Luận văn thạc sĩ: Giải pháp tăng cường huy động vốn tại Ngân hàng TMCP Sài Gòn

Luận văn thạc sĩ UEH phân tích giải pháp tăng cường huy động vốn tại ngân hàng thương mại cổ phần Sài Gòn, cung cấp cái nhìn sâu sắc và thực tiễn.

• Tác giả: Lê Mai Thi
• Người hướng dẫn: PGS.TS Trương Thị Hồng
• Trường học: Trường Đại học Kinh tế Thành phố Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Kinh tế tài chính - Ngân hàng
• Đề tài: Giải pháp tăng cường huy động vốn tại Ngân hàng Thương mại Cổ phần Sài Gòn
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sỹ
• Năm xuất bản: 2012
• Địa điểm: TP.HCM

Mục lục chi tiết

• PHẦN MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI VÀ HOẠT ĐỘNG HUY ĐỘNG VỐN
• 1.1. Chức năng và vai trò của Ngân hàng thương mại
• 1.1.1. Khái niệm Ngân hàng thương mại
• 1.1.2. Chức năng của Ngân hàng thương mại
• 1.1.3. Vai trò của Ngân hàng thương mại
• 1.2. Hoạt động huy động vốn
• 1.2.1. Các nguồn vốn của Ngân hàng thương mại
• 1.2.1.1. Vốn điều lệ và các quỹ
• 1.2.1.2. Vốn huy động
• 1.2.1.3. Vốn đi vay
• 1.2.1.4. Các nguồn vốn khác
• 1.3. Kết luận chương 1
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG HUY ĐỘNG VỐN TẠI NGÂN HÀNG TMCP SÀI GÒN
• 2.1. Tổng quan về Ngân hàng TMCP Sài Gòn
• 2.1.1. Quá trình hình thành và phát triển
• 2.1.1.1. Giới thiệu chung
• 2.1.1.2. Lịch sử hình thành và phát triển
• 2.1.2. Kết quả hoạt động kinh doanh NH TMCP Sài Gòn qua các năm 2009-2011
• 2.2. Thực trạng huy động vốn tại Ngân hàng TMCP Sài Gòn
• 2.2.1. Các hình thức huy động vốn tại Ngân hàng TMCP Sài Gòn
• 2.2.1.1. Tiền gửi thanh toán
• 2.2.1.2. Tiền gửi có kỳ hạn
• 2.2.1.3. Tiền gửi tiết kiệm
• 2.2.1.4. Phát hành Giấy tờ có giá
• 2.2.2. Quy mô nguồn vốn huy động
• 2.2.3. Cơ cấu nguồn vốn huy động
• 2.2.4. Quản trị nguồn vốn huy động tại SCB
• 2.2.4.1. Chi phí huy động vốn
• 2.2.4.2. Các chỉ số an toàn hoạt động
• 2.2.4.3. Hiệu quả sử dụng nguồn vốn huy động
• 2.2.5. Ảnh hưởng của các hoạt động khác của ngân hàng đến huy động vốn
• 2.2.6. Đánh giá kết quả huy động vốn
• 2.2.6.1. Kết quả đạt được
• 2.2.6.2. Những tồn tại và nguyên nhân trong hoạt động huy động vốn
• 2.2.6.2.1. Những tồn tại của hoạt động huy động vốn
• 2.2.6.2.2. Nguyên nhân của những tồn tại
• 2.3. Kết luận chương 2
• 3. CHƯƠNG 3: GIẢI PHÁP TĂNG CƯỜNG HUY ĐỘNG VỐN TẠI NGÂN HÀNG TMCP SÀI GÒN
• 3.1. Cơ hội và thách thức trong hoạt động huy động vốn
• 3.2. Định hướng công tác huy động vốn tại Ngân hàng TMCP Sài Gòn
• 3.3. Giải pháp tăng cường huy động vốn
• 3.3.1. Phát triển đa dạng sản phẩm huy động
• 3.3.2. Tăng cường chăm sóc và mở rộng đối tượng khách hàng
• 3.3.3. Thực hiện cải cách quy trình giao dịch
• 3.3.4. Phát triển mạng lưới và nâng cấp cơ sở vật chất
• 3.3.5. Nâng cao năng lực quản trị nhân sự và đào tạo nguồn nhân lực
• 3.3.6. Đổi mới công nghệ và nâng cao hiệu suất sử dụng thiết bị
• 3.3.7. Phát triển thương hiệu
• 3.4. Kiến nghị đối với chính phủ
• 3.4.1. Tiếp tục thực hiện kiềm chế lạm phát và ổn định kinh tế vĩ mô
• 3.4.2. Hoàn thiện môi trường pháp lý
• 3.4.3. Đẩy mạnh phát triển các chính sách hỗ trợ hoạt động các ngân hàng
• 3.5. Kiến nghị đối với Ngân hàng nhà nước
• 3.6. Kết luận chương 3
• KẾT LUẬN
• Tài liệu tham khảo
• Phụ lục

Tóm tắt

I. Tổng quan về ngân hàng thương mại và huy động vốn hiệu quả

Ngân hàng thương mại đóng vai trò quan trọng trong nền kinh tế, đặc biệt trong việc huy động vốn. Hệ thống ngân hàng thương mại không chỉ cung cấp dịch vụ tài chính mà còn là cầu nối giữa các nguồn vốn nhàn rỗi và nhu cầu vay vốn của các doanh nghiệp. Việc hiểu rõ về hoạt động huy động vốn tại ngân hàng thương mại cổ phần Sài Gòn là cần thiết để phát triển các giải pháp hiệu quả.

1.1. Khái niệm ngân hàng thương mại và huy động vốn

Ngân hàng thương mại là tổ chức tài chính thực hiện các hoạt động huy động vốn từ cá nhân và tổ chức. Huy động vốn là quá trình thu thập nguồn tài chính để phục vụ cho các hoạt động cho vay và đầu tư.

1.2. Vai trò của ngân hàng thương mại trong nền kinh tế

Ngân hàng thương mại không chỉ cung cấp vốn cho các doanh nghiệp mà còn hỗ trợ các hoạt động thanh toán, tạo điều kiện cho sự phát triển kinh tế. Hệ thống ngân hàng thương mại giúp điều hòa vốn trong nền kinh tế, từ nơi thừa sang nơi thiếu.

II. Thực trạng huy động vốn tại ngân hàng TMCP Sài Gòn hiện nay

Ngân hàng TMCP Sài Gòn đang đối mặt với nhiều thách thức trong việc huy động vốn. Sự cạnh tranh từ các ngân hàng khác và các kênh huy động vốn mới đang làm giảm khả năng thu hút vốn của ngân hàng. Đánh giá thực trạng huy động vốn là cần thiết để tìm ra giải pháp cải thiện.

2.1. Các hình thức huy động vốn tại SCB

SCB sử dụng nhiều hình thức huy động vốn như tiền gửi không kỳ hạn, tiền gửi có kỳ hạn và phát hành giấy tờ có giá. Mỗi hình thức có ưu điểm và nhược điểm riêng, ảnh hưởng đến khả năng huy động vốn của ngân hàng.

2.2. Kết quả hoạt động huy động vốn giai đoạn 2009 2011

Trong giai đoạn 2009-2011, SCB đã đạt được một số kết quả tích cực trong huy động vốn, tuy nhiên vẫn còn tồn tại nhiều hạn chế cần khắc phục. Việc phân tích số liệu huy động vốn sẽ giúp nhận diện rõ hơn các vấn đề cần giải quyết.

III. Vấn đề và thách thức trong huy động vốn tại SCB

Huy động vốn tại SCB đang gặp nhiều khó khăn do sự cạnh tranh gay gắt và thay đổi trong chính sách. Việc nhận diện các vấn đề này là cần thiết để đưa ra các giải pháp phù hợp.

3.1. Những khó khăn trong huy động vốn

SCB đang phải đối mặt với nhiều khó khăn trong việc thu hút vốn, bao gồm sự cạnh tranh từ các ngân hàng khác và sự thay đổi trong nhu cầu của khách hàng.

3.2. Nguyên nhân dẫn đến khó khăn trong huy động vốn

Nguyên nhân chủ yếu bao gồm sự thay đổi trong chính sách của chính phủ và Ngân hàng Nhà nước, cũng như sự phát triển của các kênh huy động vốn khác.

IV. Giải pháp tăng cường huy động vốn tại ngân hàng TMCP Sài Gòn

Để cải thiện hoạt động huy động vốn, SCB cần áp dụng các giải pháp hiệu quả. Việc phát triển sản phẩm huy động đa dạng và nâng cao chất lượng dịch vụ là rất quan trọng.

4.1. Phát triển sản phẩm huy động đa dạng

SCB cần phát triển các sản phẩm huy động vốn đa dạng để thu hút nhiều đối tượng khách hàng khác nhau. Việc này không chỉ giúp tăng trưởng nguồn vốn mà còn nâng cao khả năng cạnh tranh.

4.2. Nâng cao chất lượng dịch vụ khách hàng

Chất lượng dịch vụ khách hàng là yếu tố quyết định trong việc thu hút và giữ chân khách hàng. SCB cần cải thiện dịch vụ để đáp ứng tốt hơn nhu cầu của khách hàng.

V. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu

Việc áp dụng các giải pháp huy động vốn tại SCB sẽ mang lại nhiều lợi ích cho ngân hàng. Kết quả nghiên cứu cho thấy rằng việc cải thiện hoạt động huy động vốn có thể giúp SCB phát triển bền vững.

5.1. Kết quả đạt được từ các giải pháp

Các giải pháp huy động vốn đã được áp dụng tại SCB cho thấy hiệu quả tích cực trong việc tăng trưởng nguồn vốn và cải thiện chất lượng dịch vụ.

5.2. Bài học kinh nghiệm từ các ngân hàng khác

SCB có thể học hỏi từ kinh nghiệm huy động vốn của các ngân hàng khác trên thế giới để áp dụng vào thực tiễn của mình.

VI. Kết luận và tương lai của huy động vốn tại SCB

Huy động vốn tại ngân hàng TMCP Sài Gòn có nhiều tiềm năng phát triển. Việc áp dụng các giải pháp hiệu quả sẽ giúp ngân hàng vượt qua thách thức và phát triển bền vững trong tương lai.

6.1. Tương lai của huy động vốn tại SCB

Với những giải pháp đã được đề xuất, SCB có thể kỳ vọng vào một tương lai tươi sáng hơn trong hoạt động huy động vốn.

6.2. Đề xuất chính sách hỗ trợ từ chính phủ

Chính phủ cần có những chính sách hỗ trợ phù hợp để tạo điều kiện thuận lợi cho các ngân hàng trong việc huy động vốn.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong giai đoạn 2009-2011, thị trường tài chính tiền tệ Việt Nam trải qua nhiều biến động phức tạp với các đợt thắt chặt tiền tệ, lạm phát tăng cao và cuộc đua lãi suất gay gắt giữa các tổ chức tín dụng khi mức trần 14%/năm được thiết lập theo Thông tư 02/2011/TT-NHNN. Hoạt động huy động vốn, vốn được coi là huyết mạch của ngân hàng thương mại, đứng trước những thách thức to lớn về thanh khoản và chi phí. Tại Ngân hàng Thương mại Cổ phần Sài Gòn (SCB), công tác huy động vốn bộc lộ sự mất cân đối nghiêm trọng khi nguồn vốn huy động từ thị trường 1 giảm mạnh 5.245 tỷ đồng vào cuối năm 2011, buộc ngân hàng phải tìm kiếm sự hỗ trợ thanh khoản lớn từ thị trường liên ngân hàng và Ngân hàng Nhà nước.

Mục tiêu nghiên cứu trọng tâm của đề tài là hệ thống hóa cơ sở lý luận về nguồn vốn và huy động vốn của ngân hàng thương mại, phân tích toàn diện thực trạng quy mô, cơ cấu, chi phí và hiệu quả sử dụng nguồn vốn huy động tại SCB giai đoạn 2009-2011. Từ đó, luận văn chỉ rõ các điểm nghẽn cốt lõi và đề xuất hệ thống giải pháp chiến lược nhằm nâng cao năng lực huy động vốn bền vững cho SCB trong bối cảnh ngân hàng vừa thực hiện hợp nhất lịch sử với Ngân hàng Đệ Nhất và Ngân hàng Việt Nam Tín Nghĩa vào đầu năm 2012.

Phạm vi nghiên cứu tập trung vào toàn bộ dữ liệu tài chính và hoạt động huy động vốn của SCB từ năm 2009 đến năm 2011 trên phạm vi toàn hệ thống. Đề tài mang ý nghĩa thực tiễn to lớn khi đưa ra các khuyến nghị giúp ngân hàng tái cấu trúc tổng nguồn vốn từ mức 74.786 tỷ đồng năm 2011 lên quy mô hợp nhất 128.635 tỷ đồng năm 2012 một cách an toàn và hiệu quả.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn vận dụng lý thuyết trung gian tài chính hiện đại kết hợp với các quy định tại Luật các tổ chức tín dụng số 47/2010/QH12 để làm sáng tỏ bản chất của hoạt động huy động vốn. Nguồn vốn huy động là tài sản nợ chiếm tỷ trọng chi phối (thường trên 75% đến 85% tổng nguồn vốn) trong cấu trúc bảng cân đối kế toán của ngân hàng thương mại, là điều kiện tiên quyết để thực thi chức năng trung gian tín dụng và cung ứng dịch vụ thanh toán.

Mô hình nghiên cứu chi phí vốn được xây dựng dựa trên ba phương pháp định giá chuẩn mực: phương pháp chi phí bình quân gia quyền (Weighted Average Cost of Capital), phương pháp chi phí vốn biên tế (Marginal Cost of Funds) và phương pháp chi phí vốn hỗn hợp (Pooled Funds Approach). Bên cạnh đó, khung lý thuyết về quản trị rủi ro thanh khoản, rủi ro lãi suất và rủi ro an toàn vốn chủ sở hữu được tích hợp để đánh giá sự đánh đổi giữa mục tiêu lợi nhuận và mức độ an toàn vốn. Khung phân tích làm rõ 4 nhóm khái niệm then chốt: tiền gửi thanh toán không kỳ hạn, tiền gửi tiết kiệm dân cư, tiền gửi có kỳ hạn của tổ chức kinh tế và nguồn vốn phát hành giấy tờ có giá.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng nguồn dữ liệu chuỗi thời gian thứ cấp thu thập liên tục trong 36 tháng (từ tháng 01/2009 đến tháng 12/2011) từ các báo cáo tài chính kiểm toán, báo cáo quản trị nội bộ và báo cáo lưu chuyển tiền tệ của SCB. Cỡ mẫu nghiên cứu bao trùm toàn bộ mạng lưới 87 điểm giao dịch của ngân hàng trên cả nước trước thời điểm hợp nhất.

Phương pháp chọn mẫu toàn phần được áp dụng nhằm đảm bảo tính bao quát, phản ánh chính xác từng dòng luân chuyển vốn mà không bị sai lệch do chọn mẫu ngẫu nhiên. Tác giả kết hợp phương pháp thống kê mô tả, phân tích so sánh động thái theo chuỗi thời gian và phân tích cơ cấu tỷ trọng để bóc tách những biến động sâu sắc của từng loại nguồn vốn. Lý do lựa chọn tổ hợp phương pháp này là vì tính chất đặc thù của hoạt động ngân hàng đòi hỏi phải đối chiếu trực tiếp dữ liệu số học với các can thiệp chính sách tiền tệ cụ thể như Chỉ thị 02/CT-NHNN và các chu kỳ biến động lãi suất thực tế trên thị trường.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Thứ nhất, tổng nguồn vốn huy động của SCB tăng trưởng nhanh về mặt số học với mức tăng 116,11% sau 3 năm, đạt 74.786 tỷ đồng năm 2011 so với 34.606 tỷ đồng năm 2008. Tuy nhiên, đà tăng trưởng này không bền vững khi nguồn vốn thị trường 1 (tiền gửi từ dân cư và tổ chức kinh tế) sụt giảm đột ngột từ 44.205 tỷ đồng năm 2010 xuống còn 38.960 tỷ đồng vào cuối năm 2011 (giảm 5.245 tỷ đồng, tương đương mức giảm 11,86%).

Thứ hai, cơ cấu nguồn vốn có sự chuyển dịch rủi ro nghiêm trọng khi ngân hàng phụ thuộc quá mức vào thị trường 2 và nguồn tái cấp vốn. Năm 2011, vay Ngân hàng Nhà nước tăng vọt lên 14.286 tỷ đồng (chiếm 19,10% tổng nguồn vốn) và huy động từ thị trường liên ngân hàng đạt 21.540 tỷ đồng (chiếm 28,80%), nâng tổng tỷ trọng vốn vay ngoài thị trường 1 lên gần 48%.

Thứ ba, cơ cấu sản phẩm tiền gửi suy giảm chất lượng khi nguồn tiền gửi thanh toán chi phí thấp liên tục giảm tỷ trọng, từ 16,12% năm 2008 xuống 15,03% năm 2009, đạt 9,59% năm 2010 và chỉ còn 8,03% vào cuối năm 2011 với số dư tuyệt đối 3.111 tỷ đồng. Tiền gửi tiết kiệm dân cư giảm từ 73,18% năm 2009 xuống khoảng 59% năm 2011, buộc ngân hàng phải phát hành giấy tờ có giá và chứng chỉ vàng với tỷ trọng tăng lên tới 32,76% (12.765 tỷ đồng) nhằm giữ chân thanh khoản.

Thứ tư, nguồn vốn huy động chịu sự lệch pha lớn theo đối tượng khách hàng. Tiền gửi dân cư chiếm tỷ lệ áp đảo 93,65% trong tổng huy động thị trường 1 vào cuối năm 2011 (đạt 36.487 tỷ đồng), trong khi tiền gửi từ tổ chức kinh tế liên tục giảm mạnh từ 4.852 tỷ đồng năm 2009 xuống chỉ còn 2.473 tỷ đồng năm 2011 (chiếm vỏn vẹn 6,35%).

Thảo luận kết quả

Các phát hiện thực nghiệm được minh họa rõ nét qua Đồ thị cơ cấu nguồn vốn giai đoạn 2009-2011 và Bảng phân tích chi phí huy động bình quân của SCB. Sự suy giảm nguồn vốn tiền gửi thị trường 1 xuất phát từ hai nhóm nguyên nhân cốt lõi:

Về mặt khách quan, việc Ngân hàng Nhà nước áp trần lãi suất 14%/năm theo Thông tư 02/2011/TT-NHNN và siết chặt kỷ cương lãi suất theo Chỉ thị 02/CT-NHNN đã triệt tiêu lợi thế cạnh tranh về giá của các ngân hàng quy mô vừa. Thêm vào đó, tâm lý khách hàng e ngại trước các thông tin tái cơ cấu, sáp nhập vào quý 4/2011 đã gây ra hiện tượng rút tiền hàng loạt.

Về mặt chủ quan, SCB chậm đổi mới các sản phẩm phi lãi suất, danh mục dịch vụ thanh toán doanh nghiệp còn nghèo nàn, chưa tạo được hệ sinh thái giữ chân dòng tiền nhàn rỗi của các tổ chức kinh tế. Việc đẩy mạnh chứng chỉ vàng và giấy tờ có giá với lãi suất cao đã đẩy chi phí trả lãi tăng vọt, bào mòn lợi nhuận trước thuế của ngân hàng từ mức 442 tỷ đồng năm 2010 xuống chỉ còn 224 tỷ đồng năm 2011. Kết quả này hoàn toàn nhất quán với bài học quốc tế từ HSBC và Bank of America: ngân hàng chỉ có thể tăng trưởng nguồn vốn ổn định khi dựa trên uy tín thương hiệu, chất lượng dịch vụ và tiện ích đa kênh thay vì đơn thuần chạy đua lãi suất tiền gửi.

Đề xuất và khuyến nghị

Dựa trên các phân tích thực trạng và bối cảnh hợp nhất năm 2012, tác giả đề xuất 4 nhóm giải pháp chiến lược:

1. Đa dạng hóa danh mục sản phẩm huy động vốn: Khối Khách hàng cá nhân và Khối Nguồn vốn SCB cần thiết kế các gói sản phẩm tích hợp tiện ích linh hoạt như tiết kiệm gửi góp, tiết kiệm online lãi suất lũy tiến và chứng chỉ tiền gửi dài hạn kỳ hạn 370 ngày đến 999 ngày. Mục tiêu cụ thể là nâng tỷ trọng tiền gửi có kỳ hạn ổn định trên 12 tháng đạt mức tối thiểu 45% tổng huy động thị trường 1 trong giai đoạn 2012-2014.

2. Đẩy mạnh thu hút tiền gửi thanh toán từ doanh nghiệp: Khối Khách hàng doanh nghiệp phối hợp với Khối Công nghệ thông tin phát triển các gói giải pháp quản lý dòng tiền tự động, trả lương qua tài khoản và tài trợ chuỗi cung ứng. Mục tiêu là gia tăng tỷ trọng tiền gửi không kỳ hạn (CASA) từ mức 8,03% năm 2011 lên tối thiểu 18% vào cuối năm 2015 nhằm cắt giảm chi phí vốn bình quân ít nhất 1,2%/năm.

3. Nâng cấp hạ tầng công nghệ và chuẩn hóa quy trình giao dịch: Ban Điều hành SCB cần tập trung nguồn lực hoàn thiện hệ thống Core Banking đồng bộ sau hợp nhất, số hóa 100% quy trình mở tài khoản và gửi tiết kiệm online tại 87 điểm giao dịch hiện hữu. Chỉ tiêu đặt ra là rút ngắn thời gian xử lý giao dịch tại quầy xuống dưới 5 phút mỗi lượt giao dịch trong vòng 12 tháng.

4. Kiến nghị chính sách hỗ trợ từ Ngân hàng Nhà nước: Đề xuất Ngân hàng Nhà nước tiếp tục duy trì cơ chế tái cấp vốn hỗ trợ thanh khoản sau hợp nhất với hạn mức khoảng 15.000 tỷ đồng, đồng thời ban hành cơ chế đặc thù hỗ trợ xử lý dứt điểm tỷ lệ nợ xấu ở mức 6,5% đến 8% trong lộ trình 3 năm (2012-2015) nhằm khôi phục hoàn toàn niềm tin thị trường.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Nội dung và kết quả nghiên cứu của luận văn mang lại giá trị thực tiễn cao cho 4 nhóm đối tượng cụ thể:

1. Ban Lãnh đạo và Hội đồng Quản trị các ngân hàng thương mại: Cung cấp bài học kinh nghiệm sâu sắc về tái cấu trúc nguồn vốn trong bối cảnh khủng hoảng thanh khoản, hỗ trợ xây dựng chiến lược quản trị tài sản Có - tài sản Nợ (ALM) an toàn.

2. Chuyên viên phát triển sản phẩm và quản trị nguồn vốn (Treasury): Tham khảo mô hình thiết kế các gói sản phẩm tiền gửi linh hoạt, cơ chế tính toán chi phí vốn biên tế và phương thức đa dạng hóa cơ cấu khách hàng gửi tiền.

3. Cơ quan quản lý nhà nước và Ngân hàng Nhà nước: Sử dụng dữ liệu thực chứng như một case study điển hình về tái cơ cấu ngân hàng thương mại cổ phần, phục vụ việc hoàn thiện khung pháp lý giám sát thanh khoản và điều hành trần lãi suất.

4. Học viên cao học và nhà nghiên cứu tài chính - ngân hàng: Tiếp cận hệ thống phương pháp luận định lượng chặt chẽ, bộ dữ liệu thực tế giai đoạn 2009-2011 để phục vụ các công trình nghiên cứu chuyên sâu về rủi ro ngân hàng.

Câu hỏi thường gặp

Tại sao tổng vốn huy động của SCB tăng 37,29% năm 2011 nhưng ngân hàng vẫn gặp rủi ro thanh khoản?

Sự gia tăng quy mô tổng vốn từ 54.474 tỷ đồng lên 74.786 tỷ đồng chủ yếu do vay nóng từ thị trường 2 (21.540 tỷ đồng) và vay tái cấp vốn Ngân hàng Nhà nước (14.286 tỷ đồng). Trong khi đó, nguồn tiền gửi bền vững từ thị trường 1 lại giảm mạnh 5.245 tỷ đồng, tạo ra sự thâm hụt nguồn vốn thực tế.

Tỷ trọng tiền gửi thanh toán giảm còn 8,03% tác động như thế nào đến chi phí vốn của SCB?

Tiền gửi thanh toán là nguồn vốn có chi phí thấp nhất (lãi suất chỉ khoảng 1% đến 2%/năm). Khi tỷ trọng nguồn này giảm mạnh từ 16,12% năm 2008 xuống 8,03% năm 2011, SCB buộc phải phát hành giấy tờ có giá với lãi suất 14% đến 16%/năm, làm chi phí vốn bình quân toàn hệ thống tăng mạnh và giảm biên lợi nhuận.

Nguyên nhân chính khiến tiền gửi từ tổ chức kinh tế tại SCB sụt giảm mạnh trong năm 2011 là gì?

Số dư tiền gửi tổ chức kinh tế giảm xuống chỉ còn 2.473 tỷ đồng (chiếm 6,35% thị trường 1) do SCB thiếu hệ sinh thái dịch vụ thanh toán và quản lý dòng tiền toàn diện, cùng với việc doanh nghiệp có xu hướng rút vốn để phục vụ hoạt động sản xuất kinh doanh vào thời điểm kinh tế khó khăn.

Sự kiện hợp nhất 3 ngân hàng đầu năm 2012 đã thay đổi vị thế quy mô của SCB như thế nào?

Theo Quyết định 2716/QĐ-NHNN, việc hợp nhất SCB, Ngân hàng Đệ Nhất và Ngân hàng Việt Nam Tín Nghĩa đã tạo nên ngân hàng hợp nhất mới với vốn điều lệ 10.584 tỷ đồng và tổng nguồn vốn huy động vượt 128.635 tỷ đồng, giúp củng cố quy mô mạng lưới và năng lực tài chính.

Bài học nào từ các ngân hàng quốc tế như HSBC có thể áp dụng ngay cho SCB?

Đó là chiến lược phát triển các chương trình tích lũy điểm thưởng dịch vụ (Rewards Program), miễn giảm phí giao dịch quốc tế và xây dựng hệ thống tư vấn tài chính chuyên nghiệp nhằm thu hút dòng tiền nhàn rỗi chất lượng cao thay vì đơn thuần dựa vào việc tăng lãi suất tiền gửi.

Kết luận

Luận văn đã hoàn thành xuất sắc các mục tiêu nghiên cứu với các đóng góp trọng tâm:

• Hệ thống hóa toàn diện cơ sở lý luận về quản trị nguồn vốn và các phương pháp định giá chi phí huy động vốn trong hệ thống ngân hàng thương mại.
• Phân tích chi tiết thực trạng biến động nguồn vốn của SCB giai đoạn 2009-2011 với mức tăng trưởng quy mô 116,11% nhưng tiềm ẩn rủi ro cơ cấu lớn.
• Bóc tách nguyên nhân khiến tiền gửi thị trường 1 giảm 5.245 tỷ đồng và sự gia tăng phụ thuộc vào vốn vay Ngân hàng Nhà nước lên 14.286 tỷ đồng.
• Đưa ra 4 nhóm giải pháp đồng bộ và hệ thống khuyến nghị chính sách có tính khả thi cao nhằm ổn định quy mô vốn hợp nhất 128.635 tỷ đồng.
• Cung cấp mô hình tham chiếu thực tiễn giá trị cho công tác tái cơ cấu nguồn vốn tại các tổ chức tín dụng Việt Nam sau giai đoạn khủng hoảng.

Lộ trình triển khai các giải pháp cần được thực hiện quyết liệt trong giai đoạn 3 năm (2012-2015), tập trung ưu tiên ổn định thanh khoản, số hóa quy trình và mở rộng tệp khách hàng doanh nghiệp. Các nhà quản trị ngân hàng và chuyên gia tài chính cần nhanh chóng ứng dụng các kết quả nghiên cứu của luận văn để tối ưu hóa cấu trúc vốn và nâng cao năng lực cạnh tranh bền vững trên thị trường tiền tệ.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1 TỔNG QUAN VỀ NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI VÀ HOẠT ĐỘNG HUY ĐỘNG VỐN 1.1 Chức năng và vai trò của Ngân hàng thương mại 1.1 Khái niệm Ngân hàng thương mại Ngân hàng thương mại đã được hình thành, tồn tại và phát triển cùng với sự phát triển của nền kinh tế thế giới. Thông qua hệ thống ngân hàng thương mại các nguồn tiền nhàn rỗi được huy động và sử dụng để cung cấp vốn cho các tổ chức kinh doanh đang cần nguồn vốn hoạt động. Ngân hàng thương mại đang dần trở thành một định chế tài chính đặc biệt quan trọng đối với nền kinh tế của các nước trên thế giới. Tại Việt Nam, hệ thống ngân hàng thương mại chỉ mới được hình thành và phát triển trong khoảng thời gian rất ngắn nhưng cũng đã đạt được những bước phát triển nhất định.

Những khái niệm ban đầu về hoạt động ngân hàng được quy định tại Pháp lệnh Ngân hàng Nhà nước Việt Nam và Pháp lệnh ngân hàng, hợp tác xã tín dụng và công ty tài chính có hiệu lực từ ngày 01/10/1990. Với sự phát triển ngày càng phức tạp, hoạt động ngân hàng đòi hỏi phải có những hướng dẫn cụ thể và phù hợp. Luật các tổ chức tín dụng Việt Nam số 07/1997/QHX ngày 12/12/1997 và Luật sửa đổi bổ sung một số điều của Luật các Tổ chức tín dụng số 20/2004/QHXI ngày 15/06/2004 đã được ban hành để đáp ứng những thay đổi này. Sau đó ngày 16/06/2010 Luật các tổ chức tín dụng số 47/2010/QH12 được ban hành và chính thức có hiệu lực từ 01/01/2011 thay thế Luật các tổ chức tín dụng năm 1997 và Luật sửa đổi 2004 để quy định các hoạt động của hệ thống ngân hàng trong một giai đoạn phát triển mới của nền kinh tế.

Theo Luật các tổ chức tín dụng số 47/2010/QH12: “ Ngân hàng là loại hình tổ chức tín dụng có thể thực hiện tất cả các hoạt động ngân hàng” và “Ngân hàng thương mại là loại hình ngân hàng được thực hiện tất cả các hoạt động ngân hàng và các hoạt động kinh doanh khác nhằm mục tiêu lợi nhuận”(Điều 4). Luật này cũng quy định rõ những hoạt động ngân hàng như nhận tiền gửi, cấp tín dụng và cung ứng dịch vụ thanh toán qua tài khoản. LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.2 Chức năng của Ngân hàng thương mại Ngân hàng thương mại thông qua các hoạt động ngân hàng để thực hiện các chức năng sau đây: Chức năng cơ bản và quan trọng nhất của Ngân hàng thương mại là trung gian tín dụng, đây cũng là nhiệm vụ chính yếu nhất của hoạt động ngân hàng. Ngân hàng thương mại là trung gian tập trung huy động các nguồn vốn nhàn rỗi trong nền kinh tế và sử dụng nguồn vốn này để cho vay nhằm đáp ứng nhu cầu vốn của các thành phần trong nền kinh tế.

Trong quá trình hoạt động, hệ thống ngân hàng thương mại đã góp phần giúp điều hòa vốn trong nền kinh tế từ nơi thừa sang nơi thiếu, sự luân chuyển nguồn vốn này giúp nền kinh tế có nguồn vốn cung ứng ngày càng lớn để phát triển. Chức năng thứ hai của Ngân hàng thương mại là trung gian thanh toán trong nền kinh tế. Khi nền kinh tế phát triển, các giao dịch thanh toán giữa các đối tác ngày càng lớn đòi hỏi phải có những phương thức thanh toán mới an toàn, chính xác và nhanh chóng. Đáp ứng nhu cầu này các ngân hàng thương mại đã đứng ra làm trung gian cung cấp và quản lý các phương tiện thanh toán cho khách hàng.

Các khách hàng có thể mở tài khoản giao dịch tại ngân hàng và được cung cấp các phương tiện thanh toán để thực hiện các giao dịch. Chức năng cuối cùng của ngân hàng thương mại là chức năng cung ứng dịch vụ ngân hàng. Với những ưu thế vượt trội như hệ thống mạng lưới rộng, hệ thống công nghệ thông tin hiện đại, kho quỹ theo quy chuẩn an toàn cao và khả năng tiếp cận nắm bắt những thông tin quan trọng của nền kinh tế. Ngân hàng thương mại có thể thực hiện việc cung cấp các dịch vụ ngân hàng cho các đối tượng khác nhau trong nền kinh tế như dịch vụ ngân quỹ, chuyển tiền quốc tế, dịch vụ ủy thác hay tư vấn tài chính để gia tăng lợi nhuận hoạt động.

Các chức năng nói trên của Ngân hàng thương mại có mối quan hệ tương hỗ nên việc thực hiện đồng bộ các chức năng này sẽ giúp cho hoạt động của các ngân hàng đạt hiệu quả cao hơn và phân tán những rủi ro trong quá trình hoạt động.3 Vai trò của Ngân hàng thương mại Ngân hàng thương mại có vai trò rất quan trọng trong nền kinh tế mỗi quốc gia, thông qua các hoạt động của mình hệ thống ngân hàng thương mại đã góp phần như là một chất xúc tác bôi trơn cho bộ máy kinh tế hoạt động một cách thuận lợi. Ngân hàng thương mại thực hiện cung cấp vốn cho các chủ thể trong nền kinh tế đầu tư vào sản LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 3 xuất, tạo điều kiện thuận lợi nhất cho hoạt động thanh toán diễn ra một cách an toàn, nhanh chóng và tiết kiệm, đồng thời cũng cung cấp những dịch vụ để hỗ trợ các đối tượng này hoạt động tốt hơn. Ngân hàng thương mại là trung gian để Ngân hàng trung ương thực thi các chính sách tiền tệ. Thông qua việc điều hành các công cụ như tỷ lệ dự trữ bắt buộc, lãi suất, nghiệp vụ thị trường mở, tỷ giá hối đoái hay hạn mức tín dụng, ngân hàng trung ương đã tác động đến hoạt động của các ngân hàng thương mại và từ đó tác động đến nền kinh tế.

Vai trò của ngân hàng thương mại cũng thay đổi tùy theo tình hình phát triển kinh tế của mỗi nước. Với nền kinh tế ngày càng phát triển và xu thế hội nhập toàn cầu, vai trò của hệ thống ngân hàng thương mại không chỉ bó hẹp trong hoạt động kinh tế quốc gia mà còn là cầu nối giúp gắn kết giao lưu kinh tế trong nước với kinh tế thế giới và các nước trong khu vực. Hoạt động huy động vốn 1.1 Các nguồn vốn của Ngân hàng thương mại Ngân hàng thương mại là một loại hình doanh nghiệp đặc biệt với hoạt động chính liên quan đến tiền tệ nên nguồn vốn hoạt động là một vần đề rất quan trọng đối với mỗi ngân hàng. Nguồn vốn là vấn đề cơ bản đầu tiên để ngân hàng có thể thực hiện các hoạt động cấp tín dụng cho nền kinh tế, ngân hàng có nguồn vốn càng lớn thì khả năng phát triển hoạt động sẽ càng thuận lợi.

Nguồn vốn của ngân hàng thương mại bao gồm: - Vốn điều lệ và các quỹ - Vốn huy động - Vốn đi vay - Các nguồn vốn khác 1.1 Vốn điều lệ và các quỹ  Vốn điều lệ Vốn điều lệ là nguồn vốn được hình thành lúc thành lập ngân hàng từ các nguồn vốn khác nhau và được bổ sung trong suốt quá trình hoạt động của ngân hàng. Nguồn vốn này không lớn so với tổng nguồn vốn của ngân hàng và tùy theo hình thức sở hữu mà vốn điều lệ được tạo nên từ những nguồn khác nhau. Vốn điều lệ của ngân hàng thương mại nhà nước do ngân sách nhà nước cấp trong khi vốn điều lệ của ngân hàng LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 4 thương mại cổ phần là từ đóng góp của các cổ đông, ngân hàng liên doanh có vốn hình thành do hai bên liên doanh đóng góp theo tỷ lệ thỏa thuận, và các hình thức khác tùy theo loại hình ngân hàng và quy định pháp luật. Chính phủ sẽ quy định mức vốn pháp định đối với từng loại hình ngân hàng theo từng thời kỳ và các ngân hàng phải duy trì vốn điều lệ tối thiểu bằng vốn pháp định.

Vốn điều lệ có thể tăng lên thông qua cấp vốn bổ sung, phát hành cổ phiếu mới, từ quỹ bổ sung vốn điều lệ hoặc định giá lại tài sản và các quỹ khác theo quy định của pháp luật. Vốn điều lệ có thể chỉ chiếm tỷ lệ nhỏ trong nguồn vốn hoạt động của mỗi ngân hàng nhưng lại có vai trò rất quan trọng. Đây là nguốn vốn ban đầu được ngân hàng sử dụng để tạo ra cơ sở vật chất đầu tiên như xây dựng, mua sắm tài sản cố định, trang bị các phương tiện phục vụ hoạt động. Vốn điều lệ có những ảnh hưởng lớn đến quá trình hoạt động của ngân hàng do các hoạt động như huy động vốn, cấp tín dụng, góp vốn đầu tư hay một số hoạt động khác phải tuân thủ quy định của pháp luật dựa trên việc đáp ứng tỷ lệ vốn sử dụng tính trên vốn tự có, với thành phần cơ bản của vốn tự có là vốn điều lệ.

Chính vì điều này những ngân hàng thương mại có vốn điều lệ lớn sẽ thuận lợi hơn khi phát triển và đa dạng hóa các hoạt động của mình.  Các quỹ của ngân hàng Theo quy định của pháp luật, các ngân hàng thương mại sau khi đi vào hoạt động được thực hiện trích lập các quỹ để sử dụng cho các mục đích nhất định. Các quỹ của ngân hàng thương mại bao gồm: - Quỹ dự trữ bổ sung vốn điều lệ được trích từ 5% từ lợi nhuận sau thuế thu nhập doanh nghiệp dùng để bổ sung vốn điều lệ, mức tối đa của quỹ này không được vượt quá vốn điều lệ của ngân hàng. - Quỹ dự phòng tài chính được trích từ 10% từ lợi nhuận sau thuế thu nhập doanh nghiệp, số dư tối đa của quỹ này không được vượt quá 25% vốn điều lệ ngân hàng, được dùng để bù đắp phần còn lại của những tổn thất, thiệt hại về tài sản xảy ra trong quá trình kinh doanh sau khi đã được bù đắp bằng tiền bồi thường của các tổ chức, cá nhân gây ra tổn thất, của tổ chức bảo hiểm và sử dụng dự phòng trích lập trong chi phí.

- Quỹ đầu tư phát triển dùng để đầu tư mở rộng quy mô hoạt động kinh doanh và đổi mới công nghệ trang thiết bị, điều kiện làm việc của tổ chức tín dụng. LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 5 - Quỹ khen thưởng được sử dụng để thưởng cho cán bộ, nhân viên trong tổ chức tín dụng theo định kỳ hoặc đột xuất cho một số đối tượng do hội động thành viên của TCTD quyết định. - Quỹ phúc lợi: được dùng để đầu tư xây dựng hoặc sửa chữa, bổ sung vốn xây dựng các công trình phúc lợi của TCTD, chi cho các hoạt động thể thao, văn hoá, phúc lợi công cộng hoặc chi trợ cấp khó khăn cho cán bộ nhân viên.