Chương 1: Tổng quan về năng lực cạnh tranh và tác động của hoạt động M&A đến năng lực cạnh tranh của các NHTM. - Chương 2: Thực trạng năng lực cạnh tranh và việc sử dụng công cụ M&A để nâng cao năng lực cạnh tranh của các NHTM Việt Nam hiện nay. - Chương 3: Hoàn thiện hoạt động M&A góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh của các NHTM Việt Nam. LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 4 CHƢƠNG 1 TỔNG QUAN VỀ NĂNG LỰC CẠNH TRANH VÀ TÁC ĐỘNG CỦA HOẠT ĐỘNG M&A ĐẾN NĂNG LỰC CẠNH TRANH CỦA CÁC NGÂN HÀNG THƢƠNG MẠI 1.
Tổng quan về năng lực cạnh tranh của các NHTM 1. Cạnh tranh NHTM Cạnh tranh của NHTM là khả năng tạo ra và sử dụng có hiệu quả các lợi thế so sánh, để giành thắng lợi trong quá trình cạnh tranh với các NHTM khác, là nỗ lực hoạt động đồng bộ của ngân hàng trong một lĩnh vực khi cung ứng cho khách hàng những sản phẩm dịch vụ có chất lượng cao, chi phí rẻ nhằm khẳng định vị trí của ngân hàng vượt lên khỏi các ngân hàng khác trong cùng lĩnh vực hoạt động ấy. Lợi thế cạnh tranh của NHTM Lợi thế cạnh tranh là việc sở hữu những giá trị đặc thù mà doanh nghiệp có thể khai thác tốt hơn đối thủ cạnh tranh để nắm bắt cơ hội, để kinh doanh có lãi. Muốn đảm bảo sự thành công lâu dài cho doanh nghiệp điều quan trọng là xây dựng cho mình một lợi thế cạnh tranh bền vững.
Nghĩa là phải liên tục cung cấp cho thị trường một giá trị đặc biệt mà không có đối thủ cạnh tranh nào có thể cung cấp được. Nói cách khác, lợi thế cạnh tranh xuất phát từ giá trị mà doanh nghiệp tạo ra cho người mua vượt quá phí tổn mà doanh nghiệp có thể bỏ ra, được thể hiện trên hai phương diện: i. Doanh nghiệp nào có chi phí thấp hơn thì doanh nghiệp đó có nhiều lợi thế cạnh tranh hơn, mang lại tỷ lệ lợi nhuận cao hơn mức bình quân ngành bất chấp sự hiện diện của các lực lượng cạnh tranh mạnh mẽ; ii. Lợi thế cạnh tranh được tạo ra từ sự khác biệt hóa xoay quanh những sản phẩm dịch vụ mà doanh nghiệp cung cấp ra thị trường, biểu hiện dưới nhiều hình thức như: sự điển hình về thiết kế hay danh tiếng sản phẩm, dẫn đầu về LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 5 công nghệ hiện đại, chuyên biệt về đặc tính sản phẩm dịch vụ, hay mạng lưới phân phối rộng.
Năng lực cạnh tranh của NHTM Năng lực cạnh tranh của NHTM là khả năng do chính ngân hàng tạo ra trên cơ sở duy trì và phát triển những lợi thế vốn có nhằm củng cố và mở rộng thị phần, gia tăng lợi nhuận, đảm bảo hoạt động an toàn và lành mạnh, có khả năng chống đỡ và vượt qua sức ép từ các lực lượng cạnh tranh hoặc những biến động bất lợi của môi trường kinh doanh. Đánh giá năng lực cạnh tranh của ngân hàng: Năng lực cạnh tranh của ngân hàng liên quan tới việc xác định vị trí để phát huy bốn yếu tố cạnh tranh: + Các yếu tố thuộc về ngân hàng Các nhân tố trong hoạt động kinh doanh của ngân hàng có thể xếp thành hai nhóm: các yếu tố cơ bản và các yếu tố nâng cao như khoa học kỹ thuật có tính độc quyền, lao động trình độ cao, …. Trong đó, yếu tố thứ hai quyết định lợi thế và năng lực cạnh tranh của ngân hàng nên cần phải đầu tư dài hạn, đúng mức và có hệ thống. + Nhu cầu của khách hàng Đây là yếu tố có tác động rất lớn đến sự phát triển của ngân hàng.
Thực tế cho thấy, không một ngân hàng nào có khả năng thỏa mãn đầy đủ tất cả những yêu cầu của khách hàng. Nghĩa là, lợi thế của ngân hàng chỉ giới hạn ở một hoặc một số sản phẩm dịch vụ nhất định. Vấn đề cơ bản là, ngân hàng phải nhận biết được điều này và cố gắng phát huy hiệu quả những điểm mạnh mà mình đang có để đáp ứng tốt nhất những đòi hỏi của khách hàng. Thông qua nhu cầu của khách hàng, ngân hàng có thể tận dụng được lợi thế theo quy mô, từ đó cải thiện các hoạt động kinh doanh và dịch vụ của mình.
Mặt khác, nhu cầu khách hàng còn có thể gợi mở cho LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 6 ngân hàng phát triển các loại hình sản phẩm và dịch vụ mới. Các loại hình này có thể được phát triển rộng rãi ra thị trường bên ngoài và khi đó ngân hàng là người trước tiên có được lợi thế cạnh tranh. + Các lĩnh vực có liên quan và ngành phụ trợ Có thể nói sự phát triển của ngân hàng ngày nay không thể tách rời sự phát triển thị trường tài chính với sự ra đời ngày càng nhiều các công ty chứng khoán, công ty tài chính, công ty bảo hiểm, công ty mua bán nợ và các quỹ đầu tư. Ngoài ra sự phát triển của các lĩnh vực có liên quan và phụ trợ khác như công nghệ thông tin, bưu chính viễn thông cũng có vai trò quan trọng trong việc rút ngắn khoảng cách thời gian và địa lý, đồng thời cung ứng đầu vào và giải quyết đầu ra cho ngân hàng.
Sự phát triển của các ngành này một mặt hỗ trợ và tạo điền kiện cho hoạt động của các ngân hàng nhưng mặt khác cũng tạo ra áp lực không nhỏ buộc các ngân hàng phải thích nghi và đổi mới mình để giảm thiểu chí phí hoặc tạo ra sự khác biệt. + Chiến lƣợc của ngân hàng, cấu trúc ngành và đối thủ cạnh tranh Hoạt động kinh doanh của ngân hàng sẽ thành công nếu được quản lý và tổ chức trong một môi trường phù hợp và kích thích được các lợi thế cạnh tranh của nó. Theo đó, sự cạnh tranh giữa các ngân hàng sẽ là yếu tố thúc đẩy sự cải tiến và thay đổi nhằm hạ thấp chi phí, nâng cao chất lượng dịch vụ. Trong bốn yếu tố trên, yếu tố 1 và 4 được coi là yếu tố nội tại của ngân hàng, yếu tố 2 và 3 là những yếu tố có tính chất tác động và thúc đẩy sự phát triển của chúng.
Ngoài ra, còn hai yếu tố có tác động rất lớn đến năng lực cạnh tranh mà ngân hàng cần tính đến là cơ hội của ngân hàng và vai trò của chính phủ. Các công cụ cạnh tranh chủ yếu trong ngành ngân hàng Trong nền kinh tế hiện đại, khi mà khoa học công nghệ phát triển như vũ bão, sản phẩm ra đời ngày càng phong phú đa dạng, tạo thuận lợi cho sự lựa chọn của người tiêu dùng và đặt ngân hàng trước áp lực cạnh tranh ngày càng gay gắt. Để LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 7 chiến thắng trong cạnh tranh thì các ngân hàng phải nghiên cứu vận dụng nhiều phương thức và công cụ cạnh tranh khác nhau.: + Cạnh tranh bằng chất lƣợng Đối với một số ngành chất lượng là yếu tố có tính định tính hơn là định lượng như ngành ngân hàng thì việc nâng cao chất lượng sản phẩm để tăng cường năng lực cạnh tranh hàm ý phải từng bước thoả mãn cao nhất những yêu cầu, đòi hỏi từ phía khách hàng khi mà chất lượng sản phẩm dịch vụ được xác định chủ yếu thông qua sự kiểm định, đánh giá của chính khách hàng sử dụng sản phẩm dịch vụ đó. Theo quan niệm của khách hàng, một sản phẩm ngân hàng có chất lượng phải đáp ứng được tốt nhất, nhiều nhất nhu cầu mong muốn của khách hàng, đem lại cho khách hàng một tập hợp các tiện ích và lợi ích với tiêu chí: i.
Tốc độ xử lý nhanh, mức độ chính xác cao. Hiệu quả đem lại lớn. Thái độ phục vụ tốt, công nghệ hiện đại. Mức độ tham gia của khách hàng vào quá trình cung ứng sản phẩm dịch vụ ít và đơn giản.
(Đặng Hữu Mẫn, 2010) + Cạnh tranh bằng giá cả Đối với các NHTM, giá cả chính là lãi suất và mức phí áp dụng đối với các sản phẩm dịch vụ cung ứng cho khách hàng. Tuy nhiên, trong việc xác định giá cả các NHTM phải đối mặt với hai mâu thuẫn lớn: - Thứ nhất, nếu như NHTM quan tâm tới khả năng cạnh tranh để mở rộng thị phần thì cần phải đưa ra các mức lãi suất và phí cho các khách của mình ưu đãi hơn các đối thủ cạnh tranh của mình. Nhưng điều này khiến cho mục tiêu tối đa hóa lợi nhuận của ngân hàng khó thực hiện hơn khi mà thu nhập thực tế của ngân hàng có thể giảm, thậm chí bị lỗ. LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 8 - Thứ hai, nếu NHTM chỉ chú trọng đến thu nhập thì phải đưa ra mức lãi suất và phí sao cho đáp ứng được mục tiêu tăng thu nhập.
Tuy nhiên, điều này có thể làm cho ngân hàng mất dần khách hàng, làm giảm thị phần trong kinh doanh. Hai mâu thuẫn trên đã giải thích tại sao hiện nay việc cạnh tranh bằng giá cả trở thành biện pháp nghèo nàn nhất trong chiến lược cạnh tranh của ngân hàng. Trên thực tế, cạnh tranh bằng giá chỉ phù hợp với chiến lược xâm nhập thị trường mới nhằm lôi kéo khách hàng và chiếm lĩnh thị trường. + Cạnh tranh bằng hệ thống phân phối Tiêu thụ sản phẩm là khâu cuối trình trong quá trình sản xuất kinh doanh từ khi bắt đầu nghiên cứu thị trường, đi vào sản xuất đến khi sản phẩm dịch vụ đến với người tiêu dùng.
Cạnh tranh bằng khâu tổ chức tiêu thụ sản phẩm là một trong những hình thức cạnh tranh phi giá cả có thể gây sự chú ý và thu hút khách hàng. Bên cạnh việc nâng cao tốc độ tiêu thụ sản phẩm dịch vụ, mạng lưới phân phối ngân hàng cũng trở thành một trong những kênh thu thập thông tin thị trường và nắm bắt nhu cầu, thị hiếu của khách hàng một cách tương đối chính xác và hiệu quả. Qua đó, ngân hàng chủ động hơn trong việc hoàn thiện, cải tiến sản phẩm dịch vụ, tạo điều kiện thuận lợi trong việc cung cấp sản phẩm dịch vụ ra thị trường. Ngoài công cụ cạnh tranh bằng chất lượng, giá và mạng lưới phân phối hợp lý, các ngân hàng còn xúc tiến nhiều hoạt động hỗ trợ khác như khuyến mãi, quảng cáo, … nhằm thu hút sự chú ý của khách hàng, từ đó nâng cao năng lực cạnh tranh của ngân hàng trong xu thế hội nhập hiện nay.