MỞ ĐẦU Thế giới đang bƣớc vào k nguyên của hội nhập kinh tế và xu hƣớng toàn cầu h a di n ra rộng khắp. Việt Nam cũng không nằm ngoài xu thế đ , với việc gia nhập Hiệp hội ASEAN, ký kết Hiệp định thƣơng mại song phƣơng với Hoa Kỳ và gần đây nhất là sự kiện nƣớc ta chính thức trở thành thành viên thứ 15 của WTO đã đánh dấu quá trình hội nhập đầy đủ của Việt Nam vào nền kinh tế thế giới. Ngân hàng là một trong những l nh vực đƣợc mở cửa mạnh nhất sau thời kỳ Việt Nam gia nhập WTO. Hội nhập tạo động lực cho các NHTM trong nƣớc đổi mới và phát triển, nhƣng cũng tạo ra những thách thức rất lớn.
Trong thời gian qua, các NHTM Việt Nam cũng đã c những bƣớc tiến quan trọng trong việc nâng cao năng lực cạnh tranh. Tuy nhiên, so với các NHTM hiện đại tại các nƣớc đã và đang phát triển trên thế giới thì năng lực cạnh tranh của các NHTM Việt Nam còn rất nhiều hạn chế. Để c thể đứng vững và phát triển cũng nhƣ giành thế chủ động trong tiến trình hội nhập kinh tế quốc tế, hệ thống ngân hàng Việt Nam cần phải cải tổ cơ cấu một cách mạnh mẽ để trở thành một hệ thống ngân hàng đa dạng về hình thức, c khả năng cạnh tranh cao và mở rộng đầu tƣ đáp ứng nhu cầu phát triển đất nƣớc. Là một ngân hàng đầu tiên thực hiện hợp nhất theo chủ trƣơng của Chính Phủ và của NHNN Việt Nam về tái cơ cấu lại hệ thống các TCTD giai đoạn 2 11 – 2015, NHTMCP Sài Gòn sau hợp nhất sẽ phải đối mặt với nhiều thách thức nhƣ: nhanh ch ng ổn định, hoàn thành sớm quá trình tái cơ cấu nhằm tạo nền tảng vững chắc để nâng cao năng lực cạnh tranh, phát triển một cách an toàn, hiệu quả, vững chắc và đáp ứng tốt yêu cầu phát triển kinh tế xã hội.
Là một ngƣời đang công tác tại NHTMCP Sài Gòn, với mong muốn NHTMCP Sài Gòn mau sớm ổn định sau hợp nhất và phát triển bền vững trong tƣơng lai, tác giả đã quyết định nghiên cứu và thực hiện Luận văn Thạc s Kinh tế với đề tài: “Giải pháp ổn định và nâng cao năng lực cạnh tranh của Ngân hàng TMCP Sài Gòn sau hợp nhất”. LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. MỤC TI U NGHI N CỨU CỦ ĐỀ TÀI - Lý luận về ổn định hoạt động ngân hàng sau sáp nhập, mua lại và năng lực cạnh tranh trong kinh doanh ngân hàng. - Tổng hợp quá trình hợp nhất của NHTMCP Sài Gòn.
- Phân tích, đánh giá thực trạng ổn định hoạt động và năng lực cạnh tranh của NHTCMP Sài Gòn sau hợp nhất. - Hình thành giải pháp và kiến nghị nhằm ổn định và nâng cao năng lực cạnh tranh của NHTMCP Sài Gòn sau hợp nhất. MỤC ĐÍCH CỦ ĐỀ TÀI Mục đích của đề tài là tìm ra những điểm mạnh, điểm yếu, cơ hội và thách thức để đánh giá đúng năng lực cạnh tranh của NHTMCP Sài Gòn sau hợp nhất, từ đ đƣa ra những giải pháp phù hợp giúp NHTMCP Sài Gòn sớm ổn định, nâng cao khả năng cạnh tranh, đảm bảo an toàn và phát triển bền vững trong tình hình hội nhập kinh tế. ĐỐI TƢ NG NGHI N CỨU - Những lý luận cơ bản về ổn định hoạt động ngân hàng sau sáp nhập mua lại và cạnh tranh trong kinh doanh ngân hàng.
- Thực trạng ổn định hoạt động và năng lực cạnh tranh của NHTMCP Sài Gòn sau hợp nhất. - Các giải pháp ổn định và nâng cao năng lực cạnh tranh của NHTMCP Sài Gòn sau hợp nhất. PHẠM VI NGHI N C U - Hoạt động của NHTMCP Sài Gòn trƣớc và sau hợp nhất và các NHTM Việt Nam khác trên lãnh thổ Việt Nam. - Thời gian hoạt động của NHTMCP Sài Gòn và các NHTM Việt Nam khác trong năm 2 1 và 2 11.
PHƢƠNG PHÁP NGHI N CỨU - Phƣơng pháp thống kê, so sánh, phân tích, tổng hợp. nhằm làm rõ vấn đề nghiên cứu. LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com xii - Phƣơng pháp thu thập, xử lý số liệu: số liệu thứ cấp đƣợc thu thập từ các Báo cáo thƣờng niên, Bản công bố thông tin, từ cơ quan thống kê, tạp chí, khảo sát ý kiến khách hàng. và đƣợc xử lý bằng phần mềm SPSS, excel.
Đ NG G P CỦ ĐỀ TÀI - Những kết quả nghiên cứu của luận văn giúp ngƣời đọc nắm đƣợc các lý luận về ổn định hoạt động ngân hàng sau sáp nhập, mua lại cũng nhƣ các lý luận về cạnh tranh trong l nh vực Ngân hàng. - Đồng thời luận văn cũng cung cấp một cái nhìn tổng quan quá trình hợp nhất tại NHTMCP Sài Gòn, làm tài liệu tham khảo cho những nghiên cứu về sau liên quan đến vấn đề mua bán, sáp nhập, hợp nhất Ngân hàng. - Nhƣng trên hết và cũng là nội dung chủ yếu của luận văn đ là định hƣớng cho NHTMCP Sài Gòn sau hợp nhất c những bƣớc đi đúng đắn và phát triển bền vững trong tƣơng lai. KẾT CẤU CỦ UẬN V N Ngoài phần mục lục, danh mục các chữ viết tắt, danh mục các bảng số liệu, phụ lục, danh mục tài liệu tham khảo, luận văn bao gồm 3 phần chính nhƣ sau: Chƣơng 1: Lý luận về ổn định hoạt động ngân hàng sau sáp nhập, mua lại và năng lực cạnh tranh của các NHTM.
Chƣơng 2: Thực trạng ổn định hoạt động và năng lực cạnh tranh của NHTMCP Sài Gòn sau hợp nhất. Chƣơng 3: Giải pháp ổn định và nâng cao năng lực cạnh tranh của NHTMCP Sài Gòn sau hợp nhất. LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 1 CHƢƠNG 1 UẬN VỀ ỔN Đ NH HOẠT ĐỘNG NGÂN HÀNG SAU SÁP NHẬP, MU ẠI VÀ N NG ỰC CẠNH TR NH CỦ CÁC NG N HÀNG THƢƠNG MẠI 1. UẬN VỀ ỔN Đ NH HOẠT ĐỘNG NG N HÀNG SAU SÁP NHẬP, MU ẠI 1.
Các khái niệm hoạt động sáp nhập, mua lại (M& ) Sáp nhập (merger) là sự kết hợp của hai hoặc nhiều công ty để tạo ra một công ty duy nhất c quy mô lớn hơn. Kết quả của sự sáp nhập là một công ty sống s t (giữ đƣợc cái tên và đặc thù), công ty còn lại ngƣng tồn tại nhƣ một tổ chức riêng biệt. Trƣờng hợp cả hai công ty sáp nhập ngƣng hoạt động và một công ty mới ra đời từ thƣơng vụ sáp nhập còn đƣợc gọi là h p nhất (consolidation). Mua lại (acquisition) là hành động trở thành chủ sở hữu của một tài sản nhất định.
Công ty mua lại gọi là công ty đi mua (acquirer), công ty đƣợc mua lại gọi là công ty mục tiêu (target). Trong trƣờng hợp mua lại công ty, công ty mục tiêu trở thành một tài sản thuộc quyền sở hữu của công ty mua lại. Trong hoạt động mua lại, công ty c thể c thể chọn một trong các cách tiến hành mua lại nhƣ sau: mua lại cổ phiếu và mua lại tài sản. Hoạt động sáp nhập, mua lại mang lại nhiều lợi ích to lớn nhƣng đồng thời cũng mang lại nhiều hậu quả kh lƣờng.
Trên thế giới và tại Việt Nam, số lƣợng các thƣơng vụ M&A thành công cũng tƣơng đƣơng với số lƣợng các thƣơng vụ thất bại. Sự thất bại c thể di n ra ở bất kỳ giai đoạn nào, nhƣng đa số thƣờng di n ra ở giai đoạn hậu sáp nhập, mua lại. Giai đoạn hậu sáp nhập, mua lại, các doanh nghiệp phải đối mặt với nhiều áp lực và rủi ro, đặc biệt là hoạt động sáp nhập, mua lại trong l nh vực tài chính ngân hàng, vốn là một l nh vực nhạy cảm. Một trong những áp lực và rủi ro đ là làm sao nhanh ch ng sớm ổn định trong hoạt động, tạo tiền đề cho sự phát triển và nâng cao năng lực cạnh tranh về sau.
LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.2 Quan điểm về ổn định hoạt động ngân hàng sau sáp nhập, mua lại (M&A) Theo đề án Cơ cấu lại các hệ thống các TCTD giai đoạn 2 11 – 2015 do NHNN Việt Nam soạn thảo và đã đƣợc Chính Phủ phê duyệt, mục tiêu NHNN đƣa ra bao gồm 2 mục tiêu chính: Thứ nhất là cơ cấu lại căn bản, triệt để và toàn diện hệ thống các TCTD để đến năm 2 2 phát triển đƣợc hệ thống các TCTD đa năng theo hƣớng hiện đại, hoạt động an toàn, hiệu quả vững chắc với cấu trúc đa dạng về sở hữu, quy mô, loại hình, c khả năng cạnh tranh lớn hơn và dựa trên nền tảng công nghệ, quản trị ngân hàng tiên tiến, phù hợp với thông lệ, chuẩn mực quốc tế về hoạt động ngân hàng nhằm đáp ứng tốt hơn nhu cầu về dịch vụ tài chính, ngân hàng của nền kinh tế. Thứ hai là trong giai đoạn 2 11 – 2 15, tập trung lành mạnh h a tình trạng tài chính và củng cố năng lực hoạt động của các TCTD; cải thiện mức độ an toàn và hiệu quả hoạt động của các TCTD; nâng cao trật tự, kỹ cƣơng và nguyên tắc thị trƣờng trong hoạt động ngân hàng. Ngoài ra, trong phần B, mục II của đề án này, các NHTMCP đƣợc thực hiện tái cơ cấu theo định hƣớng: Một là, chấn ch nh, sắp xếp lại để đảm bảo hoạt động an toàn, lành mạnh, hiệu quả, đúng pháp luật và cùng với các NHTM nhà nƣớc giữ cho hệ thống các TCTD ổn định và phát triển vững chắc. Hai là, các TCTD phải cạnh tranh lành mạnh và hoạt động một cách công khai, minh bạch, đồng thời đáp ứng đầy đủ các chuẩn mực về quản trị và an toàn hoạt động ngân hàng theo quy định của pháp luật.
Nhƣ vậy, tựu trung lại, mục đích chính của Đề án tái cơ cấu n i trên là mong muốn xây dựng một hệ thống các TCTD hoạt động an toàn, lành mạnh và hiệu quả sau quá trình tái cơ cấu. Do đ , Ổn định hoạt động ngân hàng sau M&A c thể đƣợc hiểu là đảm bảo cho hoạt động của ngân hàng sau M&A đƣợc an toàn, lành mạnh, hiệu quả. LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Các tiêu chí đánh giá mức độ ổn định hoạt động ngân hàng sau sáp nhập, mua lại (M&A) Để đánh giá đƣợc sự ổn định trong hoạt động của một ngân hàng sau thƣơng vụ M&A, hay n i cách khác là để đánh giá đƣợc mức độ an toàn, lành mạnh và hiệu quả trong hoạt động của một ngân hàng hậu M&A, ta c thể sử dụng hệ thống ch số CAMEL.
Hệ thống ch số CAMEL đƣợc áp dụng nhằm đánh giá độ an toàn, khả năng sinh lời và thanh khoản của ngân hàng.