Luận văn UEH: Giải pháp phát triển lúa gạo chất lượng cao tại Cần Thơ

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu ueh một số giải pháp phát triển sản xuất lúa gạo chất lượng cao tỉnh cần thơ giai đoạn từ năm 2002, đánh giá hiện trạng, phân tích vấn đề, đề xuất biện

• Tác giả: Phạm Văn Hiến
• Người hướng dẫn: PGS. Phước Minh Hiệp
• Trường học: Trường Đại học Kinh Tế Thành Phố Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Quản trị kinh doanh
• Đề tài: Một số giải pháp phát triển sản xuất lúa gạo chất lượng cao tỉnh Cần Thơ giai đoạn từ năm 2002 đến năm 2010
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2003
• Địa điểm: Cần Thơ

Mục lục chi tiết

• LỜI MỞ ĐẦU
• 1. PHẦN I: NỘI DUNG
• 1.1. Chương I: Về Trề Ngành Sản Xuất Lúa Gạo Trong Phát Triển KT-XH Tỉnh Cần Thơ
• 1.1.1. Khái quát về đồng bằng sông Cửu Long
• 1.1.2. Mẫu sáu nét cơ bản về tỉnh Cần Thơ
• 1.1.3. Điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội
• 1.1.3.1. Về trề địa lý
• 1.1.3.2. Tình hình KT - XH thời kỳ 1996 - 2000
• 1.1.3.3. Đánh giá chung
• 1.1.3.4. Thuận lợi
• 1.1.3.5. Định hướng mục tiêu phát triển KT- XH
• 1.1.4. Tầm quan trọng của ngành sản xuất lúa gạo trong phát triển KT - XH
• 1.2. Chương II: Tình hình sản xuất lúa gạo của tỉnh Cần Thơ những năm qua
• 1.2.1. Sơ lược tình hình sản xuất lúa gạo của ĐBSCL
• 1.2.2. Tình hình nông nghiệp, nông thôn tỉnh Cần Thơ những năm qua
• 1.2.2.1. Trẻ trọt
• 1.2.2.2. Vật nuôi
• 1.2.3. Tình hình hợp tác hóa nông nghiệp
• 1.2.4. Thực trạng sản xuất lúa gạo của tỉnh Cần Thơ những năm qua
• 1.2.4.1. Sự biến động về cấu trúc diện tích và sản lượng
• 1.2.4.2. Hậu thũng canh tác
• 1.2.4.3. Giống lúa và mùa vụ sản xuất
• 1.2.4.4. Tình hình sâu bệnh
• 1.2.4.5. Cơ sở vật chất kỹ thuật phục vụ nông nghiệp, nông thôn
• 1.2.4.6. Tình hình sử dụng đầu tư nông nghiệp
• 1.2.4.7. Thị trường
• 1.2.4.8. Thực trạng sản xuất lúa chất lượng cao tỉnh Cần Thơ
• 1.2.4.9. Thể hiện người tiêu dùng gạo
• 1.2.4.10. Quy hoạch vùng chuyển canh
• 1.2.4.11. Mục tiêu của chương trình
• 1.2.4.12. Tên khai thác của chương trình
• 1.2.4.13. Quy mô vùng chuyển canh (đến 2005)
• 1.2.4.14. Hiệu quả kinh tế - xã hội
• 1.2.4.15. Điều kiện tiến hành đầu thực hiện
• 1.2.4.16. Phát triển công nghiệp chăn nuôi lương thực
• 1.2.4.17. Tình hình thực hiện chương trình lúa chất lượng cao các năm qua
• 1.2.4.18. Kết quả thực hiện năm 2002
• 1.2.4.19. Những công việc đã thực hiện năm 2002
• 1.2.4.20. Điều kiện kế hoạch năm 2003
• 1.2.4.21. Đánh giá chung
• 1.2.4.22. Các mặt làm được
• 1.2.4.23. Nguyên nhân
• 1.3. Chương III: Mẫu sáu giải pháp phát triển sản xuất lúa gạo chất lượng cao xuất khẩu của tỉnh Cần Thơ đến năm 2010
• 1.3.1. Định hướng và mục tiêu phát triển
• 1.3.2. Mẫu sáu giải pháp chủ yếu phát triển sản xuất lúa gạo
• 1.3.2.1. Nhóm giải pháp trước mắt (đến 2005)
• 1.3.2.2. Áp dụng các thành tựu KHKT và nông nghiệp một cách đồng bộ
• 1.3.2.3. Sử dụng công nghệ sau thu hoạch
• 1.3.2.4. Giải pháp về vốn sản xuất
• 1.3.2.5. Nguồn vốn đầu tư Nhà nước vào vùng chuyển canh
• 1.3.2.6. Nhu cầu nguồn vốn cho hộ nông dân vay
• 1.3.2.7. Nhóm giải pháp định hướng đến năm 2010
• 1.3.2.8. Giải pháp phát triển khoa học kỹ thuật
• 1.3.2.9. Phát triển khoa học, công nghệ
• 1.3.2.10. Tiếp tục đầu tư nghiên cứu, lai tạo giống lúa. Giải pháp về thị trường tiêu thụ cho lúa gạo
• 1.3.2.11. Chất lượng gạo xuất khẩu của Việt Nam
• 1.3.2.12. Đảm bảo thị trường xuất khẩu gạo Việt Nam giai đoạn 2001 - 2010
• 1.3.2.13. Điều chỉnh cơ cấu sản xuất lúa gạo theo hàng chất lượng cao
• 1.3.2.14. Mở rộng thị trường tiêu thụ
• 1.3.2.15. Tạo chắc chắn mạng lưới lâu dài lúa gạo giảm chi phí đầu vào
• 1.3.2.16. Giải pháp về thực hiện công tác quy hoạch. Quy hoạch khu chuyển canh
• 1.3.2.17. Tăng cường đầu tư cơ sở vật chất. Quản lý và sử dụng tài nguyên cho sản xuất lúa gạo
• 1.3.2.18. Giải pháp về đẩy mạnh công tác hợp tác hóa sản xuất
• 1.3.2.19. Nhu cầu hợp tác kinh tế của nông dân trong sản xuất nông nghiệp
• 1.3.2.20. Phân tích lợi ích của sự hợp tác
• 1.3.2.21. Đẩy mạnh việc hình thành HTX kiểu mới
• 1.3.2.22. Thực hiện mô hình gần công nghiệp và dịch vụ với. Giải pháp về thực hiện mô hình NNCNC của Bộ NNN & PTNT
• 2. PHẦN II - NỘI DUNG
• 3. PHẦN III - KẾT LUẬN
• 3.1. Mẫu sáu kiến nghị
• 3.2. Thực hiện Quyết định 80/2002/QĐ-TTg
• 3.3. Thực hiện mô hình sản xuất kinh doanh khép kín
• 3.4. Công tác quản lý và điều hành
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tổng quan về phát triển sản xuất lúa gạo chất lượng cao tại Cần Thơ

Trong giai đoạn từ năm 2002 đến năm 2010, tỉnh Cần Thơ đã có những bước tiến quan trọng trong việc phát triển sản xuất lúa gạo chất lượng cao. Đây là một trong những mục tiêu chiến lược nhằm nâng cao giá trị kinh tế nông nghiệp và cải thiện đời sống của người dân. Việc phát triển sản xuất lúa gạo không chỉ giúp tăng thu nhập cho nông dân mà còn góp phần vào sự phát triển bền vững của nền kinh tế địa phương.

1.1. Tình hình sản xuất lúa gạo tại Cần Thơ giai đoạn 2002 2010

Trong giai đoạn này, sản xuất lúa gạo tại Cần Thơ đã có sự gia tăng đáng kể về diện tích và sản lượng. Theo số liệu thống kê, diện tích gieo trồng lúa hàng năm đạt khoảng 440.000 ha, với sản lượng bình quân đạt 2,2 triệu tấn. Điều này cho thấy tiềm năng lớn của tỉnh trong việc phát triển ngành nông nghiệp, đặc biệt là sản xuất lúa gạo.

1.2. Vai trò của lúa gạo trong phát triển kinh tế xã hội

Lúa gạo không chỉ là nguồn thực phẩm chính của người dân mà còn là mặt hàng xuất khẩu chủ lực của tỉnh Cần Thơ. Việc phát triển sản xuất lúa gạo chất lượng cao đã góp phần nâng cao giá trị gia tăng cho sản phẩm nông nghiệp, tạo ra nhiều việc làm và cải thiện đời sống cho người dân.

II. Những thách thức trong phát triển sản xuất lúa gạo tại Cần Thơ

Mặc dù có nhiều tiềm năng, nhưng sản xuất lúa gạo tại Cần Thơ cũng đối mặt với nhiều thách thức. Các vấn đề như biến đổi khí hậu, ô nhiễm môi trường, và sự cạnh tranh từ các vùng sản xuất khác đã ảnh hưởng đến năng suất và chất lượng lúa gạo. Đặc biệt, việc áp dụng công nghệ mới trong sản xuất vẫn còn hạn chế, dẫn đến hiệu quả sản xuất chưa cao.

2.1. Ảnh hưởng của biến đổi khí hậu đến sản xuất lúa gạo

Biến đổi khí hậu đã gây ra nhiều tác động tiêu cực đến sản xuất lúa gạo, như hạn hán, ngập úng và sâu bệnh. Những yếu tố này không chỉ làm giảm năng suất mà còn ảnh hưởng đến chất lượng lúa gạo, gây khó khăn cho việc xuất khẩu.

2.2. Cạnh tranh từ các vùng sản xuất khác

Cần Thơ không phải là vùng sản xuất lúa gạo duy nhất tại Việt Nam. Các tỉnh khác như Đồng Tháp, An Giang cũng đang phát triển mạnh mẽ, tạo ra sự cạnh tranh lớn về giá cả và chất lượng sản phẩm. Điều này đòi hỏi Cần Thơ phải có những chiến lược phát triển phù hợp để duy trì vị thế của mình.

III. Các giải pháp phát triển sản xuất lúa gạo chất lượng cao tại Cần Thơ

Để phát triển sản xuất lúa gạo chất lượng cao, Cần Thơ cần áp dụng nhiều giải pháp đồng bộ. Các giải pháp này bao gồm việc cải tiến kỹ thuật canh tác, áp dụng công nghệ mới, và tăng cường quản lý sản xuất. Ngoài ra, việc xây dựng thương hiệu cho sản phẩm lúa gạo cũng rất quan trọng để nâng cao giá trị sản phẩm trên thị trường.

3.1. Cải tiến kỹ thuật canh tác

Việc áp dụng các kỹ thuật canh tác tiên tiến như sử dụng giống lúa chất lượng cao, quản lý nước tưới tiêu hợp lý sẽ giúp nâng cao năng suất và chất lượng lúa gạo. Các mô hình canh tác thông minh cũng cần được khuyến khích để giảm thiểu rủi ro do biến đổi khí hậu.

3.2. Ứng dụng công nghệ mới trong sản xuất

Cần Thơ cần đầu tư vào công nghệ sản xuất hiện đại, từ khâu gieo trồng đến thu hoạch. Việc sử dụng máy móc và thiết bị hiện đại sẽ giúp giảm chi phí sản xuất và nâng cao hiệu quả lao động.

3.3. Xây dựng thương hiệu cho sản phẩm lúa gạo

Xây dựng thương hiệu cho sản phẩm lúa gạo Cần Thơ là một trong những giải pháp quan trọng để nâng cao giá trị sản phẩm. Việc quảng bá sản phẩm qua các kênh truyền thông và tham gia các hội chợ nông sản sẽ giúp tăng cường nhận diện thương hiệu và mở rộng thị trường tiêu thụ.

IV. Kết quả nghiên cứu và ứng dụng thực tiễn

Kết quả nghiên cứu cho thấy, việc áp dụng các giải pháp phát triển sản xuất lúa gạo chất lượng cao đã mang lại nhiều lợi ích cho người nông dân và nền kinh tế địa phương. Sản lượng lúa gạo tăng lên đáng kể, đồng thời chất lượng cũng được cải thiện, giúp tăng giá trị xuất khẩu. Nhiều mô hình sản xuất hiệu quả đã được triển khai và nhân rộng, tạo ra động lực cho sự phát triển bền vững.

4.1. Tăng trưởng sản lượng và chất lượng lúa gạo

Sản lượng lúa gạo tại Cần Thơ đã tăng lên đáng kể, từ 2,2 triệu tấn năm 2002 lên 2,5 triệu tấn vào năm 2010. Chất lượng lúa gạo cũng được cải thiện, với nhiều sản phẩm đạt tiêu chuẩn xuất khẩu.

4.2. Mô hình sản xuất hiệu quả

Nhiều mô hình sản xuất lúa gạo chất lượng cao đã được triển khai thành công, như mô hình sản xuất lúa hữu cơ và lúa chất lượng cao. Những mô hình này không chỉ giúp tăng thu nhập cho nông dân mà còn bảo vệ môi trường.

V. Kết luận và triển vọng tương lai

Phát triển sản xuất lúa gạo chất lượng cao tại Cần Thơ là một trong những nhiệm vụ quan trọng trong chiến lược phát triển nông nghiệp bền vững. Với những giải pháp đồng bộ và sự hỗ trợ từ chính quyền, ngành nông nghiệp Cần Thơ có thể phát triển mạnh mẽ hơn trong tương lai, góp phần nâng cao đời sống người dân và phát triển kinh tế địa phương.

5.1. Tầm nhìn phát triển bền vững

Cần Thơ cần xây dựng một tầm nhìn phát triển bền vững cho ngành sản xuất lúa gạo, trong đó chú trọng đến việc bảo vệ môi trường và nâng cao chất lượng sản phẩm.

5.2. Hợp tác quốc tế trong phát triển nông nghiệp

Việc hợp tác với các tổ chức quốc tế và các nước có kinh nghiệm trong sản xuất lúa gạo sẽ giúp Cần Thơ học hỏi và áp dụng những công nghệ tiên tiến, nâng cao năng lực sản xuất và chất lượng sản phẩm.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Khu vực Đồng bằng sông Cửu Long giữ vai trò trọng yếu trong an ninh lương thực quốc gia, hàng năm cung ứng trên 50% sản lượng lúa và hơn 90% lượng gạo xuất khẩu của cả nước. Là trung tâm kinh tế của toàn vùng, tỉnh Cần Thơ sở hữu diện tích đất sản xuất lúa khoảng 244.000 ha với diện tích gieo trồng đạt 440.000 ha, đóng góp hơn 2,2 triệu tấn lúa vào năm 2002. Mặc dù đạt thành tựu lớn về số lượng, sản xuất lúa gạo của địa phương giai đoạn 1996-2000 chủ yếu phát triển theo chiều rộng, mang tính tự phát và chưa đáp ứng tốt yêu cầu phẩm cấp của thị trường quốc tế. Tỷ lệ gạo chất lượng cao còn thấp, trong khi tỷ lệ thất thoát sau thu hoạch dao động từ 13% đến 16%, làm suy giảm hiệu quả kinh tế và ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống của 841.457 lao động nông nghiệp, chiếm 65,43% lực lượng lao động toàn tỉnh.

Trước bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế, luận văn thạc sĩ chuyên ngành Quản trị kinh doanh của tác giả Phạm Văn Hiện tập trung phân tích thực trạng sản xuất lúa gạo tại Cần Thơ giai đoạn 1996-2002, từ đó xây dựng hệ thống giải pháp phát triển sản xuất lúa gạo chất lượng cao phục vụ xuất khẩu đến năm 2010. Phạm vi nghiên cứu bao quát toàn bộ địa bàn tỉnh Cần Thơ với trọng tâm là các vùng chuyên canh tại Thốt Nốt, Ô Môn, Châu Thành và Vị Thủy. Nghiên cứu xác lập mục tiêu chiến lược xây dựng vùng chuyên canh 110.000 ha lúa chất lượng cao, cung cấp ổn định từ 600.000 đến 650.000 tấn gạo xuất khẩu mỗi năm, đạt kim ngạch 170 đến 180 triệu USD. Ý nghĩa thực tiễn của công trình được chứng minh qua các chỉ số mục tiêu: tăng thu nhập của nông dân lên 1,27 lần, giảm chi phí sản xuất từ 124 đến 194,6 đồng/kg lúa và giải quyết việc làm cho 34.300 lao động nông thôn.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu vận dụng lý thuyết lợi thế so sánh của David Ricardo và mô hình chuỗi giá trị của Michael Porter làm nền tảng phân tích năng lực cạnh tranh của nông sản hàng hóa. Tác giả kết hợp khung lý thuyết quản trị chuỗi cung ứng với mô hình kinh tế hợp tác nhằm luận giải quá trình chuyển dịch từ phương thức canh tác truyền thống sang sản xuất hàng hóa quy mô lớn gắn với chế biến và tiêu thụ.

Các khái niệm then chốt được xây dựng trong luận văn gồm:

• Lúa gạo chất lượng cao: Các giống lúa thuần nông, hạt dài, tỷ lệ tấm dưới 5% đến 10%, hàm lượng amylose đạt chuẩn và có mùi thơm tự nhiên đáp ứng thị hiếu các thị trường cao cấp.
• Hệ số sử dụng đất nông nghiệp: Chỉ số phản ánh năng lực thâm canh tăng vụ trên cùng một đơn vị diện tích, tăng từ 1,8 lần lên 2,1 lần thông qua cải tạo thủy lợi.
• Chương trình 3 giảm 3 tăng và Quản lý dịch hại tổng hợp (IPM): Phương thức quản trị kỹ thuật đồng ruộng giúp tối ưu hóa chi phí đầu vào, hạ giá thành và nâng cao chất lượng hạt lúa.

Phương pháp nghiên cứu

Nguồn dữ liệu thứ cấp được tổng hợp từ Niên giám Thống kê tỉnh Cần Thơ, báo cáo chuyên ngành của Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, Viện Lúa Đồng bằng sông Cửu Long và Bộ Thương mại giai đoạn 1996-2002. Nguồn dữ liệu sơ cấp được thu thập thông qua các cuộc điều tra thực tế tại các huyện trọng điểm sản xuất lúa.

Cỡ mẫu khảo sát gồm 387 nông dân nòng cốt đại diện cho 67 xã vùng quy hoạch và toàn bộ 118 hợp tác xã nông nghiệp trên địa bàn tỉnh. Phương pháp chọn mẫu phân tầng kết hợp ngẫu nhiên theo các vùng sinh thái đặc trưng như vùng đất phù sa 146.140,7 ha và vùng đất phèn 79.221 ha được triển khai nhằm đảm bảo tính bao quát và độ tin cậy.

Về phương pháp phân tích, luận văn sử dụng phương pháp thống kê mô tả, phân tích so sánh chuỗi thời gian và đánh giá định lượng chi phí - lợi nhuận. Lý do lựa chọn tổ hợp phương pháp này là vì sản xuất lúa gạo mang tính thời vụ cao và chịu tác động mạnh bởi biến động giá cả thị trường; việc tính toán chi phí chi tiết theo từng vụ giúp làm rõ sự khác biệt giữa lúa thường và lúa chất lượng cao, từ đó lượng hóa chính xác hiệu quả kinh tế và độ khả thi của các phương án đầu tư. Tiến trình nghiên cứu được triển khai liên tục, đánh giá dữ liệu từ năm 1996 đến 2002 và lập kế hoạch thực thi giai đoạn 2002-2010.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Thứ nhất, cơ cấu diện tích và sản lượng lúa có bước chuyển dịch tích cực từ lúa mùa dài ngày sang 2 đến 3 vụ lúa ngắn ngày thâm canh cao. Tổng sản lượng lương thực quy thóc của tỉnh tăng từ 576.690 tấn năm 1976 lên 1,94 triệu tấn năm 2000 và vượt 2,2 triệu tấn vào năm 2002, đưa sản lượng lúa bình quân đầu người đạt 1,053 tấn/năm.

Thứ hai, công tác quản lý giống và tổ chức sản xuất còn tồn tại điểm nghẽn nghiêm trọng. Khảo sát chỉ ra có tới 87% diện tích sử dụng nguồn giống tự trao đổi giữa nông dân, chỉ có khoảng 10% hộ sử dụng giống xác nhận đạt tiêu chuẩn xuất khẩu. Toàn tỉnh thành lập được 118 hợp tác xã nông nghiệp nhưng chỉ có 27 hợp tác xã (chiếm 22,9%) hoạt động có hiệu quả, 46% xếp loại trung bình và 29% hoạt động yếu kém.

Thứ ba, tổn thất sau thu hoạch còn rất lớn, chiếm từ 13% đến 16% tổng sản lượng do thiếu trang thiết bị phơi sấy. Chỉ có khoảng 15% đến 30% nông hộ có sân phơi xi măng, hệ thống lò sấy vụ Hè Thu mới đáp ứng được 50% nhu cầu thu hoạch, dẫn đến tỷ lệ hạt rạn nứt và phẩm cấp gạo xuất khẩu bị suy giảm.

Thứ tư, ứng dụng tiến bộ kỹ thuật sạ hàng giúp giảm lượng giống gieo từ 200-250 kg/ha xuống 100-120 kg/ha, tiết kiệm 50% chi phí giống gieo và tăng năng suất hơn 500 kg/ha. Đồng thời, việc áp dụng chương trình quản lý dịch hại IPM giúp cắt giảm chi phí thuốc bảo vệ thực vật trung bình 350.000 đồng/ha, tương đương mức tiết kiệm từ 63 đến 75 tỷ đồng mỗi năm cho toàn địa bàn.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân của những tồn tại trên xuất phát từ tập quán canh tác nhỏ lẻ, thói quen chú trọng sản lượng hơn chất lượng, sự thiếu hụt nguồn vốn trung và dài hạn của nông hộ cũng như năng lực công nghệ chế biến chưa đồng bộ tại các doanh nghiệp. So với các địa phương khác trong vùng Đồng bằng sông Cửu Long, Cần Thơ có lợi thế rất lớn nhờ mạng lưới nghiên cứu khoa học hàng đầu từ Viện Lúa Đồng bằng sông Cửu Long và Trường Đại học Cần Thơ, song mối liên kết giữa doanh nghiệp và nông dân theo Quyết định 80/2002/QĐ-TTg vẫn chưa phát huy tối đa hiệu quả.

Dữ liệu nghiên cứu được biểu đạt trực quan thông qua đồ thị đường biểu diễn biến động giá gạo xuất khẩu bình quân của Việt Nam giai đoạn 1995-2002, phản ánh sự biến thiên từ mức 153 USD/tấn lên mức đỉnh 320 USD/tấn, qua đó khẳng định sự cần thiết phải nâng cao phẩm cấp để tránh rủi ro thị trường. Ngoài ra, bảng so sánh cơ cấu chi phí sản xuất giữa các vụ mùa chỉ ra vụ Đông Xuân đạt hiệu quả kinh tế cao nhất với giá thành chỉ 766 đồng/kg so với 1.077,3 đồng/kg của vụ Thu Đông.

Về mặt kinh tế - xã hội, việc chuyển đổi sang vùng lúa chất lượng cao mang lại mức lãi thuần 422.850 đồng/tấn lúa, tăng 130.700 đồng/tấn so với phương thức cũ. Đây là tiền đề quan trọng để chuyển dịch tỷ trọng sản xuất lúa trong nội bộ ngành trồng trọt từ 58,21% năm 2000 xuống còn 49,35% vào năm 2010 theo đúng định hướng công nghiệp hóa nông nghiệp.

Đề xuất và khuyến nghị

Nhằm đẩy mạnh sản xuất lúa gạo chất lượng cao giai đoạn 2002-2010, luận văn đưa ra 4 nhóm giải pháp chiến lược:

Một là, đột phá về công nghệ giống và quy trình canh tác tiên tiến. Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn phối hợp với Viện Lúa Đồng bằng sông Cửu Long triển khai cung ứng các giống lúa thuần đạt chuẩn xuất khẩu như Jasmine 85, IR64, OMCS2000, ST3. Mục tiêu đạt 100% diện tích vùng chuyên canh 110.000 ha sử dụng giống xác nhận trước năm 2005, nhân rộng phương pháp sạ hàng trên 31.000 ha và áp dụng quy trình 3 giảm 3 tăng nhằm hạ giá thành sản xuất.

Hai là, hiện đại hóa công nghệ sau thu hoạch và nâng cao năng lực chế biến. Ủy ban nhân dân tỉnh cùng các doanh nghiệp đầu tư lắp đặt 600 máy sấy tầng sôi công suất 4 đến 8 tấn/mẻ tại các vùng nguyên liệu Vị Thủy, Ô Môn, Thốt Nốt; xây dựng trung tâm chế biến gạo xuất khẩu tại Ô Môn quy mô 5 ha với kho chứa 20.000 tấn và công suất chế biến 50 tấn/ngày, nhằm kéo giảm tỷ lệ thất thoát sau thu hoạch từ 13-16% xuống dưới mức 9% vào năm 2005.

Ba là, hoàn thiện chính sách tín dụng và huy động vốn đầu tư. Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn phối hợp với hệ thống ngân hàng thương mại phân bổ tổng nguồn vốn 214,125 tỷ đồng cho chương trình lúa chất lượng cao giai đoạn 2002-2005. Trong đó, vốn ngân sách cấp 16,05 tỷ đồng cho khuyến nông, trại giống; vốn tín dụng huy động đạt 197,25 tỷ đồng phục vụ cho nông hộ vay trung và dài hạn để mua sắm máy móc, máy gặt đập và máy sấy.

Bốn là, đổi mới mô hình kinh tế hợp tác và liên kết tiêu thụ nông sản. Tổ chức củng cố 118 hợp tác xã nông nghiệp theo mô hình kiểu mới, nâng tỷ lệ hợp tác xã hoạt động hiệu quả lên trên 70%. Các đơn vị xuất khẩu chủ lực như Công ty Lương thực Cần Thơ, Nông trường Sông Hậu, Nông trường Cờ Đỏ chủ động ký hợp đồng bao tiêu sản phẩm với mức giá thưởng cao hơn giá thị trường 10% theo tinh thần Quyết định 80/2002/QĐ-TTg, đảm bảo ổn định đầu ra cho hơn 600.000 tấn gạo xuất khẩu chất lượng cao mỗi năm.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Công trình nghiên cứu mang giá trị thực tiễn và tính học thuật cao, phục vụ thiết thực cho 4 nhóm đối tượng:

1. Cơ quan quản lý nhà nước và cán bộ hoạch định chính sách nông nghiệp: Cung cấp luận cứ khoa học và hệ thống số liệu thực chứng để xây dựng quy hoạch vùng chuyên canh lúa 110.000 ha, đề xuất các gói tín dụng ưu đãi nông thôn và chỉ đạo điều hành sản xuất theo mùa vụ.
2. Lãnh đạo các doanh nghiệp chế biến và xuất khẩu lương thực: Tham khảo căn cứ thực tiễn để lập dự án đầu tư hệ thống kho trữ 20.000 tấn, đổi mới dây chuyền xay xát đánh bóng gạo và thiết lập mô hình liên kết bao tiêu nguyên liệu bền vững với nông dân.
3. Ban quản trị các hợp tác xã nông nghiệp và cán bộ khuyến nông: Ứng dụng trực tiếp quy trình kỹ thuật 3 giảm 3 tăng, phương pháp sạ hàng tiết kiệm giống, quản lý dịch hại IPM và phương thức tổ chức dịch vụ cơ giới hóa sau thu hoạch.
4. Giảng viên, học viên cao học và sinh viên các ngành Kinh tế nông nghiệp, Quản trị kinh doanh: Là tài liệu nghiên cứu chuyên sâu về chuỗi giá trị lúa gạo, phương pháp phân tích chi phí - lợi nhuận theo mùa vụ và bài học thực tiễn về chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông nghiệp tại Đồng bằng sông Cửu Long.

Câu hỏi thường gặp

Tại sao tỉnh Cần Thơ cần chuyển đổi mạnh mẽ từ sản xuất lúa số lượng sang chất lượng cao? Trước năm 2002, dù sản lượng lúa của tỉnh đạt trên 2,2 triệu tấn nhưng chủ yếu là lúa phẩm cấp thấp, giá bán bấp bênh và phụ thuộc vào thị trường dễ tính. Chuyển sang sản xuất lúa chất lượng cao giúp hạ giá thành từ 124 đến 194,6 đồng/kg, đáp ứng thị hiếu các thị trường cao cấp và tăng thu nhập của người nông dân lên 1,27 lần.

Quy mô và tiến độ của vùng quy hoạch chuyên canh lúa chất lượng cao tại Cần Thơ được xác định thế nào? Đề án quy hoạch tổng thể diện tích 110.000 ha đến năm 2005. Tiến độ triển khai được phân kỳ khoa học: năm 2002 đạt 40.000 ha, năm 2003 nâng lên 66.545 ha và đạt mốc 110.000 ha vào năm 2005, tạo ra sản lượng từ 600.000 đến 650.000 tấn gạo xuất khẩu chất lượng cao hàng năm.

Mô hình 3 giảm 3 tăng và chương trình IPM mang lại lợi ích tài chính cụ thể nào cho hộ nông dân? Chương trình giúp giảm lượng giống gieo sạ 50%, từ 200-250 kg/ha xuống 100-120 kg/ha, đồng thời nâng năng suất tăng thêm hơn 500 kg/ha. Áp dụng IPM giúp cắt giảm chi phí thuốc bảo vệ thực vật trung bình 350.000 đồng/ha, tiết kiệm cho toàn tỉnh khoảng 63 đến 75 tỷ đồng mỗi năm.

Giải pháp đột phá nào được đề xuất nhằm xử lý điểm nghẽn sau thu hoạch? Luận văn đề xuất trang bị 600 máy sấy tầng sôi loại nhỏ từ 4 đến 8 tấn/mẻ tại các vùng chuyên canh, kết hợp xây dựng nhà máy chế biến và kho chứa hiện đại 20.000 tấn tại Ô Môn với diện tích 5 ha, giúp giảm thiểu tổn thất sau thu hoạch từ 13-16% xuống dưới mức 9%.

Cơ chế liên kết theo Quyết định 80/2002/QĐ-TTg cần thực thi như thế nào để đảm bảo tính bền vững? Doanh nghiệp chế biến xuất khẩu cần ký hợp đồng bao tiêu trực tiếp với hợp tác xã ngay từ đầu vụ, cung ứng giống thuần và hỗ trợ kỹ thuật, đồng thời cam kết mua với giá cao hơn giá thị trường 10% khi sản phẩm đạt tiêu chuẩn chất lượng xuất khẩu.

Kết luận

Luận văn thạc sĩ kinh tế của tác giả Phạm Văn Hiện là công trình khoa học có đóng góp quan trọng trong việc định hình chiến lược phát triển nông nghiệp bền vững cho tỉnh Cần Thơ. Những đóng góp nổi bật của luận văn bao gồm:

• Đánh giá toàn diện thực trạng sản xuất lúa giai đoạn 1996-2002, chỉ rõ các điểm nghẽn về giống tự trao đổi (87%) và tổn thất sau thu hoạch (13-16%).
• Xác lập quy hoạch vùng chuyên canh 110.000 ha lúa chất lượng cao, giúp hạ giá thành sản xuất và tăng thu nhập của nông hộ lên 1,27 lần.
• Đề xuất đồng bộ quy trình kỹ thuật 3 giảm 3 tăng và công nghệ sấy lúa nhằm giảm hao hụt xuống dưới 9%.
• Hoạch định nhu cầu vốn đầu tư 214,125 tỷ đồng và cơ chế tín dụng trung - dài hạn cho nông dân đổi mới máy móc.
• Thiết lập giải pháp liên kết chuỗi giá trị giữa doanh nghiệp và hợp tác xã theo Quyết định 80/2002/QĐ-TTg để cung ứng 600.000 tấn gạo xuất khẩu hàng năm.

Về lộ trình tiếp theo, địa phương cần tập trung hoàn thiện hạ tầng chế biến Ô Môn và củng cố chất lượng 118 hợp tác xã đến năm 2010. Các nhà quản lý, doanh nghiệp và nhà nghiên cứu quan tâm đến chuỗi giá trị nông sản hãy tham khảo chi tiết toàn văn luận văn để ứng dụng hiệu quả vào thực tiễn.

Trích đoạn nội dung tài liệu

BÄÜ GIAÏO DUÛC VAÌ ÂAÌO TAÛO TRÆÅÌNG ÂAÛI HOÜC KINH TÃÚ THAÌNH PHÄÚ HÄÖ CHÊ MINH ************* PHAÛM VÀN HIÃÖN MÄÜT SÄÚ GIAÍI PHAÏP PHAÏT TRIÃØN SAÍN XUÁÚT LUÏA GAÛO CHÁÚT LÆÅÜNG CAO TÈNH CÁÖN THÅ GIAI ÂOAÛN TÆÌ NÀM 2002 ÂÃÚN NÀM 2010 * * * * * * * * * * CHUYÃN NGAÌNH : QUAÍN TRË KINH DOANH MAÎÏ SÄÚ : 60.05 LUÁÛN VÀN THAÛC SÉ KINH TÃÚ NGÆÅÌI HÆÅÏNG DÁÙN KHOA HOÜC: PGs. PHÆÅÏC MINH HIÃÛP Cáön Thå, nàm 2003 1 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] MUÛC LUÛC ******* Âãö muûc Trang Pháön I - Måí âáöu 1 1. Sæû cáön thiãút nghiãn cæïu âãö taìi 2 2. Muûc tiãu cuía âãö taìi 2 3.

Näüi dung cuía âãö taìi bao gäöm 2 4. Âäúi tæåüng vaì phæång phaïp nghiãn cæïu 2 5. Phaûm vi giåïi haûn cuía âãö taìi 3 Pháön II - Näüi dung 4 Chæång I: Vë trê ngaình saín xuáút luïa gaûo trong phaït triãøn KT-XH 4 1. Khaïi quaït vãö âäöng bàòng säng Cæíu Long 4 2.

Mäüt säú neït cå baín vãö tènh Cáön Thå 5 2. Âiãöu kiãûn tæû nhiãn, kinh tãú - xaî häüi 5 2. Vë trê âëa lyï 5 2. Tçnh hçnh KT - XH thåìi kyì 1996 - 2000 7 2.

Âaïnh giaï chung 9 2. Thuáûn låüi 9 2. Âënh hæåïng muûc tiãu phaït triãøn KT- XH 10 2. Âënh hæåïng 10 2.

Muûc tiãu phaït triãøn 10 3. Táöm quan troüng cuía ngaình saín xuáút luïa gaûo trong phaït triãøn KT - XH 11 3. Giaíi quyãút viãûc laìm cho lao âäüng näng nghiãûp 11 3. Vãö giaï trë täøng saín læåüng 11 3.

Vãö giaï trë xuáút kháøu 12 3. Giaï trë tàng thãm cuía ngaình Näng nghiãûp 12 Chæång II: Tçnh hçnh saín xuáút luïa gaûo cuía tènh Cáön Thå nhæîng nàm qua 13 1. Så læåüc tçnh hçnh saín xuáút luïa gaûo cuía ÂBSCL 13 2. Tçnh hçnh näng nghiãûp, näng thän tènh Cáön Thå nhæîng nàm qua 14 2.

Träöng troüt 14 2. Vãö chàn nuäi 15 2 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Tçnh hçnh håüp taïc hoïa näng nghiãûp 16 4. Thæûc traûng saín xuáút luïa gaûo cuía tènh Cáön Thå nhæîng nàm qua 17 4.

Sæû biãún âäüng vãö cå cáúu diãûn têch vaì saín læåüng 17 4. Hãû thäúng canh taïc 19 4. Giäúng luïa vaì muìa vuû saín xuáút 19 4. Tçnh hçnh sáu bãûnh 19 4.

Cå såí váût cháút kyî thuáût phuûc vuû näng nghiãûp, näng thän 19 4. Tçnh hçnh sæí duûng âáút näng nghiãûp 20 4. Thë træåìng 21 4. Thæûc traûng saín xuáút luïa cháút læåüng cao tènh Cáön Thå 22 4.

Thë hiãúu ngæåìi tiãu duìng gaûo 22 4. Quy hoaûch vuìng chuyãn canh 23 4. Muûc tiãu cuía chæång trçnh 23 4. Tênh khaí thi cuía chæång trçnh 23 4.

Quy mä vuìng chuyãn canh (âãún 2005) 24 4. Hiãûu quaí kinh tãú - xaî häüi 24 4. Dæû kiãún tiãún âäü thæûc hiãûn 25 4. Phaït triãøn cäng nghiãûp chãú biãún læång thæûc 25 4.

Tçnh hçnh thæûc hiãûn chæång trçnh luïa cháút læåüng cao caïc nàm qua 26 4. Kãút quaí thæûc hiãûn nàm 2002 26 4. Nhæîng cäng viãûc âaî thæûc hiãûn nàm 2002 26 4. Dæû kiãún kãú hoaûch nàm 2003 30 5.

Âaïnh giaï chung 30 5. Caïc màût laìm âæåüc 30 5. Nguyãn nhán 32 Chæång III: Mäüt säú giaíi phaïp phaït triãøn saín xuáút luïa gaûo cháút læåüng cao xuáút kháøu cuía tènh Cáön Thå âãún nàm 2010 33 1. Âënh hæåïng vaì muûc tiãu phaït triãøn 33 1.

Âënh hæåïng 33 1. Mäüt säú giaíi phaïp chuí yãúu phaït triãøn saín xuáút luïa gaûo. Nhoïm giaíi phaïp træåïc màõt (âãún 2005) 34 2. Aïp duûng caïc thaình tæûu KHKT vãö näng nghiãûp mäüt caïch âäöng bäü 34 2.

Sæí duûng cäng nghãû sau thu hoaûch 36 3 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Cuíng cäú, tàng cæåìng vaì âäøi måïi cäng taïc khuyãún näng 38 2. Giaíi phaïp vãö väún saín xuáút 38 2. Nguäön väún âáöu tæ tæì Nhaì næåïc vaìo vuìng chuyãn canh 38 2.

Nhu cáöu nguäön väún cho häü näng dán vay 39 2. Nhoïm giaíi phaïp âënh hæåïng âãún nàm 2010 41 2. Giaíi phaïp phaït triãøn khoa hoüc kyî thuáût 41 2. Phaït triãøn khoa hoüc, cäng nghãû 41 2.

Tiãúp tuûc âáöu tæ nghiãn cæïu, lai taûo giäúng luïa. Giaíi phaïp vãö thë træåìng tiãu thuû cho luïa gaûo 42 2. Cháút læåüng gaûo xuáút kháøu cuía Viãût Nam 42 2. Dæû baïo thë træåìng xuáút kháøu gaûo Viãût Nam giai âoaûn 2001 - 2010 43 2.

Âiãöu chènh cå cáúu saín xuáút luïa gaûo theo hæåïng cháút læåüng cao 44 2. Måí räüng thë træåìng tiãu thuû 45 2. Täø chæïc täút maûng læåïi læu thäng luïa gaûo giaím chi phê âáöu vaìo 46 2. Giaíi phaïp vãö thæûc hiãûn cäng taïc quy hoaûch.

Quy hoaûch khu chuyãn canh 47 2. Tàng cæåìng âáöu tæ cå såí váût cháút. Quaín lyï vaì sæí duûng taìi nguyãn cho saín xuáút luïa gaûo 49 2. Giaíi phaïp vãö âáøy maûnh cäng taïc håüp taïc hoïa saín xuáút 50 2.

Nhu cáöu håüp taïc kinh tãú cuía näng dán trong saín xuáút näng nghiãûp 50 2. Phán têch låüi êch cuía sæû håüp taïc 50 2. Âáøy maûnh viãûc hçnh thaình HTX kiãøu måïi 51 2. Thæûc hiãûn mä hçnh gàõn cäng nghiãûp vaì dëch vuû våïi.

Giaíi phaïp vãö thæûc hiãûn mä hçnh NNCNC cuía Bäü NNN & PTNT 52 Pháön III - Kãút luáûn 54 1. Mäüt säú kiãún nghë 55 2. Thæûc hiãûn Quyãút âënh 80/2002/QÂ-TTg 55 2. Thæûc hiãûn mä hçnh saín xuáút kinh doanh kheïp kên 55 2.

Cäng taïc quaín lyï vaì âiãöu haình 55 ---- ------------------------------ 4 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] BAÍNG KYÏ HIÃÛU CHÆÎ VIÃÚT TÀÕT ******* - BVTV : Baío vãû thæûc váût - CNH : Cäng nghiãûp hoïa - DN : Doanh nghiãûp - ÂBSCL : Âäöng bàòng säng Cæíu Long - IPM : Integrated Pest management - KHKT : Khoa hoüc kyî thuáût - KT - XH : Kinh tãú - xaî häüi - HÂH : Hiãûn âaûi hoïa - HTX : Håüp taïc xaî - NN & PTNT : Näng nghiãûp vaì Phaït triãøn näng thän - NNCNC : Näng nghiãûp cäng nghãû cao 5 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] PHUÛ LUÛC BAÍNG ******** Tãn baíng Trang ------------------------------------------------------------------------------------------------------- Baíng 01: Mäüt säú chè tiãu kinh tãú - xaî häüi chuí yãúu 7 Baíng 02: Thu nháûp bçnh quán âáöu ngæåìi theo VNÂ (giaï thæûc tãú) 8 Baíng 03: Lao âäüng xaî häüi 11 Baíng 04: Giaï trë tàng thãm vaì giaï trë saín xuáút näng nghiãûp 11 Baíng 05: Cå cáúu giaï trë xuáút kháøu gaûo tènh Cáön Thå 12 Baíng 06: Saín læåüng læång thæûc ÂBSCL so våïi âäöng bàòng säng Häöng. 13 Baíng 07: Saín læåüng læång thæûc 15 Baíng 08: Tçnh hçnh xáy dæûng HTX näng nghiãûp 16 Baíng 09: Diãûn têch gieo träöng luïa caí nàm theo muìa vuû (tènh Cáön Thå) 17 Baíng 10: Saín læåüng luïa caí nàm theo vuû (tènh Cáön Thå)û 18 Baíng 11: Nàng suáút träöng luïa caí nàm phán theo muìa vuû 18 Baíng 12: Saín læåüng gaûo xuáút kháøu 21 Baíng 13: Tiãún âäü thæûc hiãûn vuìng luïa cháút læåüng cao 26 Baíng 14: Diãûn têch, saín læåüng saín xuáút luïa vaì xuáút kháøu gaûo âãún nàm 2010 33 Baíng 15: Nhu cáöu väún cho chæång trçnh luïa cháút læåüng cao (2002 - 2005) 39 Baíng 16: Tçnh hçnh näng dán vay väún Ngán haìng 40 Baíng 17: Dæû baïo khaí nàng xuáút kháøu gaûo cuía Viãût Nam (2001 - 2010) 43 Biãøu âäö: Biãún âäüng giaï gaûo xuáút kháøu 43 Baín âäö: Âëa giåïi haình chênh tènh Cáön Thå 6 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. SÆÛ CÁÖN THIÃÚT NGHIÃN CÆÏU ÂÃÖ TAÌI Nãön kinh tãú khäng chè dæûa vaìo tàng træåíng vãö säú læåüng maì phaíi hãút sæïc coi troüng cháút læåüng thç måïi coï thãø phaït triãøn nhanh vaì bãön væîng. Muäún váûy phaíi âáøy nhanh sæû chuyãøn dëch cå cáúu kinh tãú phuì håüp våïi nhu cáöu thë træåìng vaì khai thaïc caïc låüi thãú so saïnh, låüi thãú caûnh tranh cuía âáút næåïc, náng cao trçnh âäü cäng nghãû vaì quaín lyï âãø tàng sæïc caûnh tranh cuía caïc saín pháøm, cuía caïc DN vaì nãön kinh tãú, baío âaím sæû phaït triãøn hiãûu quaí vaì bãön væîng.

Theo hæåïng naìy, cáön kháøn træång xáy dæûng chiãún læåüc täøng thãø vãö häüi nháûp kinh tãú quäúc tãú (AFTA/ASEAN, APEC, WTO, Hiãûp âënh thæång maûi Viãût - Myî.) våïi mäüt läü trçnh cuû thãø âãø caïc DN, caïc âëa phæång kháøn træång sàõp xãúp laûi vaì náng cao hiãûu quaí saín xuáút kinh doanh, náng cao khaí nàng caûnh tranh, âaím baío häüi nháûp hiãûu quaí, thàõng låüi. Mä hçnh chuyãøn âäøi cå cáúu giäúng luïa tæì nàng suáút cao sang cháút læåüng cao trong khu væûc âäöng bàòng säng Cæíu Long (ÂBSCL) âæåüc quy hoaûch giai âoaûn 2001 - 2005 våïi quy mä 1 triãûu ha. Våïi diãûn têch quy hoaûch naìy, haìng nàm dæûa luïa låïn nháút cuía caí næåïc cung cáúp äøn âënh 3,5 - 4 triãûu táún gaûo, trong âoï coï 1 triãûu táún gaûo cháút læåüng cao. Våïi vë trê laì trung tám cuía caí vuìng, Cáön Thå laì tènh coï diãûn têch gieo träöng luïa khoaíng 440 ngaìn ha, thæûc sæû âaù âoïng goïp âaïng kãø saín læåüng luïa gaûo cho vuìng ÂBSCL vaì caí næåïc.

Nàm 2002, våïi saín læåüng luïa saín xuáút âaût trãn 2,2 triãûu táún, trong âoï coï khoaíng trãn mäüt triãûu táún laì luïa haìng hoïa, huy âäüng âãø chãú biãún xuáút kháøu tæì 600 - 650 ngaìn táún gaûo. Tuy nhiãn trong nhæîng nàm qua, saín xuáút luïa gaûo cuía tènh Cáön Thå måïi chè táûp trung theo chiãöu räüng laì chênh, tæû phaït, chæa thæûc sæû phaït triãøn theo chiãöu sáu, chæa theo xu thãú vaì nhu cáöu thë træåìng nãn saín xuáút luïa coìn nhiãöu khoï khàn vãö caïc màût 7 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] nhæ kyî thuáût canh taïc, giäúng (âàûc biãût laì laì giäúng luïa cháút læåüng cao), cäng nghãû baío quaín vaì chãú biãún sau thu hoaûch, xuáút kháøu. Vç váûy âaî coï aính hæåíng nhiãöu tåïi cháút læåüng luïa gaûo saín xuáút ra, aính hæåíng tåïi thu nháûp vaì âåìi säúng cuía ngæåìi saín xuáút. Âoï laì lyï do täi nghiãn cæïu âãö taìi: “Mäüt säú giaíi phaïp phaït triãøn luïa gaûo cháút læåüng cao cuía tènh Cáön Thå giai âoaûn tæì nàm 2002 âãún nàm 2010".

MUÛC TIÃU CUÍA ÂÃÖ TAÌI: Âãö taìi seî nghiãn cæïu vaì phán têch, âaïnh giaï thæûc traûng saín xuáút luïa gaûo cuía tènh Cáön Thå trong nhæîng nàm qua, tçnh hçnh phaït triãøn saín xuáút luïa gaûo cháút læåüng cao vaì âãö ra nhæîng giaíi phaïp chuí yãúu náng cao hiãûu quaí saín xuáút luïa gaûo cháút læåüng cao cuía tènh Cáön Thå giai âoaûn 2002 - 2010. Mong muäún âãö taìi seî laì mäüt taìi liãûu tham khaío cho tènh trong quaï trçnh phaït triãøn näng nghiãûp goïp pháön têch cæûc cho cäng nghiãûp hoïa (CNH), hiãûn âaûi hoïa (HÂH) näng nghiãûp, näng thän. NÄÜI DUNG CUÍA ÂÃÖ TAÌI BAO GÄÖM Pháön I. Näüi dung Chæång I : Vë trê ngaình saín xuáút luïa gaûo trong phaït triãøn KT-XH tènh Cáön Thå Chæång II : Tçnh hçnh saín xuáút luïa gaûo cuía tènh Cáön Thå trong nhæîng nàm qua Chæång III : Mäüt säú giaíi phaïp phaït triãøn luïa gaûo cháút læåüng cao tènh Cáön Thå giai âoaûn 2002 - 2010 Pháön III.