương hiệu, mở rộng mạng lưới chi nhánh
• 3.2.5. Tăng cường năng lực tài chính
• 3.2.6. Giải pháp phát triển hạ tầng công nghệ thông tin
• 3.2.7. Giải pháp phát triển và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực
• 3.2.8. Giải pháp nâng cao năng lực quản trị điều hành
• 3.2.9. Một số giải pháp hỗ trợ nâng cao năng lực cạnh tranh trong huy động vốn tiền gởi của NHTMCP Ngoại thương Việt Nam
• 3.2.10. Kiến nghị với Quốc hội về Luật NHNN và Luật các TCTD
• 3.2.11. Kiến nghị đối với Chính phủ, NHNN Việt Nam và các Bộ có liên quan
• PHẦN KẾT LUẬN

Tóm tắt

I. Tổng quan về năng lực cạnh tranh trong huy động vốn tiền gửi của ngân hàng thương mại cổ phần

Năng lực cạnh tranh trong hoạt động huy động vốn tiền gửi của ngân hàng thương mại cổ phần (NHTMCP) là một yếu tố quan trọng quyết định sự tồn tại và phát triển của ngân hàng trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế. Đặc biệt, Ngân hàng Thương mại Cổ phần Ngoại thương Việt Nam (VCB) cần nâng cao năng lực cạnh tranh để đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của khách hàng và đối phó với sự cạnh tranh khốc liệt từ các ngân hàng khác.

1.1. Khái niệm năng lực cạnh tranh trong hoạt động huy động vốn

Năng lực cạnh tranh trong hoạt động huy động vốn tiền gửi của NHTMCP được hiểu là khả năng của ngân hàng trong việc thu hút và duy trì nguồn vốn từ khách hàng. Điều này bao gồm việc cung cấp các sản phẩm dịch vụ hấp dẫn, lãi suất cạnh tranh và dịch vụ khách hàng tốt nhất.

1.2. Tầm quan trọng của năng lực cạnh tranh trong ngân hàng

Năng lực cạnh tranh không chỉ giúp ngân hàng thu hút khách hàng mà còn tạo ra lợi thế trong việc duy trì và phát triển thị phần. Đặc biệt, trong bối cảnh thị trường tài chính ngày càng biến động, việc nâng cao năng lực cạnh tranh là điều cần thiết để đảm bảo sự phát triển bền vững.

II. Thách thức trong hoạt động huy động vốn tiền gửi của ngân hàng thương mại cổ phần ngoại thương Việt Nam

Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam đang đối mặt với nhiều thách thức trong hoạt động huy động vốn tiền gửi. Sự cạnh tranh từ các ngân hàng trong nước và nước ngoài ngày càng gia tăng, cùng với những biến động của thị trường tài chính đã tạo ra áp lực lớn lên hoạt động huy động vốn.

2.1. Cạnh tranh từ các ngân hàng khác

Sự gia tăng số lượng ngân hàng thương mại cổ phần và ngân hàng nước ngoài tại Việt Nam đã tạo ra một môi trường cạnh tranh khốc liệt. Các ngân hàng này không ngừng cải tiến sản phẩm và dịch vụ để thu hút khách hàng.

2.2. Biến động của thị trường tài chính

Thị trường tài chính Việt Nam đang trải qua nhiều biến động, từ lãi suất đến chính sách tiền tệ. Những thay đổi này ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng huy động vốn của ngân hàng, đòi hỏi ngân hàng phải có chiến lược linh hoạt để thích ứng.

III. Phương pháp nâng cao năng lực cạnh tranh trong huy động vốn tiền gửi

Để nâng cao năng lực cạnh tranh trong hoạt động huy động vốn tiền gửi, ngân hàng cần áp dụng nhiều phương pháp khác nhau. Những phương pháp này không chỉ giúp cải thiện hiệu quả huy động vốn mà còn tạo ra giá trị gia tăng cho khách hàng.

3.1. Đổi mới sản phẩm và dịch vụ

Ngân hàng cần phát triển các sản phẩm và dịch vụ mới, đáp ứng nhu cầu đa dạng của khách hàng. Việc cung cấp các sản phẩm tiết kiệm linh hoạt, lãi suất hấp dẫn sẽ thu hút nhiều khách hàng hơn.

3.2. Tăng cường hoạt động marketing

Hoạt động marketing hiệu quả sẽ giúp ngân hàng quảng bá thương hiệu và sản phẩm đến gần hơn với khách hàng. Sử dụng các kênh truyền thông hiện đại như mạng xã hội sẽ giúp ngân hàng tiếp cận được nhiều đối tượng khách hàng hơn.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu về năng lực cạnh tranh

Nghiên cứu về năng lực cạnh tranh trong hoạt động huy động vốn tiền gửi của ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam đã chỉ ra nhiều kết quả tích cực. Những ứng dụng thực tiễn từ nghiên cứu này sẽ giúp ngân hàng cải thiện hiệu quả hoạt động huy động vốn.

4.1. Kết quả đạt được từ các giải pháp

Các giải pháp đã được triển khai đã giúp ngân hàng tăng trưởng nguồn vốn huy động, cải thiện thị phần và nâng cao sự hài lòng của khách hàng. Những kết quả này cho thấy sự cần thiết của việc đầu tư vào năng lực cạnh tranh.

4.2. Bài học kinh nghiệm từ các ngân hàng khác

Nghiên cứu cũng rút ra bài học kinh nghiệm từ các ngân hàng thành công trong việc huy động vốn. Việc học hỏi từ những mô hình thành công sẽ giúp ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam có những bước đi đúng đắn trong tương lai.

V. Kết luận và triển vọng tương lai của năng lực cạnh tranh trong huy động vốn

Kết luận từ nghiên cứu cho thấy việc nâng cao năng lực cạnh tranh trong hoạt động huy động vốn tiền gửi là một yếu tố sống còn đối với ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam. Triển vọng tương lai phụ thuộc vào khả năng thích ứng và đổi mới của ngân hàng.

5.1. Tương lai của ngân hàng trong bối cảnh hội nhập

Trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế, ngân hàng cần phải không ngừng cải tiến và đổi mới để giữ vững vị thế cạnh tranh. Việc áp dụng công nghệ mới và cải thiện dịch vụ khách hàng sẽ là chìa khóa cho sự thành công.

5.2. Định hướng phát triển bền vững

Ngân hàng cần xây dựng chiến lược phát triển bền vững, không chỉ tập trung vào lợi nhuận mà còn chú trọng đến trách nhiệm xã hội và môi trường. Điều này sẽ giúp ngân hàng tạo dựng được hình ảnh tích cực trong mắt khách hàng và cộng đồng.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Năm 2011, nền kinh tế Việt Nam trải qua giai đoạn biến động mạnh khi chỉ số lạm phát đạt mức 18,58%, buộc Chính phủ phải ban hành Nghị quyết số 11/NQ-CP ngày 24/02/2011 nhằm thực hiện chính sách tiền tệ thắt chặt, kiềm chế lạm phát và tái cấu trúc hệ thống tài chính. Trong bối cảnh toàn hệ thống có tới 99 ngân hàng thương mại cùng tham gia tranh giành nguồn vốn nhàn rỗi, áp lực cạnh tranh trong hoạt động huy động vốn tiền gửi trở nên vô cùng khốc liệt. Đối với Ngân hàng Thương mại Cổ phần Ngoại thương Việt Nam (Vietcombank - VCB), mặc dù quy mô tổng tài sản đạt 369.319 tỷ đồng và vốn điều lệ đạt mức hơn 23.000 tỷ đồng, thị phần huy động vốn của ngân hàng lại ghi nhận xu hướng sụt giảm từ 9,3% năm 2010 xuống còn 8,0% vào cuối năm 2012.

Vấn đề nghiên cứu trọng tâm của luận văn là giải quyết bài toán suy giảm thị phần huy động vốn tương đối của Vietcombank trong bối cảnh các ngân hàng thương mại cổ phần tư nhân và ngân hàng nước ngoài mở rộng thị trường mạnh mẽ. Mục tiêu nghiên cứu cụ thể bao gồm: hệ thống hóa cơ sở lý luận về năng lực cạnh tranh trong huy động vốn tiền gửi; phân tích toàn diện thực trạng huy động vốn tại Vietcombank giai đoạn 2007 – 2012 thông qua công cụ ma trận hình ảnh cạnh tranh; và xây dựng hệ thống giải pháp chiến lược nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh đến năm 2015.

Nghiên cứu có ý nghĩa thực tiễn to lớn trong việc hỗ trợ Vietcombank cơ cấu lại nguồn vốn, giảm phụ thuộc vào các tổ chức kinh tế lớn, thúc đẩy tăng trưởng mảng tiền gửi dân cư vượt mốc 162 nghìn tỷ đồng, đồng thời duy trì tỷ lệ an toàn vốn (CAR) tối thiểu đạt 11,14%, đảm bảo thanh khoản an toàn và tăng trưởng bền vững cho toàn hệ thống.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng dựa trên sự tích hợp giữa lý thuyết lợi thế cạnh tranh của Michael Porter và mô hình marketing hỗn hợp dịch vụ 7P (Product, Price, Place, Promotion, People, Process, Physical Evidence). Luận văn làm sáng tỏ ba khái niệm cốt lõi:

Thứ nhất, hoạt động huy động vốn tiền gửi của ngân hàng thương mại là nghiệp vụ tạo lập nguồn vốn phải trả nhằm đảm bảo nhu cầu thanh khoản với chi phí tối ưu, bao gồm tiền gửi thanh toán, tiền gửi tiết kiệm dân cư và chứng chỉ tiền gửi.

Thứ hai, năng lực cạnh tranh trong hoạt động huy động vốn tiền gửi là khả năng ngân hàng tạo lập, sử dụng và duy trì các lợi thế khác biệt về lãi suất, chất lượng dịch vụ, thương hiệu và công nghệ nhằm củng cố, mở rộng thị phần vốn với chi phí huy động hợp lý.

Thứ ba, hệ số an toàn vốn (CAR) và năng lực thanh khoản, trong đó tỷ lệ an toàn vốn tối thiểu 8% theo chuẩn mực quốc tế đóng vai trò là chốt chặn phòng ngừa rủi ro rút tiền hàng loạt. Khung phân tích sử dụng công cụ Ma trận hình ảnh cạnh tranh (Competitive Profile Matrix - CPM) để lượng hóa các tiêu chí then chốt: năng lực tài chính, mạng lưới phân phối, danh mục sản phẩm, công nghệ ngân hàng số và chất lượng nhân sự.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu kết hợp phương pháp định tính và định lượng dựa trên chuỗi số liệu thứ cấp thu thập trong giai đoạn 2007 – 2012 từ Báo cáo tài chính kiểm toán, Báo cáo thường niên của Vietcombank, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam và 4 đối thủ so sánh trọng yếu gồm VietinBank (CTG), Agribank, Ngân hàng Á Châu (ACB) và HSBC.

Để xây dựng ma trận hình ảnh cạnh tranh (CPM), tác giả thực hiện khảo sát chuyên gia với cỡ mẫu 50 cán bộ quản lý cấp phòng và chuyên viên cao cấp phụ trách khối nguồn vốn và khách hàng cá nhân tại Vietcombank. Phương pháp chọn mẫu là chọn mẫu phi xác suất có chủ đích (purposive sampling), nhằm khai thác tối đa kinh nghiệm thực tiễn và nhận định chuyên sâu của những người trực tiếp hoạch định chính sách kinh doanh.

Lý do lựa chọn phương pháp phân tích ma trận CPM kết hợp phân tích tỷ số tài chính là nhằm chuẩn hóa việc so sánh đa tiêu chí, lượng hóa mức độ ảnh hưởng của từng nhân tố qua hệ số trọng số từ 0,0 đến 1,0 và thang điểm đánh giá từ 1 đến 4. Phương pháp này giúp khắc phục tính chủ quan của các đánh giá định tính đơn thuần, mang lại cái nhìn trực quan, xác thực về vị thế cạnh tranh của Vietcombank trong chu kỳ kinh tế 2007 – 2012.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Thứ nhất, thị phần huy động vốn tiền gửi của Vietcombank có sự suy giảm đều qua các năm: từ mức 9,3% năm 2010 xuống 8,8% năm 2011 và chạm mốc 8,0% vào năm 2012. Mặc dù quy mô huy động tuyệt đối vẫn tăng trưởng dương với tốc độ 22,93% năm 2010 và 17,0% năm 2011, nhưng tốc độ này thấp hơn đáng kể so với các đối thủ như VietinBank (tăng 54,0% năm 2010 và 24,4% năm 2011) hay ACB (tăng 30,45% năm 2010 và 26,0% năm 2011).

Thứ hai, Vietcombank giữ vị trí thống lĩnh vượt trội ở các dịch vụ hỗ trợ huy động vốn, đặc biệt là thị trường thẻ và thanh toán điện tử. Năm 2012, ngân hàng nắm giữ 50,0% thị phần doanh số thanh toán thẻ quốc tế với giá trị đạt gần 1 tỷ USD (tăng trưởng 30,4%), chiếm 26,0% thị phần doanh số POS qua 22.000 máy chấp nhận thanh toán, 29,0% doanh số thanh toán ATM và 15,0% thị phần kiều hối cả nước với doanh số đạt 1,43 tỷ USD. Tuy nhiên, về số lượng phát hành thẻ ATM, Vietcombank đạt 4,2 triệu thẻ, tụt xuống vị trí thứ 4 sau Agribank (5,0 triệu thẻ) và VietinBank (gần 5,0 triệu thẻ).

Thứ ba, năng lực tài chính và mức độ an toàn vốn của Vietcombank duy trì ở mức xuất sắc. Tỷ lệ an toàn vốn (CAR) năm 2011 đạt 11,14%, vượt xa mức sàn 8,0% của Ngân hàng Nhà nước và cao hơn VietinBank (10,57%) lẫn ACB (9,25%). Vốn điều lệ đạt trên 23.000 tỷ đồng, dẫn đầu toàn hệ thống sau khi bán thành công 15,0% cổ phần chiến lược cho Tập đoàn Tài chính Mizuho (Nhật Bản).

Thứ tư, cơ cấu nguồn vốn có bước chuyển biến tích cực khi vốn huy động từ dân cư tăng mạnh, đạt 162 nghìn tỷ đồng vào cuối năm 2012, chiếm khoảng 14,0% thị phần tiền gửi cá nhân toàn quốc, phục vụ hơn 6 triệu khách hàng cá nhân.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân cốt lõi khiến thị phần huy động vốn của Vietcombank sụt giảm là do ngân hàng thực hiện chủ trương thận trọng, không tham gia vào các cuộc đua tăng lãi suất vượt trần trái quy định trong giai đoạn thanh khoản căng thẳng 2010 – 2011. Cơ chế điều hành lãi suất của Vietcombank thường có độ trễ, thể hiện xu hướng "tăng sau, giảm trước", làm giảm tính cạnh tranh về giá đối với nhóm khách hàng nhạy cảm về lãi suất.

Bên cạnh đó, mạng lưới phân phối của Vietcombank với 381 chi nhánh và phòng giao dịch còn khá khiêm tốn khi đặt cạnh quy mô 2.123 điểm giao dịch của Agribank, tạo ra rào cản nhất định trong việc tiếp cận dòng vốn nhàn rỗi ở các khu vực ngoại thành và nông thôn.

Các kết quả phân tích có thể được mô hình hóa trực quan thông qua bảng so sánh tốc độ tăng trưởng vốn huy động và biểu đồ phân bổ thị phần giữa 5 ngân hàng tiêu biểu. Việc kết hợp ma trận hình ảnh cạnh tranh (CPM) đã chỉ ra rằng điểm số của Vietcombank cao vượt trội ở các tiêu chí: uy tín thương hiệu, công nghệ ngân hàng và an toàn tài chính, nhưng lại chịu điểm trừ ở tiêu chí mạng lưới chi nhánh và độ linh hoạt của biểu phí, lãi suất.

Đề xuất và khuyến nghị

Thứ nhất, mở rộng và tối ưu hóa mạng lưới kênh phân phối vật lý. Ban Lãnh đạo Vietcombank cần triển khai kế hoạch mở mới 81 chi nhánh và phòng giao dịch trong giai đoạn 2013 – 2015, nâng tổng số điểm giao dịch lên trên 460 điểm, tập trung tại các đô thị vệ tinh và khu công nghiệp trọng điểm nhằm nâng tỷ lệ tiếp cận khách hàng cá nhân thêm 15% đến 20%.

Thứ hai, đẩy mạnh đầu tư hạ tầng công nghệ thông tin và ngân hàng số (E-banking). Khối Công nghệ thông tin chủ trì nâng cấp hệ sinh thái VCB-iB@nking và Mobile Banking theo chuẩn quốc tế, tích hợp tính năng gửi tiết kiệm online tự động với lãi suất ưu đãi cao hơn tại quầy từ 0,2% đến 0,3%/năm; mục tiêu đến năm 2015 nâng tỷ trọng giao dịch phi tiền mặt qua kênh số lên mức 40% tổng khối lượng giao dịch.

Thứ ba, đa dạng hóa danh mục sản phẩm tiền gửi và linh hoạt chính sách giá. Khối Khách hàng Bán lẻ và Khối Nguồn vốn cần phát triển các gói sản phẩm tích lũy định kỳ, tiền gửi rút gốc linh hoạt cho doanh nghiệp vừa và nhỏ (SME); mục tiêu duy trì tốc độ tăng trưởng tiền gửi dân cư đạt trên 18%/năm, nâng tổng quy mô huy động vốn cá nhân vượt mốc 220 nghìn tỷ đồng vào năm 2015.

Thứ tư, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực và năng lực quản trị rủi ro. Khối Nhân sự phối hợp cùng đối tác chiến lược Mizuho Corporate Bank tổ chức các chương trình đào tạo chuyên sâu về kỹ năng bán chéo sản phẩm tài chính và quản trị thanh khoản cho 12.500 cán bộ nhân viên; phấn đấu đến năm 2015 có 100% giao dịch viên đạt chuẩn kỹ năng chăm sóc khách hàng chuyên nghiệp, giữ vững tỷ lệ an toàn vốn CAR trên 11,0%.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Nhóm 1: Ban Lãnh đạo và chuyên viên hoạch định chiến lược nguồn vốn tại các ngân hàng thương mại. Luận văn cung cấp khung phân tích thực tiễn và mô hình ma trận CPM giúp đánh giá chính xác vị thế cạnh tranh, từ đó thiết kế các gói sản phẩm tiền gửi phù hợp với từng phân khúc khách hàng.

Nhóm 2: Giảng viên, nhà nghiên cứu và học viên cao học chuyên ngành Tài chính - Ngân hàng. Công trình là tài liệu tham khảo giá trị về phương pháp nghiên cứu định lượng kết hợp định tính trong việc phân tích năng lực cạnh tranh ngân hàng giai đoạn kinh tế tái cấu trúc.

Nhóm 3: Chuyên viên phân tích tài chính và nhà đầu tư thị trường chứng khoán. Luận văn cung cấp góc nhìn sâu sắc về cấu trúc tài sản, tỷ lệ CAR 11,14%, quy mô vốn điều lệ 23.000 tỷ đồng và tiềm năng tăng trưởng mạng lưới 381 điểm giao dịch của cổ phiếu ngành ngân hàng.

Nhóm 4: Cơ quan quản lý nhà nước và Ngân hàng Nhà nước Việt Nam. Đề tài cung cấp luận cứ thực tiễn phục vụ việc hoàn thiện hành lang pháp lý về trần lãi suất, phát triển thị trường liên ngân hàng và đẩy mạnh thanh toán không dùng tiền mặt.

Câu hỏi thường gặp

1. Tại sao thị phần huy động vốn của Vietcombank lại giảm từ 9,3% xuống 8,0% giai đoạn 2010 – 2012?
   Nguyên nhân chủ yếu do Vietcombank chủ động không chạy đua lãi suất vượt trần trái quy định trong giai đoạn thị trường căng thẳng thanh khoản, chấp nhận tăng trưởng chậm nhưng an toàn. Đồng thời, các ngân hàng thương mại cổ phần tư nhân mở rộng mạng lưới nhanh chóng đã thu hút mạnh dòng tiền gửi tiết kiệm.

2. Vietcombank sở hữu những lợi thế cạnh tranh cốt lõi nào trong hoạt động ngân hàng bán lẻ?
   Vietcombank dẫn đầu tuyệt đối ở mảng dịch vụ thẻ và thanh toán quốc tế với 50,0% thị phần doanh số thanh toán thẻ ngoại và hệ thống 22.000 máy POS trên toàn quốc. Thêm vào đó, uy tín thương hiệu quốc gia và nền tảng công nghệ ngân hàng trực tuyến hiện đại tạo dựng niềm tin vững chắc cho hơn 6 triệu khách hàng.

3. Cơ cấu nguồn vốn huy động của Vietcombank có sự thay đổi mang tính chiến lược như thế nào?
   Ngân hàng đã chuyển dịch mạnh mẽ từ mô hình bán buôn thuần túy sang ngân hàng đa năng. Nguồn vốn tiền gửi từ dân cư tăng trưởng vượt bậc, đạt 162 nghìn tỷ đồng vào năm 2012, chiếm 14,0% thị phần huy động cá nhân cả nước, giúp giảm thiểu rủi ro rút vốn đột ngột từ các tập đoàn kinh tế lớn.

4. Việc bán 15,0% cổ phần cho Ngân hàng Mizuho mang lại giá trị gì cho năng lực cạnh tranh của Vietcombank?
   Thương vụ này giúp Vietcombank tăng vốn điều lệ lên mức 23.000 tỷ đồng, nâng cao hệ số CAR đạt 11,14%. Đồng thời, ngân hàng tiếp nhận công nghệ quản trị rủi ro tiên tiến, kỹ năng phát triển sản phẩm phái sinh và tiếp cận mạng lưới khách hàng doanh nghiệp Nhật Bản đầu tư vào Việt Nam.

5. Bài học kinh nghiệm từ Trung Quốc và Hàn Quốc được tác giả vận dụng ra sao trong nghiên cứu?
   Tác giả đúc kết bài học từ việc tái cấu trúc nợ xấu, nâng tỷ lệ an toàn vốn Basel trên 8% tại Hàn Quốc và chiến lược phát triển ngân hàng trực tuyến linh hoạt, bảo mật cao của ICBC Trung Quốc để đề xuất lộ trình hiện đại hóa kênh E-banking và mở rộng mạng lưới cho Vietcombank.

Kết luận

• Thị phần huy động vốn tiền gửi toàn ngành của Vietcombank giảm từ 9,3% năm 2010 xuống 8,0% năm 2012 do chiến lược ưu tiên kiểm soát rủi ro thanh khoản thay vì chạy đua lãi suất.
• Vietcombank giữ vững ưu thế tuyệt đối về dịch vụ thẻ quốc tế với 50,0% thị phần thanh toán, mạng lưới 22.000 máy POS và doanh số kiều hối đạt 1,43 tỷ USD.
• Năng lực tài chính dẫn đầu toàn hệ thống với vốn điều lệ trên 23.000 tỷ đồng, tổng tài sản 369.319 tỷ đồng và hệ số an toàn vốn CAR đạt 11,14%.
• Đóng góp chính của luận văn là hệ thống hóa khung đánh giá năng lực cạnh tranh qua ma trận CPM và đề xuất phương án mở mới 81 chi nhánh đến năm 2015.
• Kế hoạch hành động tiếp theo yêu cầu Vietcombank tập trung số hóa 100% quy trình giao dịch tiền gửi trực tuyến và nâng cao chất lượng phục vụ của 12.500 nhân viên, tạo nền tảng vững chắc để người đọc và các nhà nghiên cứu tiếp tục mở rộng phân tích chuyên sâu về quản trị rủi ro thanh khoản ngân hàng.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1 LÝ LUẬN TỔNG QUAN VỀ NĂNG LỰC CẠNH TRANH TRONG HOẠT ĐỘNG HUY ĐỘNG VỐN TIỀN GỞI CỦA NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI 1. Hoạt động huy động vốn của NHTM Ngân hàng thương mại là định chế tài chính trung gian quan trọng trong nền kinh tế thị trường. Nhờ hệ thống định chế này mà các nguồn tiền vốn nhàn rỗi sẽ được huy động, tạo lập nguồn vốn tín dụng to lớn để có thể cho vay phát triển kinh tế. Khái niệm Hoạt động huy động vốn của NHTM là một bộ phận của nghiệp vụ nguồn vốn phải trả của NHTM (bao gồm vốn huy động, đi vay và nguồn vốn khác theo quy định của luật pháp), nhằm đảm bảo cho ngân hàng có đủ nguồn vốn để duy trì và phát triển một cách hiệu quả hoạt động kinh doanh của mình, đồng thời đáp ứng kịp thời mọi nhu cầu thanh khoản ở mức độ chi phí thấp nhất.

Các nguyên tắc Phải chấp hành các quy định của luật pháp và các cơ quan quản lý trong quá trình tìm kiếm nguồn vốn cho ngân hàng như: Tổ chức tín dụng không được huy động vốn quá nhiều so với vốn tự có nhằm đảm bảo khả năng chi trả về sau Áp dụng lãi suất huy động phù hợp so với cơ chế quản lý về lãi suất của NHNN Phải đảm bảo được hai yêu cầu chi phí thấp và quy mô cao của nguồn vốn huy động Đáp ứng một cách kịp thời nhu cầu thanh khoản của ngân hàng, hạn chế đến mức tối đa sự sụt giảm đột ngột về nguồn vốn của ngân hàng Sử dụng các công cụ huy động vốn đa dạng để hạn chế rủi ro và phù hợp với đặc điểm hoạt động của ngân hàng Luôn đa dạng hóa các loại nguồn vốn huy động 1. Mục đích Khai thác tối đa nguồn vốn nhàn rỗi trong xã hội từ các tổ chức kinh tế và mọi tầng lớp dân cư Đảm bảo sự tăng trưởng nguồn vốn ổn định, bền vững, làm tiền đề cho việc nâng cao thị phần, thỏa mãn tốt nhất nhu cầu vốn cho khách hàng cả về số lượng, thời hạn và lãi suất Đảm bảo khả năng thanh toán và nâng cao hiệu quả kinh doanh của ngân hàng LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Khái niệm chung về năng lực cạnh tranh trong hoạt động huy động vốn tiền gởi của NHTM 1. Cạnh tranh trong NHTM Cạnh tranh là một khái niệm được sử dụng thường xuyên trong lý thuyết kinh tế.

Song cạnh tranh là một hiện tượng có tính đa dạng và đa nghĩa nên người ta vẫn chưa tìm được một nghĩa thống nhất cho khái niệm này. Do vậy tùy theo quan điểm nghiên cứu, cạnh tranh có các khái niệm khác nhau. Đứng trên quan điểm người bán, Paul Samuelson định nghĩa: “Cạnh tranh là sự kình địch giữa các doanh nghiệp với nhau để giành khách hàng, thị trường”. Chú trọng hơn đến tích chất cạnh tranh và phương pháp cạnh tranh, Giáo sư Tôn Thất Nguyễn Thiêm cho rằng: “Cạnh tranh trên thương trường phải là cạnh tranh lành mạnh, cạnh tranh không phải để diệt trừ đối thủ của mình mà là để đem lại cho khách hàng những giá trị gia tăng cao hơn hoặc/và mới lạ hơn để khách hàng lựa chọn mình chứ không phải đối thủ của mình”.

Cạnh tranh trong các NHTM là một quy luật tất yếu mà các ngân hàng đều phải thực hiện để tồn tại và phát triển. Trong phạm vi nghiên cứu của đề tài này, cạnh tranh trong các NHTM là sự ganh đua hợp pháp, sự đấu tranh gay gắt giữa các NHTM nhằm đạt được các mục tiêu cụ thể như thị phần, lợi nhuận, vốn, nhân lực hay đảm bảo an toàn trong hoạt động kinh doanh. Cạnh tranh không phải là sự triệt tiêu lẫn nhau của các chủ thể tham gia, mà cạnh tranh là động lực cho sự phát triển của các NHTM. Cạnh tranh góp phần cho sự tiến bộ của khoa học, cạnh tranh giúp cho các chủ thể tham gia biết quý trọng hơn những cơ hội và lợi thế mà mình có được, cạnh tranh mang lại sự phồn thịnh cho đất nước… Thông qua cạnh tranh các chủ thể tham gia xác định cho mình những điểm mạnh, điểm yếu cùng với những cơ hội và thách thức trước mắt và trong tương lai, để từ đó có những hướng đi có lợi nhất cho mình khi tham gia vào quá trình cạnh tranh.

Lợi thế cạnh tranh trong NHTM Lợi thế cạnh tranh là những gì làm cho NHTM nổi bật hay khác biệt so với đối thủ cạnh tranh. Đó là những thế mạnh mà tổ chức có hoặc khai thác tốt hơn những đối thủ cạnh tranh. Lợi thế cạnh tranh của NHTM được thể hiện ở một số khía cạnh sau: LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 12 Chi phí: Theo đuổi mục tiêu giảm chi phí đến mức thấp nhất có thể được. NHTM nào có chi phí thấp thì NHTM đó có nhiều lợi thế hơn trong quá trình cạnh tranh giữa các NHTM.

Chi phí thấp mang lại cho NHTM tỷ lệ lợi nhuận cao hơn mức bình quân trong ngành bất chấp sự hiện diện của các lực lượng cạnh tranh mạnh mẽ. Sự khác biệt hóa: Là lợi thế cạnh tranh có được từ những khác biệt xoay quanh các dịch vụ mà NHTM đưa ra thị trường. Những khác biệt này có thể biểu hiện dưới nhiều hình thức, như là sự điển hình về thiết kế hay danh tiếng dịch vụ, công nghệ dịch vụ, đặc tính dịch vụ, dịch vụ khách hàng, mạng lưới bán hàng… Lợi thế cạnh tranh của một NHTM này so với đối thủ là nhờ NHTM cung cấp giá trị lớn hơn cho khách hàng, làm tăng mức độ hài lòng của khách hàng so với các NHTM cạnh tranh. Mức độ hài lòng của khách hàng là mức độ trạng thái cảm giác của khách hàng bắt nguồn từ việc so sách kết quả thu được từ dịch vụ so với những kỳ vọng của họ về dịch vụ.

Những kỳ vọng này có được nhờ vào kinh nghiệm của những lần mua trước, ý kiến của bạn bè, người thân và các thông tin từ các nguồn khác cũng như từ chính cam kết của NHTM. Bằng việc đem lại sự hài lòng cho khách hàng, NHTM nâng cao mức độ trung thành của khách hàng và nhận được những lợi ích sau: Giảm chi phí phục vụ như: chi phí duy trì tài khoản, chi phí thiết lập lại hạn mức tín dụng… Giảm thời gian nắm bắt các yêu cầu của khách hàng Có cơ hội bán chéo sản phẩm đang có và các sản phẩm mới Thu hút khách hàng mới thông qua kênh quảng cáo truyền miệng từ những khách hàng trung thành. Năng lực cạnh tranh của NHTM Có nhiều quan niệm về năng lực cạnh tranh của NHTM, có thể phát biểu như sau: Tác giả Đỗ Thị Minh Đức trong bài viết “Đánh giá năng lực cạnh tranh của các NHTM Việt Nam trong quá trình hội nhập quốc tế” đã đưa ra khái niệm năng lực cạnh tranh của các NHTM như sau: “Năng lực cạnh tranh của một NHTM là khả năng tạo ra và sử dụng có hiệu quả các lợi thế so sánh để giành thắng lợi trong quá trình cạnh tranh với NHTM khác”. Như vậy đây là một yếu tố năng động, luôn được đặt trong sự phát triển liên tục.

Các lợi thế so sánh (hiện có và được tạo ra) chỉ là những yếu tố tiềm năng, LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 13 điều quan trọng là những yếu tố này phải được sử dụng một cách hợp lý, có hiệu quả, đồng thời phải luôn đầu tư nhằm duy trì và tăng cường thêm năng lực một cách bền vững. Trong tác phẩm “Năng lực cạnh tranh của các NHTM trong xu thế hội nhập”, PGS.TS Nguyễn Thị Quy cho rằng: “Năng lực cạnh tranh của một ngân hàng là khả năng ngân hàng đó tạo ra, duy trì và phát triển những lợi thế nhằm duy trì và mở rộng thị phần; đạt được mức lợi nhuận cao hơn mức trung bình của ngành và liên tục tăng đồng thời đảm bảo sự hoạt động an toàn và lành mạnh, có khả năng chống đỡ và vượt qua những biến động bất lợi của môi trường kinh doanh”. Với khái niệm này thì PGS.TS Nguyễn Thị Quy đã đề cập đến năng lực nội tại của một ngân hàng thương mại và mối quan hệ của nó với sự phát triển của ngành ngân hàng trên cơ sở tận dụng được lợi thế của mình nhằm đạt được lợi nhuận cao hơn. Mặt khác khái niệm trên cũng thể hiện sự linh hoạt trong chiến lược cạnh tranh của NHTM khi thích nghi và tận dụng những thay đổi của môi trường kinh doanh.

Cũng có quan niệm cho rằng: Năng lực cạnh tranh của các NHTM được hiểu là khả năng tạo lập, duy trì lợi nhuận và thị phần trên cơ sở đa dạng và nâng cao chất lượng tiện ích các dịch vụ tài chính ngân hàng Hay là: Năng lực cạnh tranh của NHTM là khả năng tạo ra và sử dụng có hiệu quả các lợi thế so sánh để giành thắng lợi trong quá trình cạnh tranh với các NHTM khác Hay là: Năng lực cạnh tranh của NHTM là khả năng mà do chính ngân hàng tạo ra trên cơ sở duy trì và phát triển những lợi thế vốn có, nhằm củng cố và mở rộng thị phần; gia tăng lợi nhuận và có khả năng chống đỡ và vượt qua những biến động bất lợi của môi trường kinh doanh. Từ những quan điểm trên, theo tác giả: “Năng lực cạnh tranh của một NHTM là khả năng tạo ra, sử dụng và duy trì lợi thế của mình so với đối thủ cạnh tranh, nhằm đứng vững và phát triển trong môi trường kinh doanh luôn thay đổi”. Nó bao gồm các yếu tố nội tại và ngoại sinh của ngân hàng tác động đến chiến lược cạnh tranh của ngân hàng đó. Từ đó có thể tận dụng các cơ hội trên cơ sở phát huy lợi thế của mình, đồng thời cũng khắc phục, hạn chế những tác động tiêu cực của môi trường kinh doanh đến hoạt động kinh doanh của ngân hàng.

Năng lực cạnh tranh trong hoạt động huy động vốn tiền gởi của NHTM Trong phạm vi nghiên cứu của đề tài này, tác giả xin đi sâu vào nghiên cứu năng lực cạnh tranh trong hoạt động huy động vốn tiền gởi của NHTM. LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 14 Trên cơ sở khái niệm năng lực cạnh tranh của một NHTM, theo tác giả: “Năng lực cạnh tranh trong hoạt động huy động vốn tiền gởi của NHTM là khả năng tạo ra, sử dụng và duy trì lợi thế của mình trong hoạt động huy động vốn tiền gởi so với đối thủ cạnh tranh, nhằm đứng vững và phát triển thị phần huy động vốn và các mục tiêu khác trong hoạt động huy động vốn của ngân hàng trong môi trường kinh doanh luôn thay đổi”.