CHƯƠNG 1 DẪN NHẬP 1. Lí do chọn đề tài Khi những nhu cầu sống cơ bản được đáp ứng, con người bắt đầu hướng đến những nhu cầu mới, một trong số đó là nhu cầu làm đẹp. Tuy nhiên, với một nền khoa học còn hạn chế của những thời kỳ trước, con người thường không có nhiều lựa chọn cho các sản phẩm làm đẹp của mình. Đặc biệt là thời kỳ Victoria – thời điểm khi nền khoa học mới phát triển do sự xuất hiện của cuộc cách mạng công nghiệp từ thế kỷ XVIII – XX.vn, các sản phẩm làm đẹp và thuốc thời kỳ Victoria hầu hết đều độc hại, có thể kể đến như thuỷ ngân, thạch tín, chì, belladonna,…chỉ cần có công dụng phù hợp với nhu cầu và thị hiếu tiêu dùng, họ sử dụng chúng cho đến khi có nhiều người mắc bệnh và được cảnh báo rộng rãi.
Nhờ những kinh nghiệm tổ tiên và sự phát triển của khoa học hiện đại, chúng ta nghiễm nhiên đã giảm được việc tiếp xúc trực tiếp các chất độc hơn so với trước kia – ít nhất là đối với những chất đã được nghiên cứu và cảnh báo rộng rãi, bằng chứng là các sản phẩm hiện nay đều được kiểm định về thành phần và liều lượng sao cho không gây hại đến người tiêu dùng. Tuy nhiên, thống kê y học cho thấy, mỗi ngày chúng ta tiếp xúc với 1000 các loại chất độc khác nhau. Điều đó có nghĩa là tuy rằng chúng ta đang ở thời hiện đại, nhưng chúng ta cũng phải đối mặt với các nguy hiểm tương tự như trước đây, với những căn bệnh mới và các chất độc mới. Với sự hứng thú về lĩnh vực khoa học, tôi đã chọn đề tài về Những căn bệnh do các chất độc từng được sử dụng phổ biến trong thời kỳ Victoria.
Tôi kể những câu chuyện của quá khứ bằng ngôn ngữ thời trang của riêng tôi, với mong muốn thể hiện giá trị to lớn của lịch sử, lòng biết ơn đến những con người xưa cũ. Và khi nhìn vào hiện tại, tôi nhận thấy những nguy hiểm tương tự quá khứ vẫn có thể xảy ra do con người sử dụng các chất hoá học không hợp lý, khiến chúng trở thành những chất độc gây hại. Nền khoa học phát triển đã giúp chúng ta tránh được những ảnh hưởng của các chất độc trước đây, nhưng đồng thời cũng sản sinh ra những chất mới. Qua BST thời trang này, bằng việc gợi lại lịch sử, tôi truyền tải thông điệp về bảo vệ sức khoẻ con người lẫn môi 15 trường sống, hạn chế lạm dụng các chất hoá học.
Nếu không khắc phục sai lầm, những câu chuyện tiêu cực của quá khứ sẽ tiếp diễn cho đến tương lai sau này. Mục đích nghiên cứu Sau quá trình học tập đại học, đây là BST mang tính dấu mốc cho hành trình trên con đường đại học của tôi. Ngoài việc đây là một đồ án kết thúc môn học, đây cũng là một BST thời trang mà tôi muốn thể hiện các kỹ năng tạo form dáng, kỹ thuật xử lý chất liệu, cách thể hiện ý tưởng, sự sáng tạo và thẩm mỹ của cá nhân tôi. Mặt khác, tôi mong muốn BST thời trang mang đến thông điệp về bảo vệ chính cuộc sống của con người và ý thức trong việc sử dụng các chất độc hoá học thông qua những câu chuyện lịch sử, tuy rằng câu chuyện đó không quá đẹp đẽ nhưng nó có ý nghĩa to lớn cho công cuộc phát triển của con người.
Giới hạn đề tài Đề tài Để thực hiện đề tài “Thiết kế trang phục ứng dụng sự kiện cho nam và nữ từ 23 – 28 tuổi lấy ý tưởng từ những căn bệnh do các chất độc từng được sử dụng phổ biến trong thời kỳ Victoria”, tôi đã liệt kê 4 căn bệnh do 4 chất độc (thuỷ ngân, chì, thạch tín, belladonna) để nghiên cứu các đặc điểm của chất độc, các triệu chứng đặc trưng của từng chứng bệnh do phơi nhiễm của từng chất như về triệu chứng ngoài da, sự ảnh hưởng đến các cơ quan, các sự kiện và câu chuyện quá khứ liên quan đến từng chất độc cho bộ sưu tập thời trang. Thể loại trang phục Là BST thời trang cho mục đích tham dự các sự kiện truyền thông như họp báo, liên hoan phim, lễ ra mắt sản phẩm hoặc các buổi tiệc,… những trang phục này thường đem đến vẻ nổi bật và ấn tượng cho người mặc, thể hiện sự kết hợp hài hoà giữa sáng tạo và ứng dụng của nhà thiết kế thông qua cách tạo kiểu dáng, xử lý chất liệu, màu sắc,… 16 Và với đề tài về những căn bệnh, tôi lựa chọn thiết kế BST theo phong cách thời trang Avant – garde nhằm tạo cảm xúc và ấn tượng cho người xem, khiến họ chú ý đến trang phục, từ đó thông điệp của BST thời trang được thể hiện rõ hơn. Kỹ thuật thực hiện BST thời trang mang thông điệp cảnh báo, vì thế nên tôi lựa chọn các kỹ thuật xử lý mang đến hiệu ứng thị giác mạnh như ráp mảnh, làm xù vải, đính nổi, draping,. Đối tượng khách hàng Với thể loại trang phục ứng dụng sự kiện, tôi hướng đến đối tượng khách hàng là nam và nữ từ 23 – 28 tuổi, đặc biệt là những người làm trong các ngành liên quan đến nghệ thuật và giải trí, thường xuất hiện trước công chúng, người có sức ảnh hưởng.
Họ có tài chính khá trở lên, nhưng đồng thời họ cũng có độ tuổi tương đối trẻ, nên ngoài những trang phục đẹp, họ còn mong muốn với những trang phục có thiết kế mới lạ, độc đáo, giúp họ thể hiện cái tôi thời trang và trở nên nổi bật hơn khi tham dự các sự kiện. Quá trình nghiên cứu Sưu tập tài liệu Để thực hiện tốt đề tài, tôi đã tìm hiểu chi tiết về từng khía cạnh của ý tưởng. Vì đây là một đề tài mang tính lịch sử, nên tôi đã nghiên cứu những câu chuyện quá khứ từ nhiều nguồn khác nhau trên Internet, các trang mạng xã hội,… những thông tin chung về các sự kiện lịch sử: phương pháp làm đẹp độc hại của thời Victoria, thông tin riêng về đặc điểm từng chất độc và triệu chứng các căn bệnh do phơi nhiễm chất độc đó. Ngoài ra, với đặc thù về phong cách Avant – garde, những bài viết về sự phát triển của phong cách, các BST thời trang, những nhà thiết kế theo trường phái ấn tượng đều là những tư liệu giúp tôi có cảm hứng để thực hiện đề tài.
Về phương pháp trình bày luận văn, tôi đã tham khảo các bài luận án tốt nghiệp của các anh chị đi trước, đó là những gợi ý hiệu quả để giúp tôi trình bày một cách chuẩn mực, và đi theo đúng hướng cùa môn học. Thêm vào đó, tôi cũng xem các show thời trang xuân hè 2023 của các thương hiệu, tìm hiểu các sản phẩm thời trang 17 thực tế nhằm thu thập các xu hướng, các kiểu dáng, phương pháp may và tạo form nhằm giúp sản phẩm của tôi có tính thực tế và hợp thời đại. Phân tích tài liệu Từ những tư liệu trên, tôi áp dụng phương pháp phân tích và tổng hợp. Những nội dung về đề tài những căn bệnh do các chất độc từng được sử dụng phổ biến trong thời kỳ Victoria được tôi tổng hợp bao quát các thông tin trên, sau đó chọn những nội dung phù hợp với đề tài nhằm phân tích chi tiết hơn, phân chia các đặc trưng thành từng nhóm, từng bộ phận và cuối cùng là tổng hợp những thông tin chung lại nhằm thống nhất đề tài.
Sáng tạo (tính mới của đề tài) Ý tưởng từ những căn bệnh do các chất độc từng được sử dụng phổ biến trong thời kỳ Victoria là một đề tài tương đối mới. Tôi thể hiện hình ảnh tăm tối của quá khứ bằng việc gây ấn tượng đến khách hàng bằng phong cách Avant – garde với đặc trưng về form dáng mới lạ và các phương pháp xử lý độc đáo. Xác định thuật ngữ 1. Draping: Phương pháp tạo mẫu rập 3D trực tiếp trên dressform 2.
Dressforrm: Mô hình người được dùng để mặc hoặc tạo rập trong may mặc 3. Kiểu bóng: Hình dạng tổng quát của trang phục, thông thường gồm có kiểu bóng chữ (A – T – X – S), kiểu bóng hình học và kiểu bóng khác 4. Trend/xu hướng: kiểu cách, chi tiết, màu sắc trang phục đang được ưa thích 18 CHƯƠNG 2 TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU Chương này tập trung nghiên cứu về ý tưởng những căn bệnh do các chất độc từng được sử dụng phổ biến trong thời kỳ Victoria, thể loại trang phục ứng dụng sự kiện và xu hướng thời trang Xuân – Hè cho một nhóm đối tượng khách hàng nam và nữ từ 23 – 28 tuổi. Nội dung nghiên cứu được thể hiện qua các đề mục sau: 1.
Cơ sở thực tiễn 3. Các tác phẩm sáng tạo có ảnh hưởng 2. Tìm hiểu về Những căn bệnh do các chất độc từng được sử dụng phổ biến trong thời kỳ Victoria Tìm hiểu về chất dộc Theo Wikipedia, các chất độc là các chất có thể gây tổn thương, gây bệnh, hoặc tử vong cho sinh vật, nó thường gây ra bằng các phản ứng hóa học hoặc các hoạt tính khác trên phạm vi phân tử, khi một số lượng vừa đủ được cơ thể sinh vật hấp thụ vào. Ngược dòng lịch sử, các chất độc nói chung được con người biết đến với khả năng tước đi mạng sống.
Tuy nhiên, với nền y học chưa được phát triển toàn diện thì có khá nhiều chất mới được con người khám phá và họ đã sử dụng chúng với nhiều mục đích khác nhau. Paracelsus, cha đẻ của ngành độc chất học, đã từng viết: “Mọi thứ đều là chất độc, trong mọi thứ đều có chất độc. Chỉ có liều lượng là làm cho một thứ không phải là một chất độc”. Tương tự vậy, hầu hết các chất độc không thể gây hại với con người khi họ vừa mới tiếp xúc, mà cần thời gian để chúng được hấp thụ với một lượng nhất định, nó bắt đầu ảnh hưởng xấu với con người.
Vì lẽ đó nên đã có những chất độc hoá học từng được con người sử dụng rất phổ biến, cho đến khi chúng bị cấm bởi đã gây ra nhiều thiệt hại cho con người. Với đề tài nghiên cứu này, tôi đã chọn bốn loại chất độc song song với những sự kiện trong lịch sử y học từ thế kỷ XX trở về trước. Bốn sự kiện bao gồm: Căn bệnh 19 Mad hatter do ngộ độc thuỷ ngân từ những chiếc mũ, Căn bệnh phơi nhiễm thạch tín do thuốc nhuộm màu xanh, Căn bệnh ngộ độc chì do mỹ phẩm làm trắng da, Căn bệnh ngộ độc do thuốc nhỏ mắt làm giãn đồng tử Belladonna.