Luận văn thạc sĩ thực hiện chính sách giải quyết việc làm cho lao động nông thôn từ thực tiễn huyện quế sơn tỉnh quảng nam

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu thực hiện chính sách giải quyết việc làm cho lao động nông thôn từ thực tiễn huyện quế sơn tỉnh, khảo sát thực trạng, phân tích nguyên nhân, đề xuất

• Tác giả: Đinh Quang Công
• Người hướng dẫn: GS. Bùi Thế Cường
• Trường học: Học viện Khoa học xã hội
• Chuyên ngành: Chính sách công
• Đề tài: Thực hiện chính sách giải quyết việc làm cho lao động nông thôn từ thực tiễn huyện Quế Sơn, tỉnh Quảng Nam
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2019
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• MỞ ĐẦU
• 0.1. CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ GIẢI QUYẾT VIỆC LÀM CHO NGƯỜI LAO ĐỘNG
• 0.2. Một số khái niệm cơ bản
• 0.3. Nội dung giải quyết việc làm
• 0.4. Các nhân tố ảnh hưởng đến giải quyết việc làm
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN THỰC HIỆN CHÍNH SÁCH GIẢI QUYẾT VIỆC LÀM CHO NGƯỜI LAO ĐỘNG Ở NÔNG THÔN
• 1.1. Một số khái niệm cơ bản
• 1.1.1. Việc làm và giải quyết việc làm
• 1.1.1.1. Việc làm
• 1.1.1.2. Giải quyết việc làm
• 1.1.2. Khái niệm chính sách giải quyết việc làm
• 1.1.3. Thực hiện chính sách giải quyết việc làm cho người lao động
• 1.2. Nông thôn và lao động nông thôn
• 1.2.1. Nông thôn
• 1.2.2. Lao động nông thôn
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG GIẢI QUYẾT VIỆC LÀM CHO LAO ĐỘNG NÔNG THÔN TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN QUẾ SƠN, TỈNH QUẢNG NAM
• 3. CHƯƠNG 3: GIẢI PHÁP GIẢI QUYẾT VIỆC LÀM CHO LAO ĐỘNG NÔNG THÔN TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN QUẾ SƠN, TỈNH QUẢNG NAM
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Giải Quyết Việc Làm Nông Thôn Quế Sơn

Trong bối cảnh kinh tế nông thôn đang chuyển mình, việc giải quyết việc làm cho lao động nông thôn Quế Sơn trở thành một nhiệm vụ cấp thiết. Đảng và Nhà nước đã ban hành nhiều chính sách hỗ trợ, từ chính sách đất đai đến tín dụng nông thôn, nhằm thúc đẩy sản xuất hàng hóa và đa dạng hóa sản phẩm nông nghiệp. Tuy nhiên, quá trình này vẫn còn chậm và đối mặt với nhiều thách thức. Đô thị hóa nhanh chóng dẫn đến thu hồi đất nông nghiệp, trong khi trình độ của lao động nông thôn còn hạn chế, làm gia tăng tình trạng thiếu việc làm. Huyện Quế Sơn, với vị trí địa lý thuận lợi và tiềm năng phát triển, đang nỗ lực khai thác lợi thế để tạo việc làm ổn định cho người dân, hướng tới phát triển kinh tế - xã hội bền vững.

1.1. Vai trò của lao động nông thôn trong phát triển kinh tế

Lực lượng lao động nông thôn đóng vai trò then chốt trong việc sản xuất lương thực, thực phẩm, đảm bảo an ninh lương thực quốc gia. Sự ổn định và phát triển của khu vực nông thôn có ý nghĩa quan trọng đối với sự ổn định và phát triển chung của đất nước. Do đó, việc tạo việc làm bền vững cho lao động nông thôn không chỉ là vấn đề kinh tế mà còn là vấn đề xã hội, chính trị quan trọng.

1.2. Tiềm năng phát triển kinh tế và tạo việc làm tại Quế Sơn

Quế Sơn có nhiều tiềm năng để phát triển kinh tế và tạo việc làm tại chỗ. Vị trí địa lý thuận lợi, nằm trên trục giao thông quan trọng, cùng với sự phát triển của các khu, cụm công nghiệp, tạo điều kiện thu hút đầu tư và phát triển các ngành nghề dịch vụ. Bên cạnh đó, việc phát triển nông nghiệp công nghệ cao và du lịch nông thôn cũng mở ra nhiều cơ hội tạo việc làm cho người dân nông thôn.

II. Thách Thức Giải Quyết Việc Làm Tại Nông Thôn Quế Sơn

Mặc dù có nhiều tiềm năng, Quế Sơn vẫn đối mặt với không ít thách thức trong việc giải quyết việc làm cho lao động nông thôn. Sự chuyển dịch cơ cấu kinh tế dẫn đến mất cân bằng cung - cầu lao động, đòi hỏi phải có những giải pháp đồng bộ và hiệu quả. Tình trạng lao động nông thôn thiếu kỹ năng, trình độ chuyên môn còn hạn chế là một rào cản lớn. Bên cạnh đó, việc thu hút và giữ chân lao động trẻ ở lại nông thôn cũng là một vấn đề nan giải. Cần có những chính sách hỗ trợ phù hợp để khuyến khích lao động nông thôn nâng cao trình độ, kỹ năng và tìm kiếm việc làm ổn định.

2.1. Mất cân bằng cung cầu lao động và chuyển dịch cơ cấu kinh tế

Sự chuyển dịch từ nông nghiệp sang công nghiệp và dịch vụ tạo ra nhu cầu lớn về lao động có kỹ năng, trong khi phần lớn lao động nông thôn chưa đáp ứng được yêu cầu này. Điều này dẫn đến tình trạng thiếu việc làm ở một số ngành nghề, trong khi lại thiếu lao động ở những ngành nghề khác. Cần có những giải pháp đào tạo và tư vấn việc làm miễn phí để giúp lao động nông thôn thích ứng với sự thay đổi của thị trường lao động.

2.2. Hạn chế về kỹ năng và trình độ chuyên môn của lao động

Phần lớn lao động nông thôn chưa qua đào tạo nghề hoặc có trình độ chuyên môn thấp. Điều này làm hạn chế khả năng tìm kiếm việc làm tốt và tăng thu nhập của họ. Cần tăng cường đầu tư vào đào tạo nghề cho lao động nông thôn, đặc biệt là các ngành nghề phù hợp với nhu cầu của thị trường lao động địa phương.

2.3. Xu hướng di cư và thiếu hụt lao động trẻ tại nông thôn

Lao động trẻ có xu hướng di cư đến các thành phố lớn để tìm kiếm việc làm và cơ hội phát triển tốt hơn. Điều này dẫn đến tình trạng thiếu hụt lao động trẻ tại nông thôn, ảnh hưởng đến sự phát triển bền vững của khu vực này. Cần có những chính sách khuyến khích lao động trẻ ở lại nông thôn, như hỗ trợ vốn khởi nghiệp, tạo môi trường làm việc tốt và nâng cao chất lượng cuộc sống.

III. Giải Pháp Tạo Việc Làm Ổn Định Cho Lao Động Quế Sơn

Để giải quyết việc làm hiệu quả cho lao động nông thôn Quế Sơn, cần có những giải pháp đồng bộ và toàn diện, tập trung vào việc phát triển kinh tế địa phương, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực và tạo môi trường thuận lợi cho tạo việc làm. Việc khuyến khích phát triển các ngành nghề phi nông nghiệp, như tiểu thủ công nghiệp, dịch vụ và du lịch, sẽ giúp đa dạng hóa nguồn thu nhập và tạo thêm nhiều việc làm mới. Đồng thời, cần tăng cường liên kết giữa các doanh nghiệp và cơ sở đào tạo để đảm bảo đào tạo nghề đáp ứng nhu cầu thực tế của thị trường lao động.

3.1. Phát triển các ngành nghề phi nông nghiệp tại nông thôn

Khuyến khích phát triển các ngành nghề tiểu thủ công nghiệp, chế biến nông sản, dịch vụ và du lịch nông thôn sẽ giúp đa dạng hóa nguồn thu nhập và tạo thêm nhiều việc làm cho lao động nông thôn. Cần có những chính sách hỗ trợ về vốn, kỹ thuật và thị trường để giúp các doanh nghiệp và hộ kinh doanh phát triển.

3.2. Nâng cao chất lượng đào tạo nghề và kỹ năng cho lao động

Tăng cường đầu tư vào đào tạo nghề cho lao động nông thôn, đặc biệt là các ngành nghề có tiềm năng phát triển tại địa phương. Cần có sự liên kết chặt chẽ giữa các cơ sở đào tạo và doanh nghiệp để đảm bảo chương trình đào tạo đáp ứng nhu cầu thực tế của thị trường lao động. Đồng thời, cần khuyến khích lao động nông thôn tham gia các khóa đào tạo nâng cao kỹ năng để tăng khả năng tìm kiếm việc làm tốt.

3.3. Hỗ trợ vay vốn và khởi nghiệp cho lao động nông thôn

Tạo điều kiện thuận lợi cho lao động nông thôn tiếp cận các nguồn vốn vay ưu đãi để khởi nghiệp và phát triển sản xuất kinh doanh. Cần có những chương trình hỗ trợ về tư vấn, đào tạo và kết nối thị trường để giúp họ thành công trong kinh doanh. Đồng thời, cần khuyến khích các doanh nghiệp đầu tư vào khu vực nông thôn để tạo thêm nhiều việc làm cho người dân.

IV. Chính Sách Hỗ Trợ Việc Làm Nông Thôn Tại Quế Sơn Hiện Nay

Huyện Quế Sơn đã triển khai nhiều chính sách hỗ trợ việc làm cho lao động nông thôn, bao gồm các chương trình đào tạo nghề, hỗ trợ vay vốn, tư vấn việc làm và giới thiệu việc làm. Các chính sách này đã góp phần quan trọng vào việc giảm tỷ lệ thất nghiệp và tăng thu nhập cho người dân. Tuy nhiên, hiệu quả của các chính sách này vẫn cần được đánh giá và cải thiện để đáp ứng tốt hơn nhu cầu thực tế của thị trường lao động Quế Sơn. Cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan chức năng, doanh nghiệp và người dân để đảm bảo các chính sách được triển khai hiệu quả và mang lại lợi ích thiết thực.

4.1. Đánh giá hiệu quả các chương trình đào tạo nghề hiện có

Cần đánh giá một cách khách quan và toàn diện hiệu quả của các chương trình đào tạo nghề đang được triển khai tại Quế Sơn. Cần xem xét xem các chương trình này có đáp ứng được nhu cầu của thị trường lao động hay không, và có giúp lao động nông thôn tìm được việc làm phù hợp hay không. Dựa trên kết quả đánh giá, cần có những điều chỉnh và cải thiện để nâng cao chất lượng và hiệu quả của các chương trình đào tạo nghề.

4.2. Tiếp cận nguồn vốn vay ưu đãi cho lao động nông thôn

Cần tạo điều kiện thuận lợi hơn nữa cho lao động nông thôn tiếp cận các nguồn vốn vay ưu đãi để khởi nghiệp và phát triển sản xuất kinh doanh. Cần đơn giản hóa thủ tục vay vốn, giảm lãi suất và tăng cường thông tin về các chương trình vay vốn đến người dân. Đồng thời, cần có những chương trình hỗ trợ về tư vấn và đào tạo để giúp họ sử dụng vốn vay hiệu quả.

4.3. Vai trò của trung tâm giới thiệu việc làm Quế Sơn

Trung tâm giới thiệu việc làm đóng vai trò quan trọng trong việc kết nối cung - cầu lao động tại Quế Sơn. Cần tăng cường năng lực của trung tâm, nâng cao chất lượng dịch vụ tư vấn việc làm và giới thiệu việc làm. Đồng thời, cần mở rộng mạng lưới thông tin để người dân dễ dàng tiếp cận thông tin về thị trường lao động và các cơ hội việc làm.

V. Ứng Dụng Thực Tiễn Và Kết Quả Nghiên Cứu Tại Quế Sơn

Nghiên cứu về giải quyết việc làm cho lao động nông thôn Quế Sơn đã mang lại những kết quả tích cực. Các giải pháp và khuyến nghị được đưa ra đã được áp dụng vào thực tiễn, góp phần cải thiện tình hình việc làm và nâng cao thu nhập cho người dân. Tuy nhiên, cần tiếp tục theo dõi và đánh giá hiệu quả của các giải pháp này để có những điều chỉnh phù hợp. Đồng thời, cần khuyến khích các nghiên cứu tiếp theo về các vấn đề liên quan đến lao động việc làm tại Quế Sơn để có thêm những giải pháp sáng tạo và hiệu quả.

5.1. Các mô hình việc làm hiệu quả đã được triển khai

Nêu bật các mô hình việc làm hiệu quả đã được triển khai tại Quế Sơn, ví dụ như mô hình nông nghiệp công nghệ cao, mô hình du lịch nông thôn, mô hình chế biến nông sản... Phân tích những yếu tố thành công của các mô hình này và khả năng nhân rộng chúng.

5.2. Tác động của các chính sách đến đời sống lao động nông thôn

Đánh giá tác động của các chính sách hỗ trợ việc làm đến đời sống của lao động nông thôn Quế Sơn. Phân tích xem các chính sách này đã giúp họ cải thiện thu nhập, nâng cao trình độ và có cuộc sống tốt hơn như thế nào.

5.3. Bài học kinh nghiệm và hướng phát triển trong tương lai

Rút ra những bài học kinh nghiệm từ quá trình giải quyết việc làm cho lao động nông thôn Quế Sơn. Đề xuất những hướng phát triển trong tương lai để tiếp tục cải thiện tình hình việc làm và nâng cao chất lượng cuộc sống cho người dân.

VI. Tương Lai Của Việc Làm Cho Lao Động Nông Thôn Quế Sơn

Trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế và biến đổi khí hậu, việc giải quyết việc làm cho lao động nông thôn Quế Sơn sẽ đối mặt với nhiều thách thức mới. Tuy nhiên, với sự nỗ lực của chính quyền địa phương, sự tham gia của các doanh nghiệp và sự chủ động của người dân, Quế Sơn có thể vượt qua những thách thức này và xây dựng một tương lai tươi sáng cho lao động nông thôn. Cần tập trung vào việc phát triển các ngành nghề có giá trị gia tăng cao, ứng dụng công nghệ mới vào sản xuất và tạo môi trường làm việc thân thiện với môi trường.

6.1. Ứng dụng công nghệ và chuyển đổi số trong nông nghiệp

Phân tích vai trò của công nghệ và chuyển đổi số trong việc nâng cao năng suất và hiệu quả sản xuất nông nghiệp. Đề xuất các giải pháp ứng dụng công nghệ vào các khâu sản xuất, chế biến và tiêu thụ nông sản để tạo ra những sản phẩm có giá trị gia tăng cao.

6.2. Phát triển kinh tế xanh và việc làm bền vững

Khuyến khích phát triển các ngành nghề kinh tế xanh, thân thiện với môi trường. Tạo điều kiện cho lao động nông thôn tham gia vào các hoạt động sản xuất và kinh doanh bền vững, góp phần bảo vệ môi trường và nâng cao chất lượng cuộc sống.

6.3. Hợp tác và liên kết trong chuỗi giá trị nông sản

Tăng cường hợp tác và liên kết giữa các hộ nông dân, doanh nghiệp và các tổ chức khoa học công nghệ trong chuỗi giá trị nông sản. Xây dựng các chuỗi giá trị bền vững, đảm bảo lợi ích cho tất cả các bên tham gia.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong bối cảnh phát triển kinh tế - xã hội của Việt Nam, việc giải quyết việc làm cho lao động nông thôn luôn là một trong những nhiệm vụ trọng tâm của Đảng và Nhà nước. Tại huyện Quế Sơn, tỉnh Quảng Nam, với dân số khoảng 85.000 người và mật độ dân số 333 người/km², lao động nông thôn chiếm tỷ lệ lớn trong tổng lực lượng lao động. Giai đoạn 2015-2018, huyện đã chứng kiến sự chuyển dịch cơ cấu kinh tế với tỷ trọng công nghiệp và dịch vụ tăng từ 69,59% lên 84,77%, trong khi tỷ trọng nông nghiệp giảm từ 20,41% xuống còn 15,23%. Tuy nhiên, việc tạo việc làm cho lao động nông thôn vẫn còn nhiều thách thức do trình độ chuyên môn kỹ thuật thấp, cơ cấu lao động chưa chuyển dịch mạnh mẽ và các ngành nghề phi nông nghiệp phát triển chưa đồng đều.

Mục tiêu nghiên cứu tập trung đánh giá thực trạng chính sách giải quyết việc làm cho lao động nông thôn tại huyện Quế Sơn, phân tích các nhân tố ảnh hưởng và đề xuất giải pháp nâng cao hiệu quả thực hiện chính sách trong giai đoạn 2015-2020. Nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc góp phần nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu lao động, đồng thời hỗ trợ phát triển kinh tế - xã hội bền vững tại địa phương.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn vận dụng các lý thuyết và mô hình nghiên cứu về chính sách công và thị trường lao động, bao gồm:

• Lý thuyết chính sách công: Chính sách giải quyết việc làm được hiểu là tập hợp các quyết định của Nhà nước nhằm lựa chọn mục tiêu và công cụ thực hiện để tạo việc làm cho người lao động, đáp ứng nhu cầu cuộc sống và phát triển kinh tế xã hội.

• Lý thuyết thị trường lao động: Thị trường lao động là nơi cung cầu lao động gặp nhau, xác định mức độ có việc làm và tiền công. Phát triển thị trường lao động hiện đại, hiệu quả là yếu tố then chốt trong giải quyết việc làm.

• Khái niệm lao động nông thôn: Lao động nông thôn là lực lượng tham gia vào các ngành nông nghiệp, công nghiệp nông thôn và dịch vụ nông thôn, có đặc điểm phân tán, trình độ thấp và tính thời vụ cao.

Các khái niệm chính bao gồm: việc làm, giải quyết việc làm, chính sách giải quyết việc làm, lao động nông thôn, đào tạo nghề và xuất khẩu lao động.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp tiếp cận đa ngành, kết hợp xã hội học và nghiên cứu chính sách công. Cụ thể:

• Nguồn dữ liệu: Thu thập số liệu thứ cấp từ các báo cáo tổng điều tra lao động việc làm, chương trình mục tiêu quốc gia về việc làm, các báo cáo kinh tế xã hội của huyện Quế Sơn giai đoạn 2015-2018.

• Phương pháp phân tích: Sử dụng phân tích thống kê mô tả, lập bảng biểu, sơ đồ để đánh giá thực trạng và xu hướng chuyển dịch cơ cấu lao động, trình độ chuyên môn kỹ thuật và hiệu quả chính sách.

• Phương pháp thu thập thông tin: Phân tích các văn bản pháp luật, báo cáo của các cơ quan quản lý địa phương; phỏng vấn sâu 2 chủ thể hoạch định chính sách; điều tra bằng bảng hỏi với 200 mẫu tại 3 xã tiêu biểu của huyện.

• Timeline nghiên cứu: Tập trung phân tích dữ liệu và thực trạng trong giai đoạn 2015-2018, đồng thời đề xuất giải pháp cho giai đoạn 2020-2025.

Cỡ mẫu 200 bảng hỏi được chọn nhằm đảm bảo tính đại diện cho cộng đồng dân cư tại các xã trọng điểm, phương pháp chọn mẫu ngẫu nhiên có chủ đích để thu thập thông tin đa chiều.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Chuyển dịch cơ cấu kinh tế và lao động: Từ 2015 đến 2018, tỷ trọng lao động trong ngành nông nghiệp giảm từ 20,41% xuống còn 15,23%, trong khi công nghiệp và dịch vụ tăng từ 69,59% lên 84,77%. Giá trị sản xuất công nghiệp tăng bình quân 23%/năm, tạo việc làm cho hơn 11.000 lao động.

2. Trình độ chuyên môn kỹ thuật lao động: Tỷ lệ lao động chưa qua đào tạo giảm từ 64,3% năm 2015 xuống còn 51,4% năm 2018. Lao động qua đào tạo sơ cấp nghề chiếm 31,1%, đại học trở lên tăng lên 4,3%. Tuy nhiên, tỷ lệ lao động qua đào tạo có việc làm chỉ đạt khoảng 20,1%.

3. Hiệu quả chính sách đào tạo nghề và xuất khẩu lao động: Huyện đã đào tạo nghề cho hơn 1.430 lao động trong 4 năm, với trên 70% lao động sau đào tạo có việc làm. Xuất khẩu lao động đạt 1.552 người, vượt 110% kế hoạch, góp phần giảm tỷ lệ hộ nghèo từ 27,6% năm 2010 xuống còn 8,02% năm 2017.

4. Hạn chế trong đa dạng hóa ngành nghề và thị trường lao động: Sản xuất nông nghiệp vẫn chiếm tỷ trọng lớn, các ngành nghề phi nông nghiệp phát triển chưa đồng đều, sản phẩm làng nghề còn nhỏ lẻ, thiếu liên kết và thị trường tiêu thụ chưa ổn định. Lao động trẻ có xu hướng rời nông thôn đi làm công nghiệp hoặc xuất khẩu lao động.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân chuyển dịch cơ cấu lao động tích cực là do sự phát triển mạnh mẽ của các khu công nghiệp và cụm công nghiệp trên địa bàn, cùng với chính sách đào tạo nghề và hỗ trợ xuất khẩu lao động. Tuy nhiên, trình độ lao động còn thấp và thiếu việc làm ổn định trong nông thôn là thách thức lớn, phản ánh qua tỷ lệ lao động chưa qua đào tạo còn trên 50%.

So sánh với các nghiên cứu trong khu vực, kết quả tại Quế Sơn tương đồng với xu hướng chuyển dịch lao động nông thôn sang công nghiệp và dịch vụ, nhưng vẫn cần tăng cường đào tạo nghề và phát triển thị trường lao động địa phương. Việc phát triển các làng nghề truyền thống và đa dạng hóa ngành nghề cần được đầu tư bài bản hơn để nâng cao giá trị sản phẩm và thu nhập cho người lao động.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ chuyển dịch cơ cấu lao động theo ngành nghề, bảng thống kê trình độ đào tạo lao động qua các năm, và sơ đồ mô tả tỷ lệ lao động có việc làm sau đào tạo nghề và xuất khẩu lao động.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tăng cường đào tạo nghề gắn với nhu cầu thị trường lao động: Phát triển các lớp đào tạo nghề ngắn hạn và dài hạn phù hợp với các ngành công nghiệp, dịch vụ và làng nghề truyền thống. Mục tiêu nâng tỷ lệ lao động qua đào tạo có việc làm lên trên 40% trong giai đoạn 2020-2025. Chủ thể thực hiện: Phòng Lao động - Thương binh và Xã hội huyện phối hợp với các cơ sở đào tạo nghề.

2. Phát triển đa dạng ngành nghề phi nông nghiệp tại nông thôn: Hỗ trợ phát triển các hợp tác xã, tổ hợp tác và doanh nghiệp nhỏ trong lĩnh vực tiểu thủ công nghiệp, dịch vụ và du lịch sinh thái. Mục tiêu tăng số cơ sở sản xuất kinh doanh lên trên 1.200 cơ sở vào năm 2025. Chủ thể thực hiện: UBND huyện, các phòng ban chuyên môn và các tổ chức kinh tế địa phương.

3. Mở rộng và nâng cao hiệu quả xuất khẩu lao động: Tăng cường tuyên truyền, đào tạo kỹ năng và hỗ trợ thủ tục cho lao động tham gia xuất khẩu lao động, đặc biệt là lao động phổ thông và các nhóm yếu thế. Mục tiêu đưa trên 150 người đi làm việc ở nước ngoài mỗi năm. Chủ thể thực hiện: Ban chỉ đạo xuất khẩu lao động huyện, các doanh nghiệp XKLĐ.

4. Xây dựng và hoàn thiện thị trường lao động địa phương: Nâng cao hiệu quả hoạt động của Trung tâm giới thiệu việc làm, tổ chức sàn giao dịch việc làm thường xuyên, kết nối cung cầu lao động kịp thời. Mục tiêu tăng tỷ lệ lao động được giới thiệu việc làm qua trung tâm lên 40% trong 3 năm tới. Chủ thể thực hiện: Phòng Lao động - Thương binh và Xã hội, Trung tâm giới thiệu việc làm tỉnh và huyện.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Cán bộ quản lý nhà nước về lao động và việc làm: Giúp hiểu rõ thực trạng và các giải pháp chính sách phù hợp để nâng cao hiệu quả giải quyết việc làm tại địa phương.

2. Nhà nghiên cứu và học viên ngành chính sách công, phát triển kinh tế nông thôn: Cung cấp cơ sở lý luận và thực tiễn về chính sách giải quyết việc làm, đào tạo nghề và xuất khẩu lao động.

3. Các tổ chức phi chính phủ và doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực đào tạo nghề và phát triển lao động: Tham khảo để xây dựng chương trình đào tạo, hỗ trợ lao động phù hợp với nhu cầu thị trường.

4. Lãnh đạo và cán bộ các hợp tác xã, doanh nghiệp địa phương: Nắm bắt xu hướng chuyển dịch lao động và các chính sách hỗ trợ để phát triển sản xuất, tạo việc làm bền vững.

Câu hỏi thường gặp

1. Chính sách giải quyết việc làm tại Quế Sơn đã đạt được những kết quả gì?
   Trong giai đoạn 2015-2018, huyện đã tạo việc làm cho hơn 11.000 lao động trong các khu công nghiệp, đào tạo nghề cho hơn 1.400 lao động với tỷ lệ trên 70% có việc làm sau đào tạo, đồng thời xuất khẩu lao động đạt 1.552 người, góp phần giảm tỷ lệ hộ nghèo xuống còn 8,02%.

2. Những khó khăn chính trong giải quyết việc làm cho lao động nông thôn là gì?
   Chủ yếu là trình độ chuyên môn kỹ thuật thấp, tính thời vụ cao trong lao động nông nghiệp, thiếu việc làm ổn định, sản xuất nhỏ lẻ manh mún, thị trường tiêu thụ sản phẩm chưa ổn định và thiếu liên kết trong phát triển ngành nghề.

3. Làm thế nào để nâng cao hiệu quả đào tạo nghề cho lao động nông thôn?
   Cần xây dựng chương trình đào tạo sát với nhu cầu thị trường lao động, tăng cường phối hợp giữa các cơ sở đào tạo và doanh nghiệp, đồng thời hỗ trợ kinh phí và tư vấn nghề nghiệp cho người lao động.

4. Vai trò của xuất khẩu lao động trong giải quyết việc làm tại Quế Sơn?
   Xuất khẩu lao động là kênh quan trọng giúp giải quyết việc làm cho lao động phổ thông, nâng cao thu nhập và kỹ năng nghề, đồng thời góp phần giảm nghèo bền vững tại địa phương.

5. Các giải pháp phát triển thị trường lao động địa phương hiệu quả là gì?
   Tăng cường hoạt động của Trung tâm giới thiệu việc làm, tổ chức sàn giao dịch việc làm thường xuyên, cập nhật thông tin cung cầu lao động kịp thời, đồng thời hỗ trợ đào tạo và tư vấn nghề nghiệp cho người lao động.

Kết luận

• Chính sách giải quyết việc làm tại huyện Quế Sơn đã góp phần tích cực trong chuyển dịch cơ cấu lao động, nâng cao thu nhập và giảm tỷ lệ hộ nghèo trong giai đoạn 2015-2018.
• Trình độ chuyên môn kỹ thuật của lao động nông thôn được cải thiện nhưng vẫn còn thấp, cần đẩy mạnh đào tạo nghề phù hợp với nhu cầu thị trường.
• Đa dạng hóa ngành nghề phi nông nghiệp và phát triển các làng nghề truyền thống là hướng đi quan trọng để tạo việc làm bền vững.
• Xuất khẩu lao động tiếp tục là giải pháp hiệu quả trong giải quyết việc làm và nâng cao kỹ năng cho lao động phổ thông.
• Đề xuất các giải pháp cụ thể nhằm nâng cao hiệu quả chính sách giải quyết việc làm trong giai đoạn 2020-2025, góp phần phát triển kinh tế - xã hội bền vững tại huyện Quế Sơn.

Hành động tiếp theo: Các cơ quan quản lý và tổ chức liên quan cần phối hợp triển khai đồng bộ các giải pháp đào tạo nghề, phát triển thị trường lao động và hỗ trợ xuất khẩu lao động để nâng cao chất lượng nguồn nhân lực và tạo việc làm ổn định cho lao động nông thôn.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ THỰC HIỆN CHÍNH SÁCH GIẢI QUYẾT VIỆC LÀM CHO NGƯỜI LAO ĐỘNG Ở NÔNG THÔN 1. Một số khái niệm cơ bản 1. Việc làm và giải quyết việc làm 1. Việc làm Việc làm là một trong những nhu cầu cơ bản của con người để đảm bảo cuộc sống và sự phát triển toàn diện.

Giải quyết việc làm, bảo đảm cho mọi người có khả năng lao động đều có cơ hội có việc làm là trách nhiệm của Nhà nước, của các doanh nghiệp và toàn xã hội. Việc làm là vấn đề được nghiên cứu và đề cập dưới nhiều khía cạnh khác nhau. Cùng với sự phát triển của xã hội, quan niệm về việc làm cũng được nhìn nhận một cách khoa học, đầy đủ và đúng đắn hơn. Tổ chức lao động quốc tế (ILO) đưa ra quan niệm: “Người có việc làm là những người làm một việc gì đó, có được trả tiền công, lợi nhuận hoặc những người tham gia vào các hoạt động mang tính chất tự tạo việc làm vì lợi ích hay vì thu nhập gia đình, không nhận được tiền công hay hiện vật”.

Ở Việt Nam, quan niệm về việc làm được quy định trong Bộ luật lao động sửa đổi bổ sung năm 2012. Tại Điều 9, Chương II chỉ rõ: “Việc làm là hoạt động lao động tạo ra thu nhập mà không bị pháp luật cấm ”. Như vậy, việc làm được hiểu đầy đủ như sau: “Việc làm là hoạt động lao động của con người nhằm mục đích tạo ra thu nhập đối với cá nhân, gia đình hoặc cho toàn xã hội, các hoạt động này không bị pháp luật cấm”. Nội dung của việc làm rất mở rộng và cho thấy khả năng to lớn để giải phóng tiềm năng lao động, giải quyết việc làm cho nhiều người.

NLĐ được tự do hành nghề, tự do liên doanh, liên kết sản xuất kinh doanh; tự do thuê mướn lao động theo quy định của pháp luật nếu có nhu cầu. Đồng thời qua đây cho 8 thấy, việc làm là một phạm trù lịch sử, phụ thuộc vào điều kiện kinh tế - xã hội của mỗi quốc gia trong các giai đoạn phát triển khác nhau. Việc mở rộng hay thu hẹp việc làm, phát huy hay kìm hãm năng lực tạo việc làm phụ thuộc vào yếu tố kinh tế - chính trị - xã hội của quốc gia, địa phương hay doanh nghiệp. Giải quyết việc làm Giải quyết việc làm là một trong những chính sách quan trọng đối với mỗi quốc gia, đặc biệt là đối với các nước đang phát triển có lực lượng lao động lớn như Việt Nam; giải quyết việc làm cho người lao động (NLĐ) trong sự phát triển của thị trường lao động (TTLĐ) là tiền đề quan trọng để sử dụng có hiệu quả nguồn lao động, góp phần tích cực vào việc hình thành thể chế kinh tế thị trường, đồng thời tận dụng lợi thế để phát triển, tiến kịp khu vực và thế giới.

Giải quyết việc làm là việc tạo ra các cơ hội để người lao động có việc làm và tăng được thu nhập, phù hợp với lợi ích của bản thân, gia đình, cộng đồng và xã hội. Như vậy, giải quyết việc làm là nhằm khai thác triệt để tiềm năng của một con người, nhằm đạt được việc làm hợp lý và việc làm có hiệu quả. Chính vì vậy, giải quyết việc làm phù hợp có ý nghĩa hết sức quan trọng đối với người lao động ở chỗ tạo cơ hội cho họ thực hiện quyền và nghĩa vụ của mình. Chỉ khi nào trên thị trường người lao động và người sử dụng lao động gặp gỡ và tiến hành trao đổi thì khi đó việc làm được hình thành.

Giải quyết việc làm phải được xem xét ở cả phía người lao động, người sử dụng lao động và vai trò nhà nước. Vì vậy “giải quyết việc làm là tổng thể các biện pháp, chính sách kinh tế, xã hội từ vi mô đến vĩ mô tác động đến người lao động có thể có việc làm” Khái niệm chính sách giải quyết việc làm “Chính sách công là tập hợp các quyết định chính trị có liên quan của 9 Đảng, Nhà nước nhằm lựa chọn mục tiêu và giải pháp công cụ thực hiện nhằm giải quyết các vấn đề của xã hội theo mục tiêu tổng thể đã được xác định” (Đỗ Phú Hải, 2012, 2014). Khái niệm chính sách giải quyết việc làm là sự vận dụng khái niệm “chính sách công”, vào trong lĩnh vực giải quyết việc làm: Chính sách giải quyết việc làm là tập hợp các quyết định liên quan của Nhà nước nhằm lựa chọn mục tiêu, giải pháp, công cụ thực hiện để giải quyết việc làm cho người lao động nhằm đáp ứng cơ bản về nhu cầu cuộc sống của họ và yêu cầu phát triển kinh tế xã hội của đất nước. Thực hiện chính sách giải quyết việc làm cho người lao động ở nông thôn Nhà nước đóng vai trò và chịu trách nhiệm chính trong việc giải quyết việc làm thông qua các công cụ quản lý nhà nước.

Một trong những công cụ quan trọng của Nhà nước để giải quyết các vấn đề của xã hội nói chung và giải quyết việc làm nói riêng đó là chính sách. Chính sách giải quyết việc làm có thể hiểu là những biện pháp của Nhà nước tác động tới xã hội nhằm giải quyết các vấn đề về việc làm như thất nghiệp, khuyến khích người lao động tự tạo việc làm, hỗ trợ tổ chức, cá nhân trong và ngoài nước đầu tư phát triển sản xuất, kinh doanh để tạo việc làm cho người lao động. Hiện nay, các chính sách của Nhà nước luôn quan tâm chú trọng đến tạo công ăn việc làm cho người lao động thông qua các văn bản quy phạm pháp luật, các chương trình, chính sách hỗ trợ tới tận hộ gia đình, các cá nhân sẵn sàng làm việc. Chính vì vậy, chính sách nhà nước là một trong những tác động quan trọng rất mạnh đến việc làm của người lao động như khuyến khích các doanh nghiệp mở rộng sản xuất như giảm thuế tiền sử dụng đất, thuê nhà xưởng, văn phòng, hỗ trợ về cơ sở hạ tầng điện đường, trường trạm nhằm phục vụ cho các công trình sản xuất.

Chính sách chính sách nhà nước tác động toàn diện đến vấn đề giải quyết việc làm. Bên cạnh đó, các chương 10 trình, chiến lược phát triển, các hoạt động cụ thể của các doanh nghiệp tác động trực tiếp đến giải quyết việc làm cho người lao động như đào tạo nguồn lao động, tuyển dụng, bố trí sắp xếp lao động phù hợp năng lực và yêu cầu. Nông thôn và lao động nông thôn 1. Nông thôn Đến nay, khái niêm nông thôn được thống nhất với quy định tại Theo Thông tư số 54/2009/TT-BNNPTNT ngày 21-8-2009 của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, cụ thể: "Nông thôn là phần lãnh thổ không thuộc nội thành, nội thị các thành phố, thị xã, thị trấn được quản lý bởi cấp hành chính cơ sở là ủy ban nhân dân xã".

Lao động nông thôn Lao động: Lao động có nhiều cách hiểu khác nhau tùy vào mỗi góc độ tiếp cận của người nghiêu cứu. Tuy nhiên, xét về bản chất thì lao động được hiểu là hành động của con người diễn ra giữa người với tự nhiên, con người vận dụng sức lực tiềm tàng trong thân thể tác động vào giới tự nhiên chiếm giữ những vật chất trong giới tự nhiên, biến đổi những vật chất đó làm cho chúng trở nên có ích cho đời sống của mình. Khi xã hội ngày càng phát triển, cùng với nó khái niệm lao động đã được mở rộng hơn nhiều so với bản chất ban đầu. Lao động là hoạt động có mục đích, có ích cho con người tác động lên giới tự nhiên, xã hội nhằm mang lại của cải vật chất cho bản thân và cho xã hội.

Lao động là điều kiện không thể thiếu được của đời sông con người, làm cho con người ngày càng phát triển và hoàn thiện hơn. Lao động làm cho con người mang tính sáng tạo ngày càng cao. Người có nhu cầu về hàng hóa này là người sản xuất. Còn người cung cấp hàng hóa này là người lao động.

Giá cả của lao động là tiền công thực tế mà người sản xuất trả cho người lao động. Mức tiền công chính là mức giá của lao động vì đó là thước đo giá trị của phát triển sản xuất trong xã hội. Như vậy, lao động là nguồn gốc và động lực phát 11 triển xã hội, không có lao động sẽ không thể có sự tồn tại của đời sống cá nhân cũng như xã hội loài người nói chung. Ở Việt Nam, Đảng và Nhà nước đang định hướng phát triển bền vững trong nền kinh tế thị trường,lao động được đánh giá ở nhiều khía cạnh, cụ thể là: - Lao động là phương thức tồn tại của con người.

Vì vậy lợi ích của con người phải được coi trọng trên cơ sở lợi ích vật chất và lợi ích tinh thần. Trong Bộ luật lao động sửa đổi bổ sung năm 2012 viết: “Lao động là hoạt động quan trọng nhất của con người, tạo ra của cải vật chất và các giá trị tinh thần của xã hội”. Lao động nông thôn: Lao động nông thôn là những người thuộc lực lượng lao động, tham gia hoạt động trong hệ thống các ngành kinh tế nông thôn như trồng trọt, chăn nuôi, lâm nghiệp, ngư nghiệp, tiểu thủ công nghiệp và dịch vụ trong nông thôn. Đây là lực lượng chủ yếu sản xuất lương thực, thực phẩm cho xã hội và đảm bảo an ninh lương thực quốc gia.

Lao động nông thôn là toàn bộ những hoạt động lao động sản xuất tạo ra của cải vật chất của những người lao động nông thôn. Do đó, lao động nông thôn bao gồm: lao động trong các ngành nông nghiệp, công nghiệp nông thôn, dịch vụ nông thôn… Đặc điểm việc làm của lao động nông thôn: + Các hoạt động sản xuất thường bắt nguồn từ kinh tế hộ gia đình. Nên việc chú trọng thúc đẩy phát triển các hoạt động kinh tế khác nhau của kinh tế hộ gia đình là một trong những biện pháp tạo việc làm có hiệu quả. + Việc chuyển đổi cơ cấu cây trồng, vật nuôi theo hướng thu dụng nhiều lao động cũng là biện pháp tạo thêm nhiều việc làm ngay trong sản xuất nông nghiệp.

+ Hoạt động dịch vụ nông thôn là khu vực thu hút đáng kể lao ñộng nông thôn và tạo ra thu nhập cao cho lao động. 12 Lao động nông thôn ở nước ta có những đặc điểm chủ yếu sau: Thứ nhất, lao động nông thôn sống và làm việc rải rác trên địa bàn rộng. Đặc điểm này làm cho việc tổ chức hợp tác lao động và việc bồi dưỡng đào tạo, cung cấp thông tin cho lao động nông thôn là rất khó khăn.