Luận văn thạc sĩ thiết kế trang phục dự tiệc cho nữ từ 23 28 tuổi mang phong cách dân gian lấy cảm xúc qua các phân cảnh của trưng trắc trong tiếng trống mê linh

Luận văn thạc sĩ khám phá thiết kế trang phục dự tiệc cho nữ 23-28 tuổi, lấy cảm hứng từ phong cách dân gian qua phân cảnh Trưng Trắc trong Tiếng Trống Mê Linh.

• Tác giả: Tô Ngọc Mai Phương
• Người hướng dẫn: Th.S. Nguyễn Thị Trúc Đào
• Trường học: Trường Đại Học Sư Phạm Kỹ Thuật Thành Phố Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Thiết Kế Thời Trang
• Đề tài: Thiết Kế Trang Phục Dự Tiệc Cho Nữ 23-28 Tuổi Phong Cách Dân Gian Lấy Cảm Hứng Từ Trưng Trắc Trong Tiếng Trống Mê Linh
• Loại tài liệu: Đồ án tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2022
• Địa điểm: Thành Phố Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI MỞ ĐẦU
• LỜI CÁM ƠN
• NHẬN XÉT CỦA GIÁO VIÊN HƯỚNG DẪN
• NHẬN XÉT CỦA GIÁO VIÊN PHẢN BIỆN
• 1. CHƯƠNG 1: DẪN NHẬP
• 1.1. Lí do chọn đề tài
• 1.2. Mục đích nghiên cứu
• 1.3. Giới hạn đề tài
• 1.4. Quá trình nghiên cứu
• 1.5. Định nghĩa các thuật ngữ
• 2. CHƯƠNG 2: TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU
• 2.1. Cơ sở thực tiễn
• 2.2. Tìm hiểu về nhân vật Trưng Trắc trong vở Tiếng trống Mê Linh
• 2.3. Những đặc điểm nổi bật của ý tưởng
• 2.4. Các tác phẩm sáng tạo có ảnh hưởng
• 2.5. Tiểu kết chương
• 3. CHƯƠNG 3: PHƯƠNG ÁN THIẾT KẾ
• 3.1. Phương án thiết kế mẫu
• 3.2. Phương án thực hiện
• 3.3. Quá trình thực hiện mẫu 1
• 3.4. Quá trình thực hiện mẫu 2
• 3.5. Quá trình thực hiện mẫu 3
• 3.6. Quá trình thực hiện mẫu 4
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• DANH MỤC HÌNH ẢNH
• DANH MỤC BẢNG BIỂU

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Luận Văn Thạc Sĩ Thiết Kế Trang Phục Dự Tiệc

Luận văn thạc sĩ này tập trung vào việc thiết kế trang phục dự tiệc cho nữ từ 23-28 tuổi, mang phong cách dân gian lấy cảm hứng từ nhân vật Trưng Trắc trong vở cải lương 'Tiếng trống Mê Linh'. Mục tiêu chính là kết hợp giữa truyền thống và hiện đại, tạo ra những mẫu thiết kế độc đáo và phù hợp với xu hướng thời trang hiện nay.

1.1. Ý Nghĩa Của Đề Tài Thiết Kế Trang Phục

Đề tài này không chỉ mang tính nghệ thuật mà còn thể hiện sự tôn vinh văn hóa dân gian Việt Nam. Việc thiết kế trang phục dự tiệc cho nữ giới trong độ tuổi này giúp khẳng định bản sắc văn hóa và tạo ra sự kết nối giữa thế hệ trẻ với di sản văn hóa.

1.2. Đối Tượng Nghiên Cứu Và Phạm Vi

Đối tượng nghiên cứu là nữ giới từ 23-28 tuổi, những người đang tìm kiếm sự kết hợp giữa phong cách hiện đại và truyền thống trong trang phục dự tiệc. Phạm vi nghiên cứu bao gồm các yếu tố văn hóa, lịch sử và xu hướng thời trang hiện tại.

II. Vấn Đề Và Thách Thức Trong Thiết Kế Trang Phục Dự Tiệc

Thiết kế trang phục dự tiệc cho nữ giới trong độ tuổi 23-28 gặp phải nhiều thách thức, từ việc lựa chọn chất liệu, màu sắc đến việc thể hiện cảm xúc của nhân vật Trưng Trắc. Những yếu tố này cần được cân nhắc kỹ lưỡng để tạo ra sản phẩm phù hợp với thị hiếu của khách hàng.

2.1. Thách Thức Về Chất Liệu Và Màu Sắc

Việc lựa chọn chất liệu phù hợp với phong cách dân gian và màu sắc hài hòa là một thách thức lớn. Các chất liệu cần phải đảm bảo tính thẩm mỹ và sự thoải mái cho người mặc, đồng thời phản ánh đúng tinh thần của nhân vật Trưng Trắc.

2.2. Khó Khăn Trong Việc Thể Hiện Cảm Xúc

Thể hiện cảm xúc của nhân vật Trưng Trắc qua trang phục là một nhiệm vụ không dễ dàng. Cần phải nghiên cứu kỹ lưỡng các phân cảnh trong vở cải lương để truyền tải đúng thông điệp và cảm xúc mà nhân vật muốn thể hiện.

III. Phương Pháp Thiết Kế Trang Phục Dự Tiệc Hiệu Quả

Để thiết kế trang phục dự tiệc cho nữ từ 23-28 tuổi, cần áp dụng các phương pháp nghiên cứu và thiết kế hiện đại. Việc kết hợp giữa các yếu tố truyền thống và hiện đại sẽ tạo ra những sản phẩm độc đáo và thu hút.

3.1. Nghiên Cứu Xu Hướng Thời Trang 2023

Nghiên cứu xu hướng thời trang hiện tại là rất quan trọng để đảm bảo rằng các mẫu thiết kế không bị lỗi thời. Các yếu tố như màu sắc, kiểu dáng và chất liệu cần được cập nhật thường xuyên để phù hợp với thị hiếu của khách hàng.

3.2. Kỹ Thuật Thiết Kế Đặc Trưng

Áp dụng các kỹ thuật thiết kế như thêu, đắp vải và đính kết sẽ giúp tạo ra những mẫu trang phục nổi bật. Những kỹ thuật này không chỉ làm tăng tính thẩm mỹ mà còn thể hiện sự tỉ mỉ và sáng tạo trong từng sản phẩm.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Của Thiết Kế Trang Phục Dự Tiệc

Các mẫu thiết kế trang phục dự tiệc cho nữ từ 23-28 tuổi không chỉ mang tính nghệ thuật mà còn có ứng dụng thực tiễn cao. Những sản phẩm này có thể được sử dụng trong các sự kiện như tiệc cưới, sinh nhật hay các buổi tiệc công ty.

4.1. Tính Ứng Dụng Trong Các Sự Kiện

Các mẫu thiết kế cần phải phù hợp với nhiều loại sự kiện khác nhau. Việc tạo ra những trang phục đa dạng sẽ giúp khách hàng có nhiều sự lựa chọn hơn, từ đó tăng tính cạnh tranh trên thị trường.

4.2. Đánh Giá Kết Quả Nghiên Cứu

Đánh giá kết quả nghiên cứu là một phần quan trọng trong quá trình thiết kế. Việc thu thập phản hồi từ khách hàng sẽ giúp cải thiện và hoàn thiện các mẫu thiết kế trong tương lai.

V. Kết Luận Và Tương Lai Của Thiết Kế Trang Phục Dự Tiệc

Luận văn thạc sĩ này không chỉ là một sản phẩm nghiên cứu mà còn là một bước tiến quan trọng trong sự nghiệp thiết kế thời trang. Tương lai của thiết kế trang phục dự tiệc cho nữ từ 23-28 tuổi sẽ tiếp tục phát triển và mở rộng.

5.1. Tương Lai Của Thiết Kế Thời Trang Việt Nam

Thiết kế thời trang Việt Nam đang trên đà phát triển mạnh mẽ. Việc kết hợp giữa truyền thống và hiện đại sẽ tạo ra những sản phẩm độc đáo, góp phần nâng cao giá trị văn hóa dân tộc.

5.2. Khuyến Khích Sự Đổi Mới Trong Thiết Kế

Khuyến khích sự đổi mới và sáng tạo trong thiết kế sẽ giúp các nhà thiết kế trẻ có cơ hội thể hiện bản thân. Điều này không chỉ mang lại lợi ích cho cá nhân mà còn cho toàn ngành thời trang Việt Nam.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Đồ án tốt nghiệp cử nhân ngành Thiết kế thời trang của tác giả Tô Ngọc Mai Phương xuất phát từ tình yêu đối với nghệ thuật sân khấu Cải lương tuồng cổ – một di sản văn hóa phi vật thể đặc sắc của Việt Nam. Bối cảnh thực tiễn được tác giả nêu rõ là sự thay đổi trong thị hiếu giải trí của giới trẻ hiện đại: nhịp sống vội vã khiến người trẻ có xu hướng ưu tiên các phương tiện giải trí nhanh (như phim điện ảnh, phim hành động) và dần xa rời các giai điệu truyền thống mang tiết tấu chậm rãi. Trước thực trạng đó, tác giả nhận thấy sự cần thiết của việc kết nối các giá trị văn hóa, lịch sử dân tộc vào đời sống đương đại thông qua ngôn ngữ thiết kế thời trang. Vở cải lương kinh điển "Tiếng trống Mê Linh" (soạn giả Việt Dung, sáng tác thập niên 1960, công diễn lần đầu năm 1977) với hình tượng nữ tướng Trưng Trắc kiên cường, giàu đức hy sinh đã được lựa chọn làm nguồn cảm hứng chủ đạo để thực hiện bộ sưu tập thời trang.

Mục tiêu nghiên cứu của đề tài được xác định gồm:

1. Vận dụng toàn diện các kiến thức chuyên môn về nắm bắt xu hướng thời trang, phương pháp định hình phong cách và kỹ thuật thể hiện ý tưởng để hoàn thành đồ án tốt nghiệp cử nhân Thiết kế thời trang tại Trường Đại học Sư phạm Kỹ thuật TP.HCM.
2. Về định hướng lâu dài, đề tài hướng đến việc mở rộng nghiên cứu, phát triển các ý tưởng văn hóa - lịch sử Việt Nam trên nhiều dòng trang phục hiện đại, góp phần quảng bá và gìn giữ di sản nghệ thuật truyền thống trong thế hệ trẻ.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

• Đối tượng nghiên cứu: Các khía cạnh tâm lý, diễn biến cảm xúc và biểu cảm của nhân vật Trưng Trắc qua 4 phân cảnh tiêu biểu trong vở cải lương "Tiếng trống Mê Linh".
• Thể loại sản phẩm: Trang phục dự tiệc (evening wear) dành cho phái nữ, kết hợp giữa kiểu dáng truyền thống (áo yếm, áo dài, váy) và cấu trúc hiện đại.
• Khách hàng mục tiêu: Nữ giới trong độ tuổi từ 23 đến 28 tuổi, có phong cách sống độc lập, thanh lịch, có mức thu nhập và chi tiêu dao động từ 10.000.000 đến 16.000.000 đồng/tháng.
• Phạm vi thời gian và xu hướng: Ứng dụng xu hướng thời trang mùa Xuân - Hè năm 2022/2023.

---

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khung lý thuyết và hệ thống khái niệm của đồ án được xây dựng dựa trên sự giao thoa giữa nghệ thuật sân khấu kịch hát dân tộc và nguyên lý thiết kế thời trang ứng dụng:

• Phong cách Dân gian: Được định nghĩa là phong cách thiết kế mang đậm tính truyền thống, bản sắc văn hóa dân tộc Việt Nam, thể hiện sự kết hợp hài hòa giữa yếu tố cổ truyền và hơi thở đương đại.
• Trang phục dự tiệc: Dòng trang phục ứng dụng cao cấp, bảo đảm tính trang trọng, thanh lịch, nổi bật nhưng tiện dụng khi di chuyển tại các sự kiện như tiệc cưới, tiệc công ty, sinh nhật hay tân gia.
• Kiểu bóng trang phục (Silhouette): Khai thác các dạng hình bóng cơ bản như chữ T, chữ A, chữ X, chữ S nhằm tạo cấu trúc cân đối và tôn vinh vóc dáng người mặc.
• Trang phục truyền thống liên quan: Khái niệm áo yếm (trang phục lót truyền thống của phụ nữ Việt xưa với cổ tròn hoặc đáy chữ V) và nghệ thuật Cải lương Nam Bộ.
• Cơ sở kịch bản sân khấu: Tác phẩm "Tiếng trống Mê Linh" với cấu trúc 4 phân đoạn kịch tính chứa đựng các biểu cảm đối lập: sự ân cần, nỗi đau xé lòng khi tế sống chồng, sự kiên định trước kẻ thù và khí phách khi xuất trận.

Phương pháp nghiên cứu thực tế bao gồm:

• Phương pháp khảo sát điền dã và trải nghiệm thực tế: Tác giả tham gia các lễ hội truyền thống có biểu diễn tuồng, hát bội và cải lương (như lễ cúng Miễu Bà, các buổi hát cải lương tại chùa vào dịp lễ lớn) để quan sát trực tiếp trang phục sân khấu, phong thái múa tay áo, âm điệu vọng cổ và sắc thái biểu cảm của diễn viên.
• Phương pháp khảo cứu tư liệu thứ cấp: Thu thập dữ liệu lịch sử từ sách báo, tài liệu lưu trữ; tra cứu nguồn ảnh trên các nền tảng Internet (Google, Pinterest); nghiên cứu các đồ án tốt nghiệp khóa trước và báo cáo xu hướng thời trang quốc tế Xuân - Hè 2022/2023 (Color trend, Shoes trend, Fashion trend 22/23).
• Phương pháp khảo sát thị trường: Nghiên cứu thực tế tại các trung tâm thương mại, cửa hàng thời trang, chợ vải và chợ nguyên phụ liệu may mặc tại TP.HCM nhằm lựa chọn chất liệu phù hợp.
• Phương pháp phân tích - tổng hợp thị giác: Xây dựng hệ thống các bảng nghiên cứu chuyên ngành bao gồm Bảng ý tưởng (Idea board), Bảng tâm trạng (Mood board), Bảng nghiên cứu phong cách dân gian, Bảng đối tượng khách hàng, Bảng xu hướng và Bảng định hướng ý niệm (Concept board).
• Phương pháp thực nghiệm tạo mẫu và xử lý chất liệu: Triển khai rập mẫu 2D, thử nghiệm phom 3D trên ma-nơ-canh (draping), may mẫu thử nghiệm chi tiết tay phồng (sửa rập 3 lần, tăng chiều dài tà thêm 10 cm); tiến hành thực nghiệm bề mặt chất liệu bằng kỹ thuật thêu nổi trên vải linen, ráp đắp mảnh đa tầng và đính kết hạt cườm trên phụ kiện.

Nguồn dữ liệu tham khảo của đề tài còn chịu ảnh hưởng chuyên môn trực tiếp từ:

• Hai mẫu trang phục văn hóa dân tộc dự thi National Costume Miss Grand 2022 cùng lấy ý tưởng về Trưng Trắc: "Trưng Vương" (NTK Nguyễn Minh Thông) và "Bà Trưng" (NTK Nguyễn Văn Long).
• Bộ sưu tập "Rình Rang" của sinh viên Thanh Kiều (khóa 17) khai thác từ Lễ hội Làm Chay.
• Phong cách xử lý chất liệu gấm, lụa truyền thống mang tính ứng dụng hiện đại từ thương hiệu Thuy Design House (NTK Thủy Nguyễn, tiêu biểu là BST "Tơ Hồng" năm 2022).

---

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Dẫn nhập

Chương 1 giới thiệu lý do chọn đề tài từ niềm đam mê cá nhân với nghệ thuật Cải lương và mong muốn đưa trang phục cổ truyền vào dòng chảy thời trang đương đại. Tác giả xác định rõ mục đích nghiên cứu, giới hạn đề tài về thể loại trang phục dự tiệc cho nữ 23-28 tuổi, quy trình nghiên cứu từ sưu tập tài liệu, phân tích đến sáng tạo sản phẩm, đồng thời giải thích chuẩn xác các thuật ngữ chuyên ngành: Dân gian, Áo yếm, Cải lương, Kiểu bóng.

Chương 2: Tổng quan nghiên cứu

Chương 2 tập trung phân tích nguồn cảm hứng kịch bản và các yếu tố cơ sở thực tiễn:

• Phân tích 4 phân cảnh kịch bản Tiếng trống Mê Linh:
  1. Phân cảnh 1 (Tại Đền Hùng): Trưng Trắc dùng mưu kế nén dạ căm thù, tích thảo đồn lương nhằm bảo vệ trống đồng trước sự uy hiếp của giặc Đông Hán.
  2. Phân cảnh 2 (Chia tay Thi Sách): Cuộc tiễn biệt dưới ánh trăng rừng Mê Linh, thể hiện tình nghĩa vợ chồng son sắt và nghĩa vụ với non sông.
  3. Phân cảnh 3 (Tế sống Thi Sách): Nén nỗi đau riêng, Trưng Trắc mặc khăn tang tế sống chồng trước cổng thành Liên Lâu, thể hiện ý chí quật cường không quy phục giặc.
  4. Phân cảnh 4 (Khởi nghĩa thắng lợi): Trưng Trắc cưỡi voi dẫn đầu nghĩa binh tấn công, phóng hỏa đốt thành Liên Lâu, giành lại nền độc lập tự do.
• Nghiên cứu thể loại trang phục dự tiệc phong cách dân gian: Xác định kiểu dáng (kiểu bóng chữ T, A, X, S), màu sắc chủ đạo (sắc đỏ và vàng tượng trưng cho màu cờ, máu đỏ da vàng, ngọn lửa hận và màu đồng Đông Sơn), chất liệu (lụa, satin, taffeta, linen, vải lưới) và phụ kiện bổ trợ (túi xách đính cườm, giày dép, hoa cài tóc).
• Cơ sở thực tiễn khách hàng và xu hướng: Phân tích chân dung khách hàng nữ 23-28 tuổi (nghề nghiệp: nhân viên văn phòng, thực tập sinh, người đi làm 5-7 năm; nơi ở: đô thị lớn; phương tiện: xe máy, ô tô; chi tiêu: 10-16 triệu đồng/tháng). Tổng hợp xu hướng Xuân - Hè 2022/2023.
• Xây dựng Bảng Concept BST "Vọng": Tên bộ sưu tập mang hàm nghĩa hồi tưởng quá khứ, tiếng vang của lịch sử và âm hưởng câu vọng cổ.

Chương 3: Phương án thiết kế

Chương 3 trình bày toàn bộ quy trình từ ý tưởng phác thảo đến thử nghiệm kỹ thuật:

• Phát triển mẫu phác thảo: Thiết kế tổng cộng 20 mẫu phác thảo màu (chia thành 5 nhóm: Mẫu 1-4, Mẫu 5-8, Mẫu 9-12, Mẫu 13-16, Mẫu 17-20) bám sát các cung bậc cảm xúc của Trưng Trắc.
• Thực nghiệm tạo phom (Draping & Pattern Making): Thử nghiệm dựng mẫu tay phồng tượng trưng cho sức mạnh bờ vai voi trận; tiến hành điều chỉnh rập 3 lần để đạt độ phồng tối ưu và kéo dài tà áo thêm 10 cm nhằm bảo đảm tỷ lệ cân xứng giữa bản vẽ và thực tế.
• Thực nghiệm kỹ thuật xử lý chất liệu:
  1. Kỹ thuật thêu nổi: Tạo hình ảnh núi rừng Mê Linh nhiều tầng lớp sáng - tối trên nền vải linen.
  2. Kỹ thuật ráp đắp mảnh: Kết hợp nhiều chất liệu vải có độ dày khác nhau nhằm tái hiện chân dung và biểu cảm nhân vật.
  3. Kỹ thuật đính kết cườm: Thực hiện đính cườm tạo hình con mắt buồn căm phẫn trên nền vải lưới trước khi gắn cố định lên phụ kiện túi xách.
• Lựa chọn mẫu thực hiện: Chọn lọc 4 mẫu thiết kế tiêu biểu đại diện cho 4 phân cảnh để may mẫu thật.

Chương 4: Vận dụng

Chương 4 mô tả chi tiết quá trình hiện thực hóa 4 mẫu trang phục hoàn chỉnh:

• Mẫu 1 (Phân cảnh đêm trăng Mê Linh): Lấy ý tưởng từ sự lưu luyến và niềm hy vọng trong đêm tiễn Thi Sách.
  • Bảng thông số kỹ thuật: Vòng ngực 82 cm, Vòng eo 62 cm, Vòng mông 88 cm, Vòng cổ 36 cm, Rộng vai 37 cm, Dài áo 105 cm, Dài quần 110 cm, Dài tay 50 cm.
  • Chất liệu & kỹ thuật: Sử dụng vải có bề mặt bóng nhẹ, trơn mỏng kết hợp kỹ thuật thêu nổi rừng cây trên vải linen (dán keo mặt sau chống tuột chỉ) và đắp mảnh viền cườm.
• Các mẫu tiếp theo và hoàn thiện: Triển khai bản vẽ kỹ thuật, cắt may, xử lý đính kết, hoàn thiện phom dáng và tiến hành chụp bộ ảnh Lookbook cho toàn bộ bộ sưu tập "Vọng".

---

Kết quả và đóng góp

Đồ án đã đạt được các kết quả cụ thể, được chứng minh qua hệ thống số liệu và sản phẩm thực tế:

• Hoàn thành bộ 20 mẫu phác thảo màu trang phục dự tiệc phong cách dân gian.
• Xây dựng 15 bảng biểu chuyên môn (bao gồm bảng ý tưởng, mood board, customer board, trend board, concept board, bảng phân tích cảm xúc, 4 bảng vẽ kỹ thuật và 4 bảng định mức chất liệu).
• May hoàn thiện 04 mẫu trang phục dự tiệc cao cấp thực tế kèm phụ kiện túi xách đính cườm thủ công và thực hiện bộ ảnh Lookbook chuyên nghiệp.
• Xử lý thành công bài toán chuyển đổi tỷ lệ từ bản vẽ sang mẫu thực (điều chỉnh rập 3 lần, gia tăng 10 cm chiều dài tà).

Phân cảnh kịch bản	Ý tưởng biểu đạt	Kiểu dáng & Cấu trúc	Chất liệu chính	Kỹ thuật xử lý bề mặt
1. Đêm trăng Mê Linh	Tình cảm vợ chồng lưu luyến, niềm hy vọng hòa bình	Kiểu bóng chữ A, tà dài, ống tay suông	Vải mềm bóng, Linen, Taffeta	Thêu nổi 3D rừng cây chuyển sắc, đắp vải đa tầng
2. Đối đầu quân giặc	Sự kiên định, bình tĩnh, lời thề giữ vững trống đồng	Phom dáng chữ T kết hợp cổ yếm	Lụa, Satin, Taffeta	Ráp mảnh chân dung nhân vật, đính cườm viền chi tiết
3. Tế sống Thi Sách	Kìm nén đau thương, lòng hận dồn nén trước cổng thành	Cấu trúc vạt chéo, phối màu đối lập	Taffeta, Lụa, Vải lưới	Đính hạt cườm tạo hình đôi mắt u buồn, đắp mảnh bất đối xứng
4. Khởi nghĩa ra trận	Khí phách nữ tướng, voi chiến xuất trận, thiêu rụi thành giặc	Cánh tay phồng lớn, tà áo xòe rộng	Taffeta dày, Lụa, Gấm	Dựng phom tay phồng 3D, đính kết hạt cườm phản quang

Giải pháp và đóng góp của tác giả:

• Giải pháp chuyển hóa nghệ thuật: Loại bỏ định kiến về trang phục Cải lương sân khấu là rườm rà, nặng nề, lấp lánh quá mức; chuyển đổi thành công ngôn ngữ biểu diễn truyền thống sang dòng trang phục dạ tiệc thanh lịch, gọn gàng, phù hợp thị hiếu hiện đại.
• Giá trị thủ công mỹ nghệ: Ứng dụng sáng tạo các kỹ thuật thêu nổi chuyển sắc, ráp mảnh và đính kết cườm trên nền chất liệu tự nhiên (linen, lụa), nâng cao giá trị thẩm mỹ và tính độc bản cho sản phẩm.
• Đóng góp học thuật: Đề tài tiên phong kết hợp nghệ thuật Cải lương Nam Bộ với hình tượng anh hùng lịch sử Hai Bà Trưng trong phân khúc thời trang tiệc dành cho nữ giới trẻ (23-28 tuổi), cung cấp một mô hình thực nghiệm bài bản cho việc khai thác di sản phi vật thể trong công nghiệp thời trang Việt Nam.

---

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

Hạn chế của đề tài:

• Đồ án giới hạn phạm vi nghiên cứu trong một phân khúc thị trường hẹp: thời trang dự tiệc dành riêng cho nữ giới độ tuổi 23-28 sinh sống tại các đô thị với mức chi tiêu từ 10 đến 16 triệu đồng/tháng.
• Nguồn cảm hứng kịch bản chỉ khai thác tập trung trong 4 phân cảnh của một vở diễn đơn lẻ ("Tiếng trống Mê Linh").
• Trong khuôn khổ thời gian của đồ án tốt nghiệp cử nhân, tác giả chỉ hiện thực hóa được 4 mẫu sản phẩm may thật trên tổng số 20 mẫu phác thảo đã phát triển.

Hướng nghiên cứu tiếp:

• Mở rộng ứng dụng ý tưởng lịch sử và văn hóa dân gian sang nhiều dòng sản phẩm thời trang khác như thời trang dạo phố (casual wear), thời trang công sở (office wear) hoặc trang phục biểu diễn chuyên biệt.
• Phát triển thêm nhiều phong cách thiết kế hiện đại và kỹ thuật công nghệ mới nhằm đưa di sản văn hóa Việt Nam tiếp cận sâu rộng hơn với thị trường thời trang trong nước và quốc tế.

---

Giá trị tham khảo

Đồ án là tài liệu tham khảo có giá trị cao cho:

• Sinh viên ngành Thiết kế thời trang, Công nghệ dệt may và Mỹ thuật ứng dụng: Tham khảo phương pháp xây dựng đồ án tốt nghiệp chuẩn mực, từ khâu lập bảng ý tưởng (Idea/Mood board), nghiên cứu xu hướng, phân tích đối tượng khách hàng đến thiết lập Concept board.
• Nhà thiết kế trẻ và người làm đề tài lấy cảm hứng văn hóa: Đáng tham khảo ở quy trình chuyển hóa cảm xúc kịch bản sân khấu thành chi tiết trang phục; phương pháp xử lý rập 2D/3D (đặc biệt là kỹ thuật tạo phom tay phồng); kỹ thuật thêu nổi trên vải linen và phương pháp đính kết cườm tạo hình trên phụ kiện túi xách.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Tác giả đã phân tích cảm xúc của nhân vật Trưng Trắc qua những phân cảnh cụ thể nào trong vở cải lương "Tiếng trống Mê Linh"?
Tác giả phân tích diễn biến cảm xúc qua 4 phân cảnh chính: (1) Cảnh đối đầu giặc tại Đền Hùng bảo vệ trống đồng thể hiện sự bình tĩnh, mưu trí; (2) Cảnh chia tay Thi Sách trong đêm trăng Mê Linh thể hiện tình cảm vợ chồng son sắt, lưu luyến; (3) Cảnh mặc khăn tang tế sống Thi Sách trước thành Liên Lâu thể hiện sự đau đớn tột cùng được kìm nén thành ý chí căm thù; (4) Cảnh cưỡi voi ra trận, đốt cháy thành Liên Lâu thể hiện khí phách oai phong và niềm vui chiến thắng độc lập.

2. Khách hàng mục tiêu của bộ sưu tập "Vọng" có đặc điểm nhân khẩu học và khả năng chi tiêu như thế nào?
Khách hàng mục tiêu là nữ giới từ 23 đến 28 tuổi, độc thân hoặc đã kết hôn, sống tại các căn hộ, chung cư hoặc nhà phố ở trung tâm thành phố; di chuyển bằng xe máy hoặc ô tô; nghề nghiệp là sinh viên mới ra trường, thực tập sinh hoặc người đã đi làm có 5-7 năm kinh nghiệm; có mức chi tiêu dao động từ 10.000.000 đến 16.000.000 đồng/tháng.

3. Kỹ thuật xử lý chất liệu nào được ứng dụng để thể hiện hình ảnh rừng núi Mê Linh và đôi mắt nhân vật?
Hình ảnh rừng núi Mê Linh được thể hiện bằng kỹ thuật thêu nổi trên nền vải linen với sự chuyển đổi sắc độ từ sáng đến đậm để tạo chiều sâu không gian (sau khi thêu được dán keo mặt sau để chống tuột chỉ). Hình ảnh đôi mắt buồn uất hận được xử lý bằng kỹ thuật đính cườm thủ công trên nền vải lưới trước khi cắt rập và đính cố định lên bề mặt túi xách.

4. Tác giả đã giải quyết sự chênh lệch tỷ lệ giữa bản vẽ phác thảo và sản phẩm thực tế như thế nào?
Trong quá trình dựng phom và may mẫu thử nghiệm chi tiết tay phồng của mẫu ra trận, tác giả đã tiến hành điều chỉnh rập 3 lần để đạt độ phồng mong muốn, đồng thời cộng thêm 10 cm chiều dài tà áo so với thông số ban đầu để khắc phục hiện tượng chân mẫu vẽ dài hơn thực tế, đảm bảo sự cân đối tỷ lệ trên người thật.

5. Những bộ sưu tập và nhà thiết kế nào tại Việt Nam đã tạo ảnh hưởng trực tiếp đến định hướng của đồ án?
Đồ án chịu ảnh hưởng từ hai mẫu trang phục dự thi National Costume Miss Grand 2022 là "Trưng Vương" (NTK Nguyễn Minh Thông) và "Bà Trưng" (NTK Nguyễn Văn Long); bộ sưu tập "Rình Rang" của sinh viên Thanh Kiều (lấy ý tưởng từ Lễ hội Làm Chay); và đặc biệt là kỹ thuật xử lý lụa, gấm mang phong cách dân gian hiện đại của NTK Thủy Nguyễn (Thuy Design House, tiêu biểu là BST "Tơ Hồng" 2022).

---

Kết luận

Đồ án tốt nghiệp của tác giả Tô Ngọc Mai Phương đã hoàn thành việc chuyển hóa thành công nguồn cảm hứng kịch nghệ truyền thống từ vở cải lương "Tiếng trống Mê Linh" thành bộ sưu tập trang phục dự tiệc mang tên "Vọng". Bằng việc kết hợp nhuần nhuyễn giữa nghiên cứu tâm lý nhân vật Trưng Trắc, xu hướng thời trang Xuân - Hè 2022/2023 và các kỹ thuật xử lý thủ công tinh xảo như thêu nổi trên linen, đắp vải, đính cườm, tác giả đã tạo nên các thiết kế dạ tiệc vừa mang hơi thở hiện đại vừa đậm đà bản sắc dân gian. Công trình là một minh chứng thực nghiệm sinh động cho giải pháp bảo tồn, tôn vinh và lan tỏa các giá trị di sản văn hóa phi vật thể của dân tộc trong ngành thiết kế thời trang ứng dụng.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1 DẪN NHẬP 1. Lí do chọn đề tài Trong tôi luôn có niềm đam mê cải lương từ nhỏ, những tuồng cải lương mang tính lịch sử, cải lương hồ quảng càng làm tôi thích thú hơn. Lúc tôi được xem những vở cải lương trên sân khấu, tôi đã có những khát khao mạnh mẽ với những trang phục cổ đó, những trang phục với đủ màu sắc, những ống tay dài, được các nghệ sĩ múa một cách uyển chuyển. Ngoài ra tôi còn thích thú những câu hát vọng cổ, những điệu lí câu hò nghe rất trữ tình, da diết.

Từ đó, tôi luôn mơ ước được một lần mặc thử những bộ cổ phục, cánh tay dài, cổ áo đắp chéo. Ngoài việc mong muốn củng cố lịch sử cho mọi người, nâng cao tính dân tộc, sức mạnh của cha ông ngày xưa hay đơn giản là yêu thích và biết đến bộ môn cải lương tuồng cổ mang tính phi vật thể của quốc gia. Tôi luôn hi vọng bộ môn này sẽ được truyền bá rộng rãi đến các bạn trẻ. Ngày nay giới trẻ dường như không còn quan tâm mấy đến cải lương, có thể là do nhịp sống năng động, hiện đại hay vội vã đã khiến giới trẻ thời nay thường ưu tiên cho cái gì nhanh nhạy như các phim hành động hơn là những giai điệu chậm rãi, câu ca từ tốn, kéo dài.

Một vở cải lương có thể chỉ có một phân cảnh nhưng lại có thể kéo dài đến cả tiếng, Thay vào đó, các bạn sẽ chọn xem phim rạp, chỉ mất chừng hai tiếng là xong. Tuy nhiên, điều đáng mừng vì trong thế hệ trẻ vẫn còn có những con người có niềm đam mê như tôi. Từ đó trong tôi luôn mong muốn gởi gắm một thông điệp tích cực đến với mọi người. Trong những tuồng cải lương tôi đã xem qua, lòng tôi luôn rạo rực mỗi khi nghe từng câu thoại, câu từ đầy tự hào dân tộc của vở ‘’Tiếng trống Mê Linh’’ những ngôn từ giản dị nhưng lại hào hùng, đau đớn nhưng quyết tâm, tôi yêu văn hóa dân tộc Việt Nam và đó là lí do tôi chọn một vở cải lương làm đề tài cho khóa luận tốt nghiệp này “Thiết kế trang phục dự tiệc cho nữ từ 23-28 tuổi mang phong cách dân gian lấy cảm xúc qua các phân cảnh của Trưng Trắc trong Tiếng trống Mê Linh.

Mục đích nghiên cứu Bộ sưu tập này sẽ được tôi xem như là cả quá trình đánh dấu suốt chặng đường học hỏi và yêu thích thời trang của tôi trong môi trường học tập. Tôi sẽ áp dụng những bài học về nắm bắt xu hướng, đặc trưng của phong cách cũng như thể hiện ý tưởng, quan điểm của cá nhân, nhằm hoàn thành đồ án tốt nghiệp, đủ điều kiện trở thành một nhà thiết kế trong tương lai. Về lâu dài, tôi mong muốn đề tài này sẽ được phát triển đa dạng trên nhiều thể loại trang phục hơn mang nhiều phong cách hiện đại hơn cho thời trang Việt Nam. Tôi muốn những mẫu thiết kế xuất phát từ ý tưởng dân tộc, lịch sử, văn hóa Việt Nam sẽ được đông đảo các bạn trẻ trên mọi miền biết đến.

Ngoài ra mong muốn giới trẻ ngày nay quan tâm hơn đến các loại hình nghệ thuật truyền thống để lưu giữ và phát huy những di sản đáng được nâng cao và bảo tồn này. Giới hạn đề tài Đề tài Khai thác các khía cạnh cảm xúc của nhân vật Trưng Trắc trong từng phân cảnh của vở cải lương ‘’ Tiếng trống Mê Linh’’ nhằm thiết kế trang phục dự tiệc dành cho nữ tuổi từ 23-28 với phong cách dân gian. Thể loại trang phục Bộ sưu tập với những trang phục dự tiệc cho những cô gái tuổi 23-28 đến các buổi tiệc công ty, đám cưới, sinh nhật,…. Những mẫu thiết kế sẽ nhấn mạnh vào phong cách dân gian nhằm đẩy mạnh được ý tưởng cũng bắt nguồn từ cải lương Việt Nam cùng chất liệu, hoa văn, màu sắc phù hợp cho mục đích sử dụng, tạo sự nổi bật cho người mặc.

Kỹ thuật thực hiện Bộ sưu tập với đề tài bối cảnh, sự kiện lịch sử, nhất là tâm lý của nhân vật Trưng Trắc. Tôi sẽ thực hiện các mẫu thiết kế kết hợp giữa các kiểu dáng mang hướng truyền thống như áo yếm, váy hay áo dài. Bên cạnh đó, cần xử lý các họa tiết đặc trưng của phong cách với các kĩ thuật như thêu, đắp vải và đính kết để tạo hiệu ứng nổi. Phối màu 4 sắc trong trang phục cũng vô cùng quan trọng, trang phục phải thể hiện được màu sắc hài hòa với kỹ thuật thêu nổi, đính kết cườm.

Đối tượng khách hàng Đối tượng khách hàng tôi muốn hướng là những cô gái độc lập và vừa hiện đại những vẫn có chút truyền thống, độ tuổi từ 23 đến 28. Đây có thể gọi là độ tuổi đẹp, mạnh mẽ, quyết đoán trong công việc, tình cảm và trong cuộc sống nhất. Những người trong độ tuổi này đã xác định rõ mức chi tiêu của mình. Họ là người yêu cái đẹp và thích khám phá sự mới lạ và độc đáo.

Quá trình nghiên cứu Sưu tập tài liệu Để thực hiện tốt bộ sưu tập, cần phải tìm hiểu kĩ về đề tài đã chọn và học hỏi kiến thức rõ ràng. Trước tiên, chọn trải nghiệm đi tham gia các buổi lễ hội có hát tuồng như cúng Miễu Bà, các buổi hát cái lương trong chùa vào các ngày lễ lớn,. Tôi được nhìn ngắm những trang phục biểu diễn của các nghệ sĩ cải lương trên sân khấu, những biểu cảm, tình tiết của những đoạn thoại. Rồi đến những khung cảnh trong từng phân cảnh được hiện ra trên sân khấu.

Những âm thanh, ca từ của nhân vật theo từng phân cảnh được thể hiện khác nhau qua độ ngân, rung, nhẹ nhàng hay đau thương. Ngoài ra, tôi tìm trên sách báo về những câu chuyện lịch sử liên quan đến vở diễn, xem những hình ảnh trên Internet (Google, Pinterest) và lưu chúng lại làm tư liệu. Ngoài ra, việc tìm tòi trên các trang biểu diễn thời trang mang tính văn hóa, dân tộc từ đó giúp tôi thêm nhiều thông tin cho bản thân. Ngoài ra, tôi còn phải tham khảo những luận án tốt nghiệp của các anh chị đi trước theo phong cách này để học hỏi thêm cách trình bày và ý tưởng, cách triển khai ý tưởng qua từng bảng như thế nào, rút ra kinh nghiệm.

Cập nhật các xu hướng thời trang sao cho những mẫu thiết kế có hiệu quả và không bị lỗi thời. Và trực tiếp trải nghiệm thực tế qua các cuộc khảo sát thị trường như việc đi đến các trung tâm thương mại, các cửa hàng thời trang, và chợ vải, chợ nguyên phụ liệu cũng vô cùng cần thiết. 5 Phân tích tài liệu Từ những hình ảnh chụp và tìm được trên mạng, cần chọn lọc ra những bức ảnh mang lại nhiều cảm xúc nhất. Phân tích hình dáng, màu sắc, đặc điểm nhận dạng của vở cải lương và tập trung phân tích các biểu cảm, câu từ, hoàn cảnh của nhân vật.

Đồng thời phân tích các xu hướng thời trang hiện nay và chọn lọc. Sáng tạo Qua tìm hiểu, tôi nhận thấy vẫn đã có nhiều trang phục lấy ý tưởng từ các vở cải lương rồi, nhưng khi nhắc tới cải lương thì sẽ nghĩ đến những trang phục cầu kì nhiều màu sắc. Nhưng đề tài này lại theo phong cách dân gian sẽ càng lôi cuốn hơn, mang hơi hướng dân gian lại theo xu hướng thời trang hiện đại. Về phần xử lý chất liệu, tôi muốn áp dụng những kỹ thuật có tính tỉ mỉ, tính tế để nhằm tạo sự mới lạ, độ nổi chìm, chiều sâu qua kỹ thuật thêu nổi, đắp vải.

Xác định thuật ngữ 1. Dân gian : thiết kế mang đậm tính truyền thống, màu sắc văn hóa dân tộc Việt Nam, là sự kết hợp giữa hiện đại và truyền thống. Áo yếm : nội y của phụ nữ xưa có cổ áo khoét tròn hoặc nhọn có đáy chữ V. Cải lương : một loại hình kịch hát có nguồn gốc từ miền Nam Việt Nam.

Kiểu bóng: hình dáng chung của trang phục. Các kiểu bóng chữ A-T- S-X, theo hình học, sáng tạo từ các ý tưởng. 6 CHƯƠNG 2 TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU Chương này tập trung nghiên cứu về ý tưởng biểu cảm của Trưng Trắc, thể loại dự tiệc và xu hướng thời trang Xuân- Hè 2023 cho một nhóm đối tượng khách hàng nữ từ 23-28 tuổi. Nội dung nghiên cứu được thể hiện qua các đề mục sau: 1.

Cơ sở thực tiễn 3. Các tác phẩm sáng tạo có ảnh hưởng 2. Tìm hiểu về nhân vật Trưng Trắc trong vở Tiếng trống Mê Linh Nội dung về vở cải lương Tiếng trống Mê Linh Vở cải lương ‘’Tiếng trống Mê Linh’’ được soạn giả Việt Dung soạn khoảng những năm 1960, với nội dung mang tính lịch sử Việt Nam về cuộc khởi nghĩa của Hai Bà Trưng. Đây là một vở diễn được nhiều người khen tặng là vở diễn để đời có lời lẽ giản dị nhưng lại mang tính văn học cao cho tới tận bây giờ.

Tiếng trống Mê Linh được xem là một vở diễn đẹp nhất trong các vở diễn của sân khấu cải lương Việt Nam. Với 4 phân cảnh quan trọng nhất. Mở đầu, tại đền Hùng, những người con dân Nam đang tụ tập đông đủ để làm lễ giỗ tổ Hùng Vương, khi sắp bắt đầu khởi trống thì bọn giặc phương Bắc tới ngăn cản và đòi cướp đi trống đồng, một vật linh thiêng của đất nước, Thi Sách và nhân dân ra sức bảo vệ trống đồng, nhưng Trưng Trắc đã dùng kế sách lui một bước tiến hai bước, nhằm làm yên lòng quân giặc, giữ được trống đồng. Phân cảnh thứ 2 là cảnh chia tay tiễn biệt đầy da diết của Thi Sách và Trưng Trắc, một người phụ nữ chung thủy, yêu nước, thương dân, cùng chồng sắt son câu hẹn thề dưới ánh trăng.

Ngoài ra còn có những diễn biến của những lần gây khó dễ của quân giặc, khiến Trưng Trắc có những cuộc mâu thuẫn với em gái là Trưng Nhị, nhưng cũng từ đó khiến tình cảm chị em càng gắn kết hơn. Phân cảnh 3 là nghe tin Thi Sách bị bắt, có thể bị thiêu sống nếu Trưng Trắc khởi binh tấn công thành giặc, nhưng Trưng Trắc đã giấu nỗi đau vào trong được thể 7 hiện rõ qua hành động đội khăn tang tế sống chồng và lạy ba lạy trước thành Liên Lâu. Phân cảnh cuối là Trưng Trắc cùng đoàn nghĩa binh tấn công, hào hùng và quyết liệt, khi chiến thắng Trưng Trắc hô to tự do, độc lập. Hình 1: Vở cải lương Tiếng trống Mê Linh được công diễn dầu tiên năm 1977 2.