LỜI MỞ ĐẦU Đất nƣớc ta đang trên đà hội nhập kinh tế thế giới và phát triển nền kinh tế theo định hƣớng hiện đại hóa, công nghiệp hóa. Các hoạt động TMĐT phát triển ngày càng mạnh mẽ đa dạng nhờ hệ thống CNTT hiện đại, mỗi ngƣời dù ở bất cứ đâu cũng có thể giao dịch một cách nhanh chóng và linh hoạt. DVNH ngày một hiện đại hóa, áp dụng công nghệ cao tăng tính tiện lợi cho ngƣời sử dụng rất nhiều. Tuy nhiên, liệu DVNH điện tử đã phát triển hoàn thiện để đem lại lợi ích cao nhất cho nền kinh tế, ngƣời tiêu dùng và chính các NHTM hay chƣa? Những rủi ro cho hoạt động, dịch vụ mang tính công nghệ cao và quốc tế cao này là gì? Bài nghiên cứu mong muốn tìm ra những giải pháp mới mẻ, riêng biệt để áp dụng phát triển lĩnh vực này.
BIDV là một ngân hàng để lại nhiều dấu ấn quan trọng và điển hình trong ngành, trên địa bàn phát triển nhanh nhất của cả nƣớc là TP HCM, BIDV có 15 chi nhánh, bao quát địa bàn một cách phù hợp, rộng khắp, gắn với nhiều phân khúc khách hàng một cách đa dạng và điển hình. Dựa trên mẫu nghiên cứu này để phân tích đánh giá và đƣa ra câu trả lời giải đáp cho những câu hỏi đƣợc đặt ra trên đây. Lý do chọn đề tài: Trong thời đại CNTT, công cụ công nghệ cao ngày càng phát triển. Ngân hàng là một những lĩnh vực ứng dụng thành quả của CNTT rất thành công, tuy nhiên vẫn còn nhiều khó khăn trở ngại về tâm lý tiêu dùng, thói quen sử dụng tiền mặt đã ăn sâu bén rễ trong ngƣời dân, về khả năng ứng dụng công nghệ trong từng địa bàn, về rủi ro quản lý hệ thống thông tin, rủi ro về uy tín ngân hàng, vấn đề về cạnh tranh.
Do đó nghiên cứu này đƣợc thực hiện để tìm ra những giải pháp mới hơn, có tính ứng dụng cao giúp phát triển tốt DVNH điện tử, hƣớng đến các dịch vụ chất lƣợng cao, giúp ngƣời tiêu dùng thấy đƣợc sự tiện lợi thiết thực của DVNH điện tử trong đời sống hàng ngày. Mục tiêu nghiên cứu: Phân tích những thuận lợi, khó khăn, rủi ro trong việc phát triển DVNH điện tử, từ đó đề xuất ra những giải pháp phát triển DVNH điện tử và giảm thiểu những rủi ro trong hoạt dộng phát triển DVNH điện tử. LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Phạm vi nghiên cứu: - Không gian: Các chi nhánh BIDV thuộc địa bàn TP HCM.
- Thời gian: Từ năm 2011 đến 2013. Phƣơng pháp nghiên cứu: - Thống kê, so sánh, tổng hợp, phân tích, đánh giá: về nhu cầu của ngƣời tiêu dùng, rủi ro trong việc phát triển DVNH điện tử, tính cạnh tranh và tính quốc tế của DVNH điện tử. Tổng kết các công trình đã nghiên cứu về phát triển dịch vụ ngân hàng điện tử và đóng góp mới của luận văn: 5. Tổng kết các công trình nghiên cứu trƣớc tác giả đã tham khảo: 5.
“Giải pháp phát triển dịch vụ ngân hàng điện tử tại các thƣơng mại ở Bình Dƣơng” Công trình dự thi giải thƣởng nhà nghiên cứu khoa học sinh viên “ Nhà kinh tế trẻ”, nhóm tác giả, tại trƣờng đại học Kinh tế thành phố Hồ Chí Minh, năm 2010: Ƣu điểm: Nghiên cứu đã có sự khái quát khá đầy đủ về DVNH điện tử. Trong đó nghiên cứu đã nêu đƣợc thực trạng phát triển DVNH điện tử của các NHTM tỉnh Bình Dƣơng, và đƣa ra đƣợc một số giải pháp thiết thực và hợp lý để phát triển DVNH điện tử trên địa bàn tỉnh Bình Dƣơng thời điểm năm 2010. Hạn chế: Nghiên cứu của nhóm tác giả chƣa cho thấy đƣợc tầm nhìn của các NHTM trong việc phát triển DVNH điện tử trong thời gian tới. Bên cạnh đó, thực trạng của việc phát triển các DVNH điện tử chƣa thực sự chi tiết để có đƣợc các giải pháp cho từng ngân hàng.
“Electronic Banking in Finland 2002”, báo cáo khoa học, Heikki Karjaluoto, tại trƣờng đại học University of Jyvaskyla, năm 2002: Ƣu điểm: Nghiên cứu đã có cái nhìn rất chi tiết về mọi mặt của DVNH điện tử tại Phần Lan. Các số liệu thống kê và mô hình, khảo sát về nhân khẩu học, tâm lý học và LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 3 các lý thuyết nghiên cứu khoa học khá đầy đủ. Giải pháp của nghiên cứu đƣa ra chi tiết và có tầm nhìn rộng. Nhƣợc điểm: Nghiên cứu trên đƣợc thực hiện trên một mẫu rộng và trên một nền kinh tế có xuất phát điểm cao hơn, do đó nghiên cứu đƣợc coi là một tài liệu tham khảo nhƣng khó có thể áp dụng tại Việt Nam.
Phát triển dịch vụ ngân hàng điện tử tại ngân hàng đầu tƣ và phát triển Việt Nam chi nhánh Phú Tài, tác giả Man Thị Quỳnh Na, Đại học Đà Nẵng, năm 2012: Ƣu điểm: Nghiên cứu đã có hệ thống lại về lý thuyết về DVNH điện tử, thực trạng phát triển DVNH điện tử tại chi nhánh Phú Tài, thực hiện khảo sát khách hàng để làm nổi bật đƣợc thực trạng, và đƣa ra đƣợc một số giải pháp thiết thực và hợp lý để phát triển DVNH điện tử tại chi nhánh Phú Tài. Hạn chế: Nghiên cứu của tác giả có mẫu nghiên cứu là một chi nhánh trong một địa bàn do đó chƣa có tính bao quát để đƣa ra giải pháp phát triển DVNH điện tử thuyết phục. Bên cạnh đó phân tích các tiêu chí đƣa ra để đánh giá sự phát triển của DVNH điện tử chƣa đầy đủ. Đóng góp mới của luận văn: Luận văn xin đƣa ra định hƣớng chung cho ngành ngân hàng và BIDV để phát triển DVNH tốt hơn.
Trong đó luận văn xin nêu một số giải pháp phát triển DVNH điện tử chi tiết hơn nhƣ: - Quảng bá, phát triển khách hàng mục tiêu của DVNH điện tử theo từng phân khúc khách hàng. - Đa dạng hóa loại hình dịch vụ, phát triển tính năng riêng cho dịch vụ. - Thay đổi niềm tin, thái độ, hành vi cuả khách hàng nội bộ và khách hàng trên địa bàn trong quá trình phát triển DVNH điện tử. LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.
Kết cấu của luận văn: Chƣơng 1: Tổng quan về phát triển dịch vụ ngân hàng điện tử. Chƣơng 2: Thực trạng phát triển dịch vụ ngân hàng điện tử tại ngân hàng thƣơng mại cổ phần Đầu tƣ và Phát triển Việt Nam trên địa bàn thành phố Hồ Chí Minh. Chƣơng 3: Giải pháp phát triển dịch vụ ngân hàng điện tử tại ngân hàng thƣơng mại cổ phần Đầu tƣ và Phát triển Việt Nam trên địa bàn thành phố Hồ Chí Minh. CHƢƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ PHÁT TRIỂN DỊCH VỤ NGÂN HÀNG ĐIỆN TỬ 1.
Tổng quan về dịch vụ ngân hàng điện tử: Trong điều kiện của nền kinh tế thị trƣờng, các chức năng chính của một NHTM là làm trung gian tín dụng, trung gian thanh toán, cung ứng phƣơng tiện thanh toán cho nền kinh tế, cung ứng các DVNH. Cả ba chức năng trên đều có quan hệ hữu cơ mật thiết với nhau. Trong đó, trung gian tín dụng và trung gian thanh toán là hai chức năng quan trọng đã thể hiện rõ bản chất của NHTM tuy nhiên sẽ là chƣa đầy đủ nếu thiếu chức năng cung cứng các DVNH. Khái niệm: “DVNH thực chất là tất cả các hoạt động của NHTM.” Nguyễn Đăng Dờn (Nghiệp vụ NHTM - Nhà xuất bản Lao Động, trang 257).
Trong đó thông thƣờng nghiệp vụ tín dụng đƣợc tách riêng, và định nghĩa về DVNH đƣợc đƣa ra dựa trên các đặc điểm: - Các dịch vụ này đƣợc cung cấp bởi các ngân hàng với những ƣu thế riêng của nó mới có thể đƣợc thực hiện đƣợc dịch vụ đó một cách trọn vẹn và đầy đủ. - Các dịch vụ này không những giúp đem lại lợi nhuận, phục vụ tốt nhu cầu khách hàng mà còn giúp các ngân hàng thực hiện tốt hơn các chức LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 5 năng cơ bản của ngân hàng thƣơng mại. Các dịch vụ cơ bản của một NHTM hiện nay là: - Dịch vụ ngân quỹ. - Dịch vụ kiều hối.
- Dịch vụ chuyển tiền quốc tế và quốc nội. - Dịch vụ ủy thác. - Dịch vụ tƣ vấn đầu tƣ. - Dịch vụ ngân hàng điện tử.
- Dịch vụ cung cấp thông tin. Trong thế giới hiện đang vận động và phát triển nhanh chóng và là kỷ nguyên của internet, kết nối con ngƣời với con ngƣời, thành phố này với thành phố khác, quốc gia đến quốc gia trên khắp địa cầu, các DVNH hiện đại ngày càng phổ biến nhờ việc ứng dụng một cách hiệu quả CNTT vào hoạt động của các NHTM. Các định nghĩa về DVNH điện tử đã đƣợc đƣa ra thông qua mô tả đặc điểm dịch vụ hoặc phƣơng thức cung cấp của DVNH điện tử. Khái niệm DVNH điện tử có nhiều cách để diễn tả.
Có thể đơn giản chỉ là việc cung cấp thông tin qua các trang thiết bị hiện đại nhƣ tivi, máy tính, điện thoại bàn, điện thoại di động. Qua đó các giao dịch của khách hàng và ngân hàng bƣớc đầu đƣợc liên hệ trƣớc, chuẩn bị để giao dịch các dịch vụ truyền thống đƣợc nhanh chóng và tiện lợi hơn, các nhu cầu về quản lý tài chính của khách hàng đƣợc đáp ứng nhanh chóng. Đây là một phƣơng pháp hiện đại hơn để thực hiện và xác nhận giao dịch dễ dàng khi khách hàng không thể đến ngân hàng đƣợc. Các ngân hàng ngày nay đã có thể cung cấp các dịch vụ hiện đại thông qua mạng internet, mạng điện thoại nhƣ kiểm tra tài khoản, chuyển tiền, và các dịch vụ tài chính khác.
DVNH điện tử ngày càng phát triển ở các NHTM, từ các nƣớc có nền kinh tế phát triển hay các nƣớc có nền kinh tế đang phát triển, đang trên con đƣờng hòa nhập vào kinh tế thế giới, đây là kênh cung cấp DVNH mới, đóng vai trò ngày càng quan trọng trong hoạt động của NHTM. Sau đây là một số khái niệm về DVNH điện tử: Theo The Australian Banking (1999): “DVNH điện tử là một hệ thống phần mềm LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 6 vi tính cho phép tìm hiểu hay mua DVNH thông qua việc kết nối mạng máy tính của mình với ngân hàng”. Theo Nguyễn Đăng Dờn (Nghiệp vụ NHTM, nhà xuất bản Lao Động, trang 260): “DVNH hiện đại là những dịch vụ đƣợc ngân hàng cung cấp cho khách hàng dựa trên nền tảng CNTT hiện đại, công nghệ điện tử vì vậy loại hình dịch vụ này đƣợc gọi chung là DVNH điện tử”. Tất cả các định nghĩa đều dựa những đặc điểm cơ bản của DVNH điện tử.