BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP. HCM LÂM THANH HỒNG CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN NGUỒN THU THUẾ THU NHẬP CÁ NHÂN: MẪU KHẢO SÁT TẠI ĐỊA BÀN TỈNH BÌNH DƯƠNG Chuyên ngành: Kinh tế Tài chính – Ngân hàng.12 LUẬN VĂN THẠC S Ĩ KINH TẾ NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: PGS. TS VŨ THỊ MINH HẰNG TP. HỒ CHÍ MINH - NĂM 2012 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com LỜI CAM ĐOAN Qua những năm tháng học tập chương trình đào tạo sau đại học , tôi đã được trang bị những kiến thức vô cùng quý báu làm hành trang bước vào cuộc sống và ứng dụng trong công tác. Nhân dịp hoàn thành quyển luận văn, tôi xin gửi lời biết ơn chân thành đến: - Quý thầy cô Trường Đại học Kinh tế TPHCM đã nhiệt tình truyền đạt những kiến thức quý báu cho tôi - Cô PGS.TS Vũ Thị Minh Hằng đã tận tâm giảng dạy và hướng dẫn tôi hoàn thành luận văn tốt nghiệp Cục thuế tỉnh Bình Dương, Chi cục thuế Thuận An và các anh chị đồng nghiệp đã góp ý thảo luận và cung cấp thông tin tài liệu để tôi hoàn thành luận văn Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi, được hoàn thành dựa trên sự định hướng và truyền đạt kiến thức của Quý thầy cô và các nhà nghiên cứu. Tác giả: LÂM THANH HỒNG LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com MỤC LỤC Lời cam đoan Mục lục Danh mục các từ viết tắt Danh mục các bảng, biểu Danh mục các hình vẽ Danh mục phụ lục Trang PHẦN MỞ ĐẦU. Sự cần thiết của đề tài . Cơ sở hình thành đề tài .Câu hỏi nghiên cứu.Mục tiêu của đề tài.Mô hình nghiên cứu.Những điểm mới của luận văn .Phương pháp nghiên cứu .Bố cục luận văn . CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ THUẾ THU NHẬP CÁ NHÂN VÀ MÔ HÌNH LÝ THUYẾT . 1 Tổng quan về thuế thu nhập cá nhân.1 Nguồn gốc ra đời của thuế TNCN .2 Khái quát về thuế TNCN.1 Khái niệm về thu nhập cá nhân.2 Khái niệm và đặc điểm của thuế TNCN .3 Vai trò của thuế TNCN . 7 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.1 Thuế TNCN là công cụ phân phối đảm bảo công bằng xã hội.2 Thuế TNCN khắc phục tính luỹ thoái của thuế gián thu .3 Thuế TNCN là công cụ tạo nguồn thu cho ngân sách nhà nước:.4 Thuế TNCN góp phần điều chỉnh vĩ mô nền kinh tế.4 Cơ sở xây dựng chính sách thuế thu nhập cá nhân.1 Lý thuyết thuế chuẩn tắc.1 Quan điểm về lý thuyết thuế chuẩn tắc.2 Những tiêu chuẩn của một hệ thống thuế tốt .2 Xác định thu nhập chịu thuế .1 Nguồn gốc của thu nhập .2 Tính thuế trên cơ sở cư trú hay nguồn phát sinh thu nhập .3 Xác định các khoản thu nhập giảm trừ.4 Thuế suất thuế thu nhập cá nhân.5 Phương pháp quản lý thu nộp thuế.2 Mô hình nghiên cứu giả thuyết và mô hình nghiên cứu đề nghị .1 Mô hình Pest trong nghiên cứu môi trường vĩ mô .2 Mô hình nghiên cứu các nhân tố ảnh hưởng nguồn thu thuế TNCN tại tỉnh Bình Dương .3 Các giả thuyết nghiên cứu các nhân tố ảnh hưởng đến nguồn thu thuế TNCN tại tỉnh Bình Dương. Kinh nghiệm của một số quốc gia về chính sách thuế thu nhập cá nhân và bài học kinh nghiệm cho Việt Nam.1 Đặc điểm chung chính sách thuế TNCN của các nước .2 Bài học kinh nghiệm áp dụng tại Việt Nam.1 Về phương pháp đánh thuế .2 Đơn vị tính thuế. 32 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.3 Xác định thu nhập chịu thuế .4 Về thuế suất thuế thu nhập cá nhân. 33 Kết luận chương I . 34 CHƯƠNG II TÌNH HÌNH TRIỂN KHAI THUẾ TNCN VÀ KẾT QUẢ ĐÁNH GIÁ CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN NGUỒN THU THUẾ TNCN TẠI TỈNH BÌNH DƯƠNG .1 Tình hình triển khai thu thuế thu nhập cá nhân ở Việt Nam 2.1 Khái quát tình hình thực hiện thuế thu nhập ở Việt Nam - giai đoạn 1 áp dụng pháp lệnh thuế thu nhập đối với người có thu nhập cao.1 Ưu điểm chủ yếu .2 Khuyết điểm chủ yếu.2 Khái quát tình hình thực hiện thuế thu nhập ở Việt Nam- Giai đoạn 2 áp dụng Luật thuế TNCN năm 2009, 2010.1 Một số điểm mới của Luật thuế TNCN.2 Đánh giá về cơ cấu nguồn thu của thuế TNCN ở Việt Nam.2 Đánh giá các nhân tố ảnh hưởng nguồn thu thuế TNCN tại tỉnh Bình Dương 2.1 Giới thiệu về tỉnh Bình Dương .2 Tình hình triển khai và kết quả nguồn thu của thuế TNCN tại tỉnh Bình Dương .3 Thiết kế nghiên cứu:.1 Nghiên cứu khám phá ( định tính): .2 Nghiên cứu chính thức ( định lượng): .4 Xây dựng thang đo .5 Kết quả nghiên cứu các nhân tố ảnh hưởng đến nguồn thu thuế TNCN tại tỉnh Bình Dương.1 Thông tin mẫu nghiên cứu:. 48 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.2 Kết quả đánh giá thang đo .1 Hệ số tin cậy Cronbach’s Alpha- Các nhân tố ảnh hưởng đến nguồn thu thuế TNCN .2 Hệ số tin cậy Cronbach’s Alpha- nguồn thu thuế TNCN: .3 Kết quả phân tích nhân tố khám phá EFA các nhân tố ảnh hưởng đến nguồn thu thuế TNCN: .1 Thang đo các nhân tố ảnh hưởng đến nguồn thu thuế TNCN .2 Thang đo nguồn thu thuế TNCN.4 Mô hình nghiên cứu các nhân tố ảnh hưởng nguồn thu thuế TNCN tại tỉnh Bình Dương hiệu chỉnh .5 Kết quả kiểm định mô hình và giả thuyết nghiên cứu các nhân tố ảnh đến nguồn thu thuế TNCN tại tỉnh Bình Dương .3 Nhận xét kết quả nghiên cứu với thực trạng nguồn thu thuế TNCN. 60 Kết luận chương 2. 61 CHƯƠNG III GIẢI PHÁP GIA TĂNG NGUỒN THU THUẾ THU NHẬP CÁ NHÂN TẠI TỈNH BÌNH DƯƠNG .1 Định hướng phát triển kinh tế xã hội tỉnh Bình Dương đến năm 2020 .2 Một số giải pháp tăng nguồn thu thuế thu nhập cá nhân tại tỉnh Bình Dương .1 Mục tiêu chung khi xây dựng giải pháp.2 Giải pháp ở góc độ cơ quan quản lý nhà nước .1 Gia tăng tốc độ tăng trưởng GDP, nâng cao thu nhập dân chúng trên địa bàn tỉnh.2 Kiểm soát sự biến động của giá cả hàng hóa.3 Hạn chế thất nghiệp đảm bảo an sinh xã hội . 65 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.3 Giải pháp ở góc độ cơ quan quản lý thuế:.1 Hoàn thiện Luật thuế TNCN.2 Nâng cao nhận thức của người nộp thuế .3 Kiện toàn bộ máy, đội ngũ cán bộ, tăng cường phương tiện và biện pháp quản lý……………………………………………………… 68 3.4 Giải pháp bổ sung tăng cường sự phối hợp với các sở, ngành liên quan nhằm nâng cao công tác quản lý thu nhập .3 Hạn chế của nghiên cứu và hướng nghiên cứu tiếp theo. 70 Kết luận chương III. 72 TÀI LIỆU THAM KHẢO PHỤ LỤC LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT --------****-------- BĐS: Bất động sản EFA: (Explorator factor analysis) Phân tích nhân tố khám phá GDP : ( Gross Domestic Product) Tổng sản phẩm quốc nội KBNN : Kho bạc nhà nước KT-XH : Kinh tế - xã hội LĐ-TB & XH : Lao động thương binh và xã hội NSNN : Ngân sách nhà nước TNDN: Thu nhập doanh nghiệp TNCN : Thu nhập cá nhân UBND : Ủy Ban nhân dân SXKD: Sản xuất kinh doanh WTO: ( Word Trade Qrganiration) Tổ chức thương mại thế giới LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com DANH MỤC CÁC BẢNG BIỂU ******* Bảng 2.1: Tổng số thu thuế thu nhập đối với người có thu nhập cao từ năm 1991 đến 2008 Bảng 2.2: Tổng thu thuế TNCN năm 2009-2010 Bảng 2.3: Tổng thu thuế TNCN năm 2009-2010 tại tỉnh Bình Dương Bảng 2.4: Mã hóa các thang đo nhân tố ảnh hưởng đến nguồn thu thuế TNCN Bảng 2.5: Giới tính mẫu nghiên cứu Bảng 2.6: Độ tuổi mẫu nghiên cứu Bảng 2.7: Thu nhập bình quân tháng của mẫu nghiên cứu Bảng 2.8: Cronbach’s Alpha- Các yếu tố kinh tế Bảng 2.9: Cronbach’s Alpha- Luật thuế TNCN và Luật khác Bảng 2.10: Cronbach’s Alpha- Văn Hóa xã hội Bảng 2.11: Cronbach’s Alpha- Cơ chế và phương tiện quản lý Bảng 2.12: Cronbach’s Alpha -Nguồn thu thuế TNCN Bảng 2.13: Kết quả phân tích nhân tố khám phá EFA của thang đo các nhân tố ảnh hưởng nguồn thu thuế TNCN sau khi loại biến Bảng 2.14: Kết quả phân tích nhân tố khám phá thang đo nguồn thu thuế TNCN Bảng 2.15: Thống kê phân tích các hệ số hồi quy ( mô hình SERVQUAL) Bảng 2.16: Các thông số thống kê của từng biến trong phương trình ( Mô hình Servqual) LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com DANH MỤC PHỤ LỤC ___________________ - Phụ lục I: Nội dung cơ bản Thuế thu nhập cá nhân ở Pháp - Phụ lục II: Nội dung cơ bản Thuế thu nhập cá nhân ở Nhật Bản - Phụ lục III: Nội dung cơ bản Thuế thu nhập cá nhân ở Thái Lan - Phụ lục IV: Nội dung cơ bản Thuế thu nhập cá nhân ở Trung Quốc - Phụ lục V: Bảng câu hỏi khảo sát - Phụ lục VI: Phân tích độ tin cậy Cronbach’s Alpha sau khi loại biến rác của Mô hình SERQUAL - Phụ lục 7: Phân tích nhân tố khám phá EFA - Phụ lục 8: Phân tích Hồi Qui bội LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 1 PHẦN MỞ ĐẦU 1. Sự cần thiết của đề tài: Trong tiến trình hội nhập kinh tế quốc tế, Việt Nam đã có nhiều cam kết về chính sách cắt giảm thuế, đồng nghĩa với việc số thu ngân sách nhà nước sẽ bị cắt giảm một phần. Để đảm bảo duy trì số thu ngân sách nhà nước đồng thời đáp ứng với yêu cầu hội nhập thì Việt Nam phải triển khai nhiều chính sách thuế mới, trong đó có thuế thu nhập cá nhân với phạm vi điều chỉnh rộng khắp đến tất cả dân cư. Thuế thu nhập cá nhân ra đời nhằm tăng thu cho ngân sách nhà nước, tạo sự công bằng thuế đối với tất cả các thành phần trong xã hội, nhất là trong bối cảnh đất nước đã chính thức gia nhập WTO. Điều này liên quan rất lớn đến thu nhập của từng cá nhân qua hoạt động kinh tế trong cộng đồng. Đối với các nước trên thế giới, Thuế thu nhập cá nhân là nguồn thu chiếm tỷ trọng tương đối cao trong tổng nguồn thu từ thuế. Việt Nam qua thời gian 18 năm thực hiện pháp lệnh thuế thu nhập cao đã mang lại những kết quả khả quan nhưng mức huy động nguồn thu còn rất hạn chế và chiếm tỷ trọng thấp trong tổng cơ cấu nguồn thu từ thuế so với các nước khác. Chính vì vậy để khắc phục hạn chế của pháp lệnh thuế thu nhập cao, Luật thuế thu nhập cá nhân đã được ban hành và có hiệu lực từ ngày 01/01/2009 thay thế pháp lệnh thuế thu nhập cao.