Luận văn Thạc sĩ UEH: Nâng cao năng lực cạnh tranh ngân hàng liên doanh tại VN

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu ueh giải pháp nâng cao năng lực cạnh tranh của ngân hàng thương mại liên doanh tại việt nam, đánh giá hiện trạng, phân tích vấn đề, đề xuất biện pháp

• Tác giả: Lý Ngọc Linh
• Người hướng dẫn: PGS. Trần Huy Hoàng
• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế TP. Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Kinh tế tài chính – Ngân hàng
• Đề tài: Giải Pháp Nâng Cao Năng Lực Cạnh Tranh Của Ngân Hàng Thương Mại Liên Doanh Tại Việt Nam
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2011
• Địa điểm: TP. Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: NGÂN HÀNG THƢƠNG MẠI - NĂNG LỰC CẠNH TRANH CỦA NGÂN HÀNG THƢƠNG MẠI
• 1.1. Tổng quan về ngân hàng thƣơng mại
• 1.2. Khái niệm về ngân hàng thương mại
• 1.3. Chức năng của ngành kinh doanh dịch vụ ngân hàng
• 1.3.1. Chức năng trung gian tài chính
• 1.3.2. Chức năng trung gian thanh toán
• 1.3.3. Cung ứng các dịch vụ khác
• 1.4. Đặc điểm ngân hàng thương mại liên doanh
• 1.5. Năng lực cạnh tranh của ngân hàng thƣơng mại
• 1.5.1. Khái niệm năng lực cạnh tranh
• 1.6. Kết luận chương 1
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG NĂNG LỰC CẠNH TRANH CÁC NGÂN HÀNG THƢƠNG MẠI LIÊN DOANH TẠI VIỆT NAM
• 2.1. Hệ thống NHTM Việt Nam – Quá trình phát triển NHTMLD tại Việt Nam
• 2.2. Phân loại NHTM tại Việt Nam
• 2.2.1. Ngân hàng thương mại nhà nước
• 2.2.2. Ngân hàng thương mại cổ phần
• 2.2.3. Ngân hàng thương mại liên doanh
• 2.2.4. Chi nhánh ngân hàng nước ngoài
• 2.2.5. Ngân hàng 100% vốn nước ngoài
• 2.3. Quá trình phát triển của ngân hàng thương mại liên doanh ở Việt Nam
• 2.4. Thực trạng hoạt động của các ngân hàng thƣơng mại liên doanh
• 2.4.1. Hoạt động huy động vốn
• 2.4.2. Hoạt động cho vay
• 2.4.3. Hoạt động cung ứng dịch vụ thanh toán
• 2.4.3.1. Dịch vụ thanh toán trong nước
• 2.4.3.2. Dịch vụ thanh toán quốc tế
• 2.4.4. Hoạt động thẻ thanh toán
• 2.4.5. Dịch vụ mới
• 2.4.6. Hoạt động đầu tư đổi mới công nghệ
• 2.4.7. Sự gia tăng mở rộng các chi nhánh
• 2.4.8. Đánh giá năng lực cạnh tranh của các ngân hàng thƣơng mại liên doanh
• 2.4.8.1. Năng lực tài chính
• 2.4.8.2. Vốn và mức độ an toàn vốn
• 2.4.8.3. Quy mô vốn
• 2.4.8.4. Hệ số an toàn vốn
• 2.4.8.5. Chất lượng tài sản có
• 2.4.8.6. Khả năng sinh lời
• 2.4.8.7. Khả năng thanh khoản
• 2.4.8.8. Nguồn nhân lực
• 2.4.8.9. Năng lực công nghệ
• 2.4.8.9.1. Trình độ trang bị máy móc và công nghệ
• 2.4.8.9.2. Năng lực khai thác trang thiết bị công nghệ
• 2.4.8.10. Năng lực quản lý
• 2.4.8.11. Hệ thống kênh phân phối và mức độ đa dạng hóa các sản phẩm dịch vụ
• 2.4.9. Một số nguyên nhân chính hạn chế năng lực cạnh tranh của ngân hàng thƣơng mại liên doanh
• 2.4.9.1. Sự không ổn định thành viên liên doanh trong ngân hàng liên doanh
• 2.4.9.2. Đối tác nước ngoài liên doanh có xu hướng mở chi nhánh hoặc ngân hàng con 100% vốn nước ngoài tại Việt Nam
• 2.4.9.3. Mạng lưới chi nhánh chủ yếu tập trung ở các thành phố lớn
• 2.4.9.4. Sản phẩm, dịch vụ cung cấp chưa phong phú, đa dạng
• 2.4.9.5. Chưa có chiến lược marketing, phát triển thương hiệu
• 2.5. Kết luận chương 2
• 3. CHƯƠNG 3: GIẢI PHÁP NÂNG CAO NĂNG LỰC CẠNH TRANH CỦA NGÂN HÀNG THƢƠNG MẠI LIÊN DOANH TẠI VIỆT NAM
• 3.1. Những cơ hội và thách thức của các ngân hàng thƣơng mại Việt Nam nói chung và ngân hàng thƣơng mại liên doanh nói riêng hiện nay và so sánh tƣơng quan lực lƣợng của các nhóm NHTM tịa Việt Nam
• 3.1.1. Những cơ hội của ngân hàng thương mại
• 3.1.2. Những thách thức đối với ngân hàng thương mại
• 3.1.3. So sánh tương quan lực lượng giữa các nhóm NHTM tại Việt Nam
• 3.1.3.1. Lợi thế của nhóm NHTMCP và NHTMNN
• 3.1.3.2. Lợi thế của các ngân hàng nước ngoài
• 3.1.3.3. Lợi thế nhóm NHTMLD
• 3.2. Nhóm giải pháp tái cấu trúc NHTMLD nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh
• 3.2.1. Mô hình phát triển
• 3.2.2. Xây dựng chiến lược marketing, phát triển thương hiệu và tăng cường thực hiện công tác chăm sóc khách hàng
• 3.2.3. Tăng cường tiềm lực tài chính NHTMLD thông qua tăng vốn tự có
• 3.2.4. Đa dạng hóa sản phẩm, dịch vụ
• 3.2.4.1. Hoàn thiện các sản phẩm hiện có
• 3.2.4.2. Phát triển sản phẩm mới. Đa dạng hóa sản phẩm dịch vụ
• 3.2.5. Nâng cao năng lực quản lý
• 3.2.5.1. Nâng cao chất lượng đội ngũ nhân sự quản lý
• 3.2.5.2. Nâng cao chất lượng và hiệu quả hoạt động điều hành
• 3.2.5.3. Xây dựng bộ máy quản lý hiệu quả
• 3.2.5.4. Nâng cao chất lượng các công cụ quản lý
• 3.2.6. Phát triển nguồn nhân lực
• 3.2.6.1. Xây dựng chính sách tuyển dụng nhân viên minh bạch và khoa học
• 3.2.6.2. Xây dựng hệ thống và công cụ đánh giá nhân viên
• 3.2.6.3. Xây dựng chính sách đãi ngộ minh bạch có tính chất khuyến khích nhân tài
• 3.2.6.4. Xây dựng chiến lược đào tạo và đào tạo lại nhân viên cho phù hợp tình hình mới
• 3.2.7. Nhóm kiến nghị đối với chính phủ và NHNN
• 3.2.7.1. Hoàn thiện hệ thống pháp luật, hạn chế sự chồng chéo của các luật, nghị định về ngân hàng
• 3.2.7.2. Sự kết hợp của các cơ quan chính phủ và NHNN trong việc hướng dẫn thực hiện các hoạt động liên quan ngành ngân hàng
• 3.3. Kết luận chương 3
• Tài liệu tham khảo
• Phụ lục 1
• Phụ lục 2

Tóm tắt

I. Tổng quan về ngân hàng thương mại và năng lực cạnh tranh

Ngân hàng thương mại đóng vai trò quan trọng trong nền kinh tế, là cầu nối giữa các lĩnh vực và các ngành. Năng lực cạnh tranh của ngân hàng thương mại liên doanh tại Việt Nam đang trở thành một vấn đề cấp thiết trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế. Để nâng cao năng lực cạnh tranh, các ngân hàng cần phải hiểu rõ về thị trường và các yếu tố ảnh hưởng đến hoạt động của mình.

1.1. Khái niệm ngân hàng thương mại và vai trò của nó

Ngân hàng thương mại là tổ chức tài chính cung cấp dịch vụ tài chính đa dạng, bao gồm huy động vốn và cho vay. Vai trò của ngân hàng thương mại không chỉ dừng lại ở việc cung cấp dịch vụ tài chính mà còn góp phần thúc đẩy sự phát triển kinh tế thông qua việc tạo ra các cơ hội đầu tư và phát triển doanh nghiệp.

1.2. Đặc điểm của ngân hàng thương mại liên doanh tại Việt Nam

Ngân hàng thương mại liên doanh tại Việt Nam có những đặc điểm riêng biệt, bao gồm việc tuân thủ cả luật pháp Việt Nam và luật pháp của nước đối tác. Điều này tạo ra những thách thức và cơ hội cho các ngân hàng trong việc phát triển và mở rộng thị trường.

II. Thực trạng năng lực cạnh tranh của ngân hàng thương mại liên doanh

Thực trạng năng lực cạnh tranh của ngân hàng thương mại liên doanh tại Việt Nam hiện nay cho thấy nhiều thách thức và cơ hội. Các ngân hàng này cần phải cải thiện để có thể cạnh tranh hiệu quả hơn với các ngân hàng khác trong nước và quốc tế.

2.1. Đánh giá năng lực tài chính của ngân hàng thương mại liên doanh

Năng lực tài chính của ngân hàng thương mại liên doanh được đánh giá qua các chỉ tiêu như vốn, khả năng sinh lời và khả năng thanh khoản. Việc cải thiện các chỉ tiêu này là rất quan trọng để nâng cao năng lực cạnh tranh.

2.2. Thách thức trong việc nâng cao năng lực cạnh tranh

Các ngân hàng thương mại liên doanh đang phải đối mặt với nhiều thách thức như sự cạnh tranh gay gắt từ các ngân hàng khác, sự thay đổi trong chính sách và quy định của nhà nước, cũng như sự phát triển nhanh chóng của công nghệ tài chính.

III. Giải pháp nâng cao năng lực cạnh tranh của ngân hàng thương mại liên doanh

Để nâng cao năng lực cạnh tranh, các ngân hàng thương mại liên doanh cần áp dụng nhiều giải pháp khác nhau. Những giải pháp này không chỉ giúp cải thiện hiệu quả hoạt động mà còn tạo ra lợi thế cạnh tranh bền vững.

3.1. Tăng cường tiềm lực tài chính và đa dạng hóa sản phẩm

Việc tăng cường tiềm lực tài chính thông qua việc tăng vốn tự có và đa dạng hóa sản phẩm dịch vụ sẽ giúp ngân hàng thương mại liên doanh có thể phục vụ tốt hơn nhu cầu của khách hàng và mở rộng thị trường.

3.2. Xây dựng chiến lược marketing hiệu quả

Xây dựng một chiến lược marketing hiệu quả sẽ giúp ngân hàng thương mại liên doanh nâng cao thương hiệu và thu hút khách hàng. Điều này bao gồm việc phát triển các kênh phân phối và cải thiện dịch vụ khách hàng.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu

Nghiên cứu về năng lực cạnh tranh của ngân hàng thương mại liên doanh đã chỉ ra nhiều ứng dụng thực tiễn. Các ngân hàng có thể áp dụng những giải pháp đã được đề xuất để cải thiện hiệu quả hoạt động và nâng cao năng lực cạnh tranh.

4.1. Kết quả từ các ngân hàng thương mại liên doanh

Các ngân hàng thương mại liên doanh đã đạt được nhiều thành tựu trong việc nâng cao năng lực cạnh tranh, nhưng vẫn cần tiếp tục cải thiện để đáp ứng yêu cầu của thị trường.

4.2. Bài học kinh nghiệm từ các ngân hàng khác

Học hỏi từ kinh nghiệm của các ngân hàng thương mại khác trong và ngoài nước sẽ giúp ngân hàng thương mại liên doanh có thêm những ý tưởng và giải pháp mới để nâng cao năng lực cạnh tranh.

V. Kết luận và tương lai của ngân hàng thương mại liên doanh

Kết luận về năng lực cạnh tranh của ngân hàng thương mại liên doanh tại Việt Nam cho thấy rằng việc nâng cao năng lực cạnh tranh là một quá trình liên tục. Các ngân hàng cần phải thích ứng với những thay đổi của thị trường và cải thiện hiệu quả hoạt động để tồn tại và phát triển.

5.1. Tương lai của ngân hàng thương mại liên doanh

Tương lai của ngân hàng thương mại liên doanh tại Việt Nam sẽ phụ thuộc vào khả năng thích ứng với môi trường kinh doanh và sự phát triển của công nghệ tài chính. Các ngân hàng cần phải đầu tư vào công nghệ và cải thiện dịch vụ để đáp ứng nhu cầu của khách hàng.

5.2. Đề xuất chính sách hỗ trợ từ chính phủ

Chính phủ cần có những chính sách hỗ trợ để tạo điều kiện cho các ngân hàng thương mại liên doanh phát triển, bao gồm việc cải thiện khung pháp lý và tạo ra môi trường cạnh tranh công bằng.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Hệ thống ngân hàng thương mại đóng vai trò huyết mạch trong việc luân chuyển dòng vốn, kết nối thị trường tài chính và thúc đẩy tăng trưởng kinh tế quốc gia. Tại Việt Nam, mô hình ngân hàng thương mại liên doanh bắt đầu xuất hiện từ đầu thập niên 1990, giữ vai trò tiên phong trong việc tiếp nhận chuyển giao công nghệ quản trị ngân hàng hiện đại. Tuy nhiên, sau gần 20 năm phát triển từ năm 1990 đến năm 2010, vị thế của nhóm ngân hàng này đang đứng trước những áp lực cạnh tranh to lớn. Thị phần huy động vốn của các ngân hàng liên doanh chỉ dao động quanh mức khiêm tốn 8,00%, trong khi thị phần cho vay chỉ đạt xấp xỉ 9,00% toàn ngành.

Bối cảnh hội nhập quốc tế với các cam kết từ Hiệp định Thương mại Việt Nam - Hoa Kỳ và việc gia nhập Tổ chức Thương mại Thế giới từ ngày 01 tháng 04 năm 2007 đã mở cửa hoàn toàn cho các ngân hàng 100% vốn nước ngoài thành lập. Cùng lúc đó, các ngân hàng thương mại cổ phần trong nước trỗi dậy mạnh mẽ, khiến phân khúc khách hàng truyền thống của ngân hàng liên doanh bị thu hẹp đáng kể.

Mục tiêu cốt lõi của nghiên cứu là phân tích toàn diện thực trạng năng lực cạnh tranh của khối ngân hàng thương mại liên doanh trong giai đoạn 2006-2010, nhận diện những điểm nghẽn về tài chính, công nghệ, nhân lực và mô hình quản trị. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào 4 ngân hàng thương mại liên doanh thành lập đầu tiên tại Việt Nam, bao gồm Indovina Bank, Shinhanvina Bank, VID Public Bank và Vinasiam Bank. Ý nghĩa thực tiễn của công trình thể hiện ở việc xây dựng hệ thống giải pháp tái cấu trúc đồng bộ, giúp nâng cao năng lực an toàn vốn theo chuẩn mực quốc tế và mở rộng thị phần bền vững trong môi trường tài chính mở.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu xây dựng trên nền tảng lý thuyết lợi thế cạnh tranh của Michael Porter, chỉ rõ hai hướng tiếp cận chiến lược cơ bản: tối ưu hóa chi phí vận hành và tạo sự khác biệt hóa trong danh mục sản phẩm dịch vụ. Trong lĩnh vực trung gian tài chính, nghiên cứu kế thừa khung phân tích năng lực cạnh tranh của tác giả Nguyễn Thị Quy, xác định năng lực cạnh tranh của một ngân hàng thương mại là khả năng duy trì, mở rộng thị phần và đạt mức sinh lời vượt trội so với trung bình ngành trong điều kiện đảm bảo an toàn thanh khoản.

Khung lý thuyết tập trung vào 5 trụ cột đánh giá: năng lực tài chính, nguồn nhân lực, trình độ công nghệ, năng lực quản trị điều hành và hệ thống kênh phân phối. Các chỉ tiêu đo lường trọng yếu bao gồm tỷ lệ an toàn vốn CAR theo tiêu chuẩn Basel, tỷ suất sinh lời trên tổng tài sản ROA, tỷ suất sinh lời trên vốn chủ sở hữu ROE, tỷ lệ nợ xấu và năng lực triển khai hệ thống ngân hàng lõi Core Banking.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu áp dụng phương pháp chọn mẫu có chủ đích, khảo sát nhóm 4 ngân hàng thương mại liên doanh tiêu biểu được cấp phép trước năm 2006, đại diện cho hơn 80,00% tổng tài sản của khối liên doanh tại thời điểm nghiên cứu. Để đảm bảo tính khách quan và chiều sâu so sánh, mẫu đối chứng được mở rộng gồm 4 ngân hàng thương mại nhà nước lớn như Vietcombank, BIDV, Agribank, VietinBank và 2 ngân hàng thương mại cổ phần hàng đầu là ACB và Sacombank.

Dữ liệu thứ cấp được thu thập từ báo cáo thường niên của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, báo cáo tài chính kiểm toán giai đoạn 2006-2010 và các văn bản pháp quy như Nghị định 141/2006/NĐ-CP, Thông tư 13/2010/TT-NHNN. Phương pháp phân tích định lượng kết hợp thống kê mô tả, so sánh chéo giữa các nhóm ngân hàng và đối chiếu chuỗi thời gian. Lý do lựa chọn phương pháp này là nhằm bóc tách chính xác những biến động về cơ cấu thị phần, hiệu quả sử dụng vốn và khả năng chống đỡ rủi ro trước những cú sốc kinh tế vĩ mô.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Thứ nhất, quy mô vốn và tổng tài sản của các ngân hàng thương mại liên doanh còn rất khiêm tốn. Đến ngày 31 tháng 12 năm 2010, vốn điều lệ của các ngân hàng liên doanh dao động từ 62 triệu USD đến 165 triệu USD, tương đương mức vốn chủ sở hữu từ 1.256 tỷ đồng tại Vinasiam Bank đến 3.577 tỷ đồng tại Indovina Bank. Trong khi đó, quy mô vốn chủ sở hữu của ngân hàng cổ phần như Sacombank đã đạt 13.633 tỷ đồng và BIDV đạt 24.220 tỷ đồng. Về tổng tài sản, năm 2010 Indovina Bank đạt 20.898 tỷ đồng, tăng trưởng 83,65% so với năm 2009 nhưng vẫn chỉ bằng khoảng 1/15 quy mô tài sản của Vietcombank với 307.496 tỷ đồng và 1/18 so với BIDV với 366.268 tỷ đồng.

Thứ hai, tỷ lệ an toàn vốn của khối liên doanh ở mức rất cao nhưng đi kèm với hiệu quả sinh lời trên vốn sụt giảm. Năm 2010, tỷ lệ an toàn vốn CAR của Vinasiam Bank đạt 16,42% và VID Public Bank đạt 14,95%, vượt xa ngưỡng tối thiểu 9,00% theo quy định tại Thông tư 13/2010/TT-NHNN. Tuy nhiên, chỉ số ROE của khối liên doanh lại suy giảm mạnh, điển hình Vinasiam Bank chỉ đạt 1,31% trong năm 2010 do tốc độ tăng vốn không đi đôi với tăng trưởng doanh thu tín dụng.

Thứ ba, mạng lưới phân phối và phân khúc thị trường bị thu hẹp đáng kể. Tổng số lượng chi nhánh và phòng giao dịch của các ngân hàng liên doanh rất hạn chế: Indovina Bank có 25 điểm giao dịch, Vinasiam Bank có 10 điểm, VID Public Bank có 7 điểm và Shinhanvina Bank chỉ có 4 điểm. Mạng lưới này chiếm chưa đầy 10,00% so với quy mô 320 điểm của ACB hay 3.200 điểm của Agribank. Thị phần phát hành thẻ ATM của khối liên doanh chỉ chiếm khoảng 1,00% toàn hệ thống và chủ yếu tập trung vào các doanh nghiệp cùng quốc tịch với ngân hàng mẹ.

Thảo luận kết quả

Các phát hiện thực nghiệm được minh họa rõ nét qua biểu đồ cơ cấu thị phần và bảng đối sánh tài chính. Dữ liệu từ biểu đồ thị phần cho thấy một sự dịch chuyển cấu trúc rõ rệt: thị phần huy động của ngân hàng nhà nước giảm từ 68,29% năm 2006 xuống dưới 55,00% năm 2010, trong khi ngân hàng cổ phần bứt phá từ 23,21% lên trên 42,00%. Ngược lại, nhóm ngân hàng liên doanh gần như dậm chân tại chỗ ở mức 8,00%.

Nguyên nhân cốt lõi dẫn đến sự suy giảm sức cạnh tranh bắt nguồn từ sự bất ổn định trong cơ cấu thành viên liên doanh và xu hướng các đối tác nước ngoài xin cấp phép mở chi nhánh độc lập hoặc thành lập ngân hàng 100% vốn nước ngoài. Hơn nữa, việc đầu tư hệ thống ngân hàng lõi Core Banking chưa đồng bộ khiến khối liên doanh chậm chân trong cuộc đua ngân hàng bán lẻ. So sánh với bài học tái cấu trúc sáp nhập giữa Shinhan Bank và Chohung Bank tại Hàn Quốc năm 2006 hình thành mạng lưới 951 chi nhánh, hay chiến lược cổ phần hóa và xử lý 300 tỷ Nhân dân tệ nợ xấu của China Construction Bank tại Trung Quốc, các ngân hàng liên doanh tại Việt Nam thiếu hụt một chiến lược tái định vị thương hiệu và mô hình kinh doanh dài hạn.

Đề xuất và khuyến nghị

Thứ nhất, tăng cường tiềm lực tài chính và quy mô vốn tự có. Các ngân hàng thương mại liên doanh cần khẩn trương hoàn thành phương án tăng vốn điều lệ tối thiểu lên mức 3.000 tỷ đồng theo lộ trình gia hạn của Nghị định 141/2006/NĐ-CP. Việc gia tăng vốn chủ sở hữu giúp ngân hàng củng cố tấm lá chắn phòng ngừa rủi ro, duy trì hệ số an toàn vốn CAR bền vững trong khoảng 10,00% đến 12,00% và mở rộng hạn mức cấp tín dụng cho các dự án quy mô lớn.

Thứ hai, tái cấu trúc mô hình sở hữu và bộ máy quản trị điều hành. Ban lãnh đạo các bên liên doanh cần xem xét đàm phán chuyển đổi mô hình sang ngân hàng trách nhiệm hữu hạn một thành viên 100% vốn nước ngoài hoặc ngân hàng thương mại cổ phần trong giai đoạn 2012-2015. Điều này giúp loại bỏ xung đột lợi ích giữa đối tác nội và ngoại, chuẩn hóa quy trình ra quyết định theo thông lệ quốc tế và tinh gọn bộ máy quản lý.

Thứ ba, hiện đại hóa hạ tầng công nghệ và đẩy mạnh ngân hàng số. Ngân hàng cần dành từ 1,5 triệu đến 2 triệu USD từ nguồn vốn tự có để nâng cấp hệ thống Core Banking như giải pháp Flexcube hoặc Aither. Mục tiêu cụ thể là nâng tỷ trọng giao dịch điện tử trực tuyến từ mức dưới 15,00% lên trên 40,00% trong vòng 3 năm, đồng thời kết nối toàn diện với các liên minh thanh toán thẻ quốc gia như Smartlink.

Thứ tư, đa dạng hóa danh mục sản phẩm và mở rộng phân khúc khách hàng nội địa. Chuyển dịch mạnh mẽ từ mô hình phục vụ doanh nghiệp FDI sang phát triển dịch vụ ngân hàng bán lẻ, thẻ tín dụng quốc tế Visa, MasterCard và các sản phẩm phái sinh phòng ngừa rủi ro tỷ giá như hợp đồng Swap, Forward. Song song đó, ngân hàng cần mở rộng thêm 20,00% đến 30,00% số lượng phòng giao dịch tại các đô thị trọng điểm để gia tăng độ phủ thương hiệu.

Thứ năm, hoàn thiện khung pháp lý và chính sách hỗ trợ từ Ngân hàng Nhà nước. Cơ quan quản lý cần ban hành các thông tư hướng dẫn đồng bộ, giảm bớt sự chồng chéo pháp lý giữa Luật Các tổ chức tín dụng 2010 và các quy định đầu tư nước ngoài, tạo môi trường cạnh tranh bình đẳng cho các tổ chức tín dụng liên doanh.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Nội dung và kết quả nghiên cứu của luận văn mang lại giá trị thực tiễn cao cho 4 nhóm đối tượng chính:

Nhóm thứ nhất là hội đồng quản trị và ban điều hành các ngân hàng thương mại liên doanh cùng các tổ chức tín dụng có vốn đầu tư nước ngoài. Nghiên cứu cung cấp bức tranh dữ liệu chi tiết về năng lực tài chính và vận hành, giúp các nhà quản trị hoạch định chiến lược tăng vốn, mở rộng mạng lưới và tái cơ cấu sở hữu.

Nhóm thứ hai là các cơ quan quản lý nhà nước, đặc biệt là Ngân hàng Nhà nước Việt Nam và Cơ quan Thanh tra Giám sát Ngân hàng. Luận văn cung cấp luận cứ thực tiễn để đánh giá tác động của các cam kết WTO và hoàn thiện các quy định về an toàn vốn theo Thông tư 13/2010/TT-NHNN.

Nhóm thứ ba là các chuyên gia nghiên cứu, giảng viên và học viên cao học ngành Kinh tế Tài chính - Ngân hàng. Công trình là tài liệu tham khảo giá trị về phương pháp đánh giá năng lực cạnh tranh tổ chức tài chính thông qua hệ thống chỉ số định lượng và kinh nghiệm tái cấu trúc ngân hàng quốc tế.

Nhóm thứ tư là các định chế tài chính quốc tế và nhà đầu tư nước ngoài đang tìm kiếm cơ hội góp vốn, mua bán sáp nhập hoặc thành lập hiện diện thương mại tại thị trường tài chính Việt Nam.

Câu hỏi thường gặp

Tại sao tỷ lệ an toàn vốn của ngân hàng liên doanh rất cao nhưng năng lực cạnh tranh lại hạn chế?

Mặc dù tỷ lệ an toàn vốn CAR của ngân hàng liên doanh đạt trên 14,00%, vượt chuẩn 9,00% theo quy định, nhưng chỉ số này cao chủ yếu do tổng tài sản có rủi ro còn rất thấp. Vốn chủ sở hữu của Vinasiam Bank hay VID Public Bank chỉ ở mức trên 1.200 tỷ đồng, khiến ngân hàng không đủ quy mô tài chính để cạnh tranh trong các hợp đồng tín dụng lớn.

Cam kết WTO ảnh hưởng như thế nào đến sự tồn tại của ngân hàng liên doanh?

Kể từ ngày 01 tháng 04 năm 2007, Việt Nam cho phép thành lập ngân hàng 100% vốn nước ngoài. Điều này khiến các ngân hàng mẹ có xu hướng rút dần nguồn lực khỏi mô hình liên doanh để lập pháp nhân độc lập, làm suy giảm thị phần và lợi thế công nghệ vốn có của các ngân hàng liên doanh ban đầu.

Điểm yếu lớn nhất trong hệ thống kênh phân phối của ngân hàng liên doanh là gì?

Điểm yếu lớn nhất là mạng lưới vật lý quá mỏng, mỗi ngân hàng chỉ sở hữu từ 4 đến 25 điểm giao dịch, chiếm chưa tới 10,00% quy mô của ngân hàng cổ phần. Hơn nữa, các chi nhánh chỉ tập trung ở các khu công nghiệp lớn, bỏ trống phân khúc khách hàng cá nhân và bán lẻ tại các địa phương.

Lợi thế cạnh tranh vượt trội nhất của khối ngân hàng liên doanh nằm ở đâu?

Lợi thế lớn nhất nằm ở nghiệp vụ thanh toán quốc tế và tài trợ thương mại. Nhờ quan hệ mật thiết với ngân hàng mẹ nước ngoài, các ngân hàng liên doanh thực hiện các giao dịch chuyển tiền xuyên biên giới với chi phí thấp, tốc độ nhanh và khả năng kiểm soát chất lượng tài sản có rất chặt chẽ với tỷ lệ nợ xấu thấp.

Mô hình phát triển nào là tối ưu cho các ngân hàng liên doanh trong tương lai?

Mô hình tối ưu là tái cấu trúc chuyển đổi sở hữu sang ngân hàng 100% vốn nước ngoài hoặc ngân hàng thương mại cổ phần. Quá trình này giúp chấm dứt tình trạng bất đồng quản trị giữa các bên liên doanh, thu hút thêm dòng vốn ngoại và chủ động đầu tư vào hệ thống Core Banking hiện đại.

Kết luận

• Luận văn đã hệ thống hóa toàn diện cơ sở lý luận về năng lực cạnh tranh của ngân hàng thương mại, xây dựng khung đánh giá thực nghiệm đa chiều dựa trên các chỉ tiêu an toàn vốn, chất lượng tài sản và hiệu quả sinh lời.
• Thực trạng hoạt động giai đoạn 2006-2010 chỉ ra rằng nhóm ngân hàng thương mại liên doanh đang bị thu hẹp thị phần huy động và cho vay xuống dưới 10,00%, chịu áp lực cạnh tranh gay gắt từ khối ngân hàng cổ phần và ngân hàng 100% vốn nước ngoài.
• Nguyên nhân cốt lõi dẫn đến hạn chế năng lực cạnh tranh xuất phát từ quy mô vốn tự có nhỏ, mạng lưới chi nhánh dưới 50 điểm giao dịch và sự phân tán trong cấu trúc quản trị của các bên liên doanh.
• Hệ thống 5 nhóm giải pháp được đề xuất tập trung vào việc tăng vốn pháp định trên 3.000 tỷ đồng, nâng cấp hệ thống Core Banking với ngân sách trên 1,5 triệu USD và chuyển đổi linh hoạt mô hình tổ chức trong giai đoạn 2012-2015.
• Các nhà quản trị ngân hàng và nhà hoạch định chính sách cần nhanh chóng triển khai các khuyến nghị tái cơ cấu nhằm củng cố năng lực tài chính, nâng cao sức cạnh tranh và đảm bảo sự phát triển lành mạnh của hệ thống ngân hàng Việt Nam trong kỷ nguyên hội nhập toàn cầu.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: NGÂN HÀNG THƢƠNG MẠI - NĂNG LỰC CẠNH TRANH CỦA NGÂN HÀNG THƢƠNG MẠI 1. Tổng quan về ngân hàng thƣơng mại 1. Khái niệm về ngân hàng thương mại Theo “Quản trị Ngân hàng thương mại” của Peter S.Rose (2004), “ngân hàng là loại hình tồ chức tài chính cung cấp một danh mục các dịch vụ tài chính đa dạng nhất, đặc biệt là tín dụng, tiết kiệm, các dịch vụ thanh toán và thực hiện nhiều chức năng tài chính nhất so với bất kì tổ chức kinh doanh nào trong nền kinh tế”. Theo điều 4 Luật các tổ chức tín dụng do Quốc hội khóa XII, kỳ họp thứ 7 thông qua ngày 16 tháng 06 năm 2010 thì “Ngân hàng thương mại là một loại hình ngân hàng được thực hiện tất cả các hoạt động ngân hàng và các hoạt động kinh doanh khác theo qui định của Luật này nhằm mục tiêu lợi nhuận”.

Và luật này định nghĩa: “Tổ chức tín dụng là doanh nghiệp thực hiện một, một số hoặc tất cả các hoạt động ngân hàng”. Do đó, ta có thể hiểu tổ chức tín dụng được thành lập theo qui định của Luật này và các qui định khác của pháp luật để hoạt động kinh doanh tiền tệ, làm dịch vụ ngân hàng với nội dung nhận tiền gửi và sử dụng tiền gửi để cấp tín dụng, cung ứng các dịch vụ thanh toán. Hoạt động ngân hàng theo Luật tổ chức tín dụng là việc kinh doanh cung ứng thường xuyên một hoặc một số các nghiệp vụ như nhận tiền gửi, cấp tín dụng và cung ứng dịch vụ thanh toán qua tài khoản. LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] -5- Tóm lại, ngân hàng thương mại là tổ chức tài chính tiền gửi và cho vay tiền; là nơi trực tiếp giao dịch với công chúng để nhận ký thác, cho vay và cung ứng những dịch vụ tài chính.

Chức năng của ngành kinh doanh dịch vụ ngân hàng 1. Chức năng trung gian tài chính Đây là chức năng đặc trưng và cơ bản của ngân hàng thương mại, góp phần quan trọng trong sự phát triển của nền kinh tế. NHTM huy động vốn nhàn rỗi của các cá nhân, tổ chức và các doanh nghiệp trong nền kinh tế; mặt khác trên cơ sở nguồn vốn huy động được sẽ cho vay để đáp ứng nhu cầu về vốn của nền kinh tế. NHTM đã làm được chức năng trung gian tài chính thông qua hai nghiệp vụ huy động và cho vay.

Chức năng trung gian thanh toán Các tổ chức, doanh nghiệp và cá nhân mở tài khoản tại ngân hàng để thực hiện việc thanh toán. Ngân hàng thực hiện các dịch vụ thanh toán theo yêu cầu khách hàng bằng các phương tiện thanh toán: ủy nhiệm chi, ủy nhiệm thu… Với chức năng này, NHTM đã góp phần thúc đẩy quá trình trao đổi, mua bán hàng hóa, cung ứng dịch vụ giữa các cá nhân, tổ chức trong nền kinh tế diễn ra nhanh chóng, thuận tiện, an toàn và tiết kiệm chi phí. Ngày nay, sự trao đổi và mua bán hàng hóa vượt ra khỏi biên giới quốc gia, có sự tham gia của nhiều tổ chức cá nhân ở nhiều quốc gia khác nhau, chức năng trung gian thanh toán của NHTM càng thể hiện rõ vị trí quan trọng. Chức năng này vô hình chung đã thúc đẩy lưu thông hàng hóa, đẩy nhanh tốc độ thanh toán, tốc độ lưu chuyển vốn, từ đó góp phần phát triển kinh tế.

LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Cung ứng các dịch vụ khác: Ngoài chức năng trung gian tài chính và trung gian thanh toán, NHTM còn cung ứng các dịch vụ khác cho nền kinh tế như: cho thuê két sắt, góp vốn, mua cổ phần, tham gia thị trường tiền tệ, tư vấn đầu tư tài chính, kinh doanh ngoại hối, cung ứng các nghiệp vụ phòng ngừa rủi ro tiền tệ cho các doanh nghiệp swap, forward… 1. Đặc điểm của ngân hàng thương mại liên doanh: Ngân hàng thương mại liên doanh là một ngân hàng thương mại nên có đầy đủ các đặc điểm của ngân hàng thương mại: - NHTM là một doanh nghiệp đặc thù kinh doanh trong lĩnh vực tiền tệ - tín dụng. Các hoạt động của NHTM nhằm thúc đẩy và lưu chuyển các dòng tiền tệ phục vụ cho việc giao dịch, thanh toán phát sinh hàng ngày trong nền kinh tế, đồng thời thông qua các hoạt động huy động vốn và cho vay.

Các NHTM có khả năng tạo tiền từ các nghiệp vụ kinh doanh của mình thông qua các công cụ lãi suất và tỉ giá. Vì vậy NHTM là một mắc xích góp phần ổn định chính sách tiền tệ quốc gia, đặc biệt là đối với các quốc gia chuyển đổi nền kinh tế để tham gia hội nhập khu vực và quốc tế như Việt Nam. - Sản phẩm mà ngân hàng kinh doanh và làm dịch vụ là hàng hóa tài chính. Nói cách khác, đó là tiền và các chứng từ có giá như cổ phiếu, thương phiếu, hối phiếu…Đây là những sản phẩm cao cấp của nền kinh tế thị trường vì vậy vận hành theo một qui trình và phải được điều hành bởi nguồn nhân lực có trình độ chuyên môn nhất định dựa trên những cơ sở pháp lý do luật pháp qui định.

- Trong quá trình hoạt động, NHTM tạo ra sản phẩm và dịch vụ trực tiếp cung ứng cho người tiêu dung khi có nhu cầu. Do vậy, hoạt động của ngân hàng dựa vào LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] -7- thương hiệu và uy tín tạo ra đối với khách hàng. Vì thế, hoạt động của NHTM là một chuỗi không ngừng nâng cao chất lượng sản phẩm dịch vụ cung ứng và quảng bá tiếp thị hình ảnh của mình tới ngân hàng. - Hoạt động NHTM là cầu nối giữa các nhà đầu tư, các doanh nghiệp, những cá nhân có vốn nhàn rỗi và các nhà đầu tư, các doanh nghiệp, cá nhân có nhu cầu vay vốn.

Các NHTM góp phần không nhỏ vào việc giải quyết nạn thất nghiệp, nâng cao thu nhập và mức sống của dân cư cũng như góp phần bảo đảm vốn đối với các ngành kinh tế nhằm phát triển ngành nghề, chuyển dịch vcơ cấu kinh tế một quốc gia. Ngoài ra, các NHTMLD còn có những đặc điểm riêng: - Trong quá trình hoạt động, ngân hàng liên doanh vừa tuân thủ qui chế, luật pháp của Việt Nam đồng thời tuân thủ luật pháp của nước đối tác nước ngoài trong liên doanh. NHTMLD bị điều chỉnh bởi hai hệ thống luật pháp. - Hoạt động của NHTMLD không chỉ giới hạn trong phạm vi lãnh thỗ mà còn mở rộng ra bên ngoài thông qua quan hệ vay vốn từ đối tác nước ngoài, thông qua mối quan hệ của đối tác nước ngoài trong liên doanh.

- Phân khúc thị trường của các NHTMLD là các doanh nghiệp có cùng quốc tịch với ngân hàng mẹ. - Hội đồng quản trị, bộ máy quản lý của NHTMLD do các bên trong liên doanh đề cử nên có nhiều người nước ngoài trong ban lãnh đạo; do đó ngôn ngữ trong giao tiếp cũng như lưu trữ chứng từ là ngôn ngữ tiếng Anh. Năng lực cạnh tranh của ngân hàng thƣơng mại: 1. Khái niệm năng lực cạnh tranh: LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] -8- Trong nhiều thập niên qua, có rất nhiều nghiên cứu về cạnh tranh được thực hiện và cho ra đời rất nhiều lý thuyết về cạnh tranh.

Theo Micheal Porter, “để có thể cạnh tranh thành công, các doanh nghiệp phải có lợi thế cạnh tranh dưới hình thức hoặc là có được chi phí sản xuất thấp hơn hoặc là có khả năng khác biệt hóa sản phẩm để đạt đuợc mức giá cao hơn trung bình. Để duy trì lợi thế cạnh tranh, các doanh nghiệp cần ngày càng đạt được những lợi thế cạnh tranh tinh vi hơn, qua đó có thề cung cấp hàng hóa hay dịch vụ có chất lượng cao hơn hoặc sản xuất có hiệu suất cao hơn”. Báo cáo về năng lực cạnh tranh toàn cầu thì đưa ra “năng lực cạnh tranh quốc gia là năng lực của một nền kinh tế đạt được tăng trưởng bền vững, thu hút đầu tư, đảm bảo ổn định kinh tế, xã hội, nâng cao đời sống nhân dân”. Về phía cạnh tranh doanh nghiệp, có ý kiến cho rằng năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp là khả năng duy trì và mở rộng thị phần, thu lợi nhuận của doanh nghiệp trong môi trường cạnh tranh trong và ngoài nước.

Năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp thể hiện qua hiệu quả kinh doanh của doanh nghiệp, lợi nhuận và thị phần mà doanh nghiệp đó có đuợc. Từ những luận điểm trên cho thấy, chưa có một khái niệm chung nhất về năng lực cạnh tranh. Tùy vào từng trường hợp nghiên cứu mà khái niệm năng lực cạnh tranh được định nghĩa. Trong công trình nghiên cứu “Năng lực cạnh tranh của các ngân hàng thương mại trong xu thế hội nhập”, tác giả Nguyễn Thị Quy đã đưa ra định nghĩa về năng lực cạnh tranh của NHTM như sau: “Năng lực cạnh tranh của ngân hàng là khả năng ngân hàng đó tạo ra, duy trì và phát triển những lợi thế nhằm duy trì và mở rộng thị phần; đạt được mức lợi nhuận cao hơn mức trung bình của ngành và liên tục tăng đồng thời đảm bảo sự hoạt động an toàn và lành mạnh, có khả năng chống đỡ và vượt qua những biến động bất lợi của môi trường kinh doanh”.

LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Các chỉ tiêu đánh giá năng lưc cạnh tranh của ngân hàng thương mại 1. Năng lực tài chính  Mức độ an toàn vốn và khả năng huy động vốn: - Mức độ an toàn vốn thể hiện số vốn tự có để hỗ trợ cho hoạt động kinh doanh của ngân hàng. Tiềm lực về vốn chủ sở hữu phản ánh sức mạnh tài chính của ngân hàng và khả năng chống đỡ rủi ro của ngân hàng đó.

- Khả năng huy động vốn là một trong những tiêu chí đánh giá tình hình hoạt động kinh doanh của ngân hàng. Khả năng huy động vốn còn thể hiện hiệu quả, năng lực và uy tín của ngân hàng trên thị trường.  Chất lƣợng tài sản có: Chất lượng tài sản có phản ánh tình trạng sức khỏe của ngân hàng. Chất lượng tài sản có là nguyên nhân cơ bản dẫn đến sự đổ vỡ ngân hàng.

Chất lượng tài sản có được thể hiện thông qua các chỉ tiêu: tỷ lệ nợ xấu trên tổng tài sản có, mức độ lập dự phòng và khả năng thu hồi các khoản nợ xấu, mức độ tập trung và đa dạng hóa của danh mục tín dụng…Chất lượng tài sản có ảnh hưởng đến trạng thái nguồn vốn ngắn hạn của ngân hàng.  Khả năng sinh lợi: Khả năng sinh lợi là thước đo đánh giá tình hình kinh doanh của ngân hàng.