Luận văn thạc sĩ UEH: Giải pháp phát triển huy động vốn tại Standard Chartered

Luận văn thạc sĩ UEH phân tích giải pháp phát triển huy động vốn tại Ngân hàng Standard Chartered Việt Nam, cung cấp cái nhìn sâu sắc và thực tiễn.

• Tác giả: Nguyễn Võ Vân Anh
• Người hướng dẫn: PGS. Nguyễn Đăng Dờn
• Trường học: Trường Đại học Kinh tế Tp.HCM
• Chuyên ngành: Kinh tế tài chính- ngân hàng
• Đề tài: Giải pháp phát triển hoạt động huy động vốn tại Ngân hàng Standard Chartered Việt Nam
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2011
• Địa điểm: Tp.Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: LÝ LUẬN VỀ NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI VÀ NGHIỆP VỤ NGUỒN VỐN CỦA NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI
• 1.1. Tổng quan về ngân hàng Thương mại
• 1.2. Bản chất và chức năng của ngân hàng thương mại
• 1.2.1. Khái niệm
• 1.2.2. Bản chất của Ngân hàng thương mại
• 1.3. Hệ thống ngân hàng thương mại Việt Nam
• 1.4. Chức năng và nhiệm vụ của ngân hàng thương mại
• 1.4.1. Trung gian tín dụng
• 1.4.2. Trung gian thanh toán
• 1.5. Vai trò của hệ thống ngân hàng thương mại đối với nền kinh tế
• 1.6. Nghiệp vụ nguồn vốn của ngân hàng thương mại
• 1.6.1. Vốn tự có
• 1.6.2. Vốn đi vay
• 1.6.3. Vốn huy động
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG TÌNH HÌNH HUY ĐỘNG VỐN TẠI NGÂN HÀNG STANDARD CHARTERED VIỆT NAM
• 2.1. Giới thiệu về ngân hàng Standard Chartered (Việt Nam)
• 2.2. Lịch sử hình thành và phát triển của ngân hàng Standard Chartered (Việt Nam)
• 2.3. Cơ cấu tổ chức của ngân hàng Standard Chartered (Việt Nam)
• 2.4. Chức năng, nhiệm vụ của Ngân hàng Standard Chartered (Việt Nam)
• 2.4.1. Tình hình sử dụng lao động
• 2.4.2. Tình hình hoạt động của ngân hàng Standard Chartered (Việt Nam) trong thời gian qua
• 2.4.3. Nhân tố ảnh hưởng đến hoạt động huy động vốn ngân hàng Standard Chartered (Việt Nam)
• 2.4.4. Hệ thống các văn bản pháp luật về dịch vụ ngân hàng nói chung
• 2.4.5. Hệ thống các văn bản liên quan hoạt động dịch vụ huy động vốn của ngân hàng Standard Chartered (Việt Nam)
• 2.4.6. Môi trường kinh tế - xã hội
• 2.5. Thực trạng tình hình huy động vốn tại ngân hàng Standard Chartered (Việt Nam)
• 2.5.1. Mô tả dịch vụ huy động vốn hiện hành của ngân hàng Standard Chartered (Việt Nam)
• 2.5.2. Về cơ cấu nguồn vốn huy động
• 2.5.3. Ý kiến đánh giá của khách hàng có giao dịch dịch vụ huy động vốn tại ngân hàng Standard Chartered (Việt Nam)
• 2.5.4. Đánh giá về tình hình huy động vốn tại ngân hàng Standard Chartered (Việt Nam)
• 2.5.5. Giá cả/Lãi suất (Prices)
• 2.5.6. Loại hình sản phẩm (Products)
• 2.5.7. Chính sách xúc tiến bán hàng (khuyến mãi, quảng cáo-Promotion)
• 2.5.8. Đánh giá khả năng cạnh tranh của Ngân hàng Standard Chartered (Việt Nam) trong dịch vụ huy động vốn
• 2.5.9. Phân tích SWOT về dịch vụ huy động vốn của Ngân hàng Standard Chartered (Việt Nam)
• 3. CHƯƠNG 3: GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN HUY ĐỘNG VỐN TẠI NGÂN HÀNG STANDARD CHARTERED VIỆT NAM
• 3.1. Định hướng và mục tiêu phát triển của ngân hàng Standard Chartered (Việt Nam) đến năm 2015
• 3.2. Một số giải pháp nhằm phát triển hoạt động huy động vốn của ngân hàng Standard Chartered (Việt Nam)
• 3.2.1. Giải pháp về chính sách huy động vốn (giá, sản phẩm)
• 3.2.2. Giải pháp về phát triển khách hàng
• 3.2.3. Giải pháp về kênh phân phối (mạng lưới)
• 3.2.4. Giải pháp về quản trị điều hành
• 3.2.5. Giải pháp về công tác Marketing
• 3.2.6. Giải pháp về công nghệ
• 3.2.7. Giải pháp về nhân sự
• 3.2.8. Giải pháp về cải các thủ tục hành chánh
• 3.2.9. Đối với Ngân hàng Nhà nước và cơ quan quản lý Nhà nước
• 3.2.10. Đối với ngân hàng Standard Chartered (Việt Nam)
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT
• DANH MỤC CÁC BẢNG BIỂU, HÌNH VẼ, ĐỒ THỊ
• MỞ ĐẦU

Tóm tắt

I. Tổng quan về hoạt động huy động vốn tại ngân hàng Standard Chartered Việt Nam

Ngân hàng Standard Chartered Việt Nam đã khẳng định vị thế của mình trong lĩnh vực huy động vốn. Hoạt động này không chỉ giúp ngân hàng duy trì sự ổn định tài chính mà còn đóng góp vào sự phát triển kinh tế của đất nước. Trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng gia tăng, việc phát triển hoạt động huy động vốn trở thành một yếu tố sống còn. Để hiểu rõ hơn về hoạt động này, cần phân tích các khía cạnh như cơ cấu vốn, các hình thức huy động và những thách thức mà ngân hàng đang đối mặt.

1.1. Ảnh hưởng của môi trường kinh tế đến huy động vốn ngân hàng

Môi trường kinh tế có tác động lớn đến hoạt động huy động vốn của ngân hàng. Sự biến động của lãi suất, chính sách tiền tệ và tình hình kinh tế vĩ mô đều ảnh hưởng đến khả năng huy động vốn. Ngân hàng cần có chiến lược linh hoạt để thích ứng với những thay đổi này.

1.2. Các hình thức huy động vốn phổ biến tại ngân hàng

Ngân hàng Standard Chartered sử dụng nhiều hình thức huy động vốn như tiền gửi tiết kiệm, phát hành trái phiếu và các sản phẩm tài chính khác. Mỗi hình thức đều có ưu điểm và nhược điểm riêng, ảnh hưởng đến chi phí và khả năng thu hút khách hàng.

II. Thách thức trong hoạt động huy động vốn tại ngân hàng Standard Chartered Việt Nam

Hoạt động huy động vốn tại ngân hàng Standard Chartered Việt Nam đang phải đối mặt với nhiều thách thức. Tình hình cạnh tranh gay gắt từ các ngân hàng khác, sự thay đổi trong nhu cầu của khách hàng và các quy định pháp lý là những yếu tố cần được xem xét. Để vượt qua những thách thức này, ngân hàng cần có những giải pháp hiệu quả.

2.1. Cạnh tranh từ các ngân hàng khác

Sự gia tăng số lượng ngân hàng và các sản phẩm tài chính mới đã tạo ra áp lực lớn lên hoạt động huy động vốn. Ngân hàng cần phát triển các sản phẩm độc đáo và dịch vụ khách hàng tốt hơn để thu hút khách hàng.

2.2. Thay đổi trong nhu cầu của khách hàng

Khách hàng ngày càng có yêu cầu cao hơn về chất lượng dịch vụ và sản phẩm. Ngân hàng cần nắm bắt xu hướng và điều chỉnh các sản phẩm huy động vốn để đáp ứng nhu cầu này.

III. Giải pháp phát triển hoạt động huy động vốn tại ngân hàng Standard Chartered Việt Nam

Để phát triển hoạt động huy động vốn, ngân hàng cần áp dụng một số giải pháp chiến lược. Những giải pháp này không chỉ giúp tăng cường hiệu quả huy động vốn mà còn nâng cao khả năng cạnh tranh của ngân hàng trên thị trường.

3.1. Cải tiến sản phẩm huy động vốn

Ngân hàng cần phát triển các sản phẩm huy động vốn đa dạng và linh hoạt hơn, phù hợp với nhu cầu của từng nhóm khách hàng. Việc cải tiến sản phẩm sẽ giúp ngân hàng thu hút được nhiều khách hàng hơn.

3.2. Tăng cường hoạt động marketing

Hoạt động marketing hiệu quả sẽ giúp ngân hàng nâng cao nhận thức của khách hàng về các sản phẩm huy động vốn. Sử dụng các kênh truyền thông hiện đại và chiến lược quảng cáo sáng tạo sẽ là chìa khóa thành công.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu về huy động vốn tại ngân hàng Standard Chartered Việt Nam

Nghiên cứu thực tiễn về hoạt động huy động vốn tại ngân hàng Standard Chartered Việt Nam cho thấy nhiều kết quả tích cực. Các giải pháp đã được áp dụng đã giúp ngân hàng cải thiện đáng kể hiệu quả huy động vốn và tăng cường vị thế trên thị trường.

4.1. Đánh giá hiệu quả huy động vốn

Các chỉ số tài chính cho thấy ngân hàng đã có sự tăng trưởng ổn định trong hoạt động huy động vốn. Việc áp dụng các giải pháp mới đã giúp ngân hàng nâng cao khả năng cạnh tranh và thu hút khách hàng.

4.2. Phân tích SWOT về hoạt động huy động vốn

Phân tích SWOT cho thấy ngân hàng có nhiều điểm mạnh trong hoạt động huy động vốn, nhưng cũng cần chú ý đến các điểm yếu và cơ hội từ thị trường. Việc nhận diện rõ ràng các yếu tố này sẽ giúp ngân hàng có chiến lược phát triển hiệu quả hơn.

V. Kết luận và tương lai của hoạt động huy động vốn tại ngân hàng Standard Chartered Việt Nam

Hoạt động huy động vốn tại ngân hàng Standard Chartered Việt Nam có nhiều tiềm năng phát triển trong tương lai. Tuy nhiên, ngân hàng cần tiếp tục cải tiến và đổi mới để đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của thị trường.

5.1. Tương lai của hoạt động huy động vốn

Dự báo rằng hoạt động huy động vốn sẽ tiếp tục phát triển mạnh mẽ trong những năm tới. Ngân hàng cần chuẩn bị sẵn sàng để đối mặt với những thách thức mới và tận dụng cơ hội từ thị trường.

5.2. Đề xuất hướng đi cho ngân hàng

Ngân hàng nên tập trung vào việc phát triển công nghệ và cải tiến dịch vụ khách hàng. Việc áp dụng công nghệ mới sẽ giúp ngân hàng nâng cao hiệu quả hoạt động và thu hút khách hàng hơn.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong cấu trúc tài chính của nền kinh tế thị trường, hệ thống ngân hàng thương mại đóng vai trò mạch máu lưu thông tiền tệ khi cung ứng tới 80% tổng nguồn vốn phục vụ sản xuất, kinh doanh và tiêu dùng. Đối với bất kỳ tổ chức tín dụng nào, hoạt động huy động vốn luôn là nghiệp vụ nền tảng quyết định trực tiếp đến quy mô cấp tín dụng, năng lực thanh khoản và khả năng cạnh tranh trên thị trường.

Ngân hàng Trách nhiệm hữu hạn Một thành viên Standard Chartered Việt Nam chính thức vận hành khối dịch vụ ngân hàng bán lẻ từ năm 2007 và được cấp phép thành lập pháp nhân 100% vốn nước ngoài từ ngày 01 tháng 8 năm 2009. Dù sở hữu bề dày lịch sử hơn 150 năm toàn cầu và mạng lưới hơn 1.600 chi nhánh trên 70 quốc gia, ngân hàng vẫn đối mặt với bài toán mở rộng thị phần tại Việt Nam do mạng lưới chỉ tập trung tại 3 điểm giao dịch ở Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh. Thêm vào đó, cuộc đua lãi suất khốc liệt cùng sự cạnh tranh mạnh mẽ từ các ngân hàng thương mại cổ phần nội địa đòi hỏi ngân hàng phải thiết lập chiến lược huy động vốn chuyên biệt.

Mục tiêu trọng tâm của nghiên cứu là phân tích toàn diện thực trạng huy động vốn bán lẻ tại Standard Chartered Việt Nam giai đoạn 2008 đến tháng 6 năm 2011, đánh giá sự chuyển dịch cơ cấu theo kỳ hạn, đối tượng khách hàng và loại tiền tệ. Qua đó, tác giả xác định các rào cản nội tại và ngoại cảnh nhằm đề xuất hệ thống giải pháp nâng cao quy mô huy động, tối ưu hóa chi phí trả lãi bình quân gia quyền và duy trì tốc độ tăng trưởng nguồn vốn trên 20% mỗi năm trong giai đoạn tiếp theo.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Hoạt động huy động vốn được soi chiếu qua lý thuyết trung gian tài chính và chức năng tạo tiền của ngân hàng thương mại. Ngân hàng thực hiện chức năng tập trung các nguồn vốn tạm thời nhàn rỗi trong xã hội để chuyển hóa thành vốn tín dụng tài trợ cho nền kinh tế, đồng thời cung cấp dịch vụ trung gian thanh toán an toàn.

Nghiên cứu ứng dụng lý thuyết quản trị tài sản nợ - tài sản có (ALM) nhằm đảm bảo sự cân đối chặt chẽ giữa quy mô, kỳ hạn và chi phí của nguồn vốn với danh mục sử dụng vốn. Ba mô hình định giá chi phí vốn chủ đạo được vận dụng gồm:

• Phương pháp chi phí trả lãi bình quân gia quyền theo nguyên giá (WACC), tính bằng tổng chi phí trả lãi chia cho tổng nguồn vốn huy động chịu lãi.
• Phương pháp chi phí huy động vốn biên (Marginal Cost of Funds), xác định chi phí bỏ ra để thu hút thêm một đồng vốn mới, giúp thiết lập mức lãi suất cho vay tối thiểu đối với tài sản sinh lời tăng thêm.
• Phương pháp chi phí dự kiến bình quân gia quyền để dự báo xu hướng biến động lãi suất đầu vào.

Các khái niệm then chốt được chuẩn hóa bao gồm: vốn tự có (vốn cấp 1 và vốn cấp 2 theo quy định pháp lý), vốn huy động (tiền gửi không kỳ hạn CASA, tiền gửi định kỳ, giấy tờ có giá), hệ số sử dụng vốn (tỷ lệ dư nợ tín dụng trên tổng vốn huy động - LDR) và tỷ lệ an toàn vốn (CAR) tối thiểu 8% theo quy định của Ngân hàng Nhà nước.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu kết hợp phương pháp định lượng và định tính dựa trên nguồn dữ liệu thứ cấp thu thập từ báo cáo tài chính kiểm toán, báo cáo quản trị nội bộ của Standard Chartered Việt Nam giai đoạn 2008 - tháng 6/2011, cùng các văn bản quy phạm pháp luật như Luật Các tổ chức tín dụng số 47/2010/QH12, Nghị định 10/2011/NĐ-CP, Thông tư 14/2011/TT-NHNN và Thông tư 30/2011/TT-NHNN.

Về dữ liệu sơ cấp, nghiên cứu tiến hành khảo sát thực tế trên cỡ mẫu 120 khách hàng, gồm 70 khách hàng cá nhân (trong đó có 30 khách hàng thuộc phân khúc Dịch vụ Khách hàng ưu tiên - Priority Banking) và 50 khách hàng doanh nghiệp vừa và nhỏ (SME) đang giao dịch tại các chi nhánh. Phương pháp chọn mẫu ngẫu nhiên phân tầng được áp dụng nhằm phản ánh khách quan mức độ hài lòng về lãi suất, sự đa dạng của sản phẩm và chất lượng dịch vụ. Bên cạnh đó, nghiên cứu tiến hành khảo sát toàn diện cơ cấu của hơn 400 cán bộ nhân viên toàn hệ thống.

Phương pháp phân tích so sánh chuỗi thời gian, phân tích tỷ số tài chính và ma trận SWOT được lựa chọn nhằm bóc tách điểm mạnh, điểm yếu nội tại trong mối tương quan với các biến động kinh tế vĩ mô và chính sách tiền tệ.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Phân tích số liệu thực tế giai đoạn 2008 đến tháng 6 năm 2011 cho thấy bốn nét chuyển biến cốt lõi trong hoạt động nguồn vốn của Standard Chartered Việt Nam:

Thứ nhất, quy mô vốn tự có và vốn huy động ghi nhận sự bứt phá mạnh mẽ. Vốn tự có năm 2008 đạt 1.190 tỷ đồng, tăng 9% trong năm 2009 và tăng vọt 193% vào năm 2010 để vượt mốc 3.000 tỷ đồng, đáp ứng kịp thời quy định mức vốn pháp định tại Nghị định số 141/2006/NĐ-CP và Nghị định 10/2011/NĐ-CP. Song song đó, nguồn vốn huy động từ khách hàng tăng trưởng 45% trong năm 2009 (từ 1.563 tỷ đồng năm 2008) và tiếp tục tăng 35% trong năm 2010.

Thứ hai, cơ cấu tiền gửi theo kỳ hạn có sự tái phân bổ rõ nét. Trong hai năm 2008 và 2009, tiền gửi không kỳ hạn chiếm tỷ trọng áp đảo, lần lượt là 61% và 67% tổng vốn huy động. Tuy nhiên đến năm 2010, tỷ lệ này đã cân bằng ở mức 50% có kỳ hạn (đạt 1.686 tỷ đồng) và 50% không kỳ hạn. Nguyên nhân xuất phát từ việc ngân hàng ra mắt gói Dịch vụ Khách hàng ưu tiên (Priority Banking) vào cuối năm 2009 cùng việc lãi suất thị trường có thời điểm tăng lên tới 18%/năm khiến dòng tiền nhàn rỗi dịch chuyển mạnh vào các kỳ hạn dài.

Thứ ba, cơ cấu tiền gửi theo đối tượng duy trì tỷ lệ 60/40 ổn định. Khách hàng doanh nghiệp vừa và nhỏ luôn chiếm tỷ trọng chủ đạo, đạt 1.993 tỷ đồng (tương đương 59%) vào năm 2010 với số lượng tài khoản doanh nghiệp tăng nhanh từ 600 đơn vị năm 2008 lên 1.600 đơn vị năm 2009. Khách hàng cá nhân đóng góp 40-42% tổng nguồn vốn nhờ sức hút của tài khoản thanh toán E-saver với lãi suất không kỳ hạn 6%/năm và các chương trình trả lương định kỳ.

Thứ tư, hiệu quả sử dụng vốn qua hoạt động tín dụng tăng trưởng vượt bậc. Tổng dư nợ năm 2008 đạt 918 tỷ đồng (100% trung hạn), tăng 72% lên 1.577 tỷ đồng năm 2009 và tăng tiếp 57% lên 2.482 tỷ đồng năm 2010. Đáng chú ý, cơ cấu tín dụng dịch chuyển tích cực sang cho vay ngắn hạn, tăng từ 0% năm 2008 lên 43% năm 2010 (1.067 tỷ đồng) và chạm mốc 51% (1.411 tỷ đồng) vào ngày 30 tháng 6 năm 2011 trên tổng dư nợ 2.796 tỷ đồng.

Thảo luận kết quả

Khi biểu diễn dữ liệu qua bảng cơ cấu loại tiền, nguồn tiền gửi bằng đồng Việt Nam luôn chiếm ưu thế với tỷ trọng từ 63% đến 77%, trong khi ngoại tệ chiếm từ 23% đến 37% (tăng trưởng tới 80% trong năm 2009, đạt 736 tỷ đồng). Tuy nhiên, tại thời điểm 30 tháng 6 năm 2011, tổng số dư huy động sụt giảm nhẹ 5% so với cuối năm 2010 (xuống mức 1.373 tỷ đồng ở mẫu thống kê so sánh).

Hiện tượng sụt giảm này phản ánh rõ nét tác động của biến động kinh tế vĩ mô và sự cạnh tranh gay gắt. Giai đoạn đầu năm 2011, lạm phát gia tăng khiến người dân chuyển hướng dòng vốn sang vàng và ngoại tệ. Đồng thời, một số ngân hàng thương mại cổ phần trong nước đã đẩy lãi suất huy động vượt trần quy định của Ngân hàng Nhà nước để giải quyết thanh khoản ngắn hạn. Standard Chartered Việt Nam kiên định tuân thủ trần lãi suất theo Thông tư 30/2011/TT-NHNN (tối đa 14%/năm đối với VND) và Thông tư 14/2011/TT-NHNN (tối đa 2%/năm đối với USD cá nhân, 0,5%/năm đối với USD tổ chức), dẫn đến việc một bộ phận tiền gửi bị rút chuyển sang ngân hàng khác.

Dữ liệu khảo sát cũng chỉ ra hạn chế lớn của ngân hàng nằm ở mạng lưới phân phối hẹp và độ nhận diện thương hiệu bán lẻ tại Việt Nam chưa tương xứng với vị thế toàn cầu. Dù vậy, tỷ lệ an toàn vốn cao, lợi nhuận trước thuế năm 2010 đạt 80 tỷ đồng và tổng tài sản đạt 16.407 tỷ đồng (tăng 47%) là minh chứng cho nền tảng tài chính lành mạnh và tiềm năng mở rộng vững chắc.

Đề xuất và khuyến nghị

Dựa trên mục tiêu chiến lược duy trì mức tăng trưởng vốn huy động trên 20%/năm đến năm 2015, bốn nhóm giải pháp hành động cụ thể được thiết lập:

• Đa dạng hóa danh mục sản phẩm và linh hoạt chính sách giá: Khối Ngân hàng Bán lẻ phối hợp cùng Bộ phận Quản lý Sản phẩm phát triển các sản phẩm tiền gửi bậc thang theo số dư, tiền gửi tích lũy định kỳ cho giáo dục và hưu trí, cùng các chứng chỉ tiền gửi có thể chuyển nhượng. Mục tiêu nâng tỷ trọng tiền gửi không kỳ hạn (CASA) lên mức 45% tổng huy động trong vòng 12-18 tháng tới.

• Nâng cấp phân khúc Khách hàng ưu tiên và đẩy mạnh bán chéo: Khối Dịch vụ Khách hàng ưu tiên (Priority Banking) triển khai chính sách chăm sóc cá nhân hóa, cung cấp giải pháp quản lý gia sản toàn diện kết hợp thẻ tín dụng quốc tế và dịch vụ ngoại hối. Thiết lập chỉ tiêu nâng tỷ lệ sở hữu sản phẩm bình quân từ 1,8 lên 3,0 sản phẩm trên mỗi khách hàng trước quý 4 năm 2012.

• Hiện đại hóa kênh phân phối và ngân hàng điện tử: Khối Công nghệ thông tin và Ban Điều hành đầu tư mở rộng hệ thống máy ATM đa chức năng, triển khai dịch vụ ngân hàng trực tuyến thế hệ mới và xin cấp phép mở thêm 2-3 phòng giao dịch tại các khu đô thị trọng điểm của Thành phố Hồ Chí Minh và Hà Nội trong lộ trình 2012-2015, hướng tới xử lý 50% khối lượng giao dịch thanh toán qua kênh số.

• Chuẩn hóa quy trình và đào tạo nguồn nhân lực: Phòng Nhân sự tổ chức các chương trình đào tạo nghiệp vụ ngân hàng chuyên sâu cho 100% đội ngũ nhân viên kinh doanh trực tiếp trong 6 tháng đầu năm 2012, khắc phục điểm nghẽn về chuyên môn ngân hàng của nhân sự mới nhằm nâng cao tỷ lệ chuyển đổi khách hàng.

• Kiến nghị cơ quan quản lý: Đề nghị Ngân hàng Nhà nước duy trì môi trường cạnh tranh bình đẳng thông qua việc giám sát chặt chẽ trần lãi suất, đồng thời nới lỏng hạn mức mở rộng chi nhánh đối với các ngân hàng 100% vốn nước ngoài có năng lực tài chính vững mạnh và tỷ lệ an toàn vốn cao.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Công trình nghiên cứu mang lại giá trị thực tiễn và học thuật cho bốn nhóm đối tượng chuyên sâu:

• Ban lãnh đạo và chuyên viên quản trị tài sản nợ - tài sản có (ALM) tại các ngân hàng thương mại: Tham khảo phương pháp định giá chi phí huy động vốn biên, công thức cân đối kỳ hạn và kinh nghiệm điều tiết thanh khoản trong bối cảnh thị trường biến động.

• Giám đốc khối ngân hàng bán lẻ và chuyên viên phát triển sản phẩm: Ứng dụng mô hình Dịch vụ Khách hàng ưu tiên (Priority Banking), sản phẩm tài khoản E-saver và chiến lược bán chéo sản phẩm tiền gửi - thanh toán - tín dụng cho phân khúc cá nhân và SME.

• Giảng viên, học viên cao học và sinh viên ngành Tài chính - Ngân hàng: Sử dụng làm tài liệu tham khảo chuẩn mực về phương pháp luận nghiên cứu hoạt động ngân hàng thương mại, phân tích cơ cấu vốn và vận dụng hệ thống văn bản pháp luật ngành ngân hàng giai đoạn 2008-2011.

• Chuyên gia phân tích thị trường tài chính và cơ quan quản lý: Đánh giá thực trạng hoạt động của khối ngân hàng 100% vốn nước ngoài tại Việt Nam, từ đó hoàn thiện cơ chế chính sách tiền tệ và khung giám sát an toàn vĩ mô.

Câu hỏi thường gặp

• Tại sao cơ cấu huy động vốn của Standard Chartered Việt Nam lại dịch chuyển mạnh sang kỳ hạn vào năm 2010? Năm 2010, mặt bằng lãi suất huy động toàn thị trường tăng cao có lúc chạm 18%/năm, thúc đẩy khách hàng gửi tiết kiệm định kỳ để tối ưu lợi nhuận. Đồng thời, việc ngân hàng đẩy mạnh gói Priority Banking từ cuối năm 2009 đã thu hút lượng lớn nguồn tiền nhàn rỗi quy mô lớn, đưa tỷ trọng tiền gửi có kỳ hạn đạt 1.686 tỷ đồng (chiếm 50%).

• Rào cản lớn nhất của ngân hàng 100% vốn nước ngoài trong công tác huy động vốn là gì? Hạn chế lớn nhất là số lượng chi nhánh rất ít, thời điểm nghiên cứu chỉ có 3 điểm giao dịch tại Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh. Điều này làm giảm khả năng tiếp cận khách hàng đại chúng so với mạng lưới hàng trăm chi nhánh của các ngân hàng nội địa như Vietcombank hay Sacombank.

• Tài khoản E-saver đóng vai trò gì trong chiến lược huy động vốn cá nhân? E-saver là sản phẩm tài khoản vãng lai đột phá áp dụng mức lãi suất không kỳ hạn lên tới 6%/năm vào thời điểm năm 2009. Sản phẩm này giúp ngân hàng thu hút mạnh mẽ dòng vốn nhàn rỗi ngắn hạn từ khách hàng cá nhân, vừa gia tăng số dư tiền gửi vừa phát triển các dịch vụ thẻ và thanh toán đi kèm.

• Việc tăng vốn tự có lên trên 3.000 tỷ đồng có ý nghĩa như thế nào đối với ngân hàng? Việc nâng vốn tự có thêm 193% trong năm 2010 giúp ngân hàng tuân thủ Nghị định 10/2011/NĐ-CP, nâng cao hệ số an toàn vốn (CAR > 8%) và tạo nền tảng mở rộng quy mô tín dụng từ 918 tỷ đồng năm 2008 lên 2.796 tỷ đồng vào tháng 6 năm 2011.

• Ngân hàng đã giải quyết sự cạnh tranh vượt trần lãi suất của các đối thủ bằng cách nào? Thay vì chạy đua nâng lãi suất trái quy định, Standard Chartered Việt Nam tập trung nâng cao chất lượng dịch vụ chuẩn quốc tế, gia tăng tiện ích tài khoản thanh toán, miễn giảm phí giao dịch và triển khai các gói sản phẩm tích hợp để giữ chân khách hàng doanh nghiệp và khách hàng cao cấp.

Kết luận

• Luận văn đã hệ thống hóa cơ sở lý luận về quản trị nguồn vốn và các phương pháp định lượng chi phí vốn huy động trong ngân hàng thương mại.
• Phân tích chi tiết sự tăng trưởng quy mô nguồn vốn của Standard Chartered Việt Nam giai đoạn 2008-2011 với mức vốn tự có vượt 3.000 tỷ đồng và tổng tài sản đạt 16.407 tỷ đồng.
• Làm rõ sự chuyển dịch cơ cấu tiền gửi theo kỳ hạn và khẳng định vai trò trụ cột của phân khúc doanh nghiệp SME (chiếm gần 60% tổng huy động).
• Đề xuất hệ thống 4 nhóm giải pháp chiến lược về sản phẩm, dịch vụ Priority Banking, ngân hàng số và nhân sự hướng tới mục tiêu tăng trưởng trên 20%/năm đến năm 2015.
• Khẳng định tính tuân thủ pháp luật và nâng cao chất lượng dịch vụ là chìa khóa cạnh tranh bền vững cho các ngân hàng ngoại tại Việt Nam.

Để tiếp tục hoàn thiện chiến lược huy động vốn trong kỷ nguyên mới, các nhà quản trị ngân hàng và chuyên gia tài chính hãy liên hệ tham khảo toàn văn công trình nghiên cứu nhằm áp dụng hiệu quả các mô hình quản trị nguồn vốn vào thực tiễn kinh doanh.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1 LÝ LUẬN VỀ NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI VÀ NGHIỆP VỤ NGUỒN VỐN CỦA NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI 1. Tổng quan về ngân hàng Thương mại 1. Bản chất và chức năng của ngân hàng thương mại 1.1 Khái niệm Ngân hàng Thương mại là loại ngân hàng giao dịch trực tiếp với các công ty, xí nghiệp, tổ chức kinh tế và cá nhân, bằng cách nhận tiền gửi, tiền tiết kiệm, rồi sử dụng số vốn đó để cho vay, chiết khấu, cung cấp các phương tiện thanh toán và cung ứng dịch vụ ngân hàng. Có thể nói rằng ngân hàng thương mại là định chế tài chính trung gian quan trọng vào loại bậc nhất trong nền kinh tế thị truờng.

Nhờ hệ thống định chế tài chính trung gian này mà các nguồn tiền nhàn rỗi nằm rải rác trong xã hội sẽ được huy động, tập trung lại, đồng thời sử dụng vốn đó để cấp tín dụng cho các tổ chức kinh tế, cá nhân để phát triển kinh tế xã hội.2 Bản chất của Ngân hàng thương mại Ngân hàng thương mại là một loại hình doanh nghiệp và là một đơn vị kinh tế: Ngân hàng thương mại hoạt động trong một ngành kinh tế, có cơ cấu, tổ chức bộ máy như một doanh nghiệp bình đẳng trong quan hệ kinh tế với các doanh nghiệp khác, phải tự chủ về kinh tế và phải có nghĩa vụ đóng thuế cho nhà nước như các đơn vị kính tế khác Hoạt động của ngân hàng thương mại là hoạt động kinh doanh. Để hoạt động kinh doanh, các ngân hàng thương mại phải có vốn (vốn được cấp nếu là ngân hàng công, được cổ đông đóng góp nếu là Ngân hàng cổ phần…) phải tự chủ về tài chính (tự lấy thu nhập để bù đắp chi phí); đặc biệt hoạt động kinh doanh cần đạt đến mục tiêu tài chính cuối cùng là lợi nhuận, hoạt động kinh doanh của ngân hàng thương mại cũng không nằm ngoài xu hướng đó. LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] -5- Hoạt động kinh doanh của ngân hàng thương mại là hoạt động kinh doanh tiền tệ và dịch vụ ngân hàng. Đây là lĩnh vực “đặc biệt” vì truớc hết nó liên quan trực tiếp đến tất cả các ngành, liên quan đến mọi mặt của đời sống kinh tế-xã hội và mặt khác, lĩnh vực tiền tệ ngân hàng là lĩnh vực “nhạy cảm”- nó đòi hỏi một sự tôn trọng và khéo léo trong điều hành hoạt động ngân hàng để tránh những thiệt hại cho xã hội.

Tóm lại, ngân hàng thương mại là loại hình định chế tài chính trung gian hoạt động kinh doanh trong lĩnh vực tiền tệ và dịch vụ ngân hàng. Đây là loại định chế tài chính trung gian quan trọng vào loại bậc nhất trong nền kinh tế thị trường, góp phần tạo lập và cung ứng vốn cho nền kinh tế, tạo điều kiện và thúc đẩy nền kinh tế xã hội phát triển.3 Hệ thống ngân hàng thương mại Việt Nam Ngân hàng Thương mại quốc doanh: được thành lập bằng 100% vốn ngân sách nhà nước. Thuộc loại này gồm: - Ngân hàng nông nghiệp và phát triển nông thôn Việt Nam - Ngân hàng đầu tư và phát triển Việt Nam - Ngân hàng phát triển nhà Đồng bằng sông Cửu Long Ngân hàng Thương mại cổ phần: Là ngân hàng thương mại được thành lập dưới hình thức công ty cổ phần. Trong đó, một cá nhân hay pháp nhân được sở hữu một số cổ phần nhất định theo quy định của ngân hàng Nhà Nước Việt Nam: ngân hàng Á Châu, Ngân hàng Ngoại thương… Ngân hàng thương mại liên doanh: là ngân hàng được thành lập bằng vốn liên doanh giữa một bên là Ngân hàng Việt Nam và một bên khác là ngân hàng nước ngoài có trụ sở tại Việt Nam, hoạt động theo pháp luật Việt Nam: Indo Vina Bank, VID Public Bank, Vina Siam Bank, Vina Russia Bank… LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] -6- Chi nhánh ngân hàng ngân hàng nước ngoài là ngân hàng được lập theo pháp luật nước ngoài, được phép mở chi nhánh tại Việt Nam, hoạt động theo pháp luật Việt Nam.

Hiện nay ở Việt Nam đã có hàng chục chi nhánh ngân hàng nước ngoài hoạt động. Ngân hàng thương mại 100% vốn nước ngoài: Ngân hàng Hong Kong - Thượng Hải (HSBC) và ngân hàng Standard Chartered (Việt Nam), Ngân hàng Shinhan và Ngân hàng Hong Leong, ANZ Ngân hàng của chính phủ, hoạt động không vì mục tiêu lợi nhuận: Ngân hàng phát triển Việt Nam, Ngân hàng chính sách xã hội. Chức năng và nhiệm vụ của ngân hàng thương mại 1.1 Trung gian tín dụng Trung gian tín dụng là chức năng quan trọng và cơ bản nhất của ngân hàng thương mại, nó không những cho thấy bản chất của ngân hàng thương mại mà còn cho thấy nhiệm vụ chính yếu của ngân hàng thương mại. Trong chức năng này chức năng “trung gian tín dụng” ngân hàng thương mại đóng vai trò là người trung gian đứng ra tập trung, huy động các nguồn vốn tiền tệ tạm thời nhàn rỗi trong nền kinh tế, biến nó thành nguồn vốn tín dụng để cho vay, đáp ứng các nhu cầu vốn kinh doanh và vốn đầu tư cho các ngành kinh tế và nhu cầu vốn tiêu dùng của xã hội.2 Trung gian thanh toán Đây là chức năng quan trọng, không những thể hiện khá rõ bản chất của ngân hàng thương mại mà còn cho thấy tính chất “đặc biệt” trong hoạt động của ngân hàng thương mại.

Ngân hàng thương mại đứng ra làm trung gian để thực hiện các khoản giao dịch thanh toán giữa các khách hàng, giữa người mua, người bán… để hoàn tất các quan hệ kinh tế thương mại giữa họ với nhau, là nội dung thuộc chức năng trung gian thanh toán của ngân hàng thương mại. Nhiệm vụ cụ thể của chức năng này gồm: LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] -7- - Mở tài khoản tiền gửi giao dịch cho các tổ chức và cá nhân - Quản lý và cung cấp các phương tiện thanh toán cho khách hàng - Tổ chức và kiểm soát quy trình thanh toán giữa các khách hàng 1. Vai trò của hệ thống ngân hàng thương mại đối với nền kinh tế Ngân hàng thương mại là nơi huy động tập trung vốn tạm thời nhàn rỗi trong xã hội để cung cấp cho nhu cầu của nền kinh tế Ngân hàng thương mại với hoạt động của mình góp phần tăng cường hiệu quả hoạt động của sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp nói riêng và của nền kinh tế nói chung. Ngân hàng thương mại là tổ chức thực hiện phân bổ vốn giữa các vùng qua đó tạo điều kiện cho việc phát triển đồng đều giữa các vùng khác nhau trong cùng một quốc gia.

Ngân hàng thương mại thông qua hoạt động của mình góp phần quan trọng vào việc chống lạm phát, ổn định sức mua của đồng tiền, ổn định tình hình kinh tế. Ngân hàng thương mại là cầu nối giữa kinh tế trong nước và ngoài nước, tạo điều kiện cho nền kinh tế trong nước hòa nhập với nền kinh tế trong khu vực và nền kinh tế trên thế giới. Nghiệp vụ nguồn vốn của ngân hàng thương mại Cũng giống như mọi hoạt động kinh tế khác, Ngân hàng muốn hoạt động được trước hết phải có vốn. Nhưng vì mặt hàng kinh doanh của Ngân hàng rất đặc biệt, vì vị trí và vai trò của nó cho nên nhu cầu về vốn của Ngân hàng thương mại là rất lớn, do vậy nguồn vốn của Ngân hàng thương mại bao gồm : 1.

Vốn tự có Vốn tự có, còn được gọi là vốn chủ sở hữu, là vốn riêng của một Ngân hàng thương mại. Đây là số vốn ban đầu và được gia tăng không ngừng cùng với quá trình phát triển của ngân hàng thương mại. Về phương diện quản lý, vốn tự có là số LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] -8- vốn tối thiểu bắt buộc một ngân hàng thương mại phải có để được cấp giấy phép kinh doanh, đồng thời là cơ sở để thu hút các nguồn vốn khác. Vốn tự có trong ngân hàng thương mại bao gồm 2 phần: + Vốn tự có cấp 1 bao gồm: vốn điều lệ, quỹ dự trữ bổ sung vốn điều lệ, quỹ đầu tư phát triển nghiệp vụ, quỹ dự phòng tài chính, lợi nhuận không chia (lợi nhuận ròng còn lại sau khi đã trích lập các quỹ theo quy định), thặng dư vốn cổ phần + Vốn tự có cấp 2 (còn gọi là vốn tự có bổ sung) đây là bộ phận tài sản Nợ nhưng có tính chất ổn định và có khả năng chuyển thành vốn- vốn tự có bổ sung gồm các khoản sau: • 50% giá trị tăng thêm của tài sản cố định được đánh giá lại theo quy định của pháp luật • 40% giá trị tăng thêm của loại chứng khoán đầu tư (kể cả góp vốn và cổ phiếu đầu tư) được định giá theo quy định của pháp luật • Trái phiếu chuyển đổi do ngân hàng thương mại phát hành thỏa mãn một số điều kiện nhất định • Các công cụ nợ khác với điều kiện: chủ nợ là thứ cấp so với các chủ nợ khác, không được ưu tiên thanh toán, có kỳ hạn ban đầu tối thiểu là 10 năm, không được đảm bảo bằng tài sản của ngân hàng • Dự phòng chung tối đa bằng 1,25% tổng tài sản có rủi ro, dự phòng chung được trích theo tỷ lệ 0.75% các khoản nợ từ nhóm 1 đến nhóm 4 1.

Vốn đi vay Là nguồn vốn giúp cho các ngân hàng thương mại bổ sung nguồn vốn ngắn hạn của mình để đảm bảo duy trì hoạt động một cách bình thường. Vốn đi vay được phân thành 2 nhóm sau đây: Vốn đi vay ngân hàng nhà nước Việt Nam: • Vay chiết khấu, tái chiết khấu LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] -9- • Vay cầm cố chứng từ có giá • Vay lại theo hồ sơ tín dụng • Vay khác Vay các tổ chức tín dụng khác: • Vay trên thị trường liên ngân hàng • Tự vay tự trả giữa các ngân hàng 1. Vốn huy động: Là tài sản bằng tiền của các tổ chức và cá nhân mà ngân hàng đang tạm thời quản lý và sử dụng với trách nhiệm hoàn trả, vốn huy động là nguồn vốn chủ yếu và quan trọng nhất của bất kỳ một ngân hàng thương mại nào. Đặc điểm của vốn huy động Vốn huy động trong Ngân hàng thương mại chiếm tỷ trọng lớn trong tổng nguồn vốn của Ngân hàng thương mại.

Các Ngân hàng thương mại hoạt động được chủ yếu là nhờ vào nguồn vốn này. Vốn huy động là nguồn vốn không ổn định vì thế các Ngân hàng thương mại cần phải duy trì một khoản “dự trữ thanh khoản” để sẳn sàng đáp ứng nhu cầu rút tiền của khách hàng. Có chi phí sử dụng vốn tương đối cao và chiếm tỷ trọng chi phí đầu vào rất lớn trong hoạt động kinh doanh của Ngân hàng thương mại.