Luận văn Thạc sĩ UEH: Đánh giá thực trạng và chính sách giảm nghèo tại Đức Huệ, Long An

Luận văn thạc sĩ UEH phân tích thực trạng nghèo và chính sách hỗ trợ giảm nghèo tại huyện Đức Huệ, tỉnh Long An giai đoạn 2011-2014.

• Tác giả: Châu Thị Út
• Người hướng dẫn: PGS. Trần Tiến Khai
• Trường học: Trường Đại học Kinh tế Thành phố Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Quản lý công
• Đề tài: Đánh Giá Thực Trạng Nghèo Và Chính Sách Hỗ Trợ Giảm Nghèo Trên Địa Bàn Huyện Đức Huệ Tỉnh Long An Giai Đoạn 2011 - 2014
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2016
• Địa điểm: Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: PHẦN MỞ ĐẦU
• 1.1. Lý do thực hiện đề tài
• 1.2. Mục tiêu nghiên cứu
• 1.2.1. Mục tiêu tổng quát
• 1.2.2. Mục tiêu cụ thể
• 1.3. Câu hỏi nghiên cứu
• 1.4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 1.4.1. Đối tượng khảo sát
• 1.4.2. Phạm vi nghiên cứu
• 1.5. Điểm nổi bật của Luận văn
• 1.6. Cấu trúc đề tài
• 2. CHƯƠNG 2: TỔNG QUAN CƠ SỞ LÝ THUYẾT VÀ THỰC TIỄN
• 2.1. Khái niệm về nghèo
• 2.1.1. Khái niệm chung
• 2.1.2. Khái niệm nghèo của Việt Nam
• 2.2. Phân loại nghèo
• 2.2.1. Nghèo tuyệt đối
• 2.2.2. Nghèo tương đối
• 2.3. Chuẩn nghèo thu nhập chung của Chính phủ giai đoạn 2011 - 2015
• 2.4. Lý thuyết sinh kế
• 2.5. Các nghiên cứu có liên quan
• 2.5.1. Kinh nghiệm giảm nghèo ở nước ngoài
• 2.5.1.1. Kinh nghiệm giảm nghèo của Ấn Độ
• 2.5.1.2. Kinh nghiệm giảm nghèo của Thái Lan
• 2.5.1.3. Kinh nghiệm giảm nghèo của một số địa phương ngoài tỉnh
• 2.5.1.3.1. Tỉnh Tiền Giang
• 2.5.1.3.2. Tỉnh Bến Tre
• 3. CHƯƠNG 3: TÌNH TRẠNG NGHÈO TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN ĐỨC HUỆ, TỈNH LONG AN GIAI ĐOẠN 2011 - 2014
• 3.1. Khái quát và thực trạng giảm nghèo tỉnh Long An
• 3.2. Khái quát về huyện Đức Huệ
• 3.3. Các đặc điểm thực trạng nghèo của huyện Đức Huệ
• 3.3.1. Vị trí địa lý
• 3.3.2. Sản xuất, chăn nuôi
• 3.3.3. Tình hình thực hiện chính sách, chương trình hỗ trợ giảm nghèo
• 3.3.3.1. Chính sách hỗ trợ nhà ở
• 3.3.3.2. Chính sách hỗ trợ tín dụng
• 3.3.3.3. Chính sách hỗ trợ bảo hiểm y tế (BHYT)
• 3.3.3.4. Chính sách hỗ trợ giáo dục
• 3.3.3.5. Chính sách hỗ trợ đào tạo nghề và giải quyết việc làm
• 4. CHƯƠNG 4: THIẾT KẾ NGHIÊN CỨU
• 4.1. Nghiên cứu chính thức
• 4.2. Xây dựng thang đo nhiều chỉ báo
• 4.3. Khung phân tích thực trạng
• 4.4. Đề xuất giảm nghèo từ các chuyên gia
• 4.5. Phương pháp nghiên cứu
• 4.5.1. Công cụ thu thập dữ liệu
• 4.5.2. Qui mô mẫu
• 4.5.3. Nguồn dữ liệu thứ cấp
• 4.5.4. Nguồn dữ liệu sơ cấp
• 4.5.5. Phương pháp xử lý số liệu thống kê
• 5. CHƯƠNG 5: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
• 5.1. Kết quả thống kê 5 vốn tài sản sinh kế
• 5.1.1. Nguồn vốn con người
• 5.1.2. Nguồn vốn tự nhiên
• 5.1.3. Nguồn vốn vật chất
• 5.1.4. Nguồn vốn tài chính
• 5.1.5. Nguồn vốn xã hội
• 5.2. Kết quả thực hiện chính sách, chương trình hỗ trợ giảm nghèo
• 5.2.1. Kết quả thực hiện chính sách hỗ trợ nhà ở
• 5.2.2. Kết quả thực hiện chính sách hỗ trợ tín dụng
• 5.2.3. Kết quả thực hiện chính sách hỗ trợ bảo hiểm y tế (BHYT)
• 5.2.4. Kết quả thực hiện chính sách hỗ trợ giáo dục
• 5.2.5. Kết quả thực hiện chính sách hỗ trợ đào tạo nghề và giải quyết việc làm
• 5.3. Kết quả phỏng vấn các chuyên gia
• 5.3.1. Về nguyên nhân dẫn đến nghèo
• 5.3.2. Về hiệu quả của các chính sách mà Đảng, Nhà nước đang hỗ trợ
• 6. CHƯƠNG 6: KẾT LUẬN CHUNG VÀ GỢI Ý CHÍNH SÁCH
• 6.1. Kết luận chung
• 6.2. Mức độ nghèo đói liên quan đến năm nguồn vốn sinh kế
• 6.3. Kết quả phỏng vấn ý kiến của chuyên gia
• 6.4. Những khó khăn, hạn chế
• 6.5. Hiệu quả từ các chính sách
• 6.6. Gợi ý chính sách
• DANH MỤC CÁC BẢNG
• DANH MỤC CÁC HÌNH
• DANH MỤC CÁC HỘP

Tóm tắt

I. Tổng quan về thực trạng nghèo tại huyện Đức Huệ tỉnh Long An giai đoạn 2011 2014

Huyện Đức Huệ, tỉnh Long An, là một trong những địa phương có tỷ lệ hộ nghèo cao nhất trong tỉnh. Giai đoạn 2011-2014, huyện đã chứng kiến nhiều biến động về kinh tế và xã hội, ảnh hưởng đến đời sống của người dân. Theo số liệu từ Ủy ban nhân dân tỉnh Long An, tỷ lệ hộ nghèo tại huyện này vẫn còn ở mức 11,86%, cho thấy sự cần thiết phải có những chính sách hỗ trợ giảm nghèo hiệu quả hơn. Việc đánh giá thực trạng nghèo đói không chỉ giúp hiểu rõ hơn về tình hình hiện tại mà còn là cơ sở để đề xuất các giải pháp phù hợp nhằm cải thiện đời sống cho người dân.

1.1. Đánh giá thực trạng nghèo tại huyện Đức Huệ

Thực trạng nghèo tại huyện Đức Huệ được xác định qua nhiều yếu tố như thu nhập, điều kiện sống, và khả năng tiếp cận dịch vụ xã hội. Theo báo cáo, nhiều hộ gia đình vẫn phải đối mặt với tình trạng thiếu thốn về tài chính, nhà ở, và giáo dục. Việc phân tích các yếu tố này sẽ giúp xác định nguyên nhân sâu xa của nghèo đói tại địa phương.

1.2. Tình hình kinh tế xã hội tại huyện Đức Huệ

Huyện Đức Huệ có nền kinh tế chủ yếu dựa vào nông nghiệp, với hơn 80% dân số làm việc trong lĩnh vực này. Tuy nhiên, sự phát triển kinh tế còn chậm, ảnh hưởng đến thu nhập và đời sống của người dân. Các yếu tố như thiên tai, dịch bệnh, và biến động giá cả nông sản đã làm gia tăng tình trạng nghèo đói trong khu vực.

II. Vấn đề và thách thức trong công tác giảm nghèo tại huyện Đức Huệ

Mặc dù đã có nhiều chính sách hỗ trợ giảm nghèo được triển khai, nhưng huyện Đức Huệ vẫn gặp phải nhiều thách thức trong việc thực hiện các chính sách này. Sự thiếu hụt thông tin, nhận thức chưa đầy đủ về tình trạng nghèo đói, và sự phối hợp giữa các cơ quan chức năng còn hạn chế là những vấn đề cần được giải quyết.

2.1. Những thách thức trong việc thực hiện chính sách giảm nghèo

Việc thực hiện các chính sách hỗ trợ giảm nghèo tại huyện Đức Huệ gặp nhiều khó khăn do thiếu thông tin và sự phối hợp giữa các cơ quan. Nhiều hộ nghèo không biết đến các chính sách hỗ trợ, dẫn đến việc không tiếp cận được các nguồn lực cần thiết.

2.2. Nguyên nhân dẫn đến tình trạng nghèo đói kéo dài

Nhiều nguyên nhân dẫn đến tình trạng nghèo đói kéo dài tại huyện Đức Huệ, bao gồm thiếu đất sản xuất, trình độ học vấn thấp, và thiếu kỹ năng nghề nghiệp. Những yếu tố này làm giảm khả năng tiếp cận việc làm và thu nhập ổn định cho người dân.

III. Phương pháp và giải pháp chính trong công tác giảm nghèo

Để giảm nghèo hiệu quả, huyện Đức Huệ cần áp dụng các phương pháp và giải pháp đồng bộ. Việc nâng cao nhận thức của người dân về các chính sách hỗ trợ, cải thiện điều kiện sống, và tạo cơ hội việc làm là những yếu tố quan trọng trong quá trình này.

3.1. Các phương pháp hỗ trợ giảm nghèo hiệu quả

Các phương pháp hỗ trợ giảm nghèo như cung cấp tín dụng ưu đãi, đào tạo nghề, và hỗ trợ nhà ở đã được triển khai. Tuy nhiên, cần có sự điều chỉnh để phù hợp hơn với nhu cầu thực tế của người dân.

3.2. Giải pháp nâng cao hiệu quả chính sách hỗ trợ

Để nâng cao hiệu quả của các chính sách hỗ trợ, cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan chức năng và cộng đồng. Việc tổ chức các buổi tập huấn, hội thảo để nâng cao nhận thức cho người dân về các chính sách hỗ trợ là rất cần thiết.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu về giảm nghèo

Kết quả nghiên cứu cho thấy, các chính sách hỗ trợ giảm nghèo đã có những tác động tích cực đến đời sống của người dân tại huyện Đức Huệ. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều hộ gia đình chưa được hưởng lợi từ các chính sách này.

4.1. Kết quả thực hiện chính sách hỗ trợ nhà ở

Chính sách hỗ trợ nhà ở đã giúp nhiều hộ nghèo cải thiện điều kiện sống. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều hộ chưa được tiếp cận do thiếu thông tin và điều kiện khó khăn.

4.2. Đánh giá hiệu quả từ các chương trình hỗ trợ tín dụng

Chương trình hỗ trợ tín dụng đã giúp nhiều hộ nghèo có cơ hội tiếp cận vốn để phát triển sản xuất. Tuy nhiên, cần có sự điều chỉnh về lãi suất và điều kiện vay để phù hợp hơn với thực tế.

V. Kết luận và hướng đi tương lai cho công tác giảm nghèo

Kết luận từ nghiên cứu cho thấy, việc giảm nghèo tại huyện Đức Huệ cần có sự đồng bộ trong các chính sách và giải pháp. Hướng đi tương lai cần tập trung vào việc nâng cao nhận thức của người dân, cải thiện điều kiện sống, và tạo cơ hội việc làm bền vững.

5.1. Đề xuất chính sách giảm nghèo bền vững

Đề xuất các chính sách giảm nghèo bền vững cần dựa trên nhu cầu thực tế của người dân, đồng thời có sự tham gia của cộng đồng trong quá trình xây dựng và thực hiện chính sách.

5.2. Tương lai của công tác giảm nghèo tại huyện Đức Huệ

Tương lai của công tác giảm nghèo tại huyện Đức Huệ phụ thuộc vào sự quyết tâm của các cấp chính quyền và sự tham gia tích cực của cộng đồng. Cần có những giải pháp đồng bộ và hiệu quả để đảm bảo cuộc sống của người dân được cải thiện.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Thực trạng nghèo đói tại các địa bàn vùng sâu, vùng xa và khu vực biên giới luôn là thách thức lớn đối với mục tiêu phát triển bền vững của quốc gia. Tính đến cuối năm 2014, tỉnh Long An ghi nhận 11.480 hộ nghèo, chiếm tỷ lệ 2,98% tổng số dân cư toàn tỉnh. Mặc dù tỷ lệ hộ nghèo toàn tỉnh bình quân mỗi năm giảm khoảng 2%, huyện Đức Huệ vẫn là địa phương có tỷ lệ nghèo cao nhất tỉnh với 11,86%, tương ứng 1.985 hộ nghèo và 1.247 hộ cận nghèo theo chuẩn nghèo thu nhập giai đoạn 2011 - 2015. Đời sống của người dân nơi đây phụ thuộc chủ yếu vào sản xuất nông nghiệp với hơn 80% thu nhập bắt nguồn từ trồng trọt, chăn nuôi và làm thuê, khiến nguy cơ tái nghèo luôn ở mức báo động khi đối mặt với thiên tai và dịch bệnh.

Vấn đề nghiên cứu trọng tâm của luận văn là làm rõ các rào cản nội tại và ngoại cảnh cản trở quá trình thoát nghèo tại một huyện biên giới có 24km đường biên tiếp giáp Campuchia. Nghiên cứu xác định ba mục tiêu cụ thể: đánh giá mức độ nghèo đói gắn liền với các nguồn vốn sinh kế của người dân; phân tích hiệu quả thực thi của năm nhóm chính sách giảm nghèo then chốt; và đề xuất hệ thống giải pháp can thiệp có tính khả thi cao. Phạm vi nghiên cứu tập trung thu thập và phân tích dữ liệu thực trạng trong giai đoạn 2011 - 2014 trên toàn bộ 11 đơn vị hành chính cấp xã, thị trấn của huyện Đức Huệ.

Ý nghĩa thực tiễn của công trình thể hiện qua việc cung cấp luận cứ khoa học chuẩn xác giúp chính quyền địa phương hoàn thiện chính sách an sinh công. Thông qua việc phân tích các chỉ số định lượng về đất đai, việc làm và vốn tín dụng, nghiên cứu giúp chuyển dịch phương thức giảm nghèo từ trợ cấp thụ động sang kiến tạo sinh kế chủ động, góp phần duy trì tốc độ giảm nghèo bền vững và củng cố an ninh quốc phòng vùng phên dậu.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu vận dụng Khung sinh kế bền vững của Bộ Phát triển Quốc tế Anh (DFID, 1999) làm nền tảng lý thuyết cốt lõi để phân tích thực trạng nghèo. Khung lý thuyết này phân tích năng lực sinh kế của hộ gia đình thông qua năm nguồn vốn cơ bản: vốn con người (trình độ học vấn, kỹ năng làm việc, sức khỏe), vốn tự nhiên (diện tích đất đai, nguồn nước, tài nguyên), vốn vật chất (nhà ở, trang thiết bị sản xuất, tiện nghi sinh hoạt), vốn tài chính (tiền tích lũy, thu nhập thường xuyên, khả năng tiếp cận vốn vay tín dụng), và vốn xã hội (mối quan hệ cộng đồng, sự tham gia vào các đoàn thể chính trị - xã hội).

Bên cạnh đó, đề tài kết hợp Lý thuyết nghèo đa chiều do UNDP và Ngân hàng Thế giới (WB) khởi xướng cùng mô hình Vòng lẩn quẩn của nghèo đói. Luận văn chuẩn hóa hệ thống năm khái niệm cơ bản: nghèo tuyệt đối, nghèo tương đối, chuẩn nghèo thu nhập (chuẩn nông thôn dưới 400.000 đồng/người/tháng và chuẩn thành thị dưới 540.000 đồng/người/tháng theo Quyết định 09/2011/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ), tài sản sinh kế và tính dễ bị tổn thương. Cách tiếp cận đa chiều cho phép lượng hóa sự thiếu hụt không chỉ ở khía cạnh tiền tệ mà còn ở các nhu cầu dịch vụ xã hội thiết yếu.

Phương pháp nghiên cứu

Nguồn dữ liệu thứ cấp được tổng hợp từ các báo cáo định kỳ giai đoạn 2011 - 2014 của Ủy ban nhân dân tỉnh Long An, Sở Lao động - Thương binh và Xã hội, Phòng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, và Chi nhánh Ngân hàng Chính sách Xã hội huyện Đức Huệ. Dữ liệu sơ cấp được thu thập thông qua điều tra chọn mẫu trực tiếp với quy mô 120 hộ gia đình, bao gồm 100 hộ nghèo và 20 hộ cận nghèo, phân bổ đồng đều trên địa bàn 10 xã và 1 thị trấn thuộc huyện Đức Huệ. Đồng thời, tác giả thực hiện phỏng vấn sâu 5 chuyên gia đầu ngành là lãnh đạo Ủy ban nhân dân tỉnh, Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam tỉnh Long An và các cơ quan quản lý chuyên trách cấp huyện.

Phương pháp chọn mẫu thuận tiện có phân tầng theo địa bàn được áp dụng với sự phối hợp chặt chẽ của Trưởng ban công tác Mặt trận và cán bộ phụ trách công tác Lao động - Thương binh và Xã hội tại cơ sở. Phương pháp phân tích dữ liệu kết hợp giữa thống kê mô tả, so sánh tỷ lệ phần trăm và lượng hóa thang đo Likert 5 mức độ (từ 1: Rất ít đến 5: Rất nhiều). Lý do lựa chọn phương pháp này nhằm phản ánh chân thực các biến số định tính phức tạp về mức độ tiếp cận chính sách và nhận diện chính xác các chiều thiếu hụt sinh kế. Quá trình nghiên cứu thực địa được tiến hành qua hai giai đoạn: nghiên cứu sơ bộ trong tháng 9/2015 và nghiên cứu chính thức từ tháng 10/2015 đến tháng 02/2016.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Thứ nhất, phân tích nguồn vốn tự nhiên và vật chất cho thấy 100% diện tích đất tự nhiên của huyện Đức Huệ (43.092,4 ha) thuộc nhóm đất có vấn đề về thổ nhưỡng. Cụ thể, đất nhiễm phèn chiếm tới 55,75% (24.024 ha), đất phù sa nhiễm phèn chiếm 8,23% (3.545,4 ha), và đất xám bạc màu chiếm 36,02% (15.523 ha). Tình trạng ngập lũ hàng năm dao động từ 0,7m đến 1,5m tại các xã phía Nam như Bình Hòa Hưng, Bình Thành gây cản trở lớn đến sản xuất vụ mùa. Về nhà ở, toàn huyện vẫn còn 6.745 căn nhà thiếu kiên cố, phản ánh điều kiện an cư của hộ nghèo còn nhiều bấp bênh.

Thứ hai, nguồn vốn con người của lực lượng lao động tại địa phương còn nhiều bất cập. Toàn huyện có 31.910 người trong độ tuổi lao động nhưng lao động nông nghiệp chiếm tới 88,02% (28.086 người). Tỷ lệ lao động có trình độ chuyên môn kỹ thuật và quản lý chỉ đạt 2,23% (713 người), nếu tính cả công nhân kỹ thuật và sơ cấp nghề thì tổng số lao động qua đào tạo chỉ đạt 5,25%. Tỷ lệ học sinh bỏ học vẫn hiện hữu ở mức 0,16% tại bậc tiểu học, 1,8% ở bậc trung học cơ sở và 1,3% ở bậc trung học phổ thông, trực tiếp hạn chế cơ hội thoát nghèo bền vững trong tương lai.

Thứ ba, công tác thực thi năm nhóm chính sách giảm nghèo ghi nhận kết quả không đồng đều giữa các chương trình hỗ trợ. Chính sách bảo hiểm y tế đạt độ phủ tối đa khi hỗ trợ 100% chi phí mua thẻ BHYT cho người nghèo với định mức 621.000 đồng/thẻ/năm. Chính sách giáo dục hỗ trợ miễn giảm 100% học phí cho học sinh thuộc diện hộ nghèo. Tuy nhiên, chính sách đào tạo nghề và giải quyết việc làm còn hạn chế khi định mức hỗ trợ dạy nghề chỉ đạt tối đa 2,5 triệu đồng/người, chưa đáp ứng nhu cầu học nghề kỹ thuật cao. Chương trình tín dụng của Ngân hàng Chính sách Xã hội cung cấp mức vay tối đa 50 triệu đồng/hộ với lãi suất ưu đãi 0,55%/tháng nhưng kỳ hạn 60 tháng còn ngắn đối với việc chuyển đổi cơ cấu cây trồng dài ngày.

Thứ tư, kết quả giảm nghèo qua các năm tuy có chuyển biến nhưng tính bền vững chưa cao. Số hộ nghèo giảm từ 3.985 hộ năm 2011 xuống 1.985 hộ năm 2014; số hộ cận nghèo giảm từ 1.839 hộ xuống 1.247 hộ. Dù vậy, tốc độ giảm nghèo không đồng đều giữa các xã, điển hình như xã Mỹ Quý Tây phát sinh thêm 80 hộ nghèo mới trong năm 2013 do thiếu đất sản xuất và biến động giá nông sản.

Thảo luận kết quả

Thực trạng nghèo đói tại huyện Đức Huệ bắt nguồn từ sự tương tác tiêu cực giữa điều kiện tự nhiên khắc nghiệt và sự thiếu hụt các nguồn lực kinh tế. Đặc điểm 63,98% đất đai bị nhiễm phèn kết hợp hạ tầng thủy lợi nội đồng chưa đồng bộ khiến chi phí sản xuất nông nghiệp tăng cao trong khi năng suất cây trồng thấp. Người dân rơi vào vòng luẩn quẩn: thiếu vốn dẫn đến không thể đầu tư cải tạo đất, thu nhập bấp bênh dẫn đến không có tích lũy, và khi gặp ốm đau hay dịch bệnh lại đối mặt với nguy cơ tái nghèo.

Khi so sánh với kinh nghiệm thực tiễn tại các tỉnh lân cận như Bến Tre và Tiền Giang, nguyên nhân nghèo do thiếu vốn, thiếu đất canh tác và thiếu kỹ thuật sản xuất có sự tương đồng sâu sắc. Bến Tre đã triển khai thành công 42 mô hình sinh kế tại 39 xã, giúp 27% hộ tham gia thoát nghèo nhờ gắn đào tạo nghề với chuỗi tiêu thụ sản phẩm như nuôi bò vỗ béo và trồng rau an toàn. Tại Đức Huệ, các chính sách an sinh mới chỉ tập trung giải quyết phần ngọn thông qua trợ cấp BHYT và nhà ở Đại đoàn kết (hỗ trợ 17 - 30 triệu đồng/căn), trong khi chính sách tạo sinh kế tự chủ chưa phát huy tối đa hiệu quả.

Dữ liệu nghiên cứu thực địa về năm nguồn vốn sinh kế có thể được trực quan hóa hiệu quả thông qua Bảng ma trận so sánh mức độ thiếu hụt tài sản sinh kế giữa hộ nghèo và hộ cận nghèo theo thang đo Likert 5 bậc. Đồng thời, xu hướng biến động giảm nghèo giai đoạn 2011 - 2014 nên được trình bày qua Biểu đồ cột ghép phản ánh tương quan giữa số hộ thoát nghèo và số hộ tái nghèo của 11 xã, thị trấn, giúp các nhà quản lý nhận diện nhanh chóng các điểm nghẽn an sinh tại từng địa bàn.

Đề xuất và khuyến nghị

Thứ nhất, hoàn thiện hạ tầng thủy lợi và cải tạo đất sản xuất nông nghiệp. Ủy ban nhân dân huyện Đức Huệ cùng Phòng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn cần chủ trì nạo vét hệ thống kênh mương nội đồng kết nối trực tiếp với sông Vàm Cỏ Đông để dẫn nước ngọt thau chua rửa phèn. Mục tiêu cụ thể là nâng tỷ lệ diện tích đất canh tác chủ động nước tưới từ dưới 40% lên 70% vào năm 2020, tạo tiền đề chuyển đổi cơ cấu cây trồng có giá trị kinh tế cao như thanh long, chanh không hạt và tràm nguyên liệu.

Thứ hai, đổi mới chương trình đào tạo nghề gắn với nhu cầu tuyển dụng thực tế. Phòng Lao động - Thương binh và Xã hội huyện cần phối hợp với các doanh nghiệp tại địa phương và khu vực lân cận để nâng định mức hỗ trợ đào tạo nghề từ mức 2,5 triệu đồng lên 4,5 triệu đồng/lao động trong giai đoạn 2016 - 2018. Chỉ tiêu đặt ra là nâng tỷ lệ lao động nông thôn qua đào tạo nghề đạt tối thiểu 20% vào năm 2020, ưu tiên dạy nghề may công nghiệp, sửa chữa cơ khí và kỹ thuật chăn nuôi gia súc quy mô gia trại.

Thứ ba, nâng cao hạn mức và linh hoạt kỳ hạn tín dụng ưu đãi. Chi nhánh Ngân hàng Chính sách Xã hội huyện Đức Huệ cần kiến nghị nâng trần mức vay vốn sản xuất kinh doanh cho hộ nghèo từ 50 triệu đồng lên 100 triệu đồng/hộ, đồng thời kéo dài thời hạn hoàn vốn từ 60 tháng lên 84 tháng đối với mô hình chăn nuôi trâu bò sinh sản. Lộ trình thực hiện cần hoàn tất điều chỉnh trong giai đoạn 2016 - 2017 nhằm hỗ trợ kịp thời nguồn vốn tái đàn cho hơn 1.000 hộ có nhu cầu vay vốn.

Thứ tư, xây dựng và nhân rộng các mô hình kinh tế nông nghiệp thích ứng biến đổi khí hậu. Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam huyện phối hợp với Hội Nông dân tổ chức thí điểm mô hình nuôi bò vỗ béo và nuôi gia cầm an toàn sinh học tại ba xã biên giới Mỹ Quý Đông, Mỹ Quý Tây và Mỹ Thạnh Tây. Mục tiêu hướng tới là đảm bảo 100% hộ tham gia mô hình đạt mức thu nhập trên chuẩn nghèo đa chiều và giảm tỷ lệ hộ nghèo toàn huyện xuống dưới 5% trước năm 2020.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Nhóm cán bộ quản lý công và hoạch định chính sách an sinh xã hội: Tài liệu mang lại khung tham chiếu thực tiễn sâu sắc về việc đánh giá hiệu quả các gói chính sách giảm nghèo công, giúp các nhà làm chính sách điều chỉnh định mức trợ cấp và xây dựng giải pháp giảm nghèo đa chiều phù hợp với các huyện biên giới.

Nhóm lãnh đạo chính quyền địa phương cấp huyện và xã: Luận văn cung cấp phương pháp luận khoa học để rà soát, phân loại nguyên nhân nghèo đói theo từng nhóm tài sản sinh kế, hỗ trợ lập kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội địa phương sát với điều kiện thổ nhưỡng và tập quán canh tác.

Nhóm giảng viên, nhà nghiên cứu và học viên cao học ngành Quản lý công, Kinh tế phát triển: Công trình là tài liệu tham khảo giá trị về việc ứng dụng Khung sinh kế bền vững DFID kết hợp thang đo Likert và kỹ thuật điều tra thực địa 120 mẫu hộ gia đình trong nghiên cứu nghèo đói nông thôn.

Nhóm cán bộ ngân hàng chính sách và các tổ chức phát triển cộng đồng: Nghiên cứu đưa ra các chỉ báo định lượng rõ nét về nhu cầu vốn, khả năng hấp thụ vốn tín dụng và các rào cản tài chính của hộ nghèo, phục vụ trực tiếp cho việc thiết kế các sản phẩm tín dụng vi mô hiệu quả.

Câu hỏi thường gặp

Nguyên nhân căn bản nào khiến tỷ lệ nghèo tại huyện Đức Huệ luôn ở mức cao nhất tỉnh Long An? Nguyên nhân chủ yếu do 100% diện tích đất sản xuất nông nghiệp bị nhiễm phèn và xám bạc màu, kết hợp với hạ tầng thủy lợi kém phát triển và lũ lụt ngập sâu từ 0,7m đến 1,5m. Ngoài ra, tỷ lệ lao động qua đào tạo chỉ đạt 5,25% khiến người dân thiếu sinh kế phi nông nghiệp thay thế.

Khung sinh kế bền vững DFID đóng góp gì vào việc đánh giá nghèo đói trong luận văn? Khung DFID giúp nhận diện nghèo đói toàn diện qua năm nguồn vốn thay vì chỉ đo lường bằng thu nhập đơn thuần. Cách tiếp cận này chỉ ra rằng sự thiếu hụt nghiêm trọng về vốn tự nhiên và vốn vật chất là rào cản lớn nhất ngăn cản người dân Đức Huệ thoát nghèo bền vững.

Hiệu quả của chính sách hỗ trợ y tế và giáo dục đối với người nghèo Đức Huệ ra sao? Các chính sách này đạt hiệu quả an sinh cao nhất khi hỗ trợ 100% kinh phí cấp thẻ BHYT (621.000 đồng/thẻ) và miễn giảm 100% học phí cho con em hộ nghèo. Nhờ đó, gánh nặng chi tiêu y tế và giáo dục được giảm tải trực tiếp, ngăn chặn nguy cơ rơi vào bẫy nghèo do bệnh tật.

Hạn chế lớn nhất của chính sách tín dụng ưu đãi từ Ngân hàng Chính sách Xã hội là gì? Hạn chế chính nằm ở mức trần cho vay 50 triệu đồng/hộ và thời hạn tối đa 60 tháng chưa tương thích với chu kỳ chăn nuôi bò thịt hay cải tạo vườn cây dài ngày trên đất phèn. Điều này khiến hộ nghèo khó tạo ra bước đột phá về tích lũy tài chính.

Địa phương có thể học tập kinh nghiệm giảm nghèo cụ thể nào từ các tỉnh lân cận? Huyện Đức Huệ có thể học tập mô hình nuôi bò vỗ béo và trồng rau an toàn từ tỉnh Bến Tre (đã giúp 27% hộ tham gia thoát nghèo), kết hợp chính sách giải quyết việc làm gắn với phát triển cụm công nghiệp nông thôn nhằm dịch chuyển tỷ trọng 88,02% lao động nông nghiệp sang công nghiệp - dịch vụ.

Kết luận

• Luận văn hệ thống hóa toàn diện thực trạng nghèo đói tại huyện Đức Huệ giai đoạn 2011 - 2014, khẳng định tỷ lệ nghèo 11,86% (1.985 hộ nghèo) là bài toán an sinh cấp bách nhất của tỉnh Long An.
• Công trình chỉ rõ sự thiếu hụt nghiêm trọng ở năm nguồn vốn sinh kế, nổi bật là 63,98% đất đai bị nhiễm phèn, 88,02% lao động thuần nông và 6.745 căn nhà thiếu kiên cố.
• Đánh giá thực chứng hiệu quả vượt trội của các chính sách trợ cấp xã hội (BHYT, giáo dục) song song với việc chỉ ra các nút thắt về hạn mức vốn tín dụng và định mức dạy nghề 2,5 triệu đồng.
• Đề xuất bốn nhóm giải pháp đồng bộ về thủy lợi, tín dụng, dạy nghề và nhân rộng mô hình kinh tế thích ứng thổ nhưỡng phèn chua với lộ trình thực hiện từ năm 2016 đến năm 2020.
• Cung cấp cơ sở dữ liệu thực nghiệm chuẩn xác và phương pháp luận khoa học hỗ trợ đắc lực cho công tác quản trị công và hoạch định chính sách giảm nghèo bền vững.

Lộ trình tiếp theo đòi hỏi chính quyền địa phương khẩn trương hoàn thiện các tiêu chí đo lường nghèo đa chiều và triển khai thí điểm các dự án sinh kế chuỗi giá trị ngay từ đầu năm 2016. Các nhà quản lý, nghiên cứu và tổ chức phát triển quan tâm có thể tham khảo toàn văn công trình nghiên cứu để ứng dụng hiệu quả khung phân tích sinh kế vào thực tiễn quản lý an sinh xã hội tại địa bàn.

Trích đoạn nội dung tài liệu

đặt vấn đề nghiên cứu, mục tiêu nghiên cứu, phương pháp và phạm vi nghiên cứu của đề tài. Chương 2: Tổng quan cơ sở lý thuyết và thực tiễn Khái niệm và một số lý thuyết về nghèo Lý thuyết sinh kế Kinh nghiệm giảm nghèo của các địa phương Chương 3: Tổng quan thực trạng về công tác giảm nghè trên địa bàn huyện Đức Huệ, ỉnh Long An giai đoạn 2 11 - 2014 Khái quát và thực trạng giảm nghèo của tỉnh Long An Khái quát về huyện Đức Huệ Các đặc điểm thực trạng nghèo của huyện Đức Huệ Chương 4: Thiết kế nghiên cứ Nghiên cứu sơ bộ Nghiên cứu chính thức Khung phân tích thực trạng Chương 5: Kết quả nghiên cứu Thống kê 5 vốn tài sản sinh kế của hộ và hiệu quả các chính sách hỗ trợ giảm nghèo Chương 6: Kết luận và gợi ý chính sách Kết luận và gợi ý chính sách rút ra từ kết quả nghiên cứu LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 5 CHƯƠNG 2 TỔNG QUAN CƠ SỞ LÝ THUYẾT VÀ THỰC IỄN 2. Khái niệm về nghè 2. Khái ni m chung Đói nghèo là một khái niệm đa chiều có tính phức tạp, thường được mô tả như một tình trạng theo đó những cá nhân, những hộ gia đình và cộng đồng thiếu các nguồn lực để tạo ra những nguồn lực thu nhập có thể duy trì mức tiêu dùng đủ đáp ứng các nhu cầu cho một cuộc sống đầy đủ, sung túc.

Theo cách tiếp cận này, đói nghèo là tình trạng thiếu thốn vật chất (Chương trình Phát triển Liên Hợp quốc hợp tác, 2012). Hội nghị ở khu vực Châu Á - Thái Bình Dương (ESCAP) tổ chức tháng 9 năm 1993 tại Bangkok, Thái Lan đã đưa ra định nghĩa về nghèo như sau: "Nghèo là một bộ phận dân cư không thỏa mãn những nhu cầu cơ bản của con người, mà những nhu cầu này đã được xã hội thừa nhận tùy theo trình độ phát triển kinh tế xã hội, phong tục tập quán của địa phương”. Tại Hội nghị thượng định thế giới và phát triển xã hội tổ chức tại Copenhagen (Đan Mạch) năm 1995 định nghĩa "Nghèo là tất cả những ai mà thu nhập thấp hơn dưới 1 USD một ngày cho mỗi người, số tiền coi như đủ để mua sản phẩm thiết yếu để tồn tại (trích theo Nguyễn Trọng Hoài, 2007). Nhóm nghiên cứu của UNDP, UNFPA, UNICEF trong công trình "Xóa đói giảm nghèo ở Việt Nam - 1995" đã đưa ra định nghĩa: "Nghèo là tình trạng thiếu khả năng trong việc tham gia vào đời sống quốc gia, nhất là tham gia vào lĩnh vực kinh tế." Vào năm 2000, các nguyên thủ quốc gia trên thế giới đã long trọng cam kết sẽ chặn đứng tình trạng nghèo cùng cực vào năm 2015 với một kế hoạch mang tầm vóc toàn cầu với tên gọi Những Mục tiêu Phát triển Thiên niên kỷ (MDGs).

Nhờ nỗ lực của hàng triệu người trên khắp các lục địa và những hành động cụ thể với quy mô to lớn, những thành tựu thực sự đã được thực hiện. Số người sống trong nghèo đói trên thế giới so với năm 1990 đã giảm xuống hơn phân nửa. Hơn hai triệu người LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 6 đã được tiếp cận với nguồn nước uống an toàn hơn. Việt Nam cũng đạt được những tiến bộ đáng kể trong việc đạt được MDGs.

Đặc biệt, Liên Hiệp Quốc sẽ thu thập ý kiến của đại diện 8 nhóm bao gồm dân tộc thiểu số, người nghèo ở thành thị và nông thôn, người khuyết tật, người sống chung với HIV, thanh niên, người cao tuổi và khu vực kinh tế tư nhân. Khái niệm nghèo của Việt Nam Theo Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội (2003), “Nghèo đói đồng nghĩa với nhà ở bằng tranh, không có đủ đất đai, không có trâu bò, không có tivi, con cái thất học, ốm đau không có tiền khám chữa bệnh”. Phân loại ghè 2. Nghèo tu ệt đối Là tình trạng một bộ phận dân cư không được hưởng và thỏa mãn nhu cầu cơ bản, tối thiểu để duy trì cuộc sống.

Nhu cầu cơ bản, tối thiểu đó là mức bảo đảm tối thiểu về ăn, mặc, nhà ở, nước sinh hoạt, y tế, giáo dục và vệ sinh môi trường. Nhu cầu này cũng có sự thay đổi, khác biệt từng quốc gia và cũng được mở rộng dần. Theo Đinh Phi Hổ (2006), nghèo tuyệt đối được hiểu là một người hoặc một hộ gia đình khi có mức thu nhập thấp hơn mức thu nhập tối thiểu được quy định bởi một quốc gia hoặc tổ chức quốc tế trong khoảng thời gian nhất định. Nghèo tư ng đối Là tình trạng một bộ phận dân cư có mức sống dưới mức trung bình của cộng đồng ở một thời kỳ nhất định.

Nghèo tương đối gắn liền với sự chênh lệch về mức sống của một bộ phận dân cư so với mức sống trung bình của địa phương ở một thời kỳ nhất định. Theo Đinh Phi Hổ (2006), nghèo tương đối là tình trạng mà một người hoặc hộ gia đình thuộc về nhóm người có thu nhập thấp nhất trong xã hội xét theo không gian và thời gian nhất định. Như vậy, nghèo tương đối được xác định trong mối tương quan xã hội về tình trạng thu nhập với nhóm người. Ở bất kỳ xã hội nào, luôn luôn tồn tại nhóm người có thu nhập thấp nhất trong xã hội, người nghèo đói tương đối sẽ luôn hiện diện bất kể trình độ phát triển kinh tế nào.

LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 7 Theo WB (2008), “Nghèo là tình trạng đói, nghèo là thiếu nơi cư trú. Nghèo là bị bệnh và không thể gặp bác sĩ. Nghèo là không thể đi học và không biết cách đọc như thế nào. Nghèo là không tìm được việc làm, lo lắng cho tương lai”.

Lý giải cho tình trạng tụt hậu của nhiều nước đang phát triển, các nhà kinh tế mô tả “Vòng lẩn quẩn của nghèo đói”.1: Vòng lẩn quẩn của nghèo đói Nguồn: Đinh Phi Hổ (2003), Kinh tế nông nghiệp: Lý thuyết và thực tiễn, Nhà xuất bản Thống kê 2. Chuẩn nghèo thu nhập chung của Chính phủ giai đoạn 2011 - 2015 (Chính phủ Việt Nam ban hành Quyết định 09/2011/QĐ-TTg ngày 30/01/2011 về việc chuẩn hộ nghèo, hộ cận nghèo giai đoạn 2011 - 2015). - Hộ nghèo khu vực nông thôn có thu nhập bình quân từ 400.000 đồng/người/tháng (từ 4.000 đồng/người/năm) trở xuống. - Hộ nghèo khu vực thành thị có mức thu nhập bình quân 500.000 đồng/người/tháng (từ 6.000 đồng/người/năm) trở xuống.

Chuẩn nghèo là một khái niệm động, thay đổi theo không gian, thời gian và trình độ phát triển kinh tế - xã hội. Ở Việt Nam, lúc đầu nghèo được xác định tiêu chí đánh giá là dựa vào nhu cầu chi tiêu, sau đó chuyển sang chỉ tiêu thu nhập. Mức chuẩn này gọi là chuẩn nghèo, được xác định dựa trên các tính toán của các cơ quan chức năng như Tổng cục Thống kê hay Bộ Lao động Thương binh và Xã hội. Kết quả là, Việt Nam đã 5 lần công bố chuẩn nghèo đói cho từng giai đoạn khác nhau: LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.1: Quy định về chuẩn nghèo đói theo chuẩn quốc gia của Việt Nam Chuẩn nghèo đói qua Mức hu nhập bình Phân loạ người nghèo đói các gia đoạ quân/người/thá g Đói (khu vực nông thôn) Dưới 8Kg 1993-1995 Đói (khu vực thành thị) Dưới 13Kg (Mức thu nhập qui ra gạo) Nghèo (khu vực nông thôn) Dưới 15Kg Nghèo (khu vực thành thị) Dưới 20Kg Dưới 13Kg Đói (tính cho mọi khu vực) (45.000 đồng) Dưới 25Kg Nghèo (khu vực thành thị) (90.000 đồng) Nghèo (khu vực nông thôn Dưới 80.000 đồng 2001 - 2005 miền núi, hải đảo) (Mức thu nhập tính Nghèo (khu vực nông thôn Dưới 100.000 đồng bằng tiền) đồng bằng trung du) Nghèo (khu vực thành thị) Dưới 150.000 đồng 2006 - 2010 Nghèo (khu vực nông thôn) Dưới 200.000 đồng bằng tiền) 2011 - 2015 Nghèo (khu vực nông thôn) Dưới 400.000 đồng Nguồn: Bộ LĐ-TBXH, chương trình mục tiêu quốc gia về XĐGN giai đoạn 1998 - 2000; Quyết định số 170/2005/QĐ-TTg và Quyết định số 09/2011/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ Tất cả những khái niệm về nghèo đói nêu trên đều phản ảnh ba khía cạnh chủ yếu của người nghèo: (i) có mức sống thấp hơn mức sống trung bình của cộng đồng dân cư; (ii) không được thụ hưởng những nhu cầu cơ bản, tối thiểu dành cho LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 9 con người trong cộng đồng đó và (iii) thiếu cơ hội lựa chọn tham gia vào quá trình phát triển của cộng đồng.

Chuẩn nghèo t u nhập của tỉnh Long An Hộ nghèo khu vực nông thôn có thu nhập bình quân từ 400.000 đồng/người/tháng (từ 4.000 đồng/người/năm) trở xuống. Hộ nghèo khu vực thành thị có mức thu nhập bình quân 540.000 đồng/người/tháng (từ 6.000 đồng/người/năm). Lý thuyết sinh kế Thuật ngữ “sinh kế bền vững” được sử dụng đầu tiên như là một khái niệm phát triển vào những năm đầu 1990. Tác giả Chambers và Conway (1992) định nghĩa về sinh kế bền vững như sau: sinh kế bền vững bao gồm con người, năng lực và kế sinh nhai, gồm có lương thực, thu nhập và tài sản của họ.

Ba khía cạnh tài sản là tài nguyên, dự trữ, và tài sản vô hình như dư nợ và cơ hội. Sinh kế bền vững khi nó bao gồm hoặc mở rộng tài sản địa phương và toàn cầu mà chúng phụ thuộc vào và lợi ích ròng tác động đến sinh kế khác. Sinh kế bền vững về mặt xã hội khi nó có thể chống chịu hoặc hồi sinh từ những thay đổi lớn và có thể cung cấp cho thế hệ tương lai. Tiếp cận sinh kế ngày nay đã được áp dụng rộng rãi khi nghiên cứu về đặc điểm kinh tế - xã hội của hộ gia đình ở các nước đang phát triển.

Khung phân tích sinh kế bền vững (DFID, 1999) xác định năm nhóm tài sản, hay còn được hiểu là “vốn” mà sinh kế dựa vào. Các tài sản này bao gồm tài sản (hoặc là vốn) con người, tự nhiên, vật chất, tài chính và xã hội. Gia tăng khả năng tiếp cận đến các tài sản sinh kế này bằng cách sở hữu hay sử dụng được hiểu là hỗ trợ cho sinh kế và giảm nghèo. Khái niệm tài sản sinh kế cho phép hiểu nghèo đa chiều thông qua các chỉ báo về tài sản sinh kế.

Như vậy, có thể tồn tại các quan hệ chặt chẽ giữa các chỉ báo nghèo về tiền và các chỉ báo về tài sản sinh kế. Mỗi tài sản sinh kế cũng có thể được coi là một chiều đo lường của nghèo đa chiều, và được biểu thị bằng nhiều chỉ báo khác nhau. Nghiên cứu này dựa vào lý thuyết sinh kế bền vững vì tính chất toàn diện của lý thuyết cho phép tạo ra nền tảng hình thành các chiều đo lường khác LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.