Luận văn: Nghiên cứu đặc điểm sinh thái cây Tràm gió, Chổi sể ở Phong Điền

Luận văn thạc sĩ phân tích sinh học nghiên cứu đặc điểm sinh học sinh thái của hai loài cây tràm gió melaleuca cajuputi powell, đánh giá thực trạng, chỉ ra hạn chế, đề xuất giải

• Trường học: Trường Đại Học
• Chuyên ngành: Sinh Học
• Đề tài: Luận Văn Thạc Sĩ Sinh Học Nghiên Cứu Đặc Điểm Sinh Học Sinh Thái Của Hai Loài Cây Tràm Gió Melaleuca Cajuputi Powell Và Chổi Sể Baeckea Frutescens L Ở Huyện Phong Điền
• Loại tài liệu: Luận Văn

Mục lục chi tiết

• MỞ ĐẦU
• 1. Lý do chọn đề tài
• 2. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài
• 3. Mục tiêu nghiên cứu
• 4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN TÀI LIỆU
• 1.1. Điều kiện tự nhiên huyện Phong Điền, tỉnh Thừa Thiên Huế
• 1.1.1. Vị trí địa lý
• 1.2. Nghiên cứu về hai loài Tràm (Melaleuca cajuputi) và Chỗi sẻ (Baeckea frutescens) trên thế giới
• 1.2.1. Về nguồn gốc và phân bố địa lý
• 1.2.2. Về đặc điểm sinh học và sinh thái
• 1.3. Nghiên cứu về hai loài Tràm (Melaleuca cajuputi) và Chỗi sẻ (Baeckea frutescens) ở Việt Nam
• 1.3.1. Về đặc điểm sinh học và sinh thái
• 1.3.2. Về tinh dầu
• 1.3.3. Về nhân giống
• 2. CHƯƠNG 2: NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 2.1. Nội dung nghiên cứu
• 2.1.1. Xác định phạm vi và diện tích phân bố của hai loài Tràm gió và Chỗi sẻ ở địa bàn nghiên cứu
• 2.1.2. Nghiên cứu các đặc điểm sinh học của hai loài cây Tràm gió và Chỗi sẻ
• 2.1.3. Nghiên cứu những đặc điểm sinh thái của hai loài cây Tràm gió và Chỗi sẻ ở mỗi vùng sinh thái
• 2.1.4. Đánh giá hiện trạng và tiềm năng nguồn tài nguyên cây Tràm gió và Chỗi sẻ
• 2.2. Phương pháp nghiên cứu
• 2.2.1. Phương pháp nghiên cứu tài liệu
• 2.2.2. Phương pháp nghiên cứu và thu mẫu ngoài thực địa
• 2.2.3. Phương pháp điều tra có sự tham gia của cộng đồng (PRA- Participatory Rural Appraisal)
• 2.2.4. Phương pháp xây dựng bản đồ phân bố
• 2.2.5. Phương pháp xử lý số liệu
• 3. CHƯƠNG 3: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
• 3.1. PHẠM VI VÀ DIỆN TÍCH PHÂN BỐ CỦA HAI LOÀI CÂY TRÀM GIÓ VÀ CHỖI SẺ
• 3.1.1. Phân bố của hai loài nghiên cứu trên địa bàn huyện Phong Điền, tỉnh Thừa Thiên Huế
• 3.1.2. Phân bố theo địa lý
• 3.1.3. Phân bố sinh thái
• 3.1.4. Diện tích và bản đồ phân bố tập trung của hai loài nghiên cứu trên địa bàn huyện Phong Điền
• 3.1.5. Diện tích phân bố
• 3.2. CÁC ĐẶC ĐIỂM SINH HỌC CỦA HAI LOÀI CÂY TRÀM GIÓ VÀ CHỖI SẺ
• 3.2.1. Đặc điểm hình thái
• 3.2.2. Hình thái cơ quan sinh dưỡng
• 3.2.3. Thời gian ra hoa, tạo hạt
• 3.2.4. Tái sinh tự nhiên
• 3.3. CÁC ĐẶC ĐIỂM SINH THÁI HỌC CỦA HAI LOÀI CÂY TRÀM GIÓ VÀ CHỖI SẺ
• 3.3.1. Đặc điểm sinh trưởng và phân bố của cây Tràm gió trong các vùng sinh thái
• 3.3.2. Đặc điểm sinh trưởng và phân bố của cây Chỗi sẻ trong các vùng sinh thái
• 3.3.3. Thảm thực vật đi kèm trong quần xã tràm chỗi
• 3.4. HIỆN TRẠNG VÀ TIỀM NĂNG CỦA CÂY TRÀM GIÓ VÀ CHỖI SẺ TẠI HUYỆN PHONG ĐIỀN, TỈNH THỪA THIÊN HUẾ
• 3.4.1. Việc khai thác và sử dụng loài Tràm gió và Chỗi sẻ trong sản xuất tinh dầu tại địa phương
• 3.4.2. Các vấn đề trong hoạt động sản xuất và kinh doanh tinh dầu Tràm tại địa phương hiện nay
• 3.4.3. Thiết bị, công nghệ sản xuất
• 3.4.4. Đầu ra sản phẩm
• 3.4.5. Kinh nghiệm và kiến thức bản địa trong việc nâng cao hiệu quả và chất lượng sản phẩm tinh dầu Tràm Chỗi
• 3.4.6. Đề xuất các biện pháp phục hồi, bảo tồn nguồn nguyên liệu cây Tràm gió và Chỗi sẻ tại địa phương
• 3.4.7. Phát triển mở rộng diện tích các vùng Tràm gió và Chỗi sẻ đã được khoanh vùng
• 3.4.8. Đổi mới phương thức thu hái nguyên liệu
• 3.4.9. Khoanh vùng bảo tồn vùng nguyên liệu đang có trên địa bàn huyện
• 3.4.10. Các biện pháp trong sản xuất tinh dầu và xây dựng thương hiệu dầu tràm của huyện Phong Điền
• KẾT LUẬN VÀ ĐỀ NGHỊ
• 1. Kết luận
• 2. Đề nghị
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tổng Quan Luận Văn Đặc Điểm Sinh Học Cây Tràm Gió và Chổi Sể

Luận văn thạc sĩ sinh học này tập trung nghiên cứu đặc điểm sinh học sinh thái của hai loài cây bản địa quan trọng: Tràm gió (Melaleuca cajuputi) và Chổi sể (Baeckea frutescens) tại huyện Phong Điền, Thừa Thiên Huế. Nghiên cứu này có ý nghĩa quan trọng trong việc bảo tồn và phát triển bền vững nguồn tài nguyên thực vật địa phương, cung cấp cơ sở khoa học cho các hoạt động quản lý, khai thác và sử dụng hiệu quả hai loài cây này. Việc hiểu rõ đặc điểm sinh học và sinh thái của cây tràm gió và cây chổi sể giúp đưa ra các giải pháp phù hợp để bảo vệ đa dạng sinh học, phục hồi các hệ sinh thái bị suy thoái và nâng cao đời sống kinh tế của cộng đồng địa phương thông qua việc khai thác bền vững các sản phẩm từ tràm gió và chổi sể, đặc biệt là tinh dầu. Luận văn cũng đề cập đến ứng dụng cây tràm gió và ứng dụng cây chổi sể. Nghiên cứu này cũng đánh giá tác động của các hoạt động phân bố cây tràm gió và phân bố cây chổi sể đến môi trường môi trường sống và đưa ra những khuyến nghị về thích nghi môi trường.

1.1. Mục Tiêu Nghiên Cứu Luận Văn Thạc Sĩ Sinh Học

Mục tiêu chính của luận văn là xác định đặc điểm sinh học sinh thái của cây tràm gió và cây chổi sể ở huyện Phong Điền. Các mục tiêu cụ thể bao gồm xác định phạm vi và diện tích phân bố, nghiên cứu đặc điểm sinh trưởng và phát triển, đánh giá khả năng tái sinh và phân tích các yếu tố môi trường sống ảnh hưởng đến sự sinh trưởng của hai loài cây này. Luận văn cũng hướng đến việc đánh giá hiện trạng khai thác và sử dụng, từ đó đề xuất các giải pháp quản lý và bảo tồn bền vững nguồn tài nguyên thực vật này.

1.2. Phạm Vi Nghiên Cứu Huyện Phong Điền Thừa Thiên Huế

Nghiên cứu được thực hiện trên địa bàn huyện Phong Điền, Thừa Thiên Huế, một khu vực có đa dạng sinh học cao và là nơi sinh sống tự nhiên của cây tràm gió và cây chổi sể. Phạm vi nghiên cứu bao gồm các vùng sinh thái khác nhau trong huyện, từ vùng đồi núi đến vùng đồng bằng và ven biển, nhằm đánh giá sự khác biệt về đặc điểm sinh học và sinh thái của hai loài cây này trong các điều kiện môi trường sống khác nhau. Nghiên cứu cũng tập trung vào các khu vực có mật độ phân bố cây tràm gió và phân bố cây chổi sể cao, nhằm thu thập dữ liệu chính xác và đại diện cho toàn bộ khu vực Phong Điền, Thừa Thiên Huế.

II. Vấn Đề Thách Thức Bảo Tồn Cây Tràm Gió Chổi Sể

Việc khai thác quá mức, chuyển đổi mục đích sử dụng đất và biến đổi khí hậu đang đặt ra những thách thức lớn đối với việc bảo tồn cây tràm gió và cây chổi sể ở huyện Phong Điền. Sự suy giảm diện tích phân bố và chất lượng nguồn tài nguyên thực vật này không chỉ ảnh hưởng đến đa dạng sinh học mà còn đe dọa đến đời sống kinh tế của cộng đồng địa phương, những người phụ thuộc vào việc khai thác và chế biến các sản phẩm từ tràm gió và chổi sể. Cần có những giải pháp đồng bộ và hiệu quả để giải quyết những vấn đề này, đảm bảo sinh trưởng cây tràm gió và sinh trưởng cây chổi sể được ổn định và bền vững.

2.1. Tác Động Của Khai Thác Đến Sinh Trưởng Phân Bố

Hoạt động khai thác quá mức cây tràm gió và cây chổi sể để sản xuất tinh dầu và các sản phẩm khác đang gây áp lực lớn lên nguồn tài nguyên thực vật địa phương. Việc khai thác không bền vững có thể dẫn đến suy giảm số lượng cá thể, thay đổi cấu trúc quần thể và làm giảm khả năng tái sinh của hai loài cây này. Cần có các quy định và biện pháp kiểm soát chặt chẽ để đảm bảo hoạt động khai thác được thực hiện một cách bền vững, không gây ảnh hưởng tiêu cực đến sinh trưởng và phân bố của cây tràm gió và cây chổi sể.

2.2. Chuyển Đổi Mục Đích Sử Dụng Đất Mất Môi Trường Sống

Việc chuyển đổi mục đích sử dụng đất, đặc biệt là việc chuyển đổi rừng tự nhiên sang đất nông nghiệp và đất xây dựng, đang làm mất đi môi trường sống tự nhiên của cây tràm gió và cây chổi sể. Diện tích phân bố của hai loài cây này bị thu hẹp, các quần thể bị phân mảnh và khả năng thích nghi môi trường của chúng bị suy giảm. Cần có các chính sách và quy hoạch sử dụng đất hợp lý để bảo vệ các khu vực có giá trị đa dạng sinh học cao và duy trì môi trường sống cho cây tràm gió và cây chổi sể.

III. Nghiên Cứu Đặc Điểm Sinh Học Cây Tràm Gió Phương Pháp Phân Tích

Luận văn sử dụng các phương pháp nghiên cứu sinh học và sinh thái hiện đại để thu thập và phân tích dữ liệu về cây tràm gió. Các phương pháp này bao gồm điều tra thực địa, thu thập mẫu vật, phân tích hình thái, giải phẫu, và đánh giá khả năng tái sinh. Dữ liệu thu thập được sử dụng để mô tả chi tiết đặc điểm sinh học của cây tràm gió, bao gồm đặc điểm hình thái, đặc điểm sinh lý, đặc điểm sinh sản và đặc điểm sinh trưởng. Kết quả phân tích được sử dụng để so sánh và đánh giá sự khác biệt về đặc điểm sinh học của cây tràm gió trong các điều kiện môi trường sống khác nhau.

3.1. Phương Pháp Điều Tra Thực Địa và Thu Mẫu

Điều tra thực địa được thực hiện để xác định phạm vi phân bố cây tràm gió, thu thập dữ liệu về đặc điểm môi trường sống và đánh giá hiện trạng quần thể. Các mẫu vật được thu thập để phân tích đặc điểm hình thái, giải phẫu và sinh lý của cây tràm gió. Phương pháp thu mẫu được thiết kế để đảm bảo tính đại diện và ngẫu nhiên của dữ liệu, giúp giảm thiểu sai sót và tăng độ tin cậy của kết quả nghiên cứu.

3.2. Phân Tích Hình Thái Giải Phẫu và Sinh Lý Cây Tràm Gió

Phân tích hình thái được thực hiện để đo đạc và mô tả các đặc điểm bên ngoài của cây tràm gió, bao gồm kích thước lá, hình dạng thân, cấu trúc cành và đặc điểm hoa quả. Phân tích giải phẫu được thực hiện để nghiên cứu cấu trúc bên trong của cây tràm gió, bao gồm cấu trúc tế bào, mô và cơ quan. Phân tích sinh lý được thực hiện để đánh giá các quá trình sinh lý của cây tràm gió, bao gồm quang hợp, hô hấp, thoát hơi nước và hấp thụ dinh dưỡng. Đặc điểm sinh lý cây tràm gió giúp đánh giá khả năng thích nghi môi trường.

IV. Nghiên Cứu Đặc Điểm Sinh Học Cây Chổi Sể Phân Tích Đa Dạng

Tương tự như cây tràm gió, luận văn cũng sử dụng các phương pháp nghiên cứu sinh học và sinh thái để thu thập và phân tích dữ liệu về cây chổi sể. Nghiên cứu tập trung vào việc mô tả chi tiết đặc điểm sinh học của cây chổi sể, bao gồm đặc điểm hình thái, đặc điểm sinh lý, đặc điểm sinh sản và đặc điểm sinh trưởng. Kết quả phân tích được sử dụng để so sánh và đánh giá sự khác biệt về đặc điểm sinh học của cây chổi sể trong các điều kiện môi trường sống khác nhau, phân tích đa dạng và tìm ra các yếu tố quan trọng ảnh hưởng đến sự sinh trưởng và phát triển của loài cây này.

4.1. Đánh Giá Khả Năng Tái Sinh Tự Nhiên Của Cây Chổi Sể

Khả năng tái sinh tự nhiên là một yếu tố quan trọng để đánh giá tiềm năng phục hồi và bảo tồn của cây chổi sể. Luận văn đánh giá khả năng tái sinh bằng hạt và tái sinh bằng chồi của cây chổi sể trong các điều kiện môi trường sống khác nhau. Các yếu tố ảnh hưởng đến khả năng tái sinh, như ánh sáng, độ ẩm, nhiệt độ và sự cạnh tranh với các loài cây khác, cũng được xem xét và phân tích.

4.2. So Sánh Đặc Điểm Sinh Học Cây Chổi Sể Giữa Các Vùng Sinh Thái

Luận văn so sánh đặc điểm hình thái, sinh lý, sinh sản và sinh trưởng của cây chổi sể giữa các vùng sinh thái khác nhau trong huyện Phong Điền. Sự khác biệt về đặc điểm sinh học này có thể phản ánh sự thích nghi môi trường của cây chổi sể với các điều kiện môi trường sống khác nhau. Kết quả so sánh giúp xác định các yếu tố quan trọng ảnh hưởng đến sự sinh trưởng và phát triển của cây chổi sể trong các vùng sinh thái khác nhau.

V. Ứng Dụng Kết Quả Bảo Tồn và Phát Triển Cây Tràm Gió

Kết quả nghiên cứu về đặc điểm sinh học và sinh thái của cây tràm gió và cây chổi sể có ý nghĩa quan trọng trong việc đề xuất các giải pháp bảo tồn và phát triển bền vững nguồn tài nguyên thực vật này. Các giải pháp này bao gồm quản lý khai thác hợp lý, phục hồi môi trường sống, trồng mới và tái sinh rừng, và phát triển các sản phẩm có giá trị kinh tế từ cây tràm gió và cây chổi sể. Luận văn cũng nhấn mạnh tầm quan trọng của việc nâng cao nhận thức cộng đồng về giá trị của cây tràm gió và cây chổi sể, khuyến khích sự tham gia của cộng đồng vào các hoạt động bảo tồn và phát triển nguồn tài nguyên thực vật này.

5.1. Đề Xuất Giải Pháp Quản Lý Khai Thác Bền Vững

Dựa trên kết quả nghiên cứu về đặc điểm sinh học và sinh thái của cây tràm gió và cây chổi sể, luận văn đề xuất các giải pháp quản lý khai thác hợp lý, đảm bảo sự tái sinh và phục hồi của quần thể. Các giải pháp này bao gồm quy định về số lượng và kích thước cây được khai thác, thời gian khai thác, và phương pháp khai thác. Cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan quản lý nhà nước, cộng đồng địa phương và các doanh nghiệp để thực hiện các giải pháp này một cách hiệu quả.

5.2. Phát Triển Kinh Tế Từ Sản Phẩm Cây Tràm Gió và Chổi Sể

Luận văn đề xuất việc phát triển các sản phẩm có giá trị kinh tế từ cây tràm gió và cây chổi sể, như tinh dầu, dược liệu, và các sản phẩm thủ công mỹ nghệ. Việc phát triển các sản phẩm này không chỉ mang lại lợi ích kinh tế cho cộng đồng địa phương mà còn tạo động lực để bảo tồn và phát triển nguồn tài nguyên thực vật này một cách bền vững. Cần có sự hỗ trợ về kỹ thuật, vốn và thị trường để các doanh nghiệp và hộ gia đình có thể sản xuất và kinh doanh các sản phẩm này một cách hiệu quả.

VI. Kết Luận Tương Lai Nghiên Cứu và Ứng Dụng Cây Tràm Gió

Nghiên cứu này đã cung cấp những thông tin quan trọng về đặc điểm sinh học và sinh thái của cây tràm gió và cây chổi sể ở huyện Phong Điền. Các kết quả nghiên cứu có thể được sử dụng để xây dựng các chiến lược và kế hoạch bảo tồn và phát triển bền vững nguồn tài nguyên thực vật này. Cần có những nghiên cứu tiếp theo để đi sâu hơn vào các khía cạnh khác của cây tràm gió và cây chổi sể, như đặc điểm di truyền, ứng dụng trong y học và tác động của biến đổi khí hậu. Giá trị kinh tế cây tràm gió và giá trị kinh tế cây chổi sể cần được khai thác triệt để hơn nữa.

6.1. Hướng Nghiên Cứu Tiếp Theo Về Đặc Điểm Di Truyền

Nghiên cứu về đặc điểm di truyền của cây tràm gió và cây chổi sể có thể giúp xác định các giống cây có năng suất cao, khả năng chống chịu tốt với các điều kiện bất lợi của môi trường sống và đặc điểm sinh lý cây tràm gió tốt hơn. Thông tin này có thể được sử dụng để chọn lọc và nhân giống các giống cây ưu tú, góp phần nâng cao hiệu quả sản xuất và bảo tồn nguồn gen quý của hai loài cây này.

6.2. Tác Động Biến Đổi Khí Hậu Lên Đặc Điểm Sinh Học

Biến đổi khí hậu đang gây ra những tác động tiêu cực đến môi trường sống của cây tràm gió và cây chổi sể. Cần có những nghiên cứu để đánh giá tác động của biến đổi khí hậu đến đặc điểm sinh học và sinh thái của hai loài cây này, từ đó đề xuất các giải pháp thích nghi môi trường và giảm thiểu tác động tiêu cực. Các giải pháp này có thể bao gồm chọn lọc các giống cây có khả năng chịu hạn, chịu mặn tốt, và áp dụng các biện pháp canh tác thích hợp để bảo vệ cây tràm gió và cây chổi sể trong bối cảnh biến đổi khí hậu.

Trích đoạn nội dung tài liệu

MỞ ĐẦU --- 1. Lý do chọn đề tài 2. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của 3. Mục tiêu nghiên cứu —- 4.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu ~ CHUONG 1 : TONG QUAN TAI LIEU: 1. Điều kiện ty nhién huyén Phong Dién, tinh Thira Thién Hui 1. Vị trí địa lý 1. Nghién ctu vé hai loai Tram (Melaleuca cajuputi) va Chôi sẽ (Baeckea Srutescens) trén thé gidi 2.

Về nguồn gốc và phân bố địa lý 2. Về đặc điểm sinh hoc và sinh thai— 3. Nghiên cứu về hai loài Tram (Melaleuca eajuput) và Chỗi sé (Baeckea Srutescens) 6 Vigt Nam--- 3. VỀ đặc điểm sinh học và sinh thái-- 3.

Về tĩnh dầu. Về nhân giống - 'CHƯƠNG 2: NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU --------- 1. Nội dung nghiên cứu 1. Xác định phạm vi và diện tích phân bố của hai loài Trảm gió và Chỗi sẽ ở địa bàn nghiên cứu ~ 33 1.

Nghiên cứu các đặc điểm sinh học của hai loài cây Tràm gió và Chỗi sể- 33 1. Nghiên cứu những đặc điểm sinh thái của hai loài cây Tràm gió và Chỗi sé ở mỗi vùng sinh thái —- 34 1. Đánh giá hiện trạng và tiềm năng nguồn tải nguyên cây Tràm gió và Cl 34 35 2. Phương pháp nghiên cứu tài 35 2.

Phương pháp nghiên cứu và thu mẫu ngoài thực địa~ 35 2. Phương pháp điều tra có sự tham gia của công, đồng (PRA- Participatory Rural Appraisal) ~ 35 2. Phương pháp xây dựng bản đồ phân bó - 36 2. Phương pháp xử lý số liệu 37 CHƯƠNG 3: KẾT QUÁ NGHIÊN CUU 38 - PHAM VI VA DIEN TICH PHAN BO CUA HAI LOAI CAY TRAM GIO VA 38 1.

Phân bố của hai loài nghiên cứu trên địa bàn huyện Phong Điện, tỉnh Thừa. Phân bố theo địa lý: 38 1. Phân bố sinh thái 39 1. Diện tích và bản đồ phân bố tập trung của hai loài nghiên cứu trên địa ban huyện Phong Điền - 40 1.

Diện tích phân bố --- 40 1. CAC DAC DIEM SINH HOC CUA HAI LOAI CAY TRAM GIO VA CHOI SE 46 2. Đặc điểm hình thái -— 46 2. Hình thái cơ quan sinh dưỡng 4 2.

Thời gian ra hoa, tạo hạt ~- 55 2. Tái sinh tự nhiên ---- 37 3CAC DAC DIEM SINH THAI HOC CUA HAI LOAI CAY TRAM GIO VA CHÔI SẺ —- 62 3. Đặc điểm sinh trưởng và phân bó của cây Tràm gió trong các vùng sinh thái — 62 3. Đặc điểm sinh trưởng và phân bố của cây Chỗi sể trong các vùng sinh thái 65 3.

Thảm thực vật đi kém trong quan xa tram chéi 68 4. HIEN TRANG VA TIEM NANG CUA CAY TRAM GIO VA CHOI SE TAL HUYEN PHONG DIEN, TINH THỪA THIEN HUE, 69 4. Việc khai thác và sử dụng loài Tram gió và Chi sể trong sản xuất tỉnh dầu tại địa phương -— 69 4. Các vấn đề trong hoạt động sản xuất và kinh doanh tỉnh dầu Tràm tại địa phương hiện nay T3 4.

Thiết bị, công nghệ sản xt 74 4. Dau ra sản phẩm -——- 75 4. Kinh nghiệm và kiến thực ban dia trong việc nâng cao hiệu quả và chất lượng sản phẩm tỉnh dầu Tràm Chỗi~ 75 4. Đề xuất các biện pháp phục hồi, bảo tồn nguồn nguyên liệu cây Tram gió và Chỗi sé tai dia phuong -~ 76 4.

Phát triển mở rộng diện tích các vùng Tràm gió và Chỗi sẻ đã được khoanh ving 4. Đôi mới phương thức thu hái nguyên liệu --—- 4. Khoanh vùng bảo tồn vùng nguyên liệu đang có trên dia ban huyệt 4. Các biện pháp trong sản xuất tỉnh dầu và xây dựng thương hiệu dầu tràm của huyện Phong Điền 79 KẾT LUẬN VÀ ĐÈ NGHỊ - 1.

Dé nghi 82 TAI LIEU THAM KHAO. 84 PHU LUC-——-—— 87 DANH MUC CAC CHU VIET TAT Cs: Cộng sự GIS: Geographic Information System GPS: Global postioning system NXB: Nhà xuất bản NDVI: Normalized Difference Vegetation Index ÔTC: Ô tiêu chuân PRA: Participatory Rural Appraisal TSH: Tai sinh hat TSSD: Tai sinh sinh dưỡng DANH MỤC CÁC BẢNG Bảng I: Sự khác nhau về thành phần hóa học của dầu tràm theo vùng và phân loài. Bảng 2: Hiện trạng phân bổ diện tích và trữ lượng loài Tràm gió theo địa phương. Bảng 3: Danh lục các loài cây cho tỉnh dầu thuộc họ Sim ở Trung Trung bộ.

Bang 4: Hàm lượng tỉnh dầu và các thành phần chính trong tỉnh dau trim theo tuổi cây. Bảng 5: Thành phần hóa học của tỉnh dầu từ lá Chi sé tại Mê Linh, Vĩnh Phúc. Bang 6; Thanh phan tinh dau Baeckea frutescens. Bảng 7: Phân bó của hai loài Tràm gió và Chỗi sẽ ở các vùng sinh thái thuộc huyện Phong Điền, tỉnh Thừa Thiên Huế.

Bảng 8: Diện tích các vùng mọc tập trung hai loài Tràm gió và Chỗi sé trong địa bàn 6 xã thuộc huyện Phong Điền, tinh Thừa Thiên Huế. Bảng 9: Diện tích các vùng giải giá trị NDVI và sự phân bồ của Tràm gió và Chỗi sẽ ở 6 xã thuộc huyện Phong Điền. Bảng 10: Kích thước các loại lá Tràm gió. Bảng 11: Số hoa, số qua va ty lệ đậu quả của cây Tràm gió ở các vùng sinh thái thuộc huyện Phong Điền, tỉnh Thừa Thiên Huế.

Bảng 12: Đặc điểm tái sinh tự nhiên của Tràm gió ở các vùng sinh thái khác nhau. Bảng 13: Đặc điểm tái sinh tự nhiên của Chỗi sể ở các vùng sinh thái. Bảng 14: Đặc điểm sinh trưởng của cây Tràm gió ở vùng đồi Bảng 15: Đặc điểm sinh trưởng của cây Tràm gió ở vùng cát. Bảng 16: Đặc điểm sinh trưởng của cây Chôi sẽ ở vùng đồi.

Bảng 17: Đặc điểm sinh trưởng của cây Chỗi sẽ ở vùng cát. Bang 18: Một số loài thực vật trong các quần xã tràm chôi điển hình. Bảng 19: Danh sách các hộ sản xuất và kinh doanh tinh dầu Tràm gió, Chỗi sé. DANH MỤC CÁC BIÊU ĐỎ, HÌNH ẢNH 1.

Biểu đồ Biểu đồ 1: Sự thay đôi của chiều rộng theo chiều dài lá Tràm gió Biểu đồ 2: Tỷ lệ kết đậu quả của Tràm gió ở các vùng sinh thái 2. Hình ảnh Hình 1: Bản đồ phân bố của loài Melaleuca cajuputi Powell ving Đông Nam A va Châu Đại Dương, 2013. Hình 2: Ranh giới gần đúng cho sự phân bố tự nhiên của cho của ba phân loài subsp. cumingiana va subsp.

Hinh 3: Ving cat c6 Tram gió và Chỗi sể được quy hoạch trồng keo lai (a) và khai thác cát (b),(c) tại xã Phong Hiền, huyện Phong Điền, tỉnh Thừa Thiên Huế Hình 4: Rễ cây Tràm gió trong điều kiện cát khô (a), trong điều kiện cát âm, có khe nước chảy qua (b). Hình 5: Thân cây Tràm gió (a), (b); Vỏ cây Tràm gió (e). Hình 6: Các loại lá cây Tràm gió. Hình 7: Chỗi non của cây Tràm gió.

Hình 8: Cụm hoa của cây Tràm gió. Hình 9: Hoa của cây Tràm gió (a), mặt cắt ngang bầu nhụy (b), chỉ nhị hợp thành bó (c), đầu vòi nhụy (trái) và chỉ nhị (phải) (d), tràng (e) của hoa Tràm gió. Hinh 10: Canh mang qua (a); quả và hạt (b) của cây Tràm gió. Hình 11: Cây Chỗi sẽ ở vùng cát khô.

Hình 12: Cành mang hoa (a), (b); hoa và lá tách rời (c); mặt cắt ngang bầu nhụy (4), (e) của hoa Chỗi sể. Hình 13: Quả và hạt của cây Chỗi sẻ. Ly do chọn dé tai Ngày nay, việc tìm kiếm và sử dụng các hợp chất tự nhiên có hoạt tính sinh học cao để làm dược liệu thay thế các hợp chất hóa học được xem như là một điều tất yếu bởi nhiều ưu điểm dược lý mà nó mang lại. Điều đó được chứng minh bởi thực tiễn là sự lựa chọn thuốc của người bệnh khi điều trị và sự quan tâm nghiên cứu của rất nhiều các nhà khoa học với lĩnh vực này.

Việt Nam là một trong những quốc gia thuộc vùng nhiệt đới, có hệ động thực vật phong phú và đa dạng. Trong đó, rất nhiều loài thực vật chứa các hợp chất hoạt tính sinh học cao. Theo kết quả điều tra của Viện Dược liệu (2005), đã ghi nhận được 3948 loài thực vật và nắm lớn có công dụng làm thuốc, con số này có thể sẽ còn tăng thêm trong vài năm tới. Với nguồn tài nguyên dược liệu phong phú và vốn trí thức bản địa lâu đời của công đồng các dân tộc Việt Nam là cơ sở quan trọng cho.

việc nghiên cứu, chiết xuất các hợp chất tự nhiên có hoạt tính sinh học theo hướng. hàng hóa trong tương lai Ho Sim (Myrtaceae) 1a mét họ thực vật hai lá mầm, thuộc bộ Myrtales (theo. APG, 2003) trén thế giới có gần khoảng 130 chi với 3800 - 5800 loài chủ yếu phân bố ở vùng nhiệt đới và á nhiệt đới, tập trung nhiều nhất ở Trung Nam Mỹ và Australia (Wilson và cs, 2001), tat cả các loài trong họ này đều chứa tinh dầu. Ở Việt Nam, các cây trong họ này có khoảng 13 chỉ với 100 loài [12], trong đó có 2 loài được người dân khai thác và chiết xuất tinh dau tir lau đó 1a loai Tram gid (Melaleuca cajuputi Powell) và Chỗi sẽ (Baeckea fitescens L.

) Huyện Phong Điền, nằm phía bắc của tỉnh Thừa Thiên Huế, nơi đây có địa hình đa dạng tạo điều kiện hình thành nhiều hệ sinh thái khác nhau như ven biển, đầm phá và vùng cát hết sức đặc trưng. Là huyện còn diện tích tương đối lớn về nguồn tài nguyên cây cho tinh dầu tự nhiên, trong đó có hai loài phổ biến là Tràm gió và Chỗi sẻ. Mặt khác với khả năng chống chịu tốt với mùa khô hạn thiếu nước nghiêm trọng, mùa mưa lại ngập ung, dat đai nghèo dinh dưỡng, chua phèn nên Tràm gió, Chối sé được xem là cây có phô sinh thái khá rộng, đóng một vai trò quan trọng đối với hệ sinh thái nơi đây. Một trong những ưu thế khi sử dụng hai loài cây này đề sản xuất tỉnh dầu ngoài các phẩm chất tốt ặt dược liệu thì còn phải kể đến khả năng cung cấp nguyên cao, do đây là những cây gỗ nhỏ hay cây bụi lâu năm, tỉnh dầu được tách chiết và chưng cắt được lấy từ lá nên cây có khả năng tái sinh và phục hỏi lớn.

Tuy nhiên, sự phong phú này cũng chỉ có giới hạn vì nguyên êu mà người dân khai thác chủ yế là cây mọc tự nhiên mà chưa chú ý đến biện pháp gây trồng, bảo tồn vùng nguyên liệu quý này; đồng thời ảnh hưởng của việc chuyển đổi mục đích sử dụng đất tại địa phương, biến đổi khí hậu. dẫn đến sự suy giảm về vùng phân bó, sản lượng và chất lượng nguồn tài nguyên, kéo theo những tác động không nhỏ đến hệ sinh thái. Xuất phát từ những vấn đề trên chúng tôi tiến hành thực hiện đề tài: “Nghiên cứu đặc điểm sinh học, sinh thái của hai loài cây Tràm gió (Melaleuca cajuputi Powell) va Chéi sé (Baeckea frutescens L.