Luận văn thạc sĩ UEB: Quản lý ngân sách phường tại quận Bắc Từ Liêm

Luận văn thạc sĩ UEB phân tích quản lý ngân sách các phường quận Bắc Từ Liêm trong giai đoạn hiện nay, cung cấp cái nhìn sâu sắc và giải pháp hiệu quả.

• Tác giả: Nguyễn Ngọc Phong
• Người hướng dẫn: TS. Bùi Đại Dũng
• Trường học: Đại học Kinh tế - ĐHQGHN
• Chuyên ngành: Quản lý kinh tế
• Đề tài: Quản lý ngân sách các phường trên địa bàn quận Bắc Từ Liêm trong giai đoạn hiện nay
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2016
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VÀ CƠ SỞ LÝ LUẬN NGÂN SÁCH CẤP XÃ, PHƢỜNG VÀ CÔNG TÁC QUẢN LÝ NGÂN SÁCH CẤP XÃ, PHƢỜNG
• 1.1. Tổng quan vấn đề nghiên cứu
• 1.2. Ngân sách nhà nước và phân cấp quản lý ngân sách nhà nước Việt Nam
• 1.2.1. Khái niệm, đặc điểm và vai trò của ngân sách nhà nước
• 1.2.2. Hệ thống ngân sách nhà nước Việt Nam
• 1.2.3. Ngân sách cấp xã, phường và chu trình quản lý NS cấp xã, phường
• 1.2.3.1. Khái niệm, vị trí, vai trò của ngân sách cấp xã, phƣờng
• 1.2.3.2. Chu trình quản lý ngân sách cấp xã, phƣờng
• 1.2.4. Tiêu chí đánh giá hiệu quả quản lý ngân sách cấp xã, phường và các yếu tố ảnh hưởng đến công tác quản lý ngân sách cấp xã, phường
• 1.2.4.1. Tiêu chí đánh giá hiệu quả quản lý ngân sách cấp xã, phƣờng
• 1.2.4.2. Các yếu tố ảnh hƣởng đến công tác QLNS cấp xã, phƣờng
• 2. CHƯƠNG 2: PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 2.1. Nguồn thu thập dữ liệu. Phương pháp nghiên cứu
• 3. CHƯƠNG 3: THỰC TRẠNG CÔNG TÁC QUẢN LÝ NGÂN SÁCH CÁC PHƢỜNG TẠI QUẬN BẮC TỪ LIÊM, HÀ NỘI
• 3.1. Tổng quan đặc điểm tự nhiên, kinh tế, văn hóa, xã hội Q. Bắc Từ Liêm
• 3.1.1. Về đặc điểm tự nhiên, địa giới hành chính
• 3.2. Thực trạng công tác quản lý ngân sách cấp xã, phường trên địa bàn Quận Bắc Từ Liêm
• 3.2.1. Công tác quản lý thu ngân sách cấp xã, phƣờng tại các phƣờng thuộc Q. Bắc Từ Liêm
• 3.2.2. Công tác quản lý chi ngân sách cấp xã, phƣờng trên địa bàn Quận
• 3.2.3. Cân đối thu chi ngân sách
• 3.2.4. Đánh giá những thuận lợi và hạn chế trong quản lý ngân sách các phường trên địa bàn Quận Bắc Từ Liêm
• 3.2.4.1. Những thuận lợi trong quản lý ngân sách các phƣờng trên địa bàn Quận Bắc Từ Liêm
• 3.2.4.2. Những hạn chế còn tồn tại trong công tác quản lý ngân sách cấp xã, phƣờng tại Quận Bắc Từ Liêm
• 3.2.4.3. Nguyên nhân dẫn đến các hạn chế trong công tác quản lý ngân sách cấp xã, phƣờng trên địa bàn Quận Bắc Từ Liêm
• 4. CHƯƠNG 4: PHƢƠNG HƢỚNG, GIẢI PHÁP QUẢN LÝ NGÂN SÁCH CẤP XÃ, PHƢỜNG TẠI CÁC PHƢỜNG TRÊN ĐỊA BÀN QUẬN BẮC TỪ LIÊM
• 4.1. Quy hoạch tổng thể phát triển kinh tế, xã hội quận Bắc Từ Liêm đến năm 2020, định hướng 2030
• 4.2. Những điểm mới trong thay đổi pháp lý về quản lý ngân sách
• 4.3. Giải pháp nâng cao hiệu quả quản lý ngân sách cấp xã, phường tại các phương trên địa bàn Quận Bắc Từ Liêm
• 4.3.1. Phƣơng hƣớng quản lý ngân sách cấp xã, phƣờng tại các phƣờng trên địa bàn Quận Bắc Từ Liêm
• 4.3.2. Một số giải pháp nâng cao hiệu quả quản lý ngân sách cấp xã, phƣờng tại các phƣờng trên địa bàn Quận Bắc Từ Liêm
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về quản lý ngân sách các phường quận Bắc Từ Liêm

Quản lý ngân sách là một trong những nhiệm vụ quan trọng của chính quyền địa phương, đặc biệt là tại các phường thuộc quận Bắc Từ Liêm. Trong bối cảnh hiện nay, việc quản lý ngân sách không chỉ đơn thuần là thu chi mà còn phải đảm bảo tính minh bạch và hiệu quả trong sử dụng nguồn lực. Quận Bắc Từ Liêm, với sự chuyển mình từ huyện lên quận, đang đối mặt với nhiều thách thức trong công tác quản lý ngân sách. Điều này đòi hỏi một cái nhìn tổng quan và sâu sắc về thực trạng và các yếu tố ảnh hưởng đến ngân sách tại đây.

1.1. Đặc điểm ngân sách cấp xã phường tại Bắc Từ Liêm

Ngân sách cấp xã, phường tại Bắc Từ Liêm có những đặc điểm riêng biệt, phản ánh sự phát triển kinh tế - xã hội của địa phương. Đặc biệt, ngân sách này không chỉ phục vụ cho các hoạt động thường xuyên mà còn phải đáp ứng nhu cầu đầu tư phát triển hạ tầng.

1.2. Vai trò của ngân sách trong phát triển kinh tế xã hội

Ngân sách đóng vai trò quan trọng trong việc điều tiết các hoạt động kinh tế - xã hội, đảm bảo an sinh xã hội và phát triển bền vững. Việc quản lý ngân sách hiệu quả sẽ góp phần nâng cao chất lượng cuộc sống của người dân.

II. Thách thức trong quản lý ngân sách các phường quận Bắc Từ Liêm hiện nay

Quản lý ngân sách tại các phường quận Bắc Từ Liêm đang gặp phải nhiều thách thức lớn. Những khó khăn này không chỉ đến từ nguồn thu ngân sách mà còn từ việc phân bổ và sử dụng ngân sách. Sự gia tăng dân số và nhu cầu đầu tư hạ tầng cũng tạo áp lực lớn lên ngân sách địa phương.

2.1. Khó khăn trong việc thu ngân sách

Việc thu ngân sách tại các phường gặp nhiều khó khăn do nguồn thu chủ yếu phụ thuộc vào các khoản thuế và phí. Nhiều phường vẫn chưa khai thác hết tiềm năng nguồn thu từ các hoạt động kinh tế địa phương.

2.2. Hạn chế trong phân bổ ngân sách

Phân bổ ngân sách chưa hợp lý dẫn đến tình trạng thiếu hụt nguồn lực cho các hoạt động thiết yếu. Điều này ảnh hưởng đến khả năng thực hiện các dự án phát triển hạ tầng và dịch vụ công.

III. Phương pháp quản lý ngân sách hiệu quả cho các phường quận Bắc Từ Liêm

Để nâng cao hiệu quả quản lý ngân sách, cần áp dụng các phương pháp quản lý hiện đại và phù hợp với thực tiễn địa phương. Việc cải cách quy trình lập ngân sách và tăng cường sự tham gia của cộng đồng là rất cần thiết.

3.1. Cải cách quy trình lập ngân sách

Cải cách quy trình lập ngân sách giúp tăng cường tính minh bạch và trách nhiệm giải trình. Điều này sẽ tạo điều kiện cho việc giám sát và đánh giá hiệu quả sử dụng ngân sách.

3.2. Tăng cường sự tham gia của cộng đồng

Khuyến khích sự tham gia của người dân trong quá trình lập và thực hiện ngân sách sẽ giúp nâng cao tính hiệu quả và công bằng trong phân bổ ngân sách.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu về ngân sách quận Bắc Từ Liêm

Nghiên cứu về quản lý ngân sách tại quận Bắc Từ Liêm đã chỉ ra nhiều điểm mạnh và điểm yếu trong công tác này. Các kết quả nghiên cứu có thể được áp dụng để cải thiện tình hình ngân sách tại các phường.

4.1. Kết quả đạt được từ quản lý ngân sách

Một số phường đã đạt được những kết quả tích cực trong việc thu ngân sách và sử dụng hiệu quả nguồn lực. Điều này cho thấy sự cần thiết của các giải pháp quản lý phù hợp.

4.2. Bài học kinh nghiệm từ các phường thành công

Các phường thành công trong quản lý ngân sách đã áp dụng nhiều biện pháp sáng tạo và hiệu quả. Những bài học này có thể được nhân rộng cho các phường khác trong quận.

V. Kết luận và hướng đi tương lai cho quản lý ngân sách quận Bắc Từ Liêm

Quản lý ngân sách tại quận Bắc Từ Liêm cần có những định hướng rõ ràng và chiến lược dài hạn. Việc cải cách và đổi mới trong quản lý ngân sách sẽ góp phần thúc đẩy sự phát triển bền vững của địa phương.

5.1. Định hướng phát triển ngân sách trong tương lai

Định hướng phát triển ngân sách cần tập trung vào việc nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn lực và đảm bảo công bằng xã hội. Các chính sách cần được điều chỉnh để phù hợp với thực tiễn địa phương.

5.2. Tầm quan trọng của sự minh bạch trong quản lý ngân sách

Minh bạch trong quản lý ngân sách sẽ tạo niềm tin cho người dân và các tổ chức. Điều này là cần thiết để xây dựng một chính quyền hiệu quả và trách nhiệm.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Ngân sách nhà nước đóng vai trò trọng yếu trong việc điều chỉnh vĩ mô nền kinh tế, đảm bảo an sinh xã hội và phát triển kinh tế - xã hội bền vững. Tại Việt Nam, ngân sách cấp xã, phường là cấp cơ sở gắn bó mật thiết với người dân, chịu trách nhiệm trực tiếp trong việc quản lý nguồn thu, chi nhằm thực hiện các chức năng, nhiệm vụ của chính quyền địa phương. Quận Bắc Từ Liêm, thành lập năm 2014 trên cơ sở tách từ huyện Từ Liêm cũ, có diện tích 43,35 km² với dân số khoảng 320.414 người, gồm 13 phường. Đặc thù của quận là quá trình chuyển đổi từ nông thôn sang đô thị, tạo ra nhiều thách thức trong quản lý ngân sách cấp phường, đặc biệt trong bối cảnh phát triển hạ tầng đô thị và nhu cầu chi đầu tư, chi thường xuyên tăng cao.

Mục tiêu nghiên cứu tập trung đánh giá thực trạng công tác quản lý ngân sách các phường trên địa bàn quận Bắc Từ Liêm giai đoạn 2011-2015, xác định các thuận lợi, khó khăn và đề xuất giải pháp nâng cao hiệu quả quản lý ngân sách cấp phường. Phạm vi nghiên cứu bao gồm 13 phường thuộc quận Bắc Từ Liêm trong giai đoạn chuyển giao từ huyện thành quận, với dữ liệu thu thập chủ yếu từ các báo cáo quyết toán ngân sách và niên giám thống kê địa phương. Nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc hỗ trợ chính quyền địa phương điều chỉnh chính sách tài chính, đảm bảo cân đối ngân sách, thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội và nâng cao chất lượng quản lý tài chính công.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên các lý thuyết quản lý ngân sách nhà nước và phân cấp quản lý tài chính công, trong đó:

• Lý thuyết phân cấp ngân sách: Nhấn mạnh vai trò của phân cấp quản lý ngân sách nhằm tăng tính chủ động, minh bạch và trách nhiệm giải trình của các cấp chính quyền địa phương, đặc biệt là cấp xã, phường.
• Lý thuyết chu trình ngân sách: Bao gồm ba khâu chính là lập dự toán, chấp hành và quyết toán ngân sách, giúp đảm bảo tính hiệu quả và minh bạch trong quản lý tài chính công.
• Khái niệm ngân sách cấp xã, phường: Là hệ thống các quan hệ kinh tế giữa nhà nước và các chủ thể khác trong quá trình tạo lập, phân phối và sử dụng quỹ tiền tệ nhằm thực hiện chức năng, nhiệm vụ của chính quyền cơ sở.

Các khái niệm chính bao gồm: nguồn thu ngân sách cấp phường (thu 100%, thu phân chia theo tỷ lệ, thu bổ sung từ cấp trên), các khoản chi ngân sách (chi thường xuyên, chi đầu tư phát triển), nguyên tắc cân đối ngân sách và tiêu chí đánh giá hiệu quả quản lý ngân sách (tính tuân thủ, hiệu quả phân cấp, quản lý thu và chi).

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp duy vật biện chứng và lịch sử làm nền tảng luận lý. Dữ liệu thu thập chủ yếu là số liệu thứ cấp từ các báo cáo quyết toán ngân sách, niên giám thống kê Quận Bắc Từ Liêm giai đoạn 2011-2015, cùng các văn bản pháp luật liên quan như Luật Ngân sách Nhà nước 2015.

Phân tích dữ liệu sử dụng các phương pháp thống kê mô tả, so sánh số tuyệt đối và tương đối, phân tích tỷ trọng và tổng hợp phân tích nhằm đánh giá biến động thu chi ngân sách theo thời gian và theo từng phường. Cỡ mẫu nghiên cứu bao gồm toàn bộ 13 phường trên địa bàn quận Bắc Từ Liêm, với lựa chọn phương pháp phân tích phù hợp nhằm phản ánh chính xác thực trạng quản lý ngân sách cấp phường trong giai đoạn chuyển đổi địa giới hành chính.

Timeline nghiên cứu tập trung vào giai đoạn 2011-2015, trong đó 2011-2013 là thời kỳ các xã thuộc huyện Từ Liêm cũ, 2014-2015 là giai đoạn các phường thuộc quận Bắc Từ Liêm mới thành lập.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Biến động thu ngân sách cấp phường: Tổng thu ngân sách các phường giảm mạnh từ 261,6 tỷ đồng năm 2011 xuống còn khoảng 63,9 tỷ đồng năm 2013 (giảm gần 75%), sau đó phục hồi lên 189,8 tỷ đồng năm 2014 và 256 tỷ đồng năm 2015. Phường Xuân Đỉnh là đơn vị có mức thu cao nhất, chiếm khoảng 24% tổng thu năm 2015, trong khi phường Tây Tựu có mức tăng thấp nhất, chiếm 7,01% tổng thu.

2. Cơ cấu nguồn thu: Các phường khai thác hiệu quả nguồn thu 100% và nguồn thu phân chia theo tỷ lệ phần trăm, đồng thời tăng cường thu bổ sung từ ngân sách cấp trên. Thu ngân sách thực hiện năm 2014 gấp 4 lần dự toán, năm 2015 gấp gần 2,5 lần dự toán, cho thấy công tác thu ngân sách được cải thiện rõ rệt.

3. Chi ngân sách và cân đối thu chi: Chi ngân sách chủ yếu tập trung vào chi thường xuyên và chi đầu tư phát triển hạ tầng đô thị. Tuy nhiên, một số phường còn gặp khó khăn trong cân đối thu chi, đặc biệt trong giai đoạn chuyển đổi địa giới hành chính và phát triển đô thị nhanh.

4. Thuận lợi và hạn chế trong quản lý ngân sách: Thuận lợi gồm sự vào cuộc quyết liệt của chính quyền, cải cách hành chính, đẩy mạnh giải phóng mặt bằng và thu hút đầu tư. Hạn chế gồm hạ tầng xã hội còn thiếu, năng lực quản lý tài chính của cán bộ phường chưa đồng đều, và sự biến động nguồn thu do chuyển đổi cơ cấu kinh tế địa phương.

Thảo luận kết quả

Sự giảm mạnh thu ngân sách giai đoạn 2011-2013 phản ánh tác động tiêu cực của suy thoái kinh tế và thị trường bất động sản chậm phục hồi, đặc biệt tại các xã có tốc độ đô thị hóa nhanh như Xuân Đỉnh. Việc thành lập quận Bắc Từ Liêm và chuyển đổi các xã thành phường đã tạo điều kiện thuận lợi cho phục hồi và tăng trưởng thu ngân sách, nhờ vào việc cải thiện quản lý, đẩy nhanh tiến độ giải phóng mặt bằng và thu hút đầu tư.

So sánh với các nghiên cứu về quản lý ngân sách cấp xã tại các địa phương khác, kết quả cho thấy tầm quan trọng của việc nâng cao năng lực quản lý tài chính, minh bạch và công khai ngân sách, cũng như sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan thuế, tài chính và kho bạc. Việc cân đối thu chi ngân sách vẫn là thách thức lớn, đòi hỏi các phường phải ưu tiên chi tiêu hợp lý, tăng cường kiểm soát chi phí đầu tư và chi thường xuyên.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ biến động thu ngân sách theo năm và bảng so sánh tỷ trọng thu chi các phường, giúp minh họa rõ nét xu hướng và sự khác biệt giữa các đơn vị hành chính.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tăng cường năng lực quản lý tài chính cấp phường: Đào tạo, bồi dưỡng cán bộ quản lý ngân sách về kỹ năng lập dự toán, chấp hành và quyết toán ngân sách, nhằm nâng cao hiệu quả quản lý thu chi. Thời gian thực hiện: 1-2 năm, chủ thể: UBND quận phối hợp Sở Tài chính.

2. Cải thiện công tác lập dự toán ngân sách: Áp dụng phương pháp dự toán từ cơ sở kết hợp dự toán tổng hợp, đảm bảo dự toán sát thực tế, có dự phòng cho các khoản chi phát sinh. Thời gian: hàng năm, chủ thể: UBND phường và Phòng Tài chính - Kế hoạch quận.

3. Tăng cường công khai, minh bạch ngân sách: Đẩy mạnh công khai dự toán, quyết toán ngân sách trên các phương tiện thông tin đại chúng và tại trụ sở phường, nâng cao sự giám sát của cộng đồng và Mặt trận Tổ quốc. Thời gian: liên tục, chủ thể: UBND phường, Mặt trận Tổ quốc quận.

4. Đẩy mạnh thu hút đầu tư và phát triển kinh tế địa phương: Tạo môi trường thuận lợi cho doanh nghiệp, thúc đẩy các dự án phát triển hạ tầng đô thị, tăng nguồn thu ngân sách. Thời gian: trung hạn 3-5 năm, chủ thể: UBND quận, các phòng ban liên quan.

5. Tăng cường kiểm soát chi ngân sách: Ưu tiên chi cho các dự án cấp thiết, kiểm soát chặt chẽ chi đầu tư xây dựng cơ bản, tránh bội chi và lãng phí. Thời gian: hàng năm, chủ thể: UBND phường, Phòng Tài chính - Kế hoạch quận.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Cán bộ quản lý tài chính công cấp quận, phường: Nâng cao hiểu biết về quản lý ngân sách cấp cơ sở, áp dụng các giải pháp nâng cao hiệu quả thu chi ngân sách.

2. Nhà nghiên cứu và sinh viên chuyên ngành quản lý kinh tế, tài chính công: Tham khảo cơ sở lý luận, phương pháp nghiên cứu và kết quả thực tiễn về quản lý ngân sách địa phương.

3. Cơ quan hoạch định chính sách tài chính địa phương: Sử dụng kết quả nghiên cứu để điều chỉnh chính sách phân cấp ngân sách, cải thiện quy trình lập dự toán và giám sát ngân sách.

4. Các tổ chức giám sát tài chính và cộng đồng dân cư: Hiểu rõ vai trò và cơ chế giám sát ngân sách cấp phường, từ đó tham gia tích cực vào công tác giám sát, góp phần nâng cao tính minh bạch.

Câu hỏi thường gặp

1. Ngân sách cấp xã, phường gồm những nguồn thu nào?
   Ngân sách cấp phường bao gồm thu 100% từ các khoản thu phát sinh trên địa bàn, thu phân chia theo tỷ lệ phần trăm từ các loại thuế như thuế giá trị gia tăng, thuế thu nhập doanh nghiệp, thuế thu nhập cá nhân, thu bổ sung từ ngân sách cấp trên và thu chuyển nguồn từ năm trước. Ví dụ, phường Xuân Đỉnh chiếm gần 24% tổng thu ngân sách quận nhờ khai thác hiệu quả các nguồn thu này.

2. Chu trình quản lý ngân sách cấp phường gồm những bước nào?
   Chu trình gồm ba bước chính: lập dự toán ngân sách (xây dựng kế hoạch thu chi), chấp hành ngân sách (thực hiện thu chi theo dự toán), và quyết toán ngân sách (tổng kết, đánh giá và báo cáo kết quả thu chi). Mỗi bước đều có vai trò quan trọng trong đảm bảo hiệu quả và minh bạch tài chính công.

3. Những khó khăn chính trong quản lý ngân sách cấp phường tại Bắc Từ Liêm là gì?
   Khó khăn gồm biến động nguồn thu do chuyển đổi cơ cấu kinh tế, năng lực quản lý tài chính của cán bộ chưa đồng đều, hạ tầng xã hội còn hạn chế, và áp lực chi đầu tư phát triển đô thị lớn. Ví dụ, năm 2013 thu ngân sách giảm mạnh do thị trường bất động sản chậm phục hồi.

4. Làm thế nào để đảm bảo cân đối ngân sách cấp phường?
   Cần lập dự toán sát thực tế, ưu tiên chi tiêu hợp lý, tăng cường thu ngân sách, kiểm soát chặt chẽ chi phí, và có dự phòng ngân sách cho các khoản chi phát sinh. Công khai minh bạch và giám sát cộng đồng cũng góp phần đảm bảo cân đối ngân sách.

5. Tại sao công khai ngân sách lại quan trọng?
   Công khai ngân sách giúp nâng cao tính minh bạch, tạo điều kiện cho cộng đồng và các tổ chức giám sát tham gia, từ đó hạn chế thất thoát, lãng phí và nâng cao hiệu quả sử dụng ngân sách. Tại Bắc Từ Liêm, việc công khai dự toán và quyết toán ngân sách được thực hiện nhằm tăng cường trách nhiệm giải trình.

Kết luận

• Ngân sách cấp phường tại quận Bắc Từ Liêm trải qua biến động lớn trong giai đoạn 2011-2015, với sự giảm mạnh giai đoạn 2011-2013 và phục hồi tích cực sau khi quận được thành lập.
• Công tác quản lý ngân sách cấp phường đã có nhiều tiến bộ, thể hiện qua việc thu ngân sách vượt dự toán và tăng cường công khai minh bạch.
• Các thách thức chính gồm năng lực quản lý tài chính, cân đối thu chi và áp lực chi đầu tư phát triển đô thị.
• Đề xuất các giải pháp nâng cao năng lực quản lý, cải thiện quy trình lập dự toán, tăng cường công khai và kiểm soát chi ngân sách là cần thiết để đảm bảo hiệu quả quản lý ngân sách cấp phường.
• Nghiên cứu mở ra hướng đi cho các bước tiếp theo trong việc hoàn thiện chính sách tài chính địa phương, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội bền vững tại Bắc Từ Liêm.

Các cơ quan quản lý và cán bộ tài chính địa phương cần áp dụng các giải pháp đề xuất, đồng thời tiếp tục nghiên cứu, cập nhật dữ liệu để nâng cao hiệu quả quản lý ngân sách cấp phường trong bối cảnh đô thị hóa nhanh và yêu cầu phát triển bền vững.

Trích đoạn nội dung tài liệu

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƢỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ -------------------------- NGUYỄN NGỌC PHONG QUẢN LÝ NGÂN SÁCH CÁC PHƢỜNG TRÊN ĐỊA BÀN QUẬN BẮC TỪ LIÊM TRONG GIAI ĐOẠN HIỆN NAY LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ KINH TẾ CHƢƠNG TRÌNH ĐỊNH HƢỚNG THỰC HÀNH Hà Nội – 2016 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƢỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ -------------------------- NGUYỄN NGỌC PHONG QUẢN LÝ NGÂN SÁCH CÁC PHƢỜNG TRÊN ĐỊA BÀN QUẬN BẮC TỪ LIÊM TRONG GIAI ĐOẠN HIỆN NAY Chuyên ngành: Quản lý kinh tế Mã số: 60 34 04 10 LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ KINH TẾ CHƢƠNG TRÌNH ĐỊNH HƢỚNG THỰC HÀNH NGƢỜI HƢỚNG DẪN KHOA HỌC: TS. BÙI ĐẠI DŨNG XÁC NHẬN CỦA XÁC NHẬN CỦA CHỦ TỊCH HĐ CÁN BỘ HƢỚNG DẪN CHẤM LUẬN VĂN Hà Nội – 2016 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] LỜI CAM ĐOAN Tên tôi là: Nguyễn Ngọc Phong Nghiên cứu sinh lớp: K22 – QLKT2 Chuyên ngành: Quản lý kinh tế, trƣờng Đại học Kinh tế - ĐHQGHN Tôi xin cam đoan đề tài “Quản lý ngân sách các phường trên địa bàn quận Bắc Từ Liêm trong giai đoạn hiện nay” dƣới sự hƣớng dẫn của TS. Bùi Đại Dũng là công trình nghiên cứu của riêng tôi, nguồn số liệu, tài liệu tham khảo đƣợc trích dẫn trung thực, rõ ràng và minh bạch, không sao chép bất kỳ tài liệu nào và các nội dung chƣa đƣợc công bố trong bất kỳ công trình nghiên cứu nào khác. Tôi xin hoàn toàn chịu trách nhiệm về đề tài và lời cam đoan này. Hà Nội, ngày 29 tháng 12 năm 2016 Tác giả luận văn Nguyễn Ngọc Phong LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] MỤC LỤC DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT .i DANH MỤC BẢNG . ii DANH MỤC HÌNH . iii LỜI MỞ ĐẦU . Tính cấp thiết của đề tài . Mục tiêu, nhiệm vụ và câu hỏi nghiên cứu. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu . Phương pháp nghiên cứu . Kết cấu của luận văn . TỔNG QUAN VÀ CƠ SỞ LÝ LUẬN NGÂN SÁCH CẤP XÃ, PHƢỜNG VÀ CÔNG TÁC QUẢN LÝ NGÂN SÁCH CẤP XÃ, PHƢỜNG . Tổng quan vấn đề nghiên cứu . Ngân sách nhà nước và phân cấp quản lý ngân sách nhà nước Việt Nam . Khái niệm, đặc điểm và vai trò của ngân sách nhà nƣớc . Hệ thống ngân sách nhà nƣớc Việt Nam . Ngân sách cấp xã, phường và chu trình quản lý NS cấp xã, phường . Khái niệm, vị trí, vai trò của ngân sách cấp xã, phƣờng . Chu trình quản lý ngân sách cấp xã, phƣờng . Tiêu chí đánh giá hiệu quả quản lý ngân sách cấp xã, phường và các yếu tố ảnh hưởng đến công tác quản lý ngân sách cấp xã, phường . Tiêu chí đánh giá hiệu quả quản lý ngân sách cấp xã, phƣờng . Các yếu tố ảnh hƣởng đến công tác QLNS cấp xã, phƣờng .27 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] CHƢƠNG 2. PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU . Nguồn thu thập dữ liệu. Phương pháp nghiên cứu . THỰC TRẠNG CÔNG TÁC QUẢN LÝ NGÂN SÁCH CÁC PHƢỜNG TẠI QUẬN BẮC TỪ LIÊM, HÀ NỘI . Tổng quan đặc điểm tự nhiên, kinh tế, văn hóa, xã hội Q. Bắc Từ Liêm . Về đặc điểm tự nhiên, địa giới hành chính . Thực trạng công tác quản lý ngân sách cấp xã, phường trên địa bàn Quận Bắc Từ Liêm . Công tác quản lý thu ngân sách cấp xã, phƣờng tại các phƣờng thuộc Q. Bắc Từ Liêm. Công tác quản lý chi ngân sách cấp xã, phƣờng trên địa bàn Quận . Cân đối thu chi ngân sách . Đánh giá những thuận lợi và hạn chế trong quản lý ngân sách các phường trên địa bàn Quận Bắc Từ Liêm . Những thuận lợi trong quản lý ngân sách các phƣờng trên địa bàn Quận Bắc Từ Liêm. Những hạn chế còn tồn tại trong công tác quản lý ngân sách cấp xã, phƣờng tại Quận Bắc Từ Liêm. Nguyên nhân dẫn đến các hạn chế trong công tác quản lý ngân sách cấp xã, phƣờng trên địa bàn Quận Bắc Từ Liêm . PHƢƠNG HƢỚNG, GIẢI PHÁP QUẢN LÝ NGÂN SÁCH CẤP XÃ, PHƢỜNG TẠI CÁC PHƢỜNG TRÊN ĐỊA BÀN QUẬN BẮC TỪ LIÊM .63 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Quy hoạch tổng thể phát triển kinh tế, xã hội quận Bắc Từ Liêm đến năm 2020, định hướng 2030 . Những điểm mới trong thay đổi pháp lý về quản lý ngân sách . Giải pháp nâng cao hiệu quả quản lý ngân sách cấp xã, phường tại các phương trên địa bàn Quận Bắc Từ Liêm . Phƣơng hƣớng quản lý ngân sách cấp xã, phƣờng tại các phƣờng trên địa bàn Quận Bắc Từ Liêm . Một số giải pháp nâng cao hiệu quả quản lý ngân sách cấp xã, phƣờng tại các phƣờng trên địa bàn Quận Bắc Từ Liêm .76 TÀI LIỆU THAM KHẢO .78 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT STT Ký hiệu Nguyên nghĩa 1 KBNN Kho bạc nhà nƣớc 2 MTTQ Mặt trận Tổ Quốc 3 NS Ngân sách 4 NSNN Ngân sách nhà nƣớc 5 NSTW Ngân sách trung ƣơng 6 NSĐP Ngân sách địa phƣơng 7 NSX Ngân sách cấp xã, phƣờng 8 TX Thƣờng xuyên 9 UBND Ủy ban nhân dân 10 XDCB Xây dựng cơ bản i LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] DANH MỤC BẢNG STT Bảng Nội dung Trang Thu ngân sách theo các phƣờng của Quận Bắc Từ 1 Bảng 3.1 40 Liêm 2014 – 2015 Tình hình thu ngân sách cấp xã, phƣờng theo nội dung 2 Bảng 3.2 42 nguồn thu Chi tiết các khoản thu hƣởng 100% của các phƣờng 3 Bảng 3.3 43 trên địa bàn Quận Bắc Từ Liêm Chi tiết các khoản thu hƣởng theo tỷ lệ phần tăm của 4 Bảng 3.4 45 các phƣờng trên địa bàn Quận Bắc Từ Liêm Tình hình thu bổ sung ngân sách từ cấp trên của các 5 Bảng 3.5 46 phƣờng Tình hình chi ngân sách cấp xã, phƣờng theo địa bàn 6 Bảng 3.6 48 2014 – 2015 Tình hình chi NSX theo nội dung nhiệm vụ chi năm 7 Bảng 3.7 50 2014 – 2015 Chi đầu tƣ XDCB từ nguồn chi trong cân đối năm 8 Bảng 3.8 52 2014 - 2015 tại các phƣờng Chi thƣờng xuyên trong cân đối năm 2014 - 2015 tại 9 Bảng 3.9 54 các phƣờng Cân đối thu chi ngân sách các phƣờng giai đoạn 2011 10 Bảng 3.10 55 - 2015 ii LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] DANH MỤC HÌNH STT Hình Nội dung Trang 1 Hình 1.1 Hệ thống Ngân sách nhà nƣớc Việt Nam 11 Bản đồ địa giới chia tách Q. Bắc Từ Liêm và Q.1 35 Từ Liêm Tình hình thu ngân sách cấp xã, phƣờng theo địa bàn 3 Hình 3.2 38 2011 - 2013 Tình hình chi ngân sách cấp xã, phƣờng theo địa bàn 4 Hình 3.3 47 2011 - 2013 Tỷ trọng các khoản chi thƣờng xuyên theo nội dung 5 Hình 3.4 53 2014 – 2015 Cân đối thu chi ngân sách cấp xã, phƣờng 2011 – 6 Hình 3.5 56 2015 iii LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] LỜI MỞ ĐẦU 1. Tính cấp thiết của đề tài Ngân sách nhà nƣớc có vai trò rất quan trọng trong toàn bộ hoạt động kinh tế, xã hội, an ninh, quốc phòng và đối ngoại của đất nƣớc. Ngân sách nhà nƣớc là công cụ điều chỉnh vĩ mô nền kinh tế-xã hội, định hƣớng phát triển sản xuất, điều tiết thị trƣờng, bình ổn giá cả, điều chỉnh đời sống xã hội. Sự phân cấp quản lý ngân sách nhà nƣớc phù hợp với sự phân cấp của bộ máy chính quyền, tạo ra những đòn bẩy tích cực nhằm phát triển mọi lĩnh vực kinh tế, văn hóa, xã hội… Xã, phƣờng là cấp chính quyền cơ sở, gắn bó mật thiết đến ngƣời dân và là đại diện của Nhà nƣớc giải quyết trực tiếp mối quan hệ lợi ích giữa Nhà nƣớc và nhân dân. Ngân sách xã là hệ thống các quan hệ kinh tế giữa nhà nƣớc với các chủ thể khác, phát sinh trong quá trình tạo lập, phân phối và sử dụng quỹ tiền tệ của chính quyền nhà nƣớc cấp xã nhằm phục vụ cho việc thực hiện các chức năng, nhiệm vụ của chính quyền nhà nƣớc cấp cơ sở trong khuôn khổ đã đƣợc phân công, phân cấp quản lý. Quá trình vận động của quỹ ngân sách cấp xã, phƣờng cũng đƣợc nhìn nhận trên 02 giác độ: quá trình huy động nguồn thu và quá trình phân phối, sử dụng ngân sách (chi). Cùng với sự phát triển về kinh tế và đời sống của ngƣời dân ngày càng cao, thì việc thu – chi ngân sách cấp xã, phƣờng cũng không ngừng tăng lên. Vì vậy đòi hỏi công tác quản lý ngân sách cấp xã, phƣờng phải có sự điều chỉnh để phù hợp với cơ chế quản lý kinh tế đáp ứng đƣợc yêu cầu hoạt động của chính quyền nhà nƣớc cấp xã đạt hiệu quả cao, đảm bảo công bằng xã hội. Có thể nói ngân sách cấp xã, phƣờng là tiền đề đồng thời là hệ quả trong quá trình quản lý kinh tế - xã hội của Đảng và Nhà nƣớc. Quận Bắc Từ Liêm đƣợc thành lập theo Nghị quyết số 132/NQ-CP ngày 27 tháng 12 năm 2013 của Chính phủ, trên cơ sở tách 9 xã: Thƣợng Cát, Liên Mạc, Tây Tựu, Thụy Phƣơng, Minh Khai, Phú Diễn, Đông Ngạc, Xuân Đỉnh, Cổ Nhuế; 1 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Quận Bắc Từ Liêm có diện tích 4.335,34 ha (43,35 km²), dân số 320.414 ngƣời, gồm 13 phƣờng: Cổ Nhuế 1, Cổ Nhuế 2, Đông Ngạc, Đức Thắng, Liên Mạc, Minh Khai, Phú Diễn, Phúc Diễn, Tây Tựu, Thƣợng Cát, Thụy Phƣơng, Xuân Đỉnh, Xuân Tảo. Đặc thù của quận Bắc Từ Liêm là sự chuyển đổi bƣớc ngoặt của một địa bàn mang tính chất nông thôn (huyện) sang địa bàn mang tính chất đô thị (quận), với sự thay đổi toàn diện trong phƣơng thức tổ chức, quản lý đời sống kinh tế - xã hội trên địa bàn. Sau khi đi vào hoạt động, Bắc Từ Liêm là địa bàn hành chính có quy mô dân số lớn, tốc độ tăng dân số cơ học cao, yêu cầu về đảm bảo an sinh xã hội, an ninh trật tự, an toàn xã hội cần đƣợc quan tâm; khối lƣợng công việc phải giải quyết thƣờng xuyên của các cơ quan Đảng, chính quyền, MTTQ và các đoàn thể từ Quận tới cơ sở lớn. Bên cạnh đó, hạ tầng xã hội và hạ tầng đô thị còn hạn chế nhƣ: hệ thống giao thông khung chƣa phát triển; trụ sở làm việc của chính quyền từ Quận đến cơ sở thiếu, một số phƣờng trên địa bàn còn thiếu trƣờng học công lập từ cấp học mầm non đến THCS; các thiết chế văn hóa nhƣ trung tâm văn hóa-thể thao phƣờng, nhà văn hóa các tổ dân phố còn thiếu. Do vậy, nhu cầu chi đầu tƣ và chi thƣờng xuyên phục vụ phát triển kinh tế - xã hội trƣớc mắt của Quận rất lớn.