BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TAO TRƢỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH ------------ TRỊNH THỊ HỒNG NGỌC MỐI QUAN HỆ GIỮA PHÁT TRIỂN TÀI CHÍNH VÀ TĂNG TRƢỞNG KINH TẾ Ở MỘT SỐ QUỐC GIA KHU VỰC CHÂU Á THÁI BÌNH DƢƠNG LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ TP. HỒ CHÍ MINH – NĂM 2018 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TAO TRƢỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH ------------ TRỊNH THỊ HỒNG NGỌC MỐI QUAN HỆ GIỮA PHÁT TRIỂN TÀI CHÍNH VÀ TĂNG TRƢỞNG KINH TẾ Ở MỘT SỐ QUỐC GIA KHU VỰC CHÂU Á THÁI BÌNH DƢƠNG LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ NGƢỜI HƢỚNG DẪN KHOA HỌC TS. PHÙNG ĐỨC NAM Tp. Hồ Chí Minh – Năm 2018 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan luận văn: Mối quan hệ giữa phát triển tài chính và tăng trưởng kinh tế ở một số quốc gia Châu Á Thái Bình Dương là công trình do chính tác giả thực hiện cùng với sự hướng dẫn của TS.
Phùng Đức Nam. Nội dung nghiên cứu được đúc từ quá trình học tập và kết quả nghiên cứu thực tiễn trong thời gian qua. Các thông tin, dữ liệu nghiên cứu trong đề tài này là trung thực và chính xác. Các kết quả trình bày trong luận văn chưa được công bố tại bất kỳ công trình nghiên cứu khoa học nào.
Hồ Chí Minh, ngày tháng năm Tác giả luận văn Trịnh Thị Hồng Ngọc LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com MỤC LỤC TRANG PHỤ BÌA LỜI CAM ĐOAN MỤC LỤC DANH MỤC CÁC KÝ HIỆU, TỪ VIẾT TẮT DANH MỤC CÁC BẢNG BIỂU TÓM TẮT. 1 CHƢƠNG 1: GIỚI THIỆU ĐỀ TÀI .1 Lý do chọn đề tài .2 Mục tiêu nghiên cứu .3 Phương pháp nghiên cứu .5 Bố cục đề tài. 6 CHƢƠNG 2: TỔNG QUAN LÝ THUYẾT VÀ CÁC NGHIÊN CỨU THỰC NGHIỆM TRƢỚC ĐÂY .1 Lý thuyết về phát triển tài chính .2 Lý thuyết về tăng trưởng kinh tế .3 Mối quan hệ giữa phát triển tài chính và tăng trưởng kinh tế .2 Bằng chứng thực nghiệm. 16 CHƢƠNG 3: PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU .1 Mô hình nghiên cứu .2 Mô tả các biến .3 Dữ liệu nghiên cứu .4 Phương pháp nghiên cứu.1 Các phương pháp phân tích và kiểm định .2 Phương pháp ước lượng hồi quy.
39 CHƢƠNG 4: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU .1 Phân tích thống kê mô tả. 41 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.2 Phân tích thành phần chính biến sự phát triển tài chính .3 Kiểm định sự tương quan và đa cộng tuyến.1 Ma trận tương quan đơn tuyến tính giữa các cặp biến .2 Kiểm định đa cộng tuyến .3 Kiểm định hiện tượng phương sai thay đổi phần dư - Greene (2000) .4 Kiểm định hiện tượng tự tương quan– Wooldridge (2002), Drukker (2003) .5 Kiểm định tính dừng dữ liệu bảng Breitung .4 Phân tích kết quả hồi quy. 51 CHƢƠNG 5: KẾT LUẬN .1 Kết luận nghiên cứu chính .3 Hạn chế của đề tài .4 Hướng nghiên cứu mở rộng. 61 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO PHỤ LỤC LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com DANH MỤC CÁC KÝ HIỆU, TỪ VIẾT TẮT KÝ HIỆU MÔ TẢ CSTT Chính sách tiền tệ FD Phát triển tài chính FDI Đầu tư trực tiếp nước ngoài FEM Mô hình tác động cố định GDP Tổng sản phẩm quốc nội GMM Phương pháp hồi quy GNI Tổng thu nhâp quốc gia GNP Tổng sản phẩm quốc gia M1 Lượng cung tiền M2 Lượng cung tiền M3 Lượng cung tiền NHTM Ngân hàng thương mại NHTW Ngân hàng trung ương NNI Thu nhập quốc gia ròng NNP Sản phẩm quốc gia ròng OLS Bình phương bé nhất PCA Phân tích thành phần chính REM Mô hình tác động ngẫu nhiên VAR Vector tự hồi quy VECM Mô hình vector hiệu chỉnh sai số LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com DANH MỤC CÁC BẢNG BIỂU Bảng Tên bảng Trang Bảng 2.1 Tóm tắt các nghiên cứu thực nghiệm 23 Bảng 3.1 Tóm tắt các biến trong mô hình thực nghiệm 32 Bảng 4.1 Thống kê mô tả giữa các biến trong mô hình 43 Bảng 4.2 Kết quả phân tích thành phần chính Fdindex1 47 Bảng 4.3 Kết quả phân tích thành phần chính Fdindex2 47 Bảng 4.4 Kết quả ma trận tương quan đơn tuyến tính Pearson 48 Bảng 4.5 Kết quả kiểm tra phương sai thay đổi mô hình 49 Bảng 4.6 Kết quả kiểm tra tự tương quan mô hình 50 Bảng 4.7 Kiểm định tính dừng của các biến trong mô hình 50 Bảng 4.8 Kết quả hồi quy mô hình theo phương pháp SCC 53 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 1 TÓM TẮT Trong bài nghiên cứu này, tác giả tiến hành nghiên cứu thực nghiệm để điều tra mối quan hệ giữa phát triển tài chính và tăng trưởng kinh tế ở một số quốc gia khu vực Châu Á Thái Bình Dương.
Bài nghiên cứu sử dụng mô hình ước lượng hồi quy SCC dựa trên nghiên cứu Daniel Hoechle (2007) áp dụng phương pháp điều chỉnh độ lệch chuẩn của Driscoll-Kraay (1998). Phương pháp hồi quy SCC trên dữ liệu bảng cho kết quả ước lượng vững và hiệu quả, khắc phục được phương sai thay đổi, tự tương quan, nội sinh và hơn nữa khắc phục được tương quan chéo của yếu tố không gian quốc gia, đã được chứng minh bằng mô phỏng dữ liệu Monte Carlo của Daniel Hoechle (2007). Nguồn dữ liệu của bài nghiên cứu sẽ sử dụng một bộ dữ liệu bảng (Panel data) từ 17 quốc gia trong khu vực Châu Á Thái Bình Dương trong giai đoạn từ năm 1998 đến năm 2016, với kỳ quan sát tính theo năm. Kết quả của bài nghiên cứu cho thấy có tồn tại mối quan hệ giữa phát triển tài chính và tăng trưởng kinh tế ở một số quốc gia khu vực Châu Á Thái Bình Dương.
Và phát triển tài chính có mối quan hệ tích cực với tăng trưởng kinh tế. Kết quả này phù hợp với các bài nghiên cứu trước đây, do đó bài nghiên cứu đã góp phần quan trọng trong việc củng cố các nghiên cứu trước về mối quan hệ giữa phát triển tài chính và tăng trưởng kinh tế. Từ khóa: Phát triển tài chính, tăng trưởng kinh tế, thước đo phát triển tài chính, phân tích thành phần chính. LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 2 CHƢƠNG 1.
GIỚI THIỆU ĐỀ TÀI 1.1 Lý do chọn đề tài Một thống kê quan trọng để đánh giá hiệu quả kinh tế của bất kỳ nền kinh tế nào là tỷ lệ tăng trưởng GDP thực tế hàng năm. Có rất nhiều nghiên cứu cố gắng xác định các động lực chính của tăng trưởng kinh tế và tiềm năng của tăng trưởng kinh tế với sự khác biệt về không gian các quốc gia và thời gian từ cả hai quan điểm lý thuyết và thực nghiệm. Mức độ phát triển tài chính đã được xác định là một trong những động lực thúc đẩy tăng trưởng kinh tế. Tuy nhiên, bằng chứng này không phải là kết luận và vẫn đang diễn ra tranh luận cho rằng liệu sự phát triển tài chính là nguyên nhân hay bị ảnh hưởng bởi tăng trưởng kinh tế.
Một tranh luận khác của lý thuyết tăng trưởng là vấn đề đo lường phù hợp hoặc chính xác của các thước đo đại diện cho phát triển tài chính. Các lý thuyết hiện có đã xác định được nhiều kênh truyền dẫn thông qua đó sự phát triển tài chính có thể ảnh hưởng đến tăng trưởng kinh tế thông qua các ảnh hưởng của chúng đối với hành vi tiết kiệm và đầu tư. Theo Levine (2004), phát triển tài chính bao gồm: (1) xử lý thông tin về khả năng đầu tư và phân bổ nguồn vốn; (2) giám sát các khoản đầu tư và cung cấp cách thức quản trị doanh nghiệp sau khi cung cấp tài chính; (3) tạo thuận tiện cho việc giao dịch, đa dạng hóa và quản trị rủi ro; (4) huy động và tập hợp các khoản tiết kiệm; và (5) trao đổi hàng hóa và dịch vụ. Mỗi chức năng tài chính có thể ảnh hưởng đến các quyết định về tiết kiệm và quyết định đầu tư và do đó ảnh hưởng đến tăng trưởng kinh tế.
Giả thuyết cho rằng phát triển tài chính là động lực thúc đẩy quan trọng cho sự tăng trưởng kinh tế hiện nay đang phổ biến ở một số nhà nghiên cứu tăng trưởng thực nghiệm. Vai trò mà các thị trường tài chính và vai trò của các trung gian tài chính đối với tăng trưởng kinh tế rất khác nhau giữa các quốc gia, tùy thuộc vào mức độ tự do chính trị, luật pháp và bảo vệ quyền sở hữu. Theo đánh giá của Aghion và Howitt (2009), người dân sẵn sàng tiết kiệm nhiều hơn, và do đó cung cấp nguồn lực cho các nhà đầu tư ở một quốc gia có các ngân hàng hoạt động hiệu LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 3 quả và đáng tin cậy hơn ở một quốc gia nơi các ngân hàng hoạt động có thể lãng phí tài sản của người gửi tiền thông qua các khoản cho vay xấu thậm chí lừa đảo họ. Các tổ chức tài chính và thị trường tài chính cũng giúp giải quyết các rủi ro cũng như phân bổ tối ưu giữa rủi ro và lợi nhuận.
Ví dụ, bằng cách thu thập tiền tiết kiệm từ nhiều người và đầu tư vào một loạt các dự án đa dạng, một tổ chức tài chính cho phép những người tiết kiệm nhỏ tận dụng luật lệ để có tỷ lệ lợi nhuận an toàn hợp lý. Các tổ chức tài chính hoạt động tốt cũng có thể giúp giảm bớt các vấn đề đại diện bằng cách giám sát các nhà đầu tư và đảm bảo rằng họ đang sử dụng các khoản vay của họ hiệu quả hơn là chi tiêu cho tiêu dùng tư nhân hoặc lừa đảo người cho vay cuối cùng (Aghion và Howitt, 2009). Mặc dù hầu như không có quan điểm mâu thuẫn về việc phát triển tài chính có thúc đẩy tăng trưởng kinh tế từ góc độ tăng trưởng kinh tế ngoại sinh và tăng trưởng kinh tế nội sinh, nhưng dường như không có chỉ số nào được thống nhất để đo lường phát triển tài chính. Bởi vì có các kênh truyền dẫn, từ phát triển tài chính đến tăng trưởng kinh tế phụ thuộc vào các thước đo phát triển tài chính được sử dụng, nhiều tác giả đã đưa ra các kết luận khác nhau, tùy thuộc vào chỉ số được sử dụng để đại diện cho phát triển tài chính.
Hơn nữa, sự liên quan của mỗi kênh truyền là đặc trưng của quốc gia, do sự khác biệt về chính trị, pháp lý và các khác biệt về thể chế khác nhau theo không gian và thời gian. Điều này ngụ ý rằng, quốc gia nào sử dụng nhiều chỉ số đo lường phát triển tài chính hơn thì có nhiều khả năng hiểu rõ hơn về các tác động của phát triển tài chính đến tăng trưởng kinh tế (George Adu và các cộng sự, 2013).