Luận văn thạc sĩ UEB: Hoàn thiện môi trường kinh doanh cho DNNVV tại Hà Tĩnh

Luận văn thạc sĩ UEB phân tích và đề xuất giải pháp hoàn thiện môi trường kinh doanh cho doanh nghiệp nhỏ và vừa tại tỉnh Hà Tĩnh.

• Tác giả: Lê Tiến Huân
• Người hướng dẫn: TS. Nguyễn Hữu Sở
• Trường học: Trường Đại học Kinh tế - Đại học Quốc gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Quản lý kinh tế
• Đề tài: Hoàn thiện môi trường kinh doanh của doanh nghiệp nhỏ và vừa ở tỉnh Hà Tĩnh
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2014
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• MỤC LỤC
• DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT
• DANH MỤC CÁC BẢNG BIỂU
• PHẦN MỞ ĐẦU
• 0.1. CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ MÔI TRƯỜNG KINH DOANH CỦA DOANH NGHIỆP NHỎ VÀ VỪA
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ MÔI TRƯỜNG KINH DOANH CỦA DOANH NGHIỆP NHỎ VÀ VỪA
• 1.1. Những vấn đề chung về doanh nghiệp nhỏ và vừa
• 1.1.1. Khái niệm doanh nghiệp nhỏ và vừa
• 1.1.1.1. Khái niệm cơ bản
• 1.1.2. Ưu thế và hạn chế của doanh nghiệp nhỏ và vừa
• 1.1.3. Đặc điểm của doanh nghiệp nhỏ và vừa
• 2. CHƯƠNG 2: PHÂN TÍCH THỰC TRẠNG VỀ MÔI TRƯỜNG KINH DOANH CỦA DOANH NGHIỆP NHỎ VÀ VỪA Ở TỈNH HÀ TĨNH
• 3. CHƯƠNG 3: ĐỊNH HƯỚNG VÀ CÁC GIẢI PHÁP NHẰM HOÀN THIỆN MÔI TRƯỜNG KINH DOANH CỦA DOANH NGHIỆP NHỎ VÀ VỪA Ở TỈNH HÀ TĨNH
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về hoàn thiện môi trường kinh doanh cho doanh nghiệp nhỏ và vừa ở Hà Tĩnh

Môi trường kinh doanh đóng vai trò quan trọng trong sự phát triển của doanh nghiệp nhỏ và vừa (DNNVV) tại tỉnh Hà Tĩnh. Việc hoàn thiện môi trường này không chỉ giúp các doanh nghiệp tồn tại mà còn phát triển bền vững. Hà Tĩnh, với vị trí địa lý thuận lợi và nguồn tài nguyên phong phú, cần có những chính sách hỗ trợ phù hợp để thúc đẩy sự phát triển của DNNVV. Đặc biệt, trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế, việc cải thiện môi trường kinh doanh trở nên cấp thiết hơn bao giờ hết.

1.1. Khái niệm và vai trò của môi trường kinh doanh

Môi trường kinh doanh được hiểu là tổng thể các yếu tố bên ngoài ảnh hưởng đến hoạt động của doanh nghiệp. Đối với DNNVV, môi trường này bao gồm các yếu tố kinh tế, chính trị, xã hội và công nghệ. Sự ổn định và thuận lợi của môi trường kinh doanh sẽ tạo điều kiện cho DNNVV phát triển, từ đó góp phần vào sự phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh.

1.2. Tình hình hiện tại của doanh nghiệp nhỏ và vừa ở Hà Tĩnh

Hiện nay, DNNVV ở Hà Tĩnh đang đối mặt với nhiều thách thức như thiếu vốn, khó khăn trong tiếp cận thị trường và công nghệ. Mặc dù có nhiều chính sách hỗ trợ từ chính phủ, nhưng thực tế cho thấy vẫn còn nhiều rào cản trong việc thực hiện các chính sách này. Điều này đòi hỏi cần có những giải pháp cụ thể để cải thiện môi trường kinh doanh cho DNNVV.

II. Những thách thức trong việc hoàn thiện môi trường kinh doanh ở Hà Tĩnh

Mặc dù đã có nhiều nỗ lực trong việc cải thiện môi trường kinh doanh, nhưng DNNVV ở Hà Tĩnh vẫn gặp phải nhiều thách thức. Các vấn đề như thủ tục hành chính phức tạp, thiếu thông tin thị trường và sự hỗ trợ từ chính quyền địa phương là những rào cản lớn. Để phát triển bền vững, cần phải nhận diện và giải quyết những thách thức này một cách hiệu quả.

2.1. Thủ tục hành chính và chính sách hỗ trợ

Thủ tục hành chính phức tạp là một trong những nguyên nhân chính khiến DNNVV gặp khó khăn trong việc khởi nghiệp và mở rộng sản xuất. Cần có sự cải cách mạnh mẽ trong quy trình cấp phép và hỗ trợ doanh nghiệp để tạo điều kiện thuận lợi hơn cho DNNVV.

2.2. Thiếu thông tin và hỗ trợ từ chính quyền

Nhiều DNNVV không có đủ thông tin về thị trường, chính sách và các chương trình hỗ trợ. Việc thiếu thông tin này dẫn đến quyết định đầu tư không chính xác và giảm khả năng cạnh tranh của doanh nghiệp. Cần có các chương trình đào tạo và cung cấp thông tin cho DNNVV để nâng cao năng lực cạnh tranh.

III. Phương pháp cải thiện môi trường kinh doanh cho doanh nghiệp nhỏ và vừa

Để hoàn thiện môi trường kinh doanh cho DNNVV, cần áp dụng các phương pháp và giải pháp cụ thể. Các giải pháp này không chỉ giúp cải thiện tình hình hiện tại mà còn tạo ra một môi trường kinh doanh bền vững cho tương lai. Việc áp dụng công nghệ thông tin trong quản lý và điều hành cũng là một yếu tố quan trọng.

3.1. Cải cách thủ tục hành chính

Cải cách thủ tục hành chính là một trong những giải pháp quan trọng nhất. Cần đơn giản hóa quy trình cấp phép, giảm thiểu thời gian và chi phí cho doanh nghiệp. Việc áp dụng công nghệ thông tin vào quản lý hành chính sẽ giúp tăng cường tính minh bạch và hiệu quả.

3.2. Tăng cường hỗ trợ từ chính quyền địa phương

Chính quyền địa phương cần có các chương trình hỗ trợ cụ thể cho DNNVV, bao gồm đào tạo, tư vấn và cung cấp thông tin. Việc xây dựng các trung tâm hỗ trợ doanh nghiệp sẽ giúp DNNVV dễ dàng tiếp cận các nguồn lực cần thiết.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu về môi trường kinh doanh

Nghiên cứu thực tiễn về môi trường kinh doanh cho DNNVV ở Hà Tĩnh cho thấy rằng việc cải thiện môi trường này đã mang lại nhiều kết quả tích cực. Các doanh nghiệp đã có những bước tiến trong việc mở rộng quy mô và nâng cao chất lượng sản phẩm. Tuy nhiên, vẫn cần tiếp tục theo dõi và đánh giá để có những điều chỉnh kịp thời.

4.1. Kết quả đạt được từ các chính sách hỗ trợ

Các chính sách hỗ trợ từ chính phủ đã giúp nhiều DNNVV vượt qua khó khăn và phát triển. Sự gia tăng số lượng doanh nghiệp mới thành lập là một minh chứng cho sự thành công của các chính sách này.

4.2. Những bài học kinh nghiệm từ các tỉnh khác

Nghiên cứu kinh nghiệm từ các tỉnh khác cho thấy rằng việc tạo ra một môi trường kinh doanh thuận lợi là yếu tố quyết định cho sự phát triển của DNNVV. Cần học hỏi và áp dụng những mô hình thành công từ các địa phương khác để cải thiện môi trường kinh doanh tại Hà Tĩnh.

V. Kết luận và định hướng tương lai cho doanh nghiệp nhỏ và vừa ở Hà Tĩnh

Kết luận, việc hoàn thiện môi trường kinh doanh cho DNNVV ở Hà Tĩnh là một nhiệm vụ cấp thiết. Cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan chức năng và doanh nghiệp để tạo ra một môi trường kinh doanh thuận lợi. Định hướng tương lai cần tập trung vào việc nâng cao năng lực cạnh tranh và phát triển bền vững cho DNNVV.

5.1. Định hướng phát triển bền vững cho DNNVV

Định hướng phát triển bền vững cho DNNVV cần tập trung vào việc nâng cao chất lượng sản phẩm và dịch vụ, đồng thời bảo vệ môi trường. Các doanh nghiệp cần được khuyến khích áp dụng công nghệ xanh và phát triển sản phẩm thân thiện với môi trường.

5.2. Tăng cường hợp tác giữa doanh nghiệp và chính quyền

Sự hợp tác giữa doanh nghiệp và chính quyền là yếu tố quan trọng để tạo ra một môi trường kinh doanh thuận lợi. Cần xây dựng các diễn đàn đối thoại giữa doanh nghiệp và chính quyền để lắng nghe ý kiến và phản hồi kịp thời.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Khu vực doanh nghiệp nhỏ và vừa (DNNVV) đóng vai trò là động lực then chốt của nền kinh tế Việt Nam, hàng năm tạo ra khoảng 500.000 việc làm mới và đóng góp to lớn vào tổng sản phẩm quốc nội (GDP). Tại tỉnh Hà Tĩnh, sự phát triển của khối kinh tế này ghi nhận bước tiến nhảy vọt về số lượng từ 57 doanh nghiệp năm 2000 lên 1.865 doanh nghiệp năm 2008 (tăng gấp 33 lần) và đạt 2.502 doanh nghiệp vào năm 2012, nâng quy mô vốn đăng ký bình quân từ 460 triệu đồng lên 7,7 tỷ đồng trên một doanh nghiệp. Tuy nhiên, trước bối cảnh kinh tế phục hồi chậm và áp lực hội nhập quốc tế sau khi gia nhập Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO), các DNNVV tại Hà Tĩnh phải đối mặt với nhiều rào cản nghiêm trọng về môi trường thể chế, mặt bằng sản xuất, chi phí không chính thức và chất lượng nguồn nhân lực.

Nghiên cứu này được thực hiện nhằm mục tiêu đánh giá toàn diện thực trạng môi trường kinh doanh của DNNVV tại tỉnh Hà Tĩnh giai đoạn 2007 - 2012, nhận diện các điểm nghẽn về cơ chế chính sách, kết cấu hạ tầng và năng lực quản trị. Trên cơ sở đó, luận văn đề xuất hệ thống giải pháp đồng bộ nhằm hoàn thiện môi trường kinh doanh, hiện thực hóa mục tiêu toàn tỉnh đạt gần 5.000 doanh nghiệp vào năm 2015 theo Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh lần thứ XVII. Về mặt thực tiễn, công trình cung cấp luận cứ khoa học sắc bén giúp chính quyền địa phương duy trì tốc độ tăng trưởng kinh tế bình quân 11,6%/năm, chuyển dịch cơ cấu công nghiệp - xây dựng đạt 36,7%, đồng thời tạo lập mạng lưới doanh nghiệp vệ tinh hỗ trợ hiệu quả cho các siêu dự án công nghiệp trọng điểm quốc gia.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn vận dụng tổng hợp lý thuyết quản lý nhà nước về kinh tế, lý thuyết môi trường kinh doanh và khung đánh giá năng lực cạnh tranh cấp tỉnh (PCI). Cấu trúc môi trường kinh doanh của DNNVV được tiếp cận đa chiều qua các phân hệ: môi trường kinh tế - chính trị - xã hội, hệ thống pháp luật - chính sách, cơ sở hạ tầng kỹ thuật, chất lượng nguồn nhân lực và vai trò của hiệp hội ngành hàng.

Nghiên cứu chuẩn hóa các khái niệm then chốt theo quy định pháp lý hiện hành, trọng tâm là Nghị định số 56/2009/NĐ-CP ngày 30/6/2009 của Chính phủ. Doanh nghiệp nhỏ và vừa được định nghĩa là các cơ sở kinh doanh đã đăng ký theo pháp luật, phân loại theo 3 cấp độ: siêu nhỏ (dưới 10 lao động), nhỏ (từ 10 đến 200 lao động hoặc tổng nguồn vốn từ 20 tỷ đồng trở xuống), và vừa (từ 200 đến 300 lao động hoặc tổng nguồn vốn từ trên 20 tỷ đến 100 tỷ đồng tùy lĩnh vực nông nghiệp, công nghiệp xây dựng hay thương mại dịch vụ). Đồng thời, luận văn làm rõ khái niệm môi trường kinh doanh thân thiện - nơi các yếu tố chi phí gia nhập thị trường, chi phí thời gian và chi phí không chính thức được tối thiểu hóa nhằm kích thích tinh thần khởi nghiệp.

Phương pháp nghiên cứu

Luận văn kết hợp chặt chẽ giữa phương pháp luận quản lý kinh tế truyền thống và hiện đại, sử dụng dữ liệu thứ cấp từ Cục Thống kê tỉnh Hà Tĩnh, Sở Kế hoạch và Đầu tư tỉnh Hà Tĩnh cùng các báo cáo điều tra PCI của Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) giai đoạn 2007 - 2012.

Về cỡ mẫu và phương pháp chọn mẫu: Nghiên cứu phân tích mẫu khảo sát quy mô lớn gồm 1.865 doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh năm 2008 (bao gồm 599 doanh nghiệp tư nhân, 564 công ty TNHH và 702 công ty cổ phần) phân bổ trên toàn bộ 12 đơn vị hành chính cấp huyện, thị xã, thành phố. Phương pháp chọn mẫu cấu trúc đại diện được lựa chọn nhằm phản ánh chân thực hiện trạng công nghệ, nguồn vốn và trình độ quản lý của từng loại hình sở hữu. Lý do áp dụng phương pháp thống kê mô tả kết hợp phân tích - tổng hợp và so sánh đối chiếu là nhằm lượng hóa chính xác 9 chỉ số thành phần PCI, đồng thời rút ra các bài học kinh nghiệm sâu sắc từ hai mô hình điển hình là tỉnh Nghệ An (đạt 10.800 doanh nghiệp) và tỉnh Bình Dương (duy trì tăng trưởng GDP 14,2%/năm với hơn 98% là DNNVV).

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Quá trình phân tích dữ liệu thực nghiệm giai đoạn 2007 - 2012 đã làm sáng tỏ 4 phát hiện cốt lõi về môi trường kinh doanh của DNNVV tỉnh Hà Tĩnh:

Thứ nhất, trình độ khoa học công nghệ của khối doanh nghiệp đang ở mức báo động. Kết quả khảo sát 1.865 doanh nghiệp cho thấy có tới 57,12% doanh nghiệp (1.065 đơn vị) sử dụng công nghệ lạc hậu, 30,50% (569 đơn vị) ở mức trung bình và chỉ 12,38% (231 đơn vị) tiếp cận được công nghệ tiên tiến. Trong đó, tỷ lệ sử dụng công nghệ lạc hậu tại khối công ty TNHH chiếm mức cao nhất là 70,72%, tiếp theo là công ty cổ phần với 59,97% và doanh nghiệp tư nhân là 41,40%.

Thứ hai, cơ cấu ngành nghề và địa bàn phân bố có sự chênh lệch lớn. Tính đến năm 2012, toàn tỉnh có 2.502 DNNVV với tổng vốn đăng ký đạt 431,4 ngàn tỷ đồng. Tuy nhiên, khối thương mại chiếm tỷ trọng lớn nhất với 33,3% (634 doanh nghiệp), xây dựng chiếm 27,6% (525 doanh nghiệp), trong khi công nghiệp chế biến - khai khoáng chỉ chiếm 19,55% (372 doanh nghiệp) và dịch vụ chiếm 19,29% (367 doanh nghiệp). Về phân bố, doanh nghiệp tập trung chủ yếu tại thành phố Hà Tĩnh (837 doanh nghiệp), huyện Kỳ Anh (350 doanh nghiệp) và thị xã Hồng Lĩnh (244 doanh nghiệp), còn các huyện miền núi có mật độ doanh nghiệp rất thưa thớt.

Thứ ba, các chỉ số thành phần môi trường kinh doanh (PCI) bộc lộ sự thiếu đồng bộ nghiêm trọng. Mặc dù chỉ số gia nhập thị trường đạt mức khá với 7,59/10 điểm và tiếp cận đất đai đạt 7,09/10 điểm, nhưng chỉ số chi phí không chính thức chỉ đạt 4,79/10 điểm, đào tạo lao động đạt 3,91/10 điểm và tính năng động của lãnh đạo địa phương chỉ đạt mức rất khiêm tốn là 3,34/10 điểm.

Thứ tư, nguồn nhân lực dồi dào nhưng chất lượng tay nghề thấp. Mặc dù toàn tỉnh có 35 cơ sở đào tạo nghề cung ứng hơn 3 vạn lao động mỗi năm, nhưng tỷ lệ lao động qua đào tạo nghề năm 2008 chỉ đạt 11,4% và đến năm 2012 mới tăng lên mức 26%, khiến các doanh nghiệp gặp rất nhiều khó khăn trong việc tuyển dụng thợ bậc cao và kỹ thuật viên lành nghề.

Thảo luận kết quả

Thực trạng công nghệ lạc hậu và quy mô vốn mỏng của DNNVV tại Hà Tĩnh bắt nguồn từ điểm nghẽn tiếp cận tài chính. Mặc dù tổng vốn huy động ngân hàng năm 2012 đạt 15.000 tỷ đồng (tăng trưởng bình quân 30,3%/năm), dòng vốn này phần lớn ưu tiên các dự án công nghiệp quy mô lớn, trong khi DNNVV thiếu tài sản thế chấp và chưa tiếp cận được Quỹ Bảo lãnh tín dụng. Các dữ liệu về cơ cấu công nghệ có thể được mô tả trực quan qua biểu đồ hình tròn phân đoạn để làm nổi bật tỷ trọng 57,12% công nghệ lạc hậu, qua đó minh họa rõ nét rào cản năng suất lao động. Đồng thời, bảng ma trận so sánh 9 chỉ số thành phần PCI qua chuỗi thời gian 2007 - 2012 cho thấy rõ nét chi phí không chính thức và thủ tục hành chính kéo dài là nguyên nhân trực tiếp làm suy giảm năng lực cạnh tranh của địa phương so với các tỉnh lân cận như Nghệ An hay Bình Dương.

Đề xuất và khuyến nghị

Dựa trên kết quả nghiên cứu thực chứng, luận văn kiến nghị 4 nhóm giải pháp chiến lược nhằm hoàn thiện môi trường kinh doanh cho DNNVV tại tỉnh Hà Tĩnh:

Một là, quyết liệt đơn giản hóa thủ tục hành chính và triệt tiêu chi phí không chính thức. UBND tỉnh Hà Tĩnh cần chỉ đạo Sở Kế hoạch và Đầu tư cùng các sở, ngành vận hành thực chất mô hình một cửa liên thông hiện đại, ứng dụng công nghệ thông tin vào đăng ký kinh doanh và cấp phép đầu tư. Mục tiêu cụ thể là rút ngắn thời gian thành lập doanh nghiệp xuống dưới 3 ngày làm việc, nâng chỉ số PCI về chi phí không chính thức từ 4,79 điểm lên trên 6,5 điểm trong giai đoạn 2014 - 2015.

Hai là, mở rộng năng lực tiếp cận vốn tín dụng và mặt bằng sản xuất sạch. Ngân hàng Nhà nước chi nhánh Hà Tĩnh phối hợp với Quỹ Đầu tư phát triển tỉnh thiết lập cơ chế hỗ trợ bù lãi suất sau đầu tư theo Quyết định số 65/2006/QĐ-UBND, đồng thời bố trí ngân sách giải phóng mặt bằng tối thiểu 10 tỷ đồng mỗi năm tại các Khu kinh tế Vũng Áng, Khu kinh tế Cầu Treo và các cụm công nghiệp tập trung. Giải pháp này hướng tới duy trì tăng trưởng huy động vốn phục vụ sản xuất đạt trên 25%/năm trong lộ trình 2014 - 2016.

Ba là, thúc đẩy chuyển giao công nghệ và nâng cao năng lực quản trị doanh nghiệp. Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh chủ trì phối hợp với Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa tổ chức các chương trình tư vấn áp dụng tiêu chuẩn chất lượng ISO 9001 và thương mại điện tử; tài trợ kinh phí đào tạo quản trị điều hành tối đa 1 triệu đồng/người/khóa cho ít nhất 2.000 lượt chủ doanh nghiệp. Mục tiêu đặt ra là kéo giảm tỷ lệ công nghệ lạc hậu từ 57,12% xuống dưới 35% đến năm 2018.

Bốn là, đổi mới căn bản mạng lưới đào tạo nghề theo đơn đặt hàng của doanh nghiệp. Sở Lao động - Thương binh và Xã hội tổ chức liên kết chặt chẽ giữa 35 cơ sở dạy nghề với cộng đồng doanh nghiệp, thực hiện hỗ trợ 50% chi phí đào tạo lại (từ 0,5 đến 1 triệu đồng/lao động/khóa) nhằm nâng tỷ lệ lao động qua đào tạo nghề lên trên 40% vào năm 2015 và đào tạo ổn định 3,5 vạn lao động/năm trong giai đoạn 2014 - 2020.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Công trình nghiên cứu mang giá trị học thuật và ứng dụng thực tiễn cao đối với 4 nhóm đối tượng cụ thể:

Nhóm 1 - Cơ quan quản lý nhà nước và cơ quan hoạch định chính sách cấp tỉnh: Cán bộ thuộc UBND tỉnh Hà Tĩnh, Sở Kế hoạch và Đầu tư, Sở Công Thương có thể khai thác hệ thống dữ liệu thực chứng và 9 chỉ số PCI trong luận văn để xây dựng kế hoạch phát triển kinh tế tư nhân, điều chỉnh các quyết định ưu đãi đầu tư và hoàn thiện quy hoạch cụm công nghiệp làng nghề.

Nhóm 2 - Chủ doanh nghiệp và nhà quản trị DNNVV trên địa bàn tỉnh: Các nhà lãnh đạo doanh nghiệp có thể nắm bắt chi tiết các gói chính sách ưu đãi về thuế thu nhập doanh nghiệp 10% tại Khu kinh tế Vũng Áng, cơ chế hỗ trợ lãi suất và mặt bằng sản xuất, từ đó định hình chiến lược tái cấu trúc công nghệ và nâng cao năng lực quản trị điều hành.

Nhóm 3 - Giảng viên, học viên cao học và nhà nghiên cứu kinh tế: Tài liệu cung cấp khung lý thuyết chuẩn hóa về môi trường kinh doanh cấp địa phương, phương pháp khảo sát 1.865 doanh nghiệp và bài học kinh nghiệm so sánh liên tỉnh, đóng vai trò là tư liệu tham khảo giá trị cho các nghiên cứu thuộc chuyên ngành Quản lý kinh tế và Kinh tế phát triển.

Nhóm 4 - Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa cùng các tổ chức xúc tiến thương mại: Ban chấp hành Hiệp hội có thể sử dụng các phát hiện của đề tài làm luận cứ vững chắc để đại diện tiếng nói hội viên, phản biện chính sách với chính quyền và thiết kế các khóa đào tạo nâng cao năng lực cạnh tranh cho cộng đồng doanh nhân.

Câu hỏi thường gặp

Thực trạng trình độ công nghệ của các DNNVV tại tỉnh Hà Tĩnh đang ở mức độ nào? Theo khảo sát thực tế trên 1.865 doanh nghiệp, có tới 57,12% doanh nghiệp đang vận hành với công nghệ lạc hậu, 30,50% ở mức trung bình và chỉ 12,38% đạt trình độ tiên tiến. Hạn chế này thể hiện rõ nhất ở khối công ty TNHH với tỷ lệ lạc hậu lên tới 70,72%, chủ yếu do doanh nghiệp thiếu vốn tích lũy và khó tiếp cận thị trường thiết bị hiện đại.

Các dự án đầu tư vào Khu kinh tế Vũng Áng được hưởng chính sách ưu đãi thuế nổi bật nào? Doanh nghiệp đầu tư vào Khu kinh tế Vũng Áng được áp dụng thuế suất thuế thu nhập doanh nghiệp 10% trong thời hạn 15 năm, miễn thuế 4 năm kể từ khi có thu nhập chịu thuế và giảm 50% số thuế phải nộp trong 9 năm tiếp theo. Ngoài ra, dự án còn được miễn thuế nhập khẩu 5 năm đối với nguyên liệu, linh kiện mà trong nước chưa sản xuất được.

Những chỉ số thành phần nào trong bảng đánh giá PCI của Hà Tĩnh còn ở mức thấp cần khắc phục? Báo cáo chỉ số năng lực cạnh tranh cấp tỉnh của Hà Tĩnh ghi nhận điểm số rất thấp ở chỉ số tính năng động và sáng tạo của bộ máy chính quyền (3,34/10 điểm), chất lượng đào tạo lao động (3,91/10 điểm) và chi phí không chính thức (4,79/10 điểm). Đây là những rào cản hành chính lớn nhất làm suy giảm sức hút đầu tư của địa phương.

Chính quyền tỉnh Hà Tĩnh có chính sách hỗ trợ kinh phí đào tạo nhân lực cho doanh nghiệp ra sao? Ngân sách tỉnh hỗ trợ tối đa 1 triệu đồng/người/khóa cho cán bộ quản lý doanh nghiệp tham gia bồi dưỡng quản trị và đàm phán thương mại. Đối với đào tạo công nhân kỹ thuật, doanh nghiệp sử dụng từ 100 lao động trở lên được hỗ trợ 50% chi phí nhưng không quá 1 triệu đồng/người/khóa; doanh nghiệp từ 50 đến 100 lao động được hỗ trợ tối đa 0,5 triệu đồng/người/khóa.

Bài học kinh nghiệm nào từ tỉnh Bình Dương có giá trị ứng dụng cao nhất cho tỉnh Hà Tĩnh? Bài học cốt lõi từ tỉnh Bình Dương là thực hiện nhất quán chủ trương trải thảm đỏ mời gọi đầu tư, vận dụng mô hình đổi đất lấy kết cấu hạ tầng đồng bộ và giải phóng mặt bằng sạch tại các khu công nghiệp trước khi tiếp nhận dự án. Đồng thời, Hà Tĩnh cần học tập cách thức vận hành Quỹ hỗ trợ đầu tư phát triển ưu tiên vốn cho khối doanh nghiệp nông thôn và làng nghề.

Kết luận

• Luận văn đã phân tích sâu sắc bước phát triển vượt bậc của DNNVV tỉnh Hà Tĩnh khi gia tăng quy mô từ 57 doanh nghiệp năm 2000 lên 2.502 doanh nghiệp năm 2012 với tổng vốn đăng ký đạt 431,4 ngàn tỷ đồng.
• Nghiên cứu chỉ rõ điểm nghẽn lớn nhất của địa phương là 57,12% doanh nghiệp sử dụng công nghệ lạc hậu cùng các chỉ số PCI về chi phí không chính thức (4,79 điểm) và tính năng động (3,34 điểm) còn ở mức thấp.
• Đóng góp học thuật quan trọng của công trình là hệ thống hóa khung lý luận quản lý kinh tế cấp tỉnh, kết hợp nghiên cứu so sánh thực tiễn bài học thành công từ tỉnh Nghệ An và Bình Dương.
• Đề xuất lộ trình giải pháp khả thi giai đoạn 2014 - 2020 nhằm nâng tỷ lệ lao động qua đào tạo nghề lên trên 40%, rút ngắn thời gian cấp phép dưới 3 ngày và hiện thực hóa mục tiêu 5.000 doanh nghiệp.
• Để thúc đẩy môi trường kinh doanh bứt phá, các nhà quản trị và cơ quan quản lý cần nhanh chóng chuyển hóa các kiến nghị chính sách của luận văn vào thực tiễn điều hành kinh tế - xã hội của tỉnh nhà.

Trích đoạn nội dung tài liệu

phần Mở đầu, Kết luận, danh mục Tài liệu tham khảo, luận văn gồm có 3 chƣơng sau: Chƣơng 1: Cơ sở lý luận và thực tiễn về môi trƣờng kinh doanh của doanh nghiệp nhỏ và vừa. Chƣơng 2: Phân tích thực trạng về môi trƣờng kinh doanh của doanh nghiệp nhỏ và vừa ở tỉnh Hà Tĩnh. Chƣơng 3: Định hƣớng và các giải pháp nhằm hoàn thiện môi trƣờng kinh doanh của doanh nghiệp nhỏ và vừa ở tỉnh Hà Tĩnh. 7 Chƣơng 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ MÔI TRƢỜNG KINH DOANH CỦA DOANH NGHIỆP NHỎ VÀ VỪA 1.

Những vấn đề chung về doanh nghiệp nhỏ và vừa 1. Khái niệm doanh nghiệp nhỏ và vừa 1. Khái niệm cơ bản Doanh nghiệp là tổ chức kinh tế có tên riêng, có tài sản, có trụ sở giao dịch, đƣợc đăng ký kinh doanh theo quy định của Pháp luật, nhằm mục đích thực hiện các hoạt động kinh doanh. Doanh nghiệp nhỏ và vừa: Theo Nghị định số 56/2009/NĐ-CP, ngày 30/6/2009 của Chính phủ định nghĩa: Doanh nghiệp nhỏ và vừa là cơ sở kinh doanh đã đăng ký kinh doanh theo quy định pháp luật, đƣợc chia thành ba cấp: siêu nhỏ, nhỏ, vừa theo quy mô tổng nguồn vốn (tổng nguồn vốn tƣơng đƣơng tổng tài sản đƣợc xác định trong bảng cân đối kế toán của doanh nghiệp) hoặc số lao động bình quân năm (tổng nguồn vốn là tiêu chí ƣu tiên), cụ thể nhƣ sau: Doanh nghiệp siêu Doanh nghiệp nhỏ Doanh nghiệp vừa Quy mô nhỏ Khu vực Tổng Tổng nguồn Số lao động nguồn vốn Số lao động vốn Số lao động I.

Nông, lâm 10 ngƣời trở 20 tỷ đồng từ trên 10 từ trên 20 tỷ từ trên 200 nghiệp và xuống trở xuống ngƣời đến đồng đến ngƣời đến thủy sản 200 ngƣời 100 tỷ đồng 300 ngƣời II. Công từ trên 10 từ trên 20 tỷ từ trên 200 10 ngƣời trở 20 tỷ đồng nghiệp và ngƣời đến đồng đến ngƣời đến xuống trở xuống xây dựng 200 ngƣời 100 tỷ đồng 300 ngƣời III. Thƣơng 10 ngƣời trở 10 tỷ đồng từ trên 10 từ trên 10 tỷ từ trên 50 mại và dịch xuống trở xuống ngƣời đến 50 đồng đến 50 ngƣời đến vụ ngƣời tỷ đồng 100 ngƣời Nguồn: Điều 3, Nghị Định số 56/2009/NĐ-CP, ngày 30/6/2009 của Chính phủ 8 1. Ƣu thế và hạn chế của doanh nghiệp nhỏ và vừa * Về những ưu thế: - Dễ dàng khởi sự, bộ máy chỉ đạo gọn nhẹ và năng động, nhạy bén với thay đổi của thị trường.

DN chỉ cần một số vốn hạn chế, mặt bằng không lớn, các điều kiện sản xuất đơn giản là có thể bắt đầu hoạt động. Vòng quay sản phẩm nhanh nên có thể sử dụng vốn tự có, hoặc vay. Bộ máy tổ chức gọn nhẹ, linh hoạt, dễ quản lý, dễ quyết định. Đồng thời, do tính chất linh hoạt cũng nhƣ quy mô nhỏ của nó, DN có thể dễ dàng phát hiện thay đổi nhu cầu của thị trƣờng.

- Sẵn sàng đầu tư vào các lĩnh vực mới, lĩnh vực có mức độ rủi ro cao, bởi vì các doanh nghiệp loại này có mức vốn đầu tƣ nhỏ, sử dụng ít lao động nên có khả năng mạo hiểm sẵn sàng mạo hiểm. - Dễ dàng đổi mới trang thiết bị, đổi mới công nghệ, hoạt động hiệu quả với chi phí cố định thấp. DN có nguồn vốn kinh doanh ít nên đầu tƣ vào các tài sản cố định cũng ít, do đó dễ tiến hành đổi mới trang thiết bị khi điều kiện cho phép. Đồng thời doanh nghiệp tận dụng đƣợc lao động dồi dào để thay thế vốn.

- Không có hoặc ít có xung đột giữa người thuê lao động với người lao động. Quy mô DN nhỏ và vừa tất nhiên là không lớn lắm. Số lƣợng lao động trong một DN không nhiều, sự phân công lao động trong xí nghiệp chƣa quá mức rõ rệt. Mối quan hệ giữa ngƣời thuê lao động và ngƣời lao động khá gắn bó.

* Về những hạn chế: - Các DNNVV có quy mô nhỏ, vốn ít, do đó các DN này thƣờng lâm vào tình trạng thiếu vốn trầm trọng mỗi khi muốn mở rộng thị trƣờng, hay tiến hành đổi mới, nâng cấp trang thiết bị. - Các DNNVV thƣờng phụ thuộc vào doanh nghiệp mà nó cung cấp 9 sản phẩm. - Khó khăn trong nâng cấp trang thiết bị, đầu tƣ công nghệ mới, đặc biệt là các công nghệ đòi hỏi vốn lớn, từ đó ảnh hƣởng đến năng suất lao động, chất lƣợng sản phẩm và tính cạnh tranh trên thị trƣờng. - Có nhiều hạn chế trong đào tạo công nhân và chủ doanh nghiệp, thiếu bí quyết và trợ giúp kỹ thuật, không có kinh nghiệm trong thiết kế sản phẩm, thiếu đầu tƣ cho nghiên cứu và phát triển.

- Thiếu trợ giúp về tài chính và tiếp cận thị trƣờng các DNNVV thƣờng tỏ ra bị động trong các quan hệ thị trƣờng. - Do tính chất nhỏ và vừa nên thƣờng gặp khó khăn trong thiết lập và mở rộng quan hệ hợp tác với các đơn vị kinh tế bên ngoài địa phƣơng doanh nghiệp đó đang hoạt động. Đặc điểm của doanh nghiệp nhỏ và vừa - Các DNNVV ở Việt Nam thuộc nhiều thành phần kinh tế với nhiều hình thức tổ chức DN theo Luật doanh nghiệp 2005 và các hợp tác xã thành lập theo Luật hợp tác xã. - Là những DN có quy mô vốn và lao động nhỏ, đây thƣờng là các DN khởi sự thuộc khu vực kinh tế tƣ nhân.

Vì nguồn vốn của DNNVV nhỏ nên khó khăn trong việc mở rộng quy mô sản xuất, kinh doanh, áp dụng và thay đổi công nghệ. - Với các DNNVV, quy mô lao động chủ yếu là dƣới 300 ngƣời, thậm chí có những DN chỉ có dƣới 10 lao động. - Khả năng quản lý hạn chế: Các chủ doanh nghiệp thƣờng là những kỹ sƣ hoặc kỹ thuật viên đứng lên sáng lập và vận hành DN. Họ vừa là ngƣời quản lý DN, vừa là ngƣời tham gia trực tiếp vào sản xuất nên mức độ chuyên môn trong quản lý không cao.

- Trình độ lao động có tay nghề thấp: Đa số lao động trong DNNVV 10 chỉ là lao động phổ thông, chƣa qua các lớp đào tạo bài bản do đó sức lao động ở đây thƣờng rẻ hơn so với lao động đã qua đào tạo, có trình độ cao. - Khả năng về công nghệ thấp do không đủ tài chính cho nghiên cứu triển khai. Nhiều DNNVV có những sáng kiến công nghệ tiên tiến nhƣng do nguồn vốn nhỏ, lại đƣợc huy động từ các hộ gia đình, các thể. vì thế mà không đủ tài chính cho việc nghiên cứu triển khai.

- Các DNNVV linh hoạt trong việc thay đổi công nghệ sản xuất do giá trị của dây truyền công nghệ thƣờng thấp và họ thƣờng có những sáng kiến đổi mới công nghệ phù hợp với quy mô của mình từ những công nghệ cũ lạc hậu. - Các DNNVV thƣờng sử dụng chính diện tích đất riêng của mình làm trụ sở kinh doanh, sản xuất và rất khó khăn trong việc thuê mặt bằng sản xuất nếu có ý định mở rộng quy mô sản xuất. - Khả năng tiếp cận thị trƣờng kém, đặc biệt là với thị trƣờng nƣớc ngoài. Vì hạn chế về mặt tài chính, hạn chế về việc áp dụng công nghệ và lao động có trình độ tay nghề không cao, khả năng quản lý của các chủ DN còn hạn chế vì thế việc tiếp cận thị trƣờng, phán đoán nhu cầu của thị trƣờng đối với các DNNVV không đƣợc nhạy bén.

Vai trò của doanh nghiệp nhỏ và vừa trong phát triển kinh tế - xã hội - Thứ nhất, tạo ra nhiều sản phẩm, đa dạng về chủng loại thúc đầy tăng trƣởng kinh tế, DNNVV ngày càng đóng góp ngày càng nhiều hơn vào tổng GDP do số lƣợng DN ngày càng lớn và phân bổ rộng khắp trong hầu hết các ngành, lĩnh vực. - Thứ hai, góp phần làm chuyển dịch cơ cấu kinh tế. Các DNNVV có thể đóng góp vào nỗ lực phân bổ các nghành công nghiệp đến nhiều vùng dân cƣ khác nhau, nhờ đó giảm bớt khoảng cách phát triển giữa các khu vực khác nhau 11 và tạo ra đƣợc sự phát triển cân đối giữa các vùng khác nhau trên toàn quốc. - Thứ ba, làm tăng hiệu quả và năng lực cạnh tranh của nền kinh tế; làm nền kinh tế trở nên năng động và linh hoạt hơn.

DNNVV có khả năng tận dụng triệt để, có hiệu quả các nguồn lực xã hôi. DNNVV thƣờng đƣợc bắt đầu bằng nguồn vốn tự có hoặc đƣợc huy động vốn trong dân, nguồn vốn này thƣờng rất hạn hẹp và không có sự trợ giúp từ bên ngoài, các DNNVV dễ tính trong việc lựa chọn lao động so với các DN lớn, sự linh hoạt của các DNNVV tạo nên tính cạnh tranh trong thị trƣờng. - Thứ tư, thúc đẩy nghiên cứu triển khai công nghệ, áp dụng công nghệ mới. Một lợi thế của các DNNVV là các DN này có vốn đầu tƣ ban đầu ít, vì thế trong quá trình hoạt động sản xuất kinh doanh, việc thay đổi công nghệ cho phù hợp với quá trình phát triển của DN là dễ dàng.

Để nâng cao khả năng cạnh tranh, mỗi DN đều muốn áp dụng đƣợc công nghệ phù hợp, tăng năng suất lao động, giảm chi phí sản xuất, hạ giá thành sản phẩm. - Thứ năm, tăng khả năng thu hút vốn đầu tƣ trong và ngoài nƣớc. Các DNNVV ngày càng phát triển mạnh mẽ, tận dụng đƣợc những nguồn lực sẵn có tại địa phƣơng, khi mở rộng quy mô sản xuất, đòi hỏi các DNNVV phải thu hút nguồn vốn đầu tƣ từ bên ngoài. - Thứ sáu, tạo ra nhiều việc làm mới, giải quyết một phần về vấn đề thất nghiệp.

Các DNNVV giải quyết đƣợc một phần vấn đề thất nghiệp trong xã hội. Nguồn lao động các DNNVV cần không đòi hỏi phải có trình độ cao, chủ yếu là lao động phổ thông, hàng năm các DNNVV tạo ra nửa triệu lao động cho nền kinh tế. - Thứ bảy, phát huy và tận dụng các nguồn lực địa phƣơng, góp phần tăng trƣởng kinh tế. Một nền kinh tế bao giờ cũng có “vùng biên giới”, “vùng sâu”, “vùng xa”.

Đó là các khu vực địa lý hoặc các thị trƣờng có quy mô nhỏ, kém phát triển, hoặc là xa tuyến giao thông, thiếu tài nguyên. Các công ty 12 lớn thƣờng bỏ qua các khu vực đó và cho rằng nguồn lợi thu đƣợc từ đó không lớn bằng nguồn lợi thu đƣợc từ nơi khác với cùng một chi phí bỏ ra, nói cách khác là chi phí cơ hội của vùng đó cao. - Thứ tám, giữ gìn và phát huy các ngành nghề truyền thống, thể hiện bản sắc dân tộc.