phần mở đầu, kết luận và danh mục tài liệu tham khảo, luận văn đƣợc chia làm 04 chƣơng : - Chƣơng 1: Tổng quan tình hình nghiên cứu và cơ sở lý luận về chính sách nông nghiệp và thực thi chính sách nông nghiệp 3 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com - Chƣơng 2: Phƣơng pháp nghiên cứu - Chƣơng 3: Thực trạng thực thi chính sách nông nghiệp tỉnh Hà Giang trong giai đoạn hiện nay. - Chƣơng 4: Phƣơng hƣớng và giải pháp hoàn thiện thực thi chính sách nông nghiệp tỉnh Hà Giang trong những năm tiếp theo. 4 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com CHƢƠNG 1: TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU VÀ CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ CHÍNH SÁCH NÔNG NGHIỆP VÀ THỰC THI CHÍNH SÁCH PHÁT TRIỂN NÔNG NGHIỆP 1. Tổng quan tình hình nghiên cứu về chính sách phát triển nông nghiệp và thực thi chính sách phát triển nông nghiệp 1.
Tình hình trong nƣớc - Kết quả nghiên cứu các vấn đề lý luận, thực tiễn về chính sách phát triển nông nghiệp, cụ thể nhƣ: + Luận án Tiến sỹ kinh tế “Phát triển nông nghiệp các tỉnh trung du miền núi phía Bắc Việt Nam theo hướng bền vững” (2014) của Nghiên cứu sinh Nguyễn Thanh Hải - Viện chiến lƣợc phát triển Bộ Kế hoạch và Đầu tƣ. Luận án tập trung hệ thống hoá những vấn đề lý luận về phát triển bền vững nói chung, phát triển bền vững nông nghiệp nói riêng, trên cơ sở đó vận dụng để phân tích, đánh giá thực trạng phát triển nông nghiệp các tỉnh trung du miền núi phía Bắc theo hƣớng bền vững trong những năm đã qua và đề xuất giải pháp thúc đẩy nông nghiệp của vùng phát triển nhanh theo hƣớng bền vững giai đoạn từ nay đến năm 2020. Kết quả chính đạt đƣợc là đã đƣa ra hệ thống quan điểm, định hƣớng và giải pháp nhằm đẩy nhanh quá trình phát triển theo hƣớng bền vững của nông nghiệp khu vực trung du miền núi phía bắc. + Luận án tiến sỹ “Chính sách tiêu thụ nông sản Việt Nam trong quá trình thực hiện các cam kết với Tổ chức thương mại thế giới” (2013) của Vũ 5 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.
Luận án đã xây dựng khung lý thuyết về chính sách tiêu thụ nông sản trong quá trình thực hiện các cam kết với WTO. Phân tích thực trạng tiêu thụ nông sản và đánh giá chính sách tiêu thụ nông sản Việt Nam trƣớc và sau gia nhập WTO, chỉ ra thành tựu và hạn chế, nguyên nhân của hạn chế. Luận án phân tích những xu hƣớng mới của thị trƣờng nông sản thế giới để từ đó đƣa ra một số quan điểm và giải pháp cơ bản nhằm hoàn thiện chính sách tiêu thụ nông sản của Việt Nam trong quá trình thực hiện các cam kết với WTO. Trọng tâm của luận án là vấn đề tiêu thụ nông sản trong quá trình thực hiện các cam kết của WTO nên luận án chủ yếu đề cập hoàn thiện chính sách tiêu thụ nông sản, còn phát triển nông nghiệp chƣa đƣợc đề cập.
+Cuốn sách “Nông nghiệp, nông dân, nông thôn Việt Nam trong quá trình phát triển đất nước theo hướng hiện đại” (2010) của PGS. Nguyễn Danh Sơn, NXB Khoa học Xã hội. Tác giả hệ thống hoá các vấn đề lý luận phổ biến của bƣớc chuyển hoá từ một nƣớc nông nghiệp thành một nƣớc công nghiệp hiện đại; kinh nghiệm quốc tế về giải quyết vấn đề nông nghiệp, nông dân, nông thôn trong quá trình phát triển đất nƣớc theo hƣớng hiện đại; thực tiễn của Việt Nam trong giải quyết vấn đề nông nghiệp, nông dân, nông thôn gắn với định hƣớng phát triển đất nƣớc. + Tác phẩm“Nông nghiệp, nông dân, nông thôn Việt Nam hôm nay và mai sau” (2008) của TS.
Đặng Kim Sơn, NXB Chính trị quốc gia đã phân tích thực trạng nông nghiệp, nông dân, nông thôn Việt Nam trong hơn 20 năm đổi mới. Công trình phân tích khá toàn diện và rất cụ thể những thành tựu và hạn chế trong phát triển nông nghiệp, nông thôn và nâng cao đời sống vật chất và tinh thần cho nông dân. Trên cơ sở đó, tác giả đã đề xuất một loạt chính sách phát triển nông nghiệp, nông thôn và đối với nông dân. + Công trình: “ Nghiên cứu lý luận, thực tiễn vấn đề tích tụ đất nông nghiệp nhằm góp phần phát triển nông nghiệp, nông thôn và cải thiện đời 6 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com sống nông dân” (2009 - 2010), Ban Quản lý đất đai và Bất động sản - Viện chiến lƣợc, chính sách tài nguyên và môi trƣờng.
Công trình thực hiện trong 02 năm, nội dung chính là nghiên cứu lý luận và khảo sát đánh giá thực trạng sử dụng đất nông nghiệp để cung cấp bức tranh tổng quan về tích tụ đất nông nghiệp ở nƣớc ta theo hƣớng đi lên sản xuất lớn và hội nhập trong nền kinh tế thị trƣờng định hƣớng xã hội chủ nghĩa. Kết quả chính đạt đƣợc là đã đề xuất đƣợc các biện pháp quản lý phù hợp và các giải pháp sử dụng đất hiệu quả đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế xã hội, đời sống của ngƣời dân nông thôn, ổn định quỹ đất nông nghiệp trong thời kỳ công nghiệp hoá, hiện đại hoá nông nghiệp - nông thôn. + Luận văn Thạc sỹ “Định hướng và một số giải pháp cho chính sách đầu tư phát triển sản xuất nông nghiệp ở Việt nam” (2014) của Nguyễn Trung Hiếu. Nội dung chủ yếu của luận văn là nghiên cứu các vấn đề lý luận về nông nghiệp và chính sác đầu tƣ phát triển nông nghiệp; đánh giá thực trạng chhính sách đầu tƣ nông nghiệp của Việt Nam hiện nay và định hƣớng giải pháp trong thời gian tới.
Kết quả nghiên cứu của Luận văn là đề ra đƣợc 12 nhóm giải pháp cho việc thực thi tốt hơn chính sách đầu tƣ phát triển sản xuất nông nghiệp ở Việt Nam. - Các khái niệm, quan điểm về chính sách và thực thi chính sách phát triển nông nghiệp đã sáng tỏ. - Mối quan hệ giữa chính sách và sự phát triển nông nghiệp đã đƣợc chứng minh. - Tiếp cận toàn diện các chính sách phát triển nông nghiệp đã triển khai trong cả nƣớc, nghiên cứu sâu về các chính sách kinh tế cho phát triển nông nghiệp các địa phƣơng đã triển khai nhƣ Hà Nội, Thành phố Hồ Chí Minh, An Giang… 7 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com - Tác động của thực thi chính sách phát triển nông nghiệp đối với sự phát triển kinh tế - xã hội, đảm bảo an ninh lƣơng thực, an ninh chính trị tại khu vực nông thôn.
Tình hình trong tỉnh Hà Giang - Đã tổng hợp, phân tích thực tế và những nghiên cứu liên quan đến các nội dung: Quan điểm, định hƣớng phát triển nông nghiệp tỉnh Hà Giang; định hƣớng về tái cơ cấu nông nghiệp tỉnh Hà Giang; một số chính sách khuyến khích phát triển sản xuất nông nghiệp tỉnh Hà Giang. - Nghiên cứu các báo cáo đánh giá thực trạng ngành nông nghiệp tỉnh Hà Giang. - Thu thập số liệu, nghiên cứu, đánh giá việc thực thi các chính sách có liên quan đến phát triển nông nghiệp trong tỉnh nhƣ: Chính sách giao đất, hỗ trợ tín dụng; phát triển các thành phần kinh tế đầu tƣ vào nông nghiệp; hỗ trợ chuyển giao tiến bộ khoa học kỹ thuật vào sản xuất… - Nghiên cứu quy hoạch vùng và quy hoạch phát triển nông nghiệp, quy hoạch sử dụng đất tỉnh Hà Giang đến năm 2020. - Nghiên cứu một số chính sách khuyến khích phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh Hà Giang.
- Nghiên cứu, đánh giá những yếu tố quốc tế, trong nƣớc ảnh hƣởng đến thực thi chính sách phát triển nông nghiệp tỉnh Hà Giang. - Áp dụng bài học kinh nghiệp của các nƣớc có nền nông nghiệp phát triển, kinh nghiệm hoạch định và thực thi chính sách phát triển nông nghiệp của một số tỉnh, thành phố để đƣa ra một số kiến nghị, đề xuất và giải pháp thực thi chính sách phát triển nông nghiệp tỉnh Hà Giang trong thời gian tới. 8 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Những khoảng trống cần tiếp tục nghiên cứu Từ những trình bày trên đây có thể thấy rằng, đã có nhiều công trình nghiên cứu về nông nghiệp, nông dân, nông thôn và các chính sách liên quan tới các lĩnh vực này.
Tuy nhiên, những nghiên cứu về việc thực thi các chính sách đó, đặc biệt là trên địa bàn tỉnh Hà Giang thì hầu nhƣ chƣa có. Đó là khoảng trống cần nghiên cứu và là sự lựa chọn của đề tài luận văn này. Cơ sở lý luận về chính sách phát triển nông nghiệp và thực thi chính sách phát triển nông nghiệp 1. Một số lý thuyết bàn về vai trò của nông nghiệp 1.
Kinh tế học cổ điển - Trƣờng phái trọng thƣơng: Trƣờng phái này ra đời ở Tây Âu trong điều kiện chủ nghĩa tƣ bản tích lũy nguyên thủy, cho rằng nông nghiệp chỉ là một nghề "trung gian" giữa hoạt động tích cực và tiêu cực, vì nông nghiệp không tăng thêm nhƣng cũng không tiêu hao của cải - Trường phái trọng nông: Quan điểm trƣờng phái này đã nhấn mạnh: trong một xã hội nông nghiệp là nền tảng, tất yếu phải chú trọng tới sản xuất nông nghiệp, vì nó là điểm xuất phát cho sự phát triển kinh tế - xã hội. Và con đƣờng của sự phát triển nông nghiệp là làm tan rã nông nghiệp truyền thống, tạo ra một nền nông nghiệp sản phẩm ròng, tức là một nền nông nghiệp thƣơng phẩm. - Trường phái của David Ricado: Khi bàn đến phát triển kinh tế nông nghiệp, nhà kinh tế học cổ điển ngƣời Anh là David Ricado cho rằng: Phát triển nông nghiệp không có lợi vì đất đai có giới hạn, do đó khi dân cƣ tăng lên phải canh tác cả trên những đất đai xấu, dẫn đến tình trạng lợi nhuận nông 9 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com nghiệp giảm, ảnh hƣởng đến tích lũy của cải, tăng tƣ bản, do đó nông nghiệp là giới hạn của sự tăng trƣởng. Kinh tế học Mác - Lênin Có thể chia kinh tế học Mác - Lênin thành hai giai đoạn phát triển, giai đoạn Mác -Ăngghen và giai đoạn Lênin.
Kinh tế học Mác - Lênin giai đoạn C. Ăngghen ra đời trong điều kiện chủ nghĩa tƣ bản đang ở thời kỳ đầu của sự phát triển. Các ông cho rằng sự phát triển của nông nghiệp là cơ sở cho sự phát triển của xã hội; năng suất lao động nông nghiệp vƣợt quá mức nhu cầu cá nhân của ngƣời lao động là cơ sở của mọi xã hội và trƣớc hết là cơ sở của nền sản xuất tƣ bản chủ nghĩa.