Luận văn thạc sĩ UEH: Giải pháp gia tăng huy động vốn tại Ngân hàng BIDV

Luận văn thạc sĩ UEH phân tích giải pháp gia tăng huy động vốn tại ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam, góp phần nâng cao hiệu quả hoạt động.

• Tác giả: Đỗ Thành Nam
• Người hướng dẫn: PGS. TS Trần Huy Hoàng
• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế TPHCM
• Chuyên ngành: Tài Chính - Ngân Hàng
• Đề tài: Giải Pháp Gia Tăng Huy Động Vốn Tại Ngân Hàng TMCP Đầu Tư Và Phát Triển Việt Nam
• Loại tài liệu: Luận Văn Thạc Sĩ
• Năm xuất bản: 2013
• Địa điểm: TP Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ HUY ĐỘNG VỐN CỦA NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI
• 1.1. Tổng quan về huy động vốn của ngân hàng thương mại
• 1.2. Đặc điểm của huy động vốn
• 1.3. Đối tượng huy động vốn
• 1.4. Các hình thức huy động vốn
• 1.4.1. Huy động vốn từ tiền gửi thanh toán
• 1.4.2. Huy động vốn từ tiền gửi có kỳ hạn
• 1.4.3. Huy động vốn từ tiền gửi tiết kiệm
• 1.4.4. Huy động vốn từ giấy tờ có giá
• 1.4.5. Các hình thức huy động khác
• 1.5. Các chỉ tiêu đánh giá tình hình huy động vốn tại NHTM
• 1.6. Các nhân tố ảnh hưởng đến huy động vốn của các Ngân hàng thương mại
• 1.6.1. Nhóm nhân tố khách quan
• 1.6.2. Nhóm nhân tố chủ quan
• 1.7. Mô hình nghiên cứu sự hài lòng của khách hàng tác động đến việc gia tăng huy động vốn tại các ngân hàng thương mại
• 1.8. Các nghiên cứu trước đó
• 1.9. Phương pháp nghiên cứu
• 1.10. Một số kinh nghiệm về đa dạng dịch vụ, phát triển công nghệ và phân cấp khách hàng tại một số ngân hàng và bài học cho NHTM Việt Nam
• 1.10.1. Kinh nghiệm tại Ngân hàng Citi Bank
• 1.10.2. Kinh nghiệm tại Ngân hàng Standard Chartered Bank
• 1.10.3. Kinh nghiệm tại Ngân hàng ANZ
• 1.10.4. Một số bài học kinh nghiệm đối với NHTM Việt Nam
• 1.11. KẾT LUẬN CHƯƠNG 1
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG HUY ĐỘNG VỐN TẠI NGÂN HÀNG TMCP ĐẦU TƯ VÀ PHÁT TRIỂN VIỆT NAM
• 2.1. Khái quát về Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam (BIDV)
• 2.2. Quá trình hình thành và phát triển của BIDV
• 2.3. Mô hình cơ cấu tổ chức của BIDV
• 2.4. Các hình thức huy động vốn tại BIDV
• 2.5. Phân tích huy động vốn tại BIDV phân tích theo các chỉ tiêu đánh giá
• 2.5.1. Phân tích quy mô nguồn vốn và tốc độ tăng trưởng qua các năm
• 2.5.2. Phân tích cơ cấu huy động vốn
• 2.5.3. Phân tích tỷ lệ sử dụng vốn / vốn huy động (hệ số Q)
• 2.6. Khảo sát các nhân tố ảnh hưởng đến sự hài lòng của khách hàng trong công tác huy động vốn tại BIDV
• 2.7. Dữ liệu nghiên cứu
• 2.8. Kết quả phân tích hồi quy dữ liệu thu thập
• 2.9. Đánh giá hoạt động huy động vốn tại BIDV
• 2.9.1. Những thành tựu
• 2.9.2. Những mặt tồn tại
• 2.10. KẾT LUẬN CHƯƠNG 2
• 3. CHƯƠNG 3: MỘT SỐ GIẢI PHÁP GIA TĂNG HUY ĐỘNG VỐN TẠI NGÂN HÀNG TMCP ĐẦU TƯ VÀ PHÁT TRIỂN VIỆT NAM
• 3.1. Định hướng phát triển huy động vốn của BIDV đến 2020
• 3.2. Những giải pháp giúp gia tăng huy động vốn tại BIDV
• 3.2.1. Những giải pháp chung giúp gia tăng huy động vốn tại BIDV
• 3.2.2. Những giải pháp riêng gia tăng huy động vốn tại BIDV
• 3.3. Kiến nghị đối với Chính Phủ
• 3.4. Kiến nghị đối với Ngân hàng Nhà nước
• 3.5. KẾT LUẬN CHƯƠNG 3
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC 1: Khái quát về ngân hàng thương mại
• PHỤ LỤC 2: Bảng Khảo Sát
• PHỤ LỤC 3: Thống Kê Mô Tả Các Biến Trong Mô Hình
• PHỤ LỤC 4: Ma Trận Hệ Số Tương Quan
• PHỤ LỤC 5: Định Hướng Và Mục Tiêu Phát Triển Của Các NHTM VN Đến Năm 2015

Tóm tắt

I. Tổng quan về huy động vốn tại ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam

Huy động vốn là một trong những hoạt động cốt lõi của ngân hàng thương mại, đặc biệt là Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam (BIDV). Hoạt động này không chỉ giúp ngân hàng duy trì hoạt động kinh doanh mà còn đóng góp vào sự phát triển kinh tế của đất nước. BIDV đã áp dụng nhiều hình thức huy động vốn khác nhau, từ tiền gửi tiết kiệm đến phát hành trái phiếu, nhằm tối ưu hóa nguồn vốn và đáp ứng nhu cầu của khách hàng.

1.1. Đặc điểm của huy động vốn tại ngân hàng TMCP

Huy động vốn tại ngân hàng TMCP có những đặc điểm nổi bật như tính không ổn định, chi phí sử dụng vốn cao và tính cạnh tranh gay gắt. Các ngân hàng cần duy trì một khoản dự trữ thanh khoản để đáp ứng nhu cầu rút tiền của khách hàng.

1.2. Các hình thức huy động vốn phổ biến tại BIDV

BIDV sử dụng nhiều hình thức huy động vốn như tiền gửi thanh toán, tiền gửi có kỳ hạn, tiền gửi tiết kiệm và phát hành giấy tờ có giá. Mỗi hình thức đều có ưu điểm và nhược điểm riêng, ảnh hưởng đến chiến lược huy động vốn của ngân hàng.

II. Vấn đề và thách thức trong huy động vốn tại BIDV

Mặc dù BIDV đã có nhiều thành công trong việc huy động vốn, nhưng vẫn gặp phải một số thách thức lớn. Sự cạnh tranh từ các ngân hàng khác, sự biến động của thị trường tài chính và nhu cầu ngày càng cao từ phía khách hàng là những yếu tố cần được xem xét.

2.1. Cạnh tranh từ các ngân hàng khác

Sự gia tăng số lượng ngân hàng thương mại và các sản phẩm tài chính đa dạng đã tạo ra áp lực lớn lên BIDV trong việc duy trì và gia tăng thị phần huy động vốn.

2.2. Biến động của thị trường tài chính

Thị trường tài chính luôn biến động, ảnh hưởng đến lãi suất và khả năng huy động vốn của ngân hàng. BIDV cần có các chiến lược linh hoạt để ứng phó với những thay đổi này.

III. Phương pháp gia tăng huy động vốn hiệu quả tại BIDV

Để gia tăng huy động vốn, BIDV cần áp dụng các phương pháp hiệu quả như cải tiến dịch vụ khách hàng, đa dạng hóa sản phẩm huy động và tăng cường truyền thông marketing.

3.1. Cải tiến dịch vụ khách hàng

Cung cấp dịch vụ khách hàng tốt hơn sẽ giúp BIDV thu hút nhiều khách hàng hơn. Việc nâng cao chất lượng dịch vụ và chăm sóc khách hàng là rất quan trọng.

3.2. Đa dạng hóa sản phẩm huy động

BIDV cần phát triển thêm các sản phẩm huy động vốn mới, phù hợp với nhu cầu của khách hàng, từ đó gia tăng khả năng cạnh tranh trên thị trường.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu tại BIDV

Nghiên cứu thực tiễn về huy động vốn tại BIDV cho thấy những kết quả tích cực trong việc gia tăng nguồn vốn. Các chiến lược đã được áp dụng và mang lại hiệu quả rõ rệt.

4.1. Kết quả huy động vốn qua các năm

BIDV đã ghi nhận sự gia tăng đáng kể trong nguồn vốn huy động qua các năm, nhờ vào các chiến lược huy động hiệu quả và sự phát triển của các sản phẩm dịch vụ.

4.2. Đánh giá sự hài lòng của khách hàng

Khảo sát cho thấy khách hàng hài lòng với dịch vụ huy động vốn của BIDV, điều này cho thấy ngân hàng đã thành công trong việc xây dựng lòng tin và sự tín nhiệm từ phía khách hàng.

V. Kết luận và định hướng tương lai cho huy động vốn tại BIDV

Kết luận từ nghiên cứu cho thấy huy động vốn là một yếu tố quan trọng trong hoạt động của BIDV. Định hướng tương lai cần tập trung vào việc cải tiến và phát triển các sản phẩm huy động vốn mới, đồng thời nâng cao chất lượng dịch vụ.

5.1. Định hướng phát triển huy động vốn đến năm 2025

BIDV cần xác định rõ các mục tiêu phát triển huy động vốn trong tương lai, từ đó xây dựng các chiến lược cụ thể để đạt được những mục tiêu này.

5.2. Kiến nghị đối với các cơ quan quản lý

Để hỗ trợ cho hoạt động huy động vốn của BIDV, cần có các chính sách hỗ trợ từ phía Chính phủ và Ngân hàng Nhà nước nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho ngân hàng trong việc huy động vốn.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Hoạt động huy động vốn giữ vai trò huyết mạch sống còn đối với sự tồn tại và phát triển của mọi ngân hàng thương mại, tạo lập nền tảng tài chính vững chắc để mở rộng tín dụng và cung ứng dịch vụ. Tại Ngân hàng Thương mại Cổ phần Đầu tư và Phát triển Việt Nam (BIDV), quy mô tổng vốn huy động đã ghi nhận bước tăng trưởng nhảy vọt từ mức 267.398 tỷ đồng năm 2010 lên 416.726 tỷ đồng vào cuối năm 2013, đạt 102% kế hoạch năm. Tuy nhiên, bối cảnh kinh tế vĩ mô giai đoạn 2010-2013 xuất hiện nhiều biến động phức tạp với áp lực lạm phát có thời điểm vượt ngưỡng 18%, chính sách trần lãi suất tiền gửi liên tục điều chỉnh từ 14% xuống còn 7%, cùng sự cạnh tranh gay gắt từ các định chế tài chính trong và ngoài nước.

Trước thực trạng hệ số sử dụng vốn (hệ số Q) của BIDV sụt giảm từ 0,96 năm 2011 xuống 0,78 năm 2013, bài toán đặt ra là phải vừa mở rộng quy mô nguồn vốn, vừa tái cơ cấu kỳ hạn và loại tiền tệ nhằm tối ưu hóa chi phí đầu vào. Mục tiêu nghiên cứu trọng tâm của luận văn là hệ thống hóa cơ sở lý luận, phân tích toàn diện thực trạng công tác huy động vốn tại BIDV giai đoạn 2010-2013, đồng thời khảo sát định lượng các nhân tố tác động đến sự hài lòng của khách hàng gửi tiền. Phạm vi nghiên cứu bao phủ mạng lưới chi nhánh tại các trung tâm kinh tế trọng điểm gồm Hà Nội, Thành phố Hồ Chí Minh, Đà Nẵng, Cần Thơ và một số địa phương khác. Kết quả nghiên cứu mang ý nghĩa thực tiễn sâu sắc, cung cấp căn cứ khoa học giúp BIDV thiết lập các giải pháp gia tăng nguồn vốn ổn định, duy trì vị thế trong top 3 ngân hàng thương mại cổ phần có quy mô tổng tài sản lớn nhất Việt Nam.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng dựa trên nền tảng lý thuyết trung gian tài chính và lý thuyết quản trị thanh khoản ngân hàng thương mại. Tác giả kế thừa có chọn lọc khung phân tích từ công trình của nhóm tác giả Nguyễn Việt Hùng, Nguyễn Khắc Minh và Lê Xuân Nghĩa (2006) về các nhân tố ảnh hưởng đến hiệu quả hoạt động ngân hàng, kết hợp với mô hình của Nguyễn Thùy Dương và Trần Hải Yến (2011). Luận văn làm rõ ba khái niệm then chốt: Huy động vốn là hoạt động tiếp nhận tài sản bằng tiền tạm thời nhàn rỗi từ các tổ chức, cá nhân với trách nhiệm hoàn trả kèm lãi suất; Gia tăng huy động vốn là việc mở rộng quy mô gắn liền với tối ưu hóa cơ cấu nguồn vốn theo đối tượng, kỳ hạn và loại tiền tệ; Hệ số sử dụng vốn trên vốn huy động (hệ số Q) phản ánh mức độ chuyển hóa vốn tiền gửi thành tài sản sinh lời qua hoạt động tín dụng. Bên cạnh đó, đề tài tổng hợp bài học kinh nghiệm quốc tế từ Citibank, Standard Chartered Bank và ANZ về phân cấp khách hàng mục tiêu, phát triển sản phẩm tiền gửi tích lũy và ứng dụng công nghệ thanh toán hiện đại.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu kết hợp nhuần nhuyễn phương pháp định tính (quy nạp, diễn dịch, so sánh thống kê) và phương pháp định lượng thực chứng. Nguồn dữ liệu thứ cấp được thu thập từ báo cáo tài chính kiểm toán và báo cáo thường niên của BIDV trong giai đoạn từ năm 2010 đến năm 2013. Nguồn dữ liệu sơ cấp được thu thập thông qua khảo sát phân tầng trên cỡ mẫu 681 phiếu phát đi tại 4 đô thị lớn và các chi nhánh tiêu biểu. Tổng số phiếu thu về hợp lệ là 457 mẫu, bao gồm 218 khách hàng cá nhân, 82 định chế tài chính và 157 tổ chức kinh tế.

Tác giả lựa chọn mô hình hồi quy Ordered Probit (Ordered Choice Probit Model) để phân tích các nhân tố ảnh hưởng đến sự hài lòng của khách hàng gửi tiền. Lý do lựa chọn mô hình này xuất phát từ việc biến phụ thuộc đo lường mức độ hài lòng mang bản chất thứ bậc theo thang đo Likert 5 điểm (từ 1: Hoàn toàn không hài lòng đến 5: Hoàn toàn hài lòng). Hồi quy tuyến tính bình phương bé nhất (OLS) thường gặp khiếm khuyết lớn và ước lượng chệch khi biến phụ thuộc bị giới hạn trong khoảng rời rạc. Phương pháp Ordered Probit phi tuyến tính khắc phục triệt để hạn chế này, giảm thiểu các giả định khắt khe và mang lại ước lượng tham số có độ tin cậy, tính vững cao.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Thứ nhất, quy mô nguồn vốn huy động của BIDV tăng trưởng liên tục qua các năm, từ 267.398 tỷ đồng năm 2010 lên 285.581 tỷ đồng năm 2011, bứt phá mạnh thêm 26% đạt 360.018 tỷ đồng năm 2012 và chạm mốc 416.726 tỷ đồng vào cuối năm 2013.

Thứ hai, cơ cấu khách hàng ghi nhận sự chuyển dịch chiến lược sang mảng bán lẻ. Sau khi ban hành Nghị quyết số 1235/NQ-HĐQT và các cơ chế động lực, tỷ trọng huy động vốn từ dân cư tăng từ 37% năm 2010 lên 45% năm 2011, 50% năm 2012 và đạt 52% năm 2013 với giá trị 216.698 tỷ đồng (gấp 2,9 lần so với năm 2009). Tổng số khách hàng cá nhân đến năm 2013 đạt 4,22 triệu người, trong đó nhóm khách hàng quan trọng đạt 53.000 người.

Thứ ba, nguồn vốn tiền gửi nội tệ (VND) chiếm tỷ trọng áp đảo trên 80% tổng nguồn vốn huy động trong suốt giai đoạn nghiên cứu, đạt 353.253 tỷ đồng (tương đương 84,77%) vào năm 2013. Trong khi đó, nguồn vốn huy động ngoại tệ sụt giảm mạnh 22% vào năm 2011 do các biện pháp kiểm soát ngoại hối của Ngân hàng Nhà nước và duy trì quanh mức 53.623 tỷ đồng năm 2013.

Thứ tư, nguồn vốn trung và dài hạn chiếm ưu thế rõ rệt, tăng từ 157.989 tỷ đồng năm 2010 lên 273.550 tỷ đồng năm 2013, vượt xa nguồn vốn ngắn hạn (156.232 tỷ đồng), giúp BIDV chủ động nguồn vốn tài trợ các dự án dài hạn.

Thảo luận kết quả

Sự chuyển dịch cơ cấu nguồn vốn sang khu vực dân cư thể hiện định hướng đúng đắn của BIDV khi tận dụng kênh bán lẻ để phân tán rủi ro rút tiền ồ ạt từ các tổ chức kinh tế. Khi thị trường gặp khó khăn năm 2011 khiến huy động từ khối bán buôn giảm 8%, tiền gửi dân cư vẫn duy trì đà tăng trưởng 34%/năm, trở thành bệ đỡ thanh khoản vững chắc. Khi phân tích qua đồ thị diễn biến và bảng số liệu hệ số Q, tỷ lệ dư nợ tín dụng trên vốn huy động giảm dần từ 0,96 (năm 2011) xuống 0,87 (năm 2012) và còn 0,78 (năm 2013). Diễn biến này chứng minh tính thanh khoản và đệm an toàn chi trả của BIDV được củng cố rất mạnh, nhưng đồng thời làm gia tăng chi phí trả lãi do tồn đọng nguồn vốn chưa giải ngân kịp thời trong bối cảnh tăng trưởng tín dụng chậm lại.

Kết quả hồi quy Ordered Probit trên 457 mẫu hợp lệ khẳng định các yếu tố: sự đa dạng của sản phẩm tiền gửi, chính sách lãi suất linh hoạt, uy tín thương hiệu lâu năm và chất lượng công nghệ thanh toán điện tử có tác động tích cực cùng chiều đến sự gắn bó của khách hàng. Đặc biệt, năng lực phục vụ của đội ngũ hơn 18.000 cán bộ nhân viên cùng mạng lưới 117 chi nhánh và trên 660 điểm giao dịch là lợi thế cạnh tranh cốt lõi giúp giữ chân khách hàng truyền thống.

Đề xuất và khuyến nghị

Dựa trên kết quả nghiên cứu thực nghiệm và định hướng phát triển ngành ngân hàng, luận văn đề xuất 4 nhóm giải pháp hành động cụ thể nhằm gia tăng huy động vốn tại BIDV đến năm 2020:

Thứ nhất, mở rộng phân khúc khách hàng cá nhân và đẩy mạnh hoạt động ngân hàng bán lẻ. Khối Ngân hàng Bán lẻ chủ trì triển khai các gói sản phẩm tiền gửi chuyên biệt như tiết kiệm tích lũy kiều hối, tiết kiệm cho con và tài khoản thanh toán lãi phân tầng. Mục tiêu hướng tới là duy trì tốc độ tăng trưởng tiền gửi dân cư tối thiểu 18-20%/năm, nâng tỷ trọng vốn bán lẻ lên mức 55-60% tổng nguồn vốn huy động trong giai đoạn 2015-2020.

Thứ hai, đẩy mạnh đầu tư công nghệ ngân hàng số và thanh toán không dùng tiền mặt. Trung tâm Công nghệ Thông tin phối hợp cùng các phòng ban liên quan nâng cấp hệ thống BIDV Online, mở rộng tính năng gửi tiền trực tuyến và tối ưu mạng lưới hơn 1.200 máy ATM cùng 5.000 thiết bị POS trên toàn quốc. Động thái này nhằm mục tiêu nâng tỷ trọng tiền gửi không kỳ hạn (CASA) chi phí thấp lên mức 25% tổng nguồn vốn, giúp tiết giảm chi phí huy động bình quân.

Thứ ba, điều hành chính sách lãi suất linh hoạt và kiểm soát tối ưu hệ số sử dụng vốn Q. Hội đồng Quản lý Tài sản Nợ - Có (ALCO) cần dự báo sát diễn biến lạm phát và trần lãi suất điều hành của Ngân hàng Nhà nước để đưa ra biểu lãi suất bậc thang hấp dẫn theo quy mô số dư. Đồng thời, chủ động điều tiết tỷ lệ tín dụng trên vốn huy động duy trì trong biên độ an toàn từ 0,80 đến 0,85 nhằm cân bằng giữa khả năng thanh khoản và hiệu quả sinh lời.

Thứ tư, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực và chuẩn hóa dịch vụ khách hàng. Trường Đào tạo cán bộ BIDV phối hợp với 117 chi nhánh trên toàn quốc tổ chức các khóa đào tạo định kỳ về kỹ năng tư vấn tài chính, thái độ phục vụ và đạo đức nghề nghiệp cho đội ngũ nhân viên giao dịch, thiết lập tiêu chuẩn phục vụ chuyên nghiệp đồng bộ trên 63 tỉnh thành.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Công trình nghiên cứu mang giá trị học thuật và ứng dụng thực tiễn cao, là tài liệu tham khảo đắt giá cho 4 nhóm đối tượng chính:

Thứ nhất, Ban điều hành và cán bộ quản lý nguồn vốn tại các ngân hàng thương mại: Tiếp cận case study thực tế về chiến lược chuyển dịch từ ngân hàng bán buôn sang ngân hàng bán lẻ, cũng như cách thức quản trị cơ cấu tiền gửi theo kỳ hạn và đối tượng.

Thứ hai, Chuyên viên phân tích tài chính và quản trị rủi ro thanh khoản: Vận dụng các chỉ tiêu quy mô vốn, tỷ trọng nội tệ - ngoại tệ và hệ số sử dụng vốn Q để xây dựng mô hình dự báo cân đối dòng tiền tại tổ chức tín dụng.

Thứ ba, Giảng viên, nghiên cứu sinh và học viên cao học chuyên ngành Tài chính - Ngân hàng: Sử dụng làm tài liệu tham khảo phương pháp luận chuẩn mực về việc ứng dụng mô hình kinh tế lượng Ordered Probit trong phân tích dữ liệu khảo sát mức độ hài lòng khách hàng.

Thứ tư, Các cơ quan quản lý và hoạch định chính sách tiền tệ: Nắm bắt bức tranh thực tế về phản ứng của hệ thống ngân hàng thương mại trước các biến động lãi suất trần, kiểm soát ngoại hối và tăng trưởng tín dụng giai đoạn tái cơ cấu.

Câu hỏi thường gặp

Tại sao luận văn lựa chọn mô hình Ordered Probit thay vì phương pháp hồi quy OLS truyền thống? Mô hình Ordered Probit phi tuyến tính được lựa chọn vì biến phụ thuộc đo lường mức độ hài lòng của khách hàng theo thang đo Likert 5 bậc có tính chất thứ bậc rời rạc. Phương pháp này khắc phục triệt để các sai lệch ước lượng và vi phạm giả định phân phối chuẩn mà mô hình OLS tuyến tính thường gặp phải khi phân tích dữ liệu định danh hạn chế.

Cơ cấu nguồn vốn theo đối tượng khách hàng của BIDV giai đoạn 2010-2013 biến động ra sao? Cơ cấu nguồn vốn ghi nhận sự bứt phá của mảng dân cư khi tăng liên tục từ 37% năm 2010 lên 45% năm 2011, 50% năm 2012 và đạt 52% năm 2013 với quy mô 216.698 tỷ đồng. Sự chuyển dịch này giúp BIDV phân tán rủi ro, giảm thiểu sự phụ thuộc vào tiền gửi bán buôn từ các tổ chức kinh tế.

Hệ số sử dụng vốn (hệ số Q) suy giảm từ 0,96 xuống 0,78 phản ánh điều gì? Hệ số Q giảm từ 0,96 năm 2011 xuống 0,78 năm 2013 cho thấy tốc độ tăng trưởng huy động vốn nhanh hơn tốc độ tăng trưởng dư nợ tín dụng. Trạng thái này giúp BIDV nâng cao năng lực thanh khoản và đảm bảo an toàn chi trả, song đặt ra bài toán phải khơi thông dòng vốn tín dụng để tối ưu hóa chi phí trả lãi.

Tại sao tiền gửi nội tệ VND chiếm tỷ trọng vượt trội so với tiền gửi ngoại tệ? Tiền gửi VND chiếm trên 80% tổng nguồn vốn (đạt 353.253 tỷ đồng năm 2013) do chênh lệch lãi suất huy động giữa VND và USD rất lớn, kết hợp với các chính sách kiểm soát ngoại hối chặt chẽ của Ngân hàng Nhà nước nhằm hạn chế tình trạng đô la hóa nền kinh tế.

Luận văn đã rút ra những bài học kinh nghiệm quốc tế nào cho các ngân hàng thương mại Việt Nam? Nghiên cứu đúc kết 3 bài học cốt lõi từ Citibank, Standard Chartered và ANZ gồm: thực hiện phân cấp khách hàng chi tiết để may đo sản phẩm; đa dạng hóa các gói tiết kiệm theo mục tiêu cụ thể (như chăm sóc sức khỏe, hưu trí, học tập); và nâng cao hàm lượng công nghệ trong khâu thanh toán tự động.

Kết luận

Luận văn thạc sĩ của tác giả Đỗ Thành Nam đã giải quyết thấu đáo cả về mặt lý luận và thực tiễn bài toán gia tăng huy động vốn tại BIDV với 5 kết luận then chốt:

• Tổng vốn huy động tăng trưởng vững chắc, đạt 416.726 tỷ đồng vào cuối năm 2013, hoàn thành 102% kế hoạch và khẳng định vị thế ngân hàng hàng đầu.
• Chiến lược chuyển trọng tâm sang ngân hàng bán lẻ mang lại thành công lớn với tỷ trọng tiền gửi dân cư đạt 52%, lũy kế 4,22 triệu khách hàng cá nhân.
• Cơ cấu vốn nội tệ (chiếm trên 84%) và vốn trung dài hạn (chiếm 65%) tạo nền tảng ổn định cao cho thanh khoản và hạn chế rủi ro kỳ hạn.
• Mô hình Ordered Probit trên 457 mẫu khảo sát cung cấp bằng chứng thực nghiệm vững chắc về vai trò của công nghệ, lãi suất và chất lượng phục vụ.
• Hệ thống 4 nhóm giải pháp toàn diện mở ra lộ trình mở rộng quy mô vốn an toàn, hiệu quả hướng đến mục tiêu phát triển bền vững đến năm 2020.

Công trình là nguồn tham khảo học thuật giá trị cho giới nghiên cứu và các nhà quản trị ngân hàng trong nỗ lực tối ưu hóa nguồn vốn kinh doanh. Bạn đọc quan tâm có thể khai thác toàn văn tài liệu để ứng dụng các mô hình và giải pháp vào thực tiễn quản trị.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ HUY ĐỘNG VỐN CỦA NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI 1. Tổng quan về huy động vốn của ngân hàng thương mại 1. Sơ lược về hoạt động huy động vốn Vốn huy động là tài sản bằng tiền của các tổ chức và cá nhân mà ngân hàng đang tạm thời quản lý và sử dụng với trách nhiệm hoàn trả, vốn huy động là nguồn vốn chủ yếu, nguồn tài nguyên to lớn nhất và quan trọng nhất của NHTM (Phụ lục 01). Huy động vốn được coi là hoạt động cơ bản, có tính chất sống còn đối với bất kỳ một NHTM nào vì hoạt động này tạo ra nguồn vốn chủ yếu của các NHTM.

Chỉ có các NHTM mới được quyền huy động vốn dưới nhiều hình thức khác nhau. Theo luật các tổ chức tín dụng Việt Nam số 47/2010/QH12 ngày 16/06/2010, có hiệu lực từ ngày 01/01/2011, NHTM được huy động vốn dưới các hình thức sau đây:  Nhận tiền gửi của tổ chức, cá nhân và các TCTD khác dưới hình thức tiền gửi không kỳ hạn, tiền gửi có kỳ hạn, kỳ phiếu, tín phiếu, trái phiếu để huy động vốn trong nước và nước ngoài.  Vay vốn của NHNN dưới hình thức tái cấp vốn theo quy định của Luật Ngân hàng Nhà nước Việt Nam.  Vay vốn của tổ chức tín dụng, tổ chức tài chính trong nước và nước ngoài theo quy định của pháp luật.

Đặc điểm của huy động vốn Hình thành từ hoạt động cơ bản nhất và là nguồn vốn chủ yếu của các NHTM, vốn huy động có những đặc điểm sau thể hiện tầm quan trọng của nó:  Vốn huy động trong NHTM chiếm tỷ trọng lớn trong tổng nguồn vốn của NHTM, các NHTM hoạt động được chủ yếu nhờ vào nguồn vốn này. LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 5  Vốn huy động về mặt lý thuyết là một nguồn vốn không ổn định, vì khách hàng có thể rút tiền của họ mà không bị ràng buộc. Vì vậy, các NHTM phải cần duy trì một khoản “dự trữ thanh khoản” để sẵn sàng đáp ứng nhu cầu rút tiền của khách hàng.  Có chi phí sử dụng vốn tương đối cao và chiếm tỷ trọng chi phí đầu vào rất lớn trong hoạt động kinh doanh của các NHTM.

 Đây là nguồn vốn có tính cạnh tranh gay gắt giữa các ngân hàng.  Vốn huy động, chỉ được sử dụng trong các hoạt động tín dụng và bảo lãnh, các NHTM không được sử dụng vốn này để đầu tư. Đối tượng huy động vốn Ngân hàng huy động từ nhiều nguồn vốn khác nhau: dân cư, công ty kinh doanh, các công ty tài chính, cơ quan chính quyền, Kho bạc Nhà nước, các TCTD nước ngoài, người nước ngoài,…Trong đó, các NHTM thường chú trọng nhiều đến ba nguồn vốn chủ yếu: tiền gửi của các tổ chức kinh tế (TCKT), các định chế tài chính (ĐCTC) hoạt động tại Việt Nam và tiền gửi dân cư (DC). Các TCKT và định chế tài chínhthường giao dịch với ngân hàng thông qua việc mở tài khoản TGTT để được cung cấp các dịch vụ thanh toán qua ngân hàng, dịch vụ ngân quỹ và tiền gửi có kỳ hạn.

Ngược lại, khách hàng thuộc tầng lớp dân cư, hoạt động giao dịch chủ yếu với ngân hàng thông qua tiền gửi tiết kiệm chiếm tỷ trọng lớn và tiền gửi không kỳ hạn. Các hình thức huy động vốn Vốn huy động tồn tại dưới nhiều hình thức, hay nói cách khác ngân hàng huy động vốn từ nhiều nguồn khác nhau, chủ yếu gồm tiền gửi thanh toán, tiền gửi có kỳ hạn, tiền gửi tiết kiệm, giấy tờ có giá và các hình thức huy động vốn khác: 1. Huy động vốn từ tiền gửi thanh toán Tiền gửi thanh toán (TGTT) là loại tiền gửi không kỳ hạn trước hết được sử dụng cho mục đích thanh toán không dùng tiền mặt mà người gửi được sử dụng một cách chủ động LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 6 và linh hoạt, sẵn sàng đáp ứng nhu cầu chi tiêu, chi trả, thanh toán hàng hóa, dịch vụ và các khoản phí phát sinh một cách an toàn, thuận lợi. Với hình thức này, khách hàng có thể rút tiền bất cứ lúc nào mà không cần báo trước cho ngân hàng nên ngân hàng rất khó kế hoạch hóa việc sử dụng nguồn vốn này.

Vì vậy, chi phí cho nguồn vốn này rất rẻ (thậm chí ở nhiều nước, số dư tài khoản loại này ngân hàng không phải trả lãi cho khách hàng). Đối với khách hàng, do lãi suất thấp nên khách hàng thường duy trì số dư tài khoản TGTT không nhiều. Mặc dù số dư tài khoản TGTT của từng khách hàng thường không lớn, nhưng với số lượng khách hàng nhiều giúp cho tổng nguồn vốn huy động qua TGTT trở nên đáng kể. Ngoài ra, việc thanh toán qua tài khoản tiền gửi này còn giúp tăng nguồn thu phí dịch vụ cho các NHTM, giảm thiểu rủi ro trong hoạt động thanh toán bằng tiền mặt của nền kinh tế.

Vì vậy, để tăng cường nguồn vốn này, ngân hàng phải kết hợp chặt chẽ giữa các mặt: tổ chức mạng lưới phục vụ khách hàng, cung cấp đa dạng các dịch vụ thanh toán và ngày càng tăng chất lượng dịch vụ cũng như công tác phục vụ, chăm sóc khách hàng. Huy động vốn từ tiền gửi có kỳ hạn Tiền gửi có kỳ hạn (TGCKH) là loại tiền gửi mà khách hàng gửi vào ngân hàng có sự thỏa thuận trước về lãi suất và thời hạn rút tiền, áp dụng cho đối tượng là tổ chức kinh tế (TCKT) và Định chế tài chính (ĐCTC) Đây là loại tiền gửi tương đối ổn định vì ngân hàng xác định được thời gian rút tiền của khách hàng nên có thể chủ động sử dụng số tiền gửi đó vào mục đích kinh doanh của ngân hàng trong thời gian ký kết. TGCKH thường có số dư trung bình lớn hơn so với các khoản tiền gửi tiết kiệm, tạo nguồn vốn tương đối lớn cho hoạt động ngân hàng. Tuy nhiên, nguồn vốn này là vốn tạm thời nhàn rỗi trong chu kỳ kinh doanh của doanh nghiệp nên sẽ tạo sức ép cho ngân hàng nếu khách hàng rút tiền với số lượng lớn.

LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Huy động vốn từ tiền gửi tiết kiệm Tiền gửi tiết kiệm (TGTK) là khoản tiền của cá nhân gửi vào ngân hàng, được xác nhận trên thẻ tiết kiệm, được hưởng lãi theo quy định của tổ chức nhận tiền gửi và được bảo hiểm theo quy định của pháp luật về bảo hiểm tiền gửi. Tài khoản TGTK không được sử dụng để phát hành séc và thực hiện các giao dịch thanh toán. Hiện nay, ở hầu hết các quốc gia cho rằng thu hút nguồn tiền gửi từ dân cư là nghiệp vụ rất quan trọng của NHTM vì đây là nguồn vốn có tính ổn định khá cao, cho phép ngân hàng chủ động trong việc sử dụng vốn để cấp tín dụng và đầu tư.

Tuy nhiên, lãi suất áp dụng cho các khoản tiền gửi tiết kiệm thường cao hơn và số dư trung bình của những tài khoản tiền gửi này thường có giá trị không lớn. Để đáp ứng nhu cầu ngày càng đa dạng của khách hàng, NHTM áp dụng nhiều hình thức huy động phong phú với kỳ hạn càng dài lãi suất càng cao cùng với nhiều ưu đãi khác. Có hai loại tiền gửi tiết kiệm:  TGTK không kỳ hạn: dành cho khách hàng cá nhân có tiền tạm thời nhàn rỗi muốn gửi ngân hàng vì mục tiêu an toàn và sinh lợi nhưng không thiết lập được kế hoạch sử dụng trong tương lai. Khách hàng khi lựa chọn hình thức gửi tiền này vì mục tiêu an toàn và tiện lợi hơn là mục tiêu sinh lợi.

Số dư tiền gửi này ít biến động hơn so với TGTT, vì vậy các NHTM thường trả lãi suất cao hơn so với TGTT.  TGTK có kỳ hạn: dành cho khách hàng cá nhân có nhu cầu gửi tiền vì mục tiêu an toàn, sinh lợi và thiết lập được kế hoạch sử dụng trong tương lai. Đây là khoản tiền gửi có sự thỏa thuận giữa ngân hàng và khách hàng về thời gian gửi/rút tiền. Lãi suất trả cho tiền gửi tiết kiệm cao hơn nhiều so với tiền gửi không kỳ hạn, thay đổi tùy theo thời hạn gửi, hình thức trả lãi và loại tiền tệ.

Huy động vốn từ giấy tờ có giá Giấy tờ có giá (GTCG) là chứng nhận của TCTD phát hành để huy động vốn trong đó xác nhận nghĩa vụ trả nợ một khoản tiền gửi trong một thời hạn nhất định, điều kiện trả lãi LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 8 và các điều khoản cam kết giữa các TCTD và người mua. GTCG có thể phân thành nhiều loại khác nhau. Căn cứ theo quyền sở hữu, có thể chia thành:  GTCG ghi danh là giấy tờ có giá phát hành theo hình thức chứng chỉ hoặc ghi sổ, có ghi tên người sở hữu.  GTCG vô danh là giấy tờ có giá phát hành theo hình thức chứng chỉ, không ghi tên người sở hữu.

Căn cứ vào thời hạn có thể chia thành:  GTCG ngắn hạn: là loại có thời hạn dưới 12 tháng, bao gồm kỳ phiếu, chứng chỉ tiền gửi ngắn hạn, trái phiếu và các GTCG ngắn hạn khác.  GTCG dài hạn: là loại có thời hạn từ 12 tháng trở lên, bao gồm trái phiếu dài hạn, chứng chỉ dài hạn và các GTCG dài hạn khác. Huy động vốn qua phát hành GTCG của NHTM được thực hiện tập trung theo từng đợt, phục vụ nhu cầu vốn theo mục tiêu của ngân hàng, ổn định hơn so với nguồn vốn huy động dưới các hình thức tiền gửi. Tuy nhiên, hình thức huy động vốn này thường có lãi suất và chi phí phát hành cao và phải được sự chấp thuận của NHNN.

Các hình thức huy động khác Vay trên thị trường tiền tệ: Các ngân hàng có thể vay mượn với nhau thông qua thị trường liên ngân hàng. Thông qua sự tổ chức của NHNN, ngân hàng này sẽ vay ngân hàng khác có lượng tiền gửi dư thừa tại NHNN. Vay NHNN: NHNN sẽ cho NHTM vay thông qua nghiệp vụ chiết khấu và tái chiết khấu thương phiếu, các GTCG hoặc cho vay lại theo hồ sơ tín dụng của NHTM. Vay ngắn hạn thông qua hợp đồng mua lại: Là hợp đồng bán tạm thời chứng khoán chất lượng với tính thanh khoản cao với thỏa thuận sẽ mua lại chứng khoán này với mức giá được xác định trước trong hợp đồng.

Giao dịch này có thời gian từ qua đêm hay đến vài tháng. LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 9 Phát triển tài khoản hỗn hợp: Là một dạng tài khoản tiền gửi hoặc phi tiền gửi cho phép kết hợp thực hiện các dịch vụ thanh toán, tiết kiệm, môi giới đầu tư, tín dụng. Chủ tài khoản sẽ ủy thác dịch vụ trọn gói cho ngân hàng.