phần mở đầu và kết luận, luận văn gồm có 4 chương: Chƣơng 1: Tổng quan tình hình nghiên cứu, cơ sở lý luận và thực tiễn về chất lượng tín dụng của Ngân hàng thương mại; Chƣơng 2: Phương pháp nghiên cứu; 3 Chƣơng 3: Thực trạng chất lượng tín dụng trung và dài hạn tại Ngân hàng TMCP Công thương Việt Nam – Chi nhánh Đông Anh. Chƣơng 4: Giải pháp nâng cao chất lượng tín dụng trung và dài hạn tại Ngân hàng TMCP Công thương Việt Nam – Chi nhánh Đông Anh 4 CHƢƠNG 1 TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU, CƠ SỞLÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ CHẤT LƢỢNG TÍN DỤNG CỦA NGÂN HÀNG THƢƠNG MẠI 1. Tổng quan tình hình nghiên cứu Cùng với quá trình hội nhập kinh tế thế giới của đất nước, các NHTM Việt Nam đã và đang phát triển hoạt động kinh doanh của mình theo cả chiều rộng và chiều sâu. NHTM là tổ chức mà hoạt động của nó gắn chặt với nền kinh tế thị trường, đóng vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy nền kinh tế hàng hóa phát triển.
Trong đó tín dụng là hoạt động truyền thống chủ yếu và quan trọng nhất của các NHTM. Các khoản cho vay chiếm tới 60% tài sản của ngân hàng và đem lại 55 - 70% lợi nhuận của ngân hàng. Do vậy ngân hàng phải thực hiện thành công chính sách, kế hoạch tín dụng thì mới có thể tồn tại và phát triển, đồng thời đóng góp tích cực cho sự phát triển của nền kinh tế. Về mặt lý luận, một quốc gia đang phát triển thì việc tái thiết cơ sở hạ tầng, cơ sở sản xuất vật chất thông qua nguồn vốn tín dụng trung và dài hạn là rất cần thiết và đặc biệt quan trọng đối với các công trình trọng điểm có tầm cỡ quốc gia, từ đó mở ra con đường ngắn nhất để đáp ứng yêu cầu thực hiện các mục tiêu phát triển bền vững của nền kinh tế.
Nguồn tín dụng trung và dài hạn cho đầu tư phát triển là một động lực không thể thiếu cho việc thay đổi diện mạo một quốc gia. Trên thực tế, đối với các NHTM ở Việt Nam nói chung, và trong hệ thống VietinBank nói riêng, hoạt động tín dụng trung và dài hạn còn gặp nhiều khó khăn, nhiều vấn đề còn tồn tại xoay quanh chất lượng, hiệu quả hoạt động tín dụng trung và dài hạn. Xuất phát từ thực tiễn trên, trong thời gian qua vấn đề nâng cao chất lượng tín dụng trung và dài hạn tại các NHTM đã được rất nhiều các tác giả lựa chọn để làm đề tài nghiên cứu trong các công trình khoa học, điển hình như: Nguyễn Thị Thu Đông, 2012. Nâng cao chất lượng tín dụng tạꢅ Ngân hàng TMCP Ngoạꢅ thương Vꢅệt Nam trong quꢃ trình hộꢅ nhập.
Luận án tiến sĩ kinh tế, trường Đại học Kinh tế Quốc dân. 5 Nguyễn Thị Thúy Ngọc, 2015.Giải pháp nâng cao chất lượng cho vay trung và dài hạn tạꢅ Ngân hàng TMCP Công thương Vꢅệt Nam,chi nhánh Hồng Bàng.Luận văn thạc sỹ, trường Học viện Tài chính. Tác giả đã phân tích thực trạng tín dụng trung dài hạn của VietinBank chi nhánh Hồng Bàng từ đó đưa ra giải pháp để nâng cao chất lượng cho vay trung và dài hạn tại chi nhánh song trong phần cơ sở lý luận tác giả cho rằng các loại hình cho vay trung và dài hạn chỉ bao gồm cho vay theo đầu tư dự án và cho thuê tài chính. Nguyễn Thị Ngọc Hương, 2014.Giải pháp nâng cao chất lượng tín dụng trung và dài hạn tại Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn chi nhánh Tràng An.
Luận văn thạc sỹ, trường Học viện ngân hàng. Tác giả đưa ra giải pháp dựa trên cơ sở lý luận về hình thứccho vay trung và dài hạn, ngoài hai hình thức cho vay theo đầu tư dự án và cho thuê tài chính, còn có cho vay luân chuyển, cho vay tiêu dùng và cho vay hợp vốn. Tác giả cho rằng bên cạnh các tiêu chí định lượng thì các tiêu chí định tính để đánh giá chất lượng tín dụng trung và dài hạn cũng rất quan trọng, bao gồm kinh nghiệm và năng lực của CBTD, quy trình tín dụng của ngân hàng, cơ sở vật chất và công nghệ của ngân hàng. Phạm Thị Minh Ngọc, 2013.Giải pháp nâng cao chất lượng tín dụng trung và dài hạn tại Ngân hàng TMCP Ngoạꢅ thương Vꢅệt Nam, chi nhánh Hải Phòng.Luận văn thạc sỹ, trường Đại học Kinh tế Quốc dân.
Tác giả đồng quan điểm với các tác giả về các tiêu chí đánh giá chất lượng tín dụng trung và dài hạn gồm: Chỉ tiêu về dư nợ, doanh số cho vay, vòng quay vốn tín dụng, vòng quay vốn tín dụng, hiệu suất sử dụng vốn, chỉ tiêu về nợ quá hạn, chỉ tiêu về lợi nhuận, ngoài ra tác giả có đưa thêm chỉ tiêu tỷ lệ thanh toán nợ do bán tài sản của người vay. Tác giả nghiên cứu đề tài này tại một chi nhánh ở tỉnh của Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam nên cũng có một số đặc thù riêng nên các giải pháp đưa ra phù hợp với địa bàn hoạt động của chi nhánh. Đào Việt Dũng, 2013.Giải pháp nâng cao hoạt động tín dụng trung và dài hạn tại Ngân hàng TMCP Phát triển nhà Thành phố Hồ Chí Minh.Luận văn thạc sỹ, trường Học viện Ngân hàng. Bàn về các nhân tố ảnh hưởng đến chất lượng tín 6 dụng trung và dài hạn, tác giả đồng quan điểm với nhiều tác giả khác khi đưa ra các nhân tố chủ quan là chính sách tín dụng, quy trình tín dụng, thông tin tín dụng, chất lượng nhân sự, kiểm soát nội bộ song tác giả cũng cho rằng các yếu tố như công nghệ ngân hàng, trang thiết bị kỹ thuật cũng có ảnh hưởng đến chất lượng hoạt động tín dụng trung dài hạn của ngân hàng.
Nâng cao chất lượng tín dụng trung và dài hạn tại Ngân hàng TMCP Tiên Phong chi nhánh Hà Nội.Luận văn thạc sỹ, trường Đại học Kinh tế Quốc dân. Đây là một công trình nghiên cứu về chất lượng tín dụng trung và dài hạn tại một NHTM khá nhỏ trong những năm 2009-2011, khihoạt động cho vay của Ngân hàng TMCP Tiên Phong cũng có nhiều hạn chế so với các NHTM khác trong hệ thống các NHTMcn nên thông việc phân tích thực trạng chất lượng tín dụng trung và dài hạn của NHTMCP Tiên Phong đã đưa ra một số giải pháp phù hợp với đặc thù, tiềm lực hoạt động của NHTM này. Trong số các công trình nghiên cứu đã được công bố, có một vài công trình tiếp cận chủ đề này tại một số NHTMCP khác hoặc tại VietinBank nhưng chi nhánh khác, chưa có một công trình nào tiếp cận chủ đề này tại tại VietinBank Đông Anh trong vài năm gần đây. Hơn nữa, các công trình nghiên cứu đó mỗi tác giả lại sử dụng các chỉ tiêu phản ánh chất lượng tín dụng trung và dài hạn khác nhau, chưa được hệ thống đầy đủ dựa trên các nguồn tài liệu có nguồn gốc rõ ràng.
Nên trên cơ sở kế thừa những nghiên cứu của các tác giả đi trước, đồng thời căn cứ vào tình hình biến động của hoạt động tín dụng tại VietinBank Đông Anh trong thời gian gần đây, tác giả lựa chọn đề tài: “Nâng cao chất lượng tín dụng trung và dài hạn tại Ngân hàng TMCP Công thương Vꢅệt Nam – chꢅ nhꢃnh Đông Anh”. Cơ sở lý luận về chất lƣợng tín dụng của Ngân hàng thƣơng mại 1. Khái quát chung về Ngân hàng thương mại Sự phát triển của hệ thống NHTM là một trong những tấm gương phản ánh sự phát triển kinh tế của một quốc gia.Quá trình phát triển hệ thống NHTM Việt Nam cũng gắn liền với quá trình cải cách và phát triển kinh tế đất nước. Từ khi chuyển sang nền kinh tế thị trường hệ thống NHTM Việt Nam không ngừng đổi 7 mới và phát triển đáp ứng nhu cầu phát triển kinh tế đất nước và hội nhập thế giới.
Khái niệm về Ngân hàng thương mại Cho đến thời điểm hiện nay có rất nhiều khái niệm về NHTM, theo Peter S.Rose đưa ra khái niệm NHTM trên phương diện những loại dịch vụ mà nó cung cấp: “NHTM là loại hình tổ chức tài chính cung cấp một danh mục các dịch vụ tàꢅ chính đa dạng nhất – đặc biệt là tín dụng, tiết kiệm và dịch vụ thanh toán và thực hiện nhiều chức năng tàꢅ chính nhất so với bất kỳ một tổ chức kinh doanh nào trong nền kinh tế”. Theo luật các tổ chức tín dụng: “NHTM là tổ chức tín dụng được thực hiện toàn bộ hoạt động ngân hàng và các hoạt động kinh doanh khác có liên quan vì mục tiêu lợi nhuận theo quy định của Luật Các tổ chức tín dụng và cꢃc quy định khác của pháp luật”. Thông qua chức năng trung gian tín dụng, NHTM thực hiện các hoạt động cơ bản sau: Thứ nhất, hoạt động huy động vốn: Huy động vốn là hoạt động quan trọng nhất của NHTM, quyết định sự tồn tại và phát triển của ngân hàng.Hoạt động kinh doanh của ngân hàng chủ yếu dựa vào nguồn vốn huy động chiếm khoảng 70-80% trên tổng nguồn vốn kinh doanh của NHTM.Nguồn vốn của NHTM được huy động dưới các hình thức sau: + Nhận tiền gửi của cá nhân, tổ chức và các định chế tài chính khác dưới hình thức tiền gửi không kỳ hạn, tiền gửi có kỳ hạn và các loại tiền gửi khác. + Phát hành chứng chỉ tiền gửi, trái phiếu và các giấy tờ có giá khác để huy động vốn của cá nhân, tổ chức trong và ngoài nước.
+ Vay vốn ngắn hạn của NHNN. + Vay vốn của các TCTD khác hoạt động tại Việt Nam và các tổ chức tại nước ngoài. + Các hình thức huy động vốn khác theo quy định của NHNN. Thứ hai, hoạt động tín dụng:NHTM được cấp tín dụng cho tổ chức, cá nhân 8 dưới các hình thức cho vay, chiết khấu thương phiếu và các giấy tờ có giá khác, bảo lãnh, cho thuê tài chính và các hình thức khác theo quy định của NHNN.
Cho vay: NHTM được cho vay cá nhân, tổ chức dưới các hình thức sau: + Cho vay ngắn hạn nhằm đáp ứng nhu cầu vốn cho sản xuất, kinh doanh, dịch vụ và đời sống. + Cho vay trung và dài hạn để thực hiện các dự án đầu tư phát triển sản xuất, kinh doanh, dịch vụ và đời sống. Bảo lãnh: NHTM được bảo lãnh vay vốn, bảo lãnh thanh toán, bảo lãnh thực hiện hợp đồng, bảo lãnh đấu thầu và các hình thức bảo lãnh khác. Mức bảo lãnh đối với một khách hàng và tổng mức bảo lãnh của một NHTM không được vượt quá tỷ lệ so với vốn tự có của NHTM.