Luận văn thạc sĩ: Vận dụng tính giá hoạt động tại Cty Dệt may Hòa Khánh Đà Nẵng

Luận văn thạc sĩ phân tích phương pháp tính giá hoạt động tại công ty cổ phần dệt may Hòa Khánh Đà Nẵng, mang lại giải pháp hiệu quả.

• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế
• Chuyên ngành: Quản Trị Kinh Doanh
• Đề tài: Luận Văn Thạc Sĩ Quản Trị Kinh Doanh Vận Dụng Phương Pháp Tính Giá Hoạt Động Tại Công Ty Cổ Phần Dệt May Hòa Khánh Đà Nẵng
• Loại tài liệu: Luận Văn
• Địa điểm: Đà Nẵng

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• QUYẾT ĐỊNH GIAO ĐỀ TÀI LUẬN VĂN
• DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT
• DANH MỤC CÁC BẢNG
• DANH MỤC CÁC HÌNH
• MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ PHƯƠNG PHÁP TÍNH GIÁ DỰA TRÊN CƠ SỞ HOẠT ĐỘNG (ABC)
• 1.1. KHÁI QUÁT CHUNG VỀ PHƯƠNG PHÁP TÍNH GIÁ DỰA TRÊN CƠ SỞ HOẠT ĐỘNG
• 1.2. TRÌNH TỰ THỰC HIỆN PHƯƠNG PHÁP TÍNH GIÁ DỰA TRÊN CƠ SỞ HOẠT ĐỘNG
• 2. CHƯƠNG 2: CÔNG TÁC TÍNH GIÁ THÀNH SẢN PHẨM TẠI CÔNG TY CỔ PHẦN DỆT MAY HÒA KHÁNH - ĐÀ NẴNG
• 3. CHƯƠNG 3: VẬN DỤNG PHƯƠNG PHÁP TÍNH GIÁ HOẠT ĐỘNG TẠI CÔNG TY CỔ PHẦN DỆT MAY HÒA KHÁNH - ĐÀ NẴNG
• KẾT LUẬN
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan phương pháp tính giá hoạt động ABC cho DN dệt may

Trong bối cảnh cạnh tranh gay gắt của ngành dệt may, việc kiểm soát chi phí và xác định giá thành sản phẩm chính xác là yếu tố sống còn. Phương pháp tính giá hoạt động (Activity Based Costing - ABC) nổi lên như một công cụ kế toán quản trị hiện đại, khắc phục những nhược điểm cố hữu của hệ thống tính giá truyền thống. Luận văn thạc sĩ về việc vận dụng phương pháp này tại Công ty Cổ phần dệt may Hoà Khánh-Đà Nẵng đã cung cấp một cái nhìn sâu sắc về hiệu quả thực tiễn. Không giống phương pháp truyền thống chỉ dựa vào một vài tiêu thức phân bổ chung (như giờ lao động trực tiếp), phương pháp ABC cho rằng chính các hoạt động tiêu thụ nguồn lực và sản phẩm tiêu thụ các hoạt động. Do đó, chi phí cần được truy vết từ nguồn lực đến hoạt động, và từ hoạt động đến đối tượng chịu chi phí (sản phẩm, dịch vụ, khách hàng). Cách tiếp cận này giúp biến nhiều khoản chi phí sản xuất chung gián tiếp thành chi phí có thể truy vết trực tiếp, mang lại độ chính xác cao hơn. Theo Turney (1996), quy trình của phương pháp tính giá dựa trên cơ sở hoạt động trải qua hai giai đoạn chính: (1) Tập hợp chi phí sản xuất chung vào các trung tâm hoạt động, và (2) Phân bổ chi phí từ các hoạt động này cho từng sản phẩm dựa trên mức độ tiêu thụ hoạt động. Điều này đặc biệt có ý nghĩa với các doanh nghiệp dệt may, nơi có quy trình sản xuất phức tạp, nhiều dòng sản phẩm đa dạng và tỷ trọng chi phí gián tiếp ngày càng tăng. Việc áp dụng phương pháp tính giá hoạt động không chỉ giúp định giá sản phẩm đúng đắn mà còn là cơ sở để ra các quyết định chiến lược về kinh doanh, tối ưu hóa quy trình và loại bỏ các hoạt động không tạo ra giá trị.

1.1. Định nghĩa và nguyên tắc cốt lõi của phương pháp ABC là gì

Phương pháp tính giá hoạt động, hay Activity Based Costing (ABC), là một hệ thống kế toán quản trị đo lường chi phí của các hoạt động, sản phẩm, và các đối tượng chi phí khác. Theo Krumwiede và Roth (1997), điểm cốt lõi của phương pháp này là phân bổ chi phí cho các đối tượng dựa trên số lượng hoạt động mà đối tượng đó sử dụng. Nguyên tắc cơ bản là: các hoạt động gây ra chi phí và các sản phẩm (hoặc dịch vụ) tiêu thụ các hoạt động đó. Quy trình này xác định mối quan hệ nhân quả giữa chi phí và đối tượng chịu chi phí một cách rõ ràng hơn so với phương pháp truyền thống. Thay vì dồn toàn bộ chi phí gián tiếp vào một nhóm và phân bổ theo một tiêu thức duy nhất, ABC nhận diện các hoạt động riêng lẻ (ví dụ: thiết lập máy, kiểm tra chất lượng, xử lý đơn hàng) và xác định chi phí cho từng hoạt động đó, tạo thành các trung tâm hoạt động.

1.2. Lý do ngành dệt may cần vận dụng phương pháp tính giá ABC

Ngành dệt may có đặc thù sản xuất đa dạng về mẫu mã, chủng loại, quy trình công nghệ phức tạp qua nhiều công đoạn (mắc-hồ, dệt, hoàn tất). Điều này làm cho chi phí sản xuất chung chiếm tỷ trọng lớn và ngày càng tăng. Theo tài liệu nghiên cứu, phương pháp truyền thống thường phân bổ không chính xác các chi phí này, dẫn đến việc các sản phẩm phức tạp, sản xuất số lượng ít bị tính giá thành thấp hơn thực tế, trong khi các sản phẩm đơn giản, số lượng lớn lại phải gánh chi phí cao hơn. Phương pháp tính giá hoạt động giải quyết vấn đề này bằng cách phân bổ chi phí dựa trên mức độ tiêu thụ nguồn lực thực tế của từng dòng sản phẩm. Điều này giúp doanh nghiệp như Công ty Cổ phần dệt may Hoà Khánh-Đà Nẵng xác định chính xác lợi nhuận của từng mã hàng, từ đó đưa ra quyết định về giá bán, cơ cấu sản phẩm và chiến lược marketing hiệu quả hơn.

II. Hạn chế của phương pháp tính giá truyền thống tại Hòa Khánh

Trước khi tìm hiểu về giải pháp mới, cần phân tích những bất cập trong hệ thống kế toán chi phí hiện tại. Tại Công ty Cổ phần dệt may Hoà Khánh-Đà Nẵng, công tác tính giá thành sản phẩm vẫn dựa trên phương pháp truyền thống. Theo phương pháp này, chi phí nguyên vật liệu trực tiếp và nhân công trực tiếp được tập hợp tương đối chính xác cho các đối tượng. Tuy nhiên, nút thắt lớn nhất nằm ở việc xử lý chi phí sản xuất chung. Toàn bộ các chi phí gián tiếp phát sinh trong kỳ, từ khấu hao máy móc, lương nhân viên quản lý phân xưởng đến chi phí dịch vụ mua ngoài, được tổng hợp lại và phân bổ cho các sản phẩm (vải và màn) dựa trên một tiêu thức duy nhất là chi phí nhân công trực tiếp. Cách làm này bộc lộ nhiều hạn chế nghiêm trọng. Nó giả định rằng tất cả sản phẩm tiêu thụ chi phí chung theo cùng một tỷ lệ với chi phí nhân công, một giả định không còn phù hợp trong môi trường sản xuất hiện đại, tự động hóa cao. Hệ quả là giá thành sản phẩm bị bóp méo, dẫn đến các quyết định kinh doanh sai lầm. Các sản phẩm có quy mô sản xuất nhỏ nhưng quy trình phức tạp (đòi hỏi nhiều lần thiết lập máy, kiểm tra) lại chịu ít chi phí chung hơn, trong khi thực tế chúng tiêu tốn nhiều nguồn lực gián tiếp hơn. Điều này có thể dẫn đến tình trạng định giá bán quá thấp cho sản phẩm phức tạp và quá cao cho sản phẩm đơn giản, làm giảm khả năng cạnh tranh và ảnh hưởng tiêu cực đến lợi nhuận tổng thể.

2.1. Phân tích quy trình tập hợp và phân bổ chi phí hiện hành

Quy trình kế toán chi phí tại công ty dệt may Hoà Khánh theo dõi chi phí theo 3 khoản mục: nguyên vật liệu trực tiếp, nhân công trực tiếp và chi phí sản xuất chung. Chi phí nguyên vật liệu và nhân công được tập hợp cho toàn bộ sản phẩm trong kỳ, sau đó phân bổ lại cho từng loại dựa trên định mức xây dựng sẵn. Vấn đề lớn nhất nằm ở khoản mục thứ ba. Toàn bộ chi phí sản xuất chung được tập hợp vào một nguồn duy nhất. Đến cuối kỳ, kế toán sử dụng tổng chi phí nhân công trực tiếp làm cơ sở để phân bổ chi phí này cho hai dòng sản phẩm chính là vải và màn. Tiêu thức này đơn giản, dễ thực hiện nhưng không phản ánh đúng bản chất tiêu thụ nguồn lực của các sản phẩm khác nhau, đặc biệt khi quy trình sản xuất hai dòng sản phẩm này có sự khác biệt về mức độ sử dụng máy móc và các hoạt động hỗ trợ.

2.2. Sai lệch trong giá thành và rủi ro cho quyết định quản trị

Việc sử dụng một tiêu thức phân bổ duy nhất như chi phí nhân công trực tiếp đã tạo ra sự sai lệch đáng kể trong giá thành sản phẩm. Các sản phẩm đòi hỏi nhiều giờ công lao động sẽ gánh chịu một phần chi phí chung lớn, bất kể chúng có thực sự gây ra các chi phí đó hay không. Ngược lại, những sản phẩm được sản xuất trên dây chuyền tự động, ít nhân công nhưng chi phí khấu hao máy móc lớn, lại chịu phần chi phí chung thấp hơn. Thông tin giá thành không chính xác này dẫn đến nhiều rủi ro trong quản trị: ban lãnh đạo có thể đưa ra quyết định sai lầm về việc ngừng sản xuất một sản phẩm tưởng như không có lãi (nhưng thực tế có lãi nếu tính đúng chi phí) hoặc đẩy mạnh một sản phẩm tưởng như lãi cao (nhưng thực tế đang được "trợ cấp" chi phí bởi các sản phẩm khác). Đây chính là lý do cấp thiết phải tìm đến một phương pháp tính giá ưu việt hơn như phương pháp ABC.

III. Hướng dẫn 5 bước vận dụng phương pháp tính giá hoạt động

Việc chuyển đổi từ phương pháp truyền thống sang phương pháp tính giá hoạt động (ABC) đòi hỏi một quy trình bài bản và khoa học. Dựa trên các mô hình lý thuyết của Narcyz Roztocki (1999) và các học giả khác, luận văn đã điều chỉnh và đề xuất một lộ trình áp dụng phù hợp cho doanh nghiệp Việt Nam. Quy trình này có thể được tóm gọn trong 5 bước cơ bản, tập trung vào việc nhận diện các hoạt động, xác định chi phí và phân bổ chúng một cách hợp lý. Khác với cách tiếp cận cũ, phương pháp ABC đòi hỏi sự phân tích sâu sắc về toàn bộ quy trình sản xuất kinh doanh để xác định đâu là những hoạt động thực sự tiêu tốn nguồn lực. Chẳng hạn, trong ngành dệt, các hoạt động không chỉ là dệt vải mà còn bao gồm chuẩn bị sợi, lắp đặt máy, kiểm tra chất lượng lô hàng, bảo trì thiết bị. Mỗi hoạt động này sẽ được coi là một trung tâm hoạt động và có một nguồn sinh phí (cost driver) riêng. Việc lựa chọn nguồn sinh phí là yếu tố quyết định sự thành công của hệ thống ABC. Tiêu chí lựa chọn là phải có mối quan hệ nhân quả hợp lý giữa nguồn sinh phí và lượng chi phí phát sinh. Ví dụ, chi phí lắp đặt máy móc nên được phân bổ dựa trên số lần lắp đặt, thay vì số giờ lao động trực tiếp. Quá trình này giúp doanh nghiệp có được bức tranh chi phí chi tiết và chính xác, làm nền tảng vững chắc cho việc tính toán giá thành sản phẩm và ra quyết định quản trị.

3.1. Bước 1 2 Nhận diện hoạt động và tập hợp chi phí nguồn lực

Bước đầu tiên là nhận diện tất cả các hoạt động cần thiết để sản xuất sản phẩm, từ các hoạt động cấp đơn vị (vận hành máy) đến cấp lô (chuẩn bị sản xuất), cấp sản phẩm (thiết kế) và cấp hỗ trợ (quản lý chung). Tại Công ty Cổ phần dệt may Hoà Khánh-Đà Nẵng, các hoạt động chính được xác định bao gồm: hoạt động máy móc thiết bị, hoạt động chuẩn bị sản xuất, hoạt động kiểm tra chất lượng, và hoạt động quản lý chung. Sau khi nhận diện, bước tiếp theo là tập hợp chi phí của các nguồn lực (lương nhân viên, khấu hao, điện nước...) vào các trung tâm hoạt động tương ứng. Quá trình này được thực hiện thông qua việc thiết lập Ma trận Chi phí-Hoạt động (EAD), giúp xác định tỷ lệ phân bổ chi phí từ các tài khoản kế toán cho từng hoạt động.

3.2. Bước 3 4 Lựa chọn nguồn sinh phí và tính tỷ lệ phân bổ

Đây là bước quan trọng nhất của phương pháp tính giá hoạt động. Với mỗi trung tâm hoạt động, cần xác định một nguồn sinh phí (cost driver) phù hợp nhất – yếu tố đại diện cho nguyên nhân phát sinh chi phí. Ví dụ: nguồn sinh phí cho hoạt động máy móc có thể là 'số giờ máy chạy'; cho hoạt động chuẩn bị sản xuất là 'số lô sản xuất'; cho hoạt động kiểm tra chất lượng là 'số lần kiểm tra'. Sau khi đã chọn được nguồn sinh phí và có tổng chi phí cho mỗi hoạt động, bước tiếp theo là tính toán tỷ lệ phân bổ chi phí cho hoạt động đó. Tỷ lệ này được xác định bằng cách lấy tổng chi phí của trung tâm hoạt động chia cho tổng số đơn vị của nguồn sinh phí tương ứng. Ví dụ: (Tổng chi phí chuẩn bị sản xuất) / (Tổng số lô sản xuất) = Chi phí trên mỗi lô.

3.3. Bước 5 Phân bổ chi phí hoạt động cho từng sản phẩm

Bước cuối cùng là gắn chi phí từ các hoạt động vào từng sản phẩm. Việc này được thực hiện bằng cách nhân tỷ lệ phân bổ chi phí hoạt động (tính ở bước 4) với số đơn vị nguồn sinh phí mà mỗi sản phẩm tiêu thụ. Ví dụ, để tính chi phí chuẩn bị sản xuất cho sản phẩm A, ta lấy (Chi phí trên mỗi lô) nhân với (số lô sản xuất của sản phẩm A). Quá trình này được lặp lại cho tất cả các hoạt động. Tổng hợp chi phí từ tất cả các hoạt động được phân bổ, cộng với chi phí nguyên vật liệu trực tiếp và nhân công trực tiếp, sẽ cho ra tổng giá thành sản phẩm theo phương pháp ABC. Kết quả này phản ánh chính xác hơn nhiều chi phí thực tế mà mỗi sản phẩm đã tiêu thụ.

IV. Case study Áp dụng ABC tại Công ty dệt may Hòa Khánh

Lý thuyết sẽ trở nên thuyết phục hơn khi được chứng minh bằng số liệu thực tiễn. Luận văn đã tiến hành một nghiên cứu tình huống (case study) chi tiết, áp dụng phương pháp tính giá hoạt động vào dữ liệu quý I năm 2011 của Công ty Cổ phần dệt may Hoà Khánh-Đà Nẵng. Kết quả cho thấy sự khác biệt đáng kể về giá thành và lợi nhuận của các dòng sản phẩm so với khi tính theo phương pháp truyền thống. Nghiên cứu đã xây dựng Ma trận Chi phí-Hoạt động (EAD) và Ma trận Hoạt động-Sản phẩm (APD) để thực hiện việc phân bổ chi phí một cách khoa học. Các trung tâm hoạt động được xác định và các nguồn sinh phí tương ứng được lựa chọn dựa trên phân tích thực tế quy trình sản xuất. Kết quả so sánh giữa hai phương pháp không chỉ cho thấy sự chênh lệch về con số, mà còn mang lại những góc nhìn quản trị mới. Cụ thể, sản phẩm vải, vốn được cho là có giá thành thấp hơn theo cách tính cũ, thực tế lại có giá thành cao hơn khi áp dụng ABC. Ngược lại, sản phẩm màn lại có giá thành thực tế thấp hơn. Sự thay đổi này đã tác động trực tiếp đến báo cáo kết quả kinh doanh theo từng sản phẩm, giúp ban lãnh đạo nhận diện chính xác hơn đâu là dòng sản phẩm mang lại lợi nhuận chủ lực và cần được đầu tư phát triển.

4.1. So sánh giá thành sản phẩm giữa phương pháp ABC và truyền thống

Theo Bảng 3.10 và 3.11 của luận văn, kết quả tính toán lại cho thấy sự thay đổi lớn. Giá thành sản phẩm vải theo phương pháp truyền thống là 12.355 đồng/m, trong khi theo phương pháp ABC là 13.018 đồng/m (tăng 5,37%). Ngược lại, giá thành sản phẩm màn theo phương pháp truyền thống là 2.871 đồng/m, nhưng khi tính theo ABC chỉ còn 2.502 đồng/m (giảm 12,85%). Sự khác biệt này xuất phát từ việc ABC đã phân bổ lại chi phí sản xuất chung một cách chính xác hơn. Sản phẩm vải, mặc dù có thể cần ít nhân công hơn trên mỗi mét, nhưng lại tiêu tốn nhiều nguồn lực từ các hoạt động như vận hành máy móc phức tạp và kiểm tra chất lượng, điều mà phương pháp cũ đã bỏ qua.

4.2. Báo cáo kết quả kinh doanh mới sau khi áp dụng phương pháp ABC

Sự thay đổi trong giá thành đã dẫn đến một bức tranh hoàn toàn mới về lợi nhuận. Báo cáo kết quả kinh doanh theo phương pháp ABC (Bảng 3.13) cho thấy lợi nhuận gộp từ sản phẩm vải giảm đi, trong khi lợi nhuận gộp từ sản phẩm màn tăng lên đáng kể so với báo cáo theo phương pháp hiện hành (Bảng 3.12). Điều này cung cấp thông tin vô giá cho các nhà quản trị. Dựa trên dữ liệu mới, công ty có thể xem xét điều chỉnh lại chiến lược giá, tập trung nguồn lực marketing cho dòng sản phẩm màn có biên lợi nhuận tốt hơn, hoặc tìm cách tối ưu hóa chi phí cho các hoạt động liên quan đến sản xuất vải. Rõ ràng, phương pháp tính giá hoạt động không chỉ là một công cụ kế toán mà còn là một công cụ hỗ trợ ra quyết định chiến lược hiệu quả.

V. Ưu điểm và tiềm năng của phương pháp ABC trong ngành dệt may

Việc vận dụng thành công phương pháp tính giá hoạt động tại Công ty Cổ phần dệt may Hoà Khánh-Đà Nẵng đã chứng minh những ưu điểm vượt trội và tiềm năng to lớn của nó đối với ngành dệt may Việt Nam. Lợi ích lớn nhất và rõ ràng nhất là cung cấp thông tin giá thành sản phẩm chính xác hơn. Điều này, như Blocher (1999) đã chỉ ra, cho phép doanh nghiệp đo lường lợi nhuận của từng sản phẩm, từng khách hàng một cách đúng đắn, từ đó làm cơ sở cho các quyết định về giá cả, chủng loại sản phẩm và chiến lược thị trường. Hơn nữa, phương pháp ABC không chỉ dừng lại ở việc tính giá. Nó còn là nền tảng cho Quản trị dựa trên hoạt động (Activity Based Management - ABM), một phương pháp tiếp cận toàn diện nhằm cải tiến liên tục hiệu quả hoạt động. Bằng cách phân tích chi phí của từng hoạt động, nhà quản lý có thể xác định các hoạt động không tạo ra giá trị để loại bỏ, và tối ưu hóa các hoạt động tạo ra giá trị. Mặc dù việc triển khai ban đầu có thể tốn kém thời gian và chi phí, nhưng lợi ích lâu dài về mặt quản trị chiến lược là không thể phủ nhận. Trong bối cảnh chu kỳ sống của sản phẩm ngày càng ngắn và sự đa dạng hóa sản phẩm ngày càng tăng, phương pháp tính giá hoạt động sẽ trở thành một xu hướng tất yếu, một công cụ không thể thiếu cho các nhà quản lý doanh nghiệp dệt may muốn nâng cao năng lực cạnh tranh.

5.1. Lợi ích vượt trội Cung cấp thông tin chi phí chính xác hơn

Ưu điểm cốt lõi của phương pháp ABC là khả năng giảm thiểu sự biến dạng chi phí thường xảy ra trong phương pháp truyền thống. Bằng cách sử dụng nhiều nguồn sinh phí khác nhau có quan hệ nhân quả với chi phí, ABC cung cấp một cái nhìn sâu sắc và chính xác về cách thức các sản phẩm tiêu thụ nguồn lực. Thông tin chi phí đáng tin cậy này giúp nhà quản lý tự tin hơn khi đưa ra các quyết định quan trọng như: định giá sản phẩm cạnh tranh, xác định cơ cấu sản phẩm tối ưu, đàm phán hợp đồng với khách hàng, và quyết định đầu tư vào công nghệ mới. Nó giúp tránh được tình trạng "lợi nhuận giả tạo" và đưa doanh nghiệp phát triển bền vững.

5.2. Xu hướng tất yếu ABC là công cụ quản trị chi phí chiến lược

Với sự phát triển của công nghệ thông tin, việc thu thập và xử lý dữ liệu để vận hành hệ thống ABC ngày càng trở nên dễ dàng và ít tốn kém hơn. Phương pháp tính giá hoạt động không còn là một khái niệm lý thuyết xa vời mà đã trở thành một công cụ quản trị thực tiễn. Nó cung cấp nền tảng dữ liệu để lập dự toán dựa trên hoạt động, đánh giá hiệu quả hoạt động và thực hiện các chương trình cắt giảm chi phí một cách thông minh. Đối với các doanh nghiệp Việt Nam, đặc biệt trong ngành dệt may, việc tiếp cận và áp dụng phương pháp ABC không chỉ là một lựa chọn mà dần trở thành một yêu cầu bắt buộc để tồn tại và phát triển trong môi trường kinh doanh toàn cầu hóa.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong bối cảnh nền kinh tế Việt Nam chuyển đổi mạnh mẽ sang cơ chế thị trường định hướng cạnh tranh gay gắt, việc kiểm soát chi phí sản xuất và xác định chính xác giá thành sản phẩm trở thành yếu tố sống còn đối với sự phát triển của doanh nghiệp. Ngành dệt may là một trong những ngành công nghiệp mũi nhọn với tỷ trọng chi phí sản xuất chung ngày càng gia tăng, thường chiếm từ 25% đến 40% trong tổng giá thành sản xuất. Tuy nhiên, phần lớn các đơn vị hiện nay vẫn duy trì hệ thống kế toán chi phí truyền thống với việc sử dụng một tiêu thức phân bổ duy nhất dựa trên khối lượng hoặc tiền lương nhân công trực tiếp. Điều này dẫn tới hiện tượng biến dạng chi phí nghiêm trọng, làm sai lệch kết quả kinh doanh và gây khó khăn cho việc ra quyết định quản trị chiến lược.

Luận văn tập trung giải quyết bài toán hoàn thiện công tác tính giá thành thông qua việc vận dụng phương pháp tính giá dựa trên cơ sở hoạt động (Activity-Based Costing - ABC) tại Công ty Cổ phần Dệt may Hòa Khánh - Đà Nẵng (DANATEX). Mục tiêu nghiên cứu cụ thể bao gồm: phân tích thực trạng hệ thống kế toán chi phí hiện hành của đơn vị; thiết lập và điều chỉnh mô hình ABC của Narcyz Roztocki cho phù hợp với đặc thù sản xuất dệt may; tiến hành phân bổ chi phí và so sánh kết quả thực nghiệm giữa hai phương pháp.

Nghiên cứu được thực hiện với phạm vi dữ liệu thu thập tại các nhà máy sản xuất của công ty trong Quý 1/2011, nơi có quy mô hơn 400 lao động và 24 cán bộ quản lý điều hành. Việc ứng dụng mô hình mới có ý nghĩa thực tiễn to lớn khi giúp giảm thiểu sai lệch giá thành ước tính từ 10% đến 20%, nâng cao độ tin cậy của thông tin kế toán quản trị và cải thiện biên lợi nhuận ròng của từng dòng sản phẩm.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng dựa trên nền tảng lý thuyết kế toán quản trị hiện đại với trọng tâm là phương pháp tính giá dựa trên cơ sở hoạt động (ABC). Mô hình lý thuyết cốt lõi được áp dụng là khung mô hình ABC hai giai đoạn của Narcyz Roztocki (1999), kết hợp lý thuyết phân loại hoạt động 5 cấp độ của Robert S. Kaplan (1998) và mô hình Quản trị theo hoạt động (Activity-Based Management - ABM) của Peter B. Turney (1996) cùng Michael W. Maher (2001).

Các khái niệm cơ bản xuyên suốt nghiên cứu bao gồm:

• Hoạt động (Activities): Tập hợp các hành vi hoặc quy trình công việc tiêu hao nguồn lực nhằm tạo ra kết quả sản xuất.
• Nguồn sinh phí (Cost Drivers): Yếu tố nguyên nhân dẫn đến sự phát sinh chi phí của hoạt động và là thước đo mức độ tiêu dùng hoạt động của sản phẩm.
• Trung tâm hoạt động (Activity Centers): Nơi tập hợp các hoạt động có tính chất tương đồng nhằm đơn giản hóa việc theo dõi chi phí gián tiếp.
• Ma trận Chi phí - Hoạt động (EAD) và Ma trận Hoạt động - Sản phẩm (APD): Công cụ toán học được dùng để kết chuyển chi phí nguồn lực vào hoạt động và từ hoạt động vào đối tượng chịu phí.
• Phân cấp hoạt động: Hệ thống phân chia hoạt động thành cấp đơn vị sản phẩm (Unit-level), cấp lô (Batch-level), cấp sản phẩm (Product-level), cấp khách hàng (Customer-level) và cấp cơ sở (Facility-level).

Mô hình ABM theo quan điểm của Turney (1996) được vận dụng đồng thời theo hai chiều hướng: hướng phân bổ chi phí để tính giá thành chính xác và hướng quy trình để phân tích nguyên nhân gốc rễ, đo lường hiệu suất và loại bỏ các hoạt động không tạo ra giá trị gia tăng.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp kết hợp giữa nghiên cứu định tính và định lượng trên nguồn dữ liệu sơ cấp và thứ cấp được thu thập toàn diện trong Quý 1/2011:

• Dữ liệu sơ cấp: Thu thập thông qua quan sát trực tiếp quy trình công nghệ 3 giai đoạn (mắc hồ, dệt, hoàn tất) và phỏng vấn chuyên sâu nhóm mẫu gồm 24 cán bộ điều hành, quản lý phân xưởng, kế toán trưởng và nhân viên thống kê tại nhà máy. Phương pháp chọn mẫu chuyên gia có chủ đích giúp nhận diện chính xác mối quan hệ nhân quả giữa tiêu hao tài nguyên và các hoạt động phát sinh.
• Dữ liệu thứ cấp: Trích xuất từ toàn bộ hệ thống sổ sách kế toán, chứng từ ghi sổ theo Quyết định số 15/2006/QĐ-BTC và bảng phân bổ khấu hao tài sản cố định theo Thông tư số 203/2009/TT-BTC của công ty. Dữ liệu bao gồm chi phí nhân công trực tiếp đạt 392.223.056 đồng và chi phí sản xuất chung phát sinh trong kỳ.

Phương pháp phân tích được thực hiện qua việc xây dựng ma trận EAD và APD bằng kỹ thuật phân tích thứ bậc (Analytic Hierarchy Process - AHP) kết hợp phương pháp ước lượng chuyên gia. Phương pháp này được lựa chọn vì tính khả thi cao, không làm xáo trộn bộ máy tổ chức kế toán hiện hành nhưng vẫn đảm bảo tính khoa học và độ chính xác vượt trội khi bóc tách chi phí chung.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Quá trình phân tích thực nghiệm số liệu Quý 1/2011 tại Công ty Cổ phần Dệt may Hòa Khánh - Đà Nẵng mang lại các phát hiện trọng tâm sau:

Thứ nhất, phương pháp tính giá truyền thống sử dụng duy nhất tiêu thức tiền lương nhân công trực tiếp (với tổng chi phí nhân công toàn công ty là 392.223.056 đồng, gồm 45.317.045 đồng tại giai đoạn mắc hồ, 217.069.613 đồng tại giai đoạn dệt và 129.836.398 đồng tại giai đoạn hoàn tất) đã gây ra hiện tượng biến dạng chi phí nghiêm trọng. Các sản phẩm sản xuất khối lượng lớn phải gánh chịu chi phí sản xuất chung cao hơn thực tế khoảng 12% đến 18%, trong khi các dòng sản phẩm phức tạp, sản xuất theo đơn hàng nhỏ bị tính giá thành thấp hơn thực tế từ 15% đến 22%.

Thứ hai, việc nhận diện các trung tâm hoạt động cho thấy chi phí sản xuất chung phụ thuộc chủ yếu vào các hoạt động cấp lô (như lắp đặt máy móc, chuẩn bị trục cửi, vệ sinh máy nhuộm, kiểm định KCS) thay vì phụ thuộc tuyến tính vào sản lượng hay số giờ công. Khi mức độ tự động hóa tại phân xưởng dệt tăng lên với các thiết bị dệt kiếm Picanol và máy thổi khí, chi phí khấu hao tăng nhưng chi phí nhân công lại giảm, khiến tiêu thức phân bổ cũ hoàn toàn mất đi tính hợp lý.

Thứ ba, việc áp dụng ma trận Chi phí - Hoạt động (EAD) và Hoạt động - Sản phẩm (APD) đã phân bổ chính xác 100% các khoản mục chi phí gián tiếp vào 2 nhóm sản phẩm chính là vải (Kate caro, Kate kẻ, Cotton, Oxford) và màn tuyn. Báo cáo kết quả kinh doanh theo phương pháp ABC phản ánh đúng tỷ suất sinh lời thực tế của từng đơn hàng, xóa bỏ tình trạng lãi giả lỗ thật vốn tiềm ẩn nhiều rủi ro.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân cốt lõi của sự sai lệch trong hệ thống truyền thống bắt nguồn từ giả định đơn giản hóa rằng mọi sản phẩm đều tiêu thụ chi phí chung theo cùng một tỷ lệ nhân công. Trong thực tế ngành dệt may, một sản phẩm màn tuyn hoặc vải hoa văn phức tạp đòi hỏi nhiều công đoạn căn chỉnh máy và thử mẫu hơn rất nhiều so với vải mộc thông thường, dù thời gian dệt thực tế có thể tương đương.

Kết quả nghiên cứu hoàn toàn tương đồng với các công trình của Đinh Thị Thanh Hương (2006) và Trần Thị Uyên Phương (2008) khi áp dụng ABC trong các doanh nghiệp tại miền Trung, đồng thời củng cố nhận định của Zhuang và Burns (1992) về việc phân loại sản phẩm trong ngành dệt kim quốc tế. Phương pháp ABC không chỉ hoàn thiện công tác tính giá mà còn biến các chi phí gián tiếp khó kiểm soát thành chi phí trực tiếp gắn với từng đối tượng cụ thể.

Dữ liệu tính toán có thể được trực quan hóa hiệu quả thông qua biểu đồ cột so sánh giá thành đơn vị giữa hai phương pháp, kết hợp bảng ma trận phân bổ hai chiều EAD - APD. Cách trình bày này giúp các cấp quản trị dễ dàng nhìn nhận các mắt xích làm phát sinh chi phí lãng phí, từ đó đưa ra quyết định cắt giảm tài nguyên thừa và tối ưu hóa năng lực vận hành của toàn bộ dây chuyền 3 ca liên tục.

Đề xuất và khuyến nghị

Nhằm hoàn thiện công tác tính giá thành và nâng cao hiệu quả quản trị chi phí, luận văn đưa ra 4 nhóm giải pháp hành động cụ thể:

1. Tái cấu trúc quy trình tập hợp chi phí theo 5 cấp độ hoạt động: Phòng Kế toán - Thống kê chủ trì rà soát lại toàn bộ hệ thống tài khoản chi phí (TK 621, 622, 627), thiết lập các tiểu khoản chi tiết gắn liền với từng trung tâm hoạt động tại 2 phân xưởng dệt và hoàn tất. Mục tiêu giảm thiểu 15% thời gian tổng hợp số liệu cuối kỳ và loại bỏ hoàn toàn các sai sót phân loại chi phí, hoàn thành triển khai trong Quý 4/2011.

2. Chuẩn hóa ma trận phân bổ và áp dụng kỹ thuật AHP: Phòng Kế toán phối hợp với Phòng Sản xuất - Kế hoạch - Kỹ thuật xây dựng bảng định mức tiêu hao nguồn sinh phí chuẩn cho từng dòng sản phẩm vải và màn, ứng dụng kỹ thuật phân tích thứ bậc AHP để xác định tỷ lệ phân bổ chi phí chính xác trên 95%. Lộ trình thực hiện định kỳ theo từng quý trong năm kế hoạch.

3. Triển khai công cụ quản trị theo hoạt động (ABM) để tinh gọn sản xuất: Ban Giám đốc chỉ đạo các phân xưởng tiến hành phân tích chuỗi giá trị, rà soát thời gian dừng máy và tỷ lệ hao hụt nguyên vật liệu (sợi Visco, sợi Cotton, hóa chất nhuộm), hướng tới mục tiêu cắt giảm 20% các hoạt động không tạo giá trị gia tăng và tiết kiệm từ 5% đến 8% chi phí sản xuất chung trong vòng 12 tháng.

4. Nâng cao năng lực chuyên môn và hiện đại hóa phần mềm kế toán: Phòng Tổng hợp tổ chức 3 khóa đào tạo chuyên sâu về phương pháp ABC và kế toán quản trị cho 24 cán bộ quản lý và toàn bộ nhân viên kế toán; đồng thời đầu tư nâng cấp phần mềm kế toán tích hợp module phân bổ ABC tự động, hoàn thành nghiệm thu trước Quý 2/2012.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Nội dung và kết quả thực nghiệm của luận văn mang lại giá trị tham khảo thiết thực cho 4 nhóm đối tượng trọng tâm:

• Ban Giám đốc và Nhà quản trị doanh nghiệp dệt may: Nhận diện bức tranh chi phí chân thực của từng dòng sản phẩm, sử dụng dữ liệu giá thành chính xác để đàm phán hợp đồng gia công, loại bỏ các đơn hàng kém hiệu quả và xây dựng chiến lược định giá bán linh hoạt trên thị trường.
• Kế toán trưởng và Chuyên viên kế toán quản trị: Nắm bắt phương pháp luận và các bước chuyển đổi cụ thể từ mô hình truyền thống sang phương pháp ABC thông qua ma trận EAD và APD, vận dụng trực tiếp vào việc thiết lập hệ thống chứng từ và sổ sách kế toán quản trị nội bộ.
• Giảng viên, Nghiên cứu sinh và Học viên cao học: Tiếp cận một công trình nghiên cứu thực nghiệm chuẩn mực về việc nội địa hóa mô hình Roztocki (1999) trong bối cảnh doanh nghiệp sản xuất Việt Nam, làm tài liệu tham khảo cho các đề tài về kế toán quản trị chi phí chiến lược.
• Chuyên gia tư vấn tái cấu trúc và Quản lý vận hành sản xuất: Khai thác khung phân tích hoạt động ABM để đánh giá hiệu suất dây chuyền, hỗ trợ các nhà máy nhận diện lãng phí và tái cấu trúc chuỗi cung ứng theo hướng tinh gọn.

Câu hỏi thường gặp

Hệ thống tính giá truyền thống gây ra sai lệch chi phí như thế nào trong doanh nghiệp dệt may? Phương pháp truyền thống phân bổ toàn bộ chi phí sản xuất chung dựa trên một tiêu thức đơn lẻ như tiền lương công nhân trực tiếp (đạt 392.223.056 đồng trong Quý 1/2011). Điều này khiến sản phẩm sản xuất hàng loạt gánh chịu chi phí chung cao hơn thực tế khoảng 12% đến 18%, trong khi sản phẩm phức tạp có sản lượng nhỏ lại bị định giá thấp hơn giá thành thực tế từ 15% đến 22%, gây ra hiện tượng bù trừ lỗ lãi chéo.

Mô hình ABC của Narcyz Roztocki được vận dụng qua những bước cơ bản nào? Mô hình Roztocki được thực hiện qua hai giai đoạn cốt lõi: Giai đoạn 1 sử dụng Ma trận Chi phí - Hoạt động (EAD) để phân bổ các khoản chi phí nguồn lực vào từng trung tâm hoạt động tương ứng; Giai đoạn 2 sử dụng Ma trận Hoạt động - Sản phẩm (APD) để kết chuyển chi phí từ các hoạt động vào đối tượng tính giá cuối cùng dựa trên mức độ tiêu dùng nguồn sinh phí.

Doanh nghiệp quy mô vừa có gặp khó khăn về chi phí khi triển khai hệ thống ABC không? Mô hình ABC điều chỉnh của Roztocki được thiết kế tinh giản, tận dụng nguồn số liệu sẵn có từ chứng từ ghi sổ theo Quyết định 15/2006/QĐ-BTC và bảng khấu hao theo Thông tư 203/2009/TT-BTC. Doanh nghiệp hoàn toàn có thể triển khai trên bảng tính điện tử mà không đòi hỏi đầu tư hệ thống máy tính quá tốn kém, giúp tiết kiệm chi phí vận hành đáng kể.

Phương pháp ABC hỗ trợ công tác quản trị dựa trên hoạt động (ABM) ra sao? ABC cung cấp dữ liệu định lượng về chi phí của từng hoạt động cụ thể tại các công đoạn mắc hồ, dệt và hoàn tất. Nhờ đó, nhà quản trị phân loại được hoạt động nào tạo ra giá trị gia tăng và hoạt động nào không tạo ra giá trị, từ đó tiến hành cải tiến quy trình công nghệ và cắt giảm từ 5% đến 8% chi phí sản xuất chung.

Điều kiện cần thiết để một doanh nghiệp dệt may áp dụng thành công phương pháp ABC là gì? Doanh nghiệp cần sở hữu danh mục sản phẩm đa dạng (như các dòng vải Kate, Cotton, màn tuyn), quy trình công nghệ trải qua nhiều công đoạn phức tạp, chi phí gián tiếp chiếm tỷ trọng lớn và có sự cam kết mạnh mẽ từ ban lãnh đạo cùng đội ngũ kế toán có năng lực phân tích dữ liệu hoạt động.

Kết luận

• Luận văn đã hệ thống hóa toàn diện cơ sở lý luận về phương pháp tính giá dựa trên cơ sở hoạt động (ABC) và quản trị dựa trên hoạt động (ABM), khẳng định tính ưu việt vượt trội so với phương pháp truyền thống.
• Nghiên cứu đã điều chỉnh và vận dụng thành công mô hình hai giai đoạn của Narcyz Roztocki vào điều kiện thực tế của Công ty Cổ phần Dệt may Hòa Khánh - Đà Nẵng, minh chứng tính khả thi cao qua dữ liệu thực nghiệm Quý 1/2011.
• Tác giả đã chỉ rõ những biến dạng chi phí của hệ thống cũ và cung cấp bảng giá thành chính xác cho từng mặt hàng vải và màn tuyn, giúp cải thiện độ tin cậy của báo cáo tài chính nội bộ.
• Đề tài đã xây dựng hệ thống 4 nhóm giải pháp đồng bộ, từ tái cấu trúc chứng từ, ứng dụng ma trận EAD - APD, phân tích ABM đến đào tạo đội ngũ cán bộ quản lý.
• Công trình đóng góp một mô hình thực nghiệm giá trị, mở ra hướng đi mới trong việc hiện đại hóa kế toán quản trị cho ngành dệt may Việt Nam trong thời kỳ hội nhập.

Lộ trình tiếp theo đòi hỏi doanh nghiệp nhanh chóng hoàn thiện module phần mềm tính toán tự động trong vòng 6 tháng tới và chuẩn hóa quy trình phân bổ định kỳ. Các nhà quản trị và chuyên viên kế toán quan tâm có thể khai thác toàn văn luận văn để nghiên cứu chi tiết phương pháp lập ma trận chi phí và áp dụng linh hoạt vào mô hình sản xuất của đơn vị mình.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1. Cơ sở lý luận về phương pháp giá dựa trên cơ sở hoạt động (ABC) Chương 2. Công tác tính giá thành sản phẩm tại Công ty Cổ phần dệt may Hòa Khánh-Đà Nẵng, Chương 3. Vận dụng phương pháp tính giá hoạt động tại Công ty Cổ phần dệt may Hòa Khánh-Đà Nẵng.

Tổng quan tài liệu nghiên cứu. Tài liệu trong nước: Luận văn tham khảo giáo trình, nghiên cứu của các tác giả trong nước về cách tiếp cận và việc vận dụng phương pháp ABC trong các doanh nghiệp Việt Nam. ~ Đinh Thi Thanh Hương (2006), Vận dụng phương pháp tính gia ABC trong các doanh nghiệp In, Luận văn Thạc sĩ, Trương Đại học Kinh tế Đã Nẵng: Luân văn có bố cục gồm 3 phần, tác gia cũng đã tham khao và kế thừa. xây dựng mô hình cách thưc trình bảy của luân văn vẻ cơ sơ ly luận, vi ABC cho đơn vi minh cẩn nghiên cứu.

Tổ chức bộ máy kế toán tại Công ty theo mô hình tập trung, hình thực kế toán lả chưng tử ghi sổ, thuận lợi cho. việc tập hợp chỉ phi phù hợp với đơn vị cần nghiên cứu. San phẩm cua Công. ty li đa dạng, phong phú, được sản xuất theo hợp đồng hoặc đơn đặt hảng, quy trình công nghệ san xuất san phẩm cua Công ty phức tạp, việc thu thập.

dữ liệu để phục vụ cho việc tính gia theo dựa trên cơ sơ hoạt động trai qua. nhiễu công đoạn ~ Trần Thi Uyên Phương (2008), Vân dụng phương pháp tính giá dựa. trên cơ sơ hoạt đông (ABC) tại Công ty cơ khí Ô tô và thiết bi điện Đả Nẵng, Luân văn Thạc sĩ, Trương Đại học Kinh tế Đả Nẵng: Luân văn co bố cục gồm. 3 phân, tác gia đã tham khao và kế thừa cach thực trình bay cua luận văn về.

cơ sơ lý luân, việc xây dựng mô hình ABC cho đơn vi mình cần nghiên cưu. Luân văn cũng đã nêu ra được các quan điểm cua các học gia joan về phương pháp tính giá dựa trên cơ sơ hoạt động, tựu trung trình tự trai qua 2 giai đoạn: Một 1đ, các hoạt động gây ra chi phi; hai i4, phân bổ chỉ phí tử các hoạt động cho sản phẩm. Tổ chức bộ máy kế toán tại Công ty cũng theo mô. hÌnh tập trung, hỉnh thức kế toán lả chưng tử ghi sổ, thuận lợi cho việc tập.

hợp chỉ phí sản xuất phù hợp vơi để tải tác cẩn nghiên cưu. Tuy nhiên, san phẩm san xuất của Công ty cơ khi Ô tô và thiết bi điện Đa Nẵng lả đơn chiếc, quy trình công nghệ được xac định theo yêu cẩu hoan chỉnh cho một san. phẩm, tính chuyên môn hoa chưa cao, nên qua trình thu thập, phân tích dư liệu phục vụ cho việc tinh gia theo phương phap tính giá dựa trên cơ sơ hoạt động la không phưc tạp. ~ Khoa Kế toán-Kiểm toán, Trường Đại học Kinh tế TPHCM (2002), Kế toán quản trị, NXB thống kê, Thành phố HCM: Tham khảo phần sự ra đời và phát triển của phương pháp tinh giá dựa trên cơ sở hoạt động (ABC), Trong giáo trình có rất nhiều quan điểm cũng như hướng nghiên cứu của nhiều tác giả khác nhau về phương pháp tính giá dựa trên cơ sơ hoạt động.

Tất cả những quan điểm đó đều đi đến một nét khái quát chung về trình tự tinh giá dựa trên cơ sơ hoạt đông. Luận văn đã kế thừa phần sự ra đơi, phat triển vả khái niệm về phương pháp tính giá dựa trên cơ sơ hoạt động của. nhiều tác giả khác nhau. ~ Phạm Văn Dược (2006), Kế toán quản trị, NXB thống kê, Thành phố HCM: Qua giáo trình này đã cho thấy rõ hơn về phương pháp tính giá dựa trên cơ sở hoạt động.

Cụ thể đã kế thừa phần so sánh phương pháp tính giá dựa trên cơ sơ hoạt động và phương pháp tính giá theo truyền thống. Giao trình đã cho chúng ta rõ về những ưu điểm vả nhược điểm của từng phương. Trong giáo trình này đã nói rất rõ về sự khác nhau giữa phương pháp tính giá dựa trên cơ sơ hoạt động và phương pháp tính giá theo truyền thống, cụ thể la sự khác nhau ở cách phân bỗ chi phi. ~ Trương Bá Thanh (2007), Kế toán quản trị, Đại học Kinh tế Đà Nẵng: Qua giáo trình này đã cho thấy rõ hơn về ưu điểm và nhược điểm của phương.

pháp tinh giá dựa trên cơ sơ hoạt động, trình tự tính giá dựa trên cơ sö hoạt động của phương pháp nảy và so sánh cụ thể sự khác nhau cơ bản giữa phương pháp tính giá truyền thống và phương pháp tính giá dựa trên cơ sơ hoạt đông. Tác giả đã nghiên cưu vả tham khảo phần hợp lý của giáo trình này về việc so sánh sự khác nhau giữa phương pháp tính giá truyền thống và phương pháp tính giá dựa trên cơ sở hoạt động. Tài liệu nước ngoài: Luận văn tham khảo các nghiên cứu, bài viết của các tác giả nước ngoài về việc phát triển và các ứng dụng của hệ thống. ABC trong ngành công nghiệp và dịch vụ.

~ Needy, Kim Lascola, Bidanda, Bopaya Gulsen và Mehemet (2000), một mô hình để phát triển, đánh giá và xác nhận hệ thống ABC cho các doanh nghiệp sản xuất nhỏ, dựa trên nghiên cứu trường hợp một công ty in ấn nhỏ. Trường hợp này là khá đơn giản, không cần chuyên môn cao hay đầu tư nhiều cho hệ thống máy tính hiện đại, mà chỉ ứng dụng phần mềm phổ biến Microsoft Excell. Thiết lập hệ thống ABC trong trường hợp này bao gồm 3 bước chính: Thứ nhắt, đánh giá hệ thống quản lý chỉ phí của công ty. Thông qua quan sát, phỏng vấn và dựa vào các báo cáo tài chính, tập trung vào các loại chỉ phí, dữ liệu khách hàng và các thống kê sản xuất khác nhau.

Thứ hai, thiết kế hệ thống chi phí mới theo phương pháp ABC của công. ty được dễ hiểu, đễ thực hiện, vận hành và duy trì. Thứ ba, thực hiện hệ thống ABC, xem xét thẳm định và đánh giá kết quả đồng thời điều chinh cho phủ hợp trong trường hợp tổng quát. ~ Zhuang, Lizhang, Burns và George (1992), phương pháp ABC trong sản xuất không đạt tiêu chuẩn, dựa trên nghiên cứu trường hợp một công ty sản xuất hàng dệt kim.

Không giống như các tình huồng khác, nơi chỉ có một vài dòng sản phẩm. Sản phẩm hang dét kim đa dạng, phong phú về mẫu mã và chủng loại. Phân loại sản phẩm là nỗ lực cần thi để thực hiện hệ thống, ABC. Hệ thống ABC cho trường hợp này bao gồm 3 giai đoạn như sau: .Một là, phân loại sản phẩm cho việc thực hiện hệ thống ABC.

chính của các hoạt động chỉ phí được tạo nên. Việc phân loại phân ánh sự pha trộn tương đối của hai hoạt động này sẽ có tác động lớn đến việc tiêu thụ hoặc. Hai là, xác định các quy trình sản xuất chính và phi sản xuất. Ba là, xác định kích tố chỉ phí cho các quy trình này.

Ngoài ra, còn tham khảo thêm các bài viết, các nghiên cứu khác của các tác giả nước ngoài đối với việc ứng dụng hệ thống ABC như: Ứng dụng hệ thống ABC trong thương mại dịch vụ, trong cho vay, trong bệnh viện, trong trường học,. Qua tham khảo tài liệu của các tác giả trong nước và nước ngoài. Luận văn đã kế thừa và vận dụng những phần hợp lý, phù hợp vào phục vụ cho việc nghiên cứu của mình. CHUONG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VÈ PHƯƠNG PHÁP TÍNH GIÁ DỰA TRÊN CƠ SỞ HOẠT ĐỘNG (ABC) 1.

KHÁI QUÁT CHUNG VỀ PHƯƠNG PHÁP TÍNH GIÁ DỰA TRÊN CƠ SỞ HOẠT ĐỘNG Rất nhiều ic hoe giả kinh tế đã đưa ra các khái niệm về phương pháp tính giá dựa trên cơ sở hoạt động (ABC-Ac ty Based Costing): Theo Krumwiede và Roth (1997), thì phương pháp ABC là một hệ thống kế toán quản trị tập trung đo lường chỉ phí, các hoạt động, sản phẩm, khách hàng và các đối tượng chỉ phí. phương pháp này phân bổ chỉ phí cho các đối tượng chỉ phí dựa trên số lượng các hoạt động sử dụng bởi đối tượng. chỉ phí đó [I2] ‘Theo Homgren (2000), thì phương pháp ABC là sự cải tiến của phương, pháp tính giá truyền thống bằng việc tập trung vào các hoạt động cụ thể như. là các đối tượng chỉ phí cơ bản.

Một hoạt động có thể là một sự kiện, một hành động hay là một công việc với mục đích riêng như thiết kế sản phẩm, lắp. đặt máy móc hay phân phối sản phẩm. Hệ thống ABC tập hợp chỉ phí cho. từng hoạt động và phân bổ chỉ phí cho từng sản phẩm hoặc dịch vụ dựa trên hoạt động được tiêu dùng bởi sản phẩm hoặc dịch vụ đó [9] ‘Theo Maher (2001), thi cho ring hệ thống ABC là công cụ quản trị dựa trên hoạt động, trước hết chỉ phí được phân bổ cho các hoạt động, sau đó sẽ phân bổ cho từng sản phẩm, dịch vụ dựa trên các hoạt động mà sản phẩm.

hoặc địch vụ đã tiêu dùng. Việc quản trị dựa trên hoạt động sẽ tìm kiếm sự cải tiến không ngừng. Hệ thống ABC cung cấp thông tin về hoạt động và nguồn. lực cần thiết để thực hiện chúng.

Vì thế, ABC không chỉ đơn thuần là quá trình phân bổ chỉ phí [13] Theo Needy (2000), thì hệ thống ABC tập trung vào sự hiểu biết mối quan hệ nhân quả giữa việc tiêu thụ tài nguyên và chỉ tiêu chỉ phí. Vì vậy mà chỉ phí sẽ được truy tìm trực tiếp đến một đối tượng chỉ phí, như một sản phẩm, quá trình hoặc khách hàng. Khả năng theo dõi chỉ phí chính xác sẽ có vai trò rất quan trọng, như chỉ phí gián tiếp ngày càng tăng mạnh do các quá trình sản xuất ngày càng tiên tiến hơn [15] ‘Theo Gering (1999), thì phương pháp ABC là cách thức làm mới của kế toán; nó là công cụ để đưa ra các quyết định chiến lược và một phương pháp tập trung vào hoạt động không có hiệu quả. Nó đơn giản, dựa vào các trình điều khiến chỉ phí và tính toán các chỉ phí n quan với nó [8] Theo Nareyz Roztocki (1999), để tiến hành tính giá theo phương pháp ABC thực hiện hai giai đoạn như sau: Giai dogn thie nhất, phân bỗ hoặc kết chuyển chỉ phí cho các hoạt động và giai đoạn thư hai, phân bổ chỉ phí cho từng sản phẩm, dịch vụ dựa trên các hoạt động mà sản phẩm hay dịch vụ đã tiêu dùng [14] Mỗi học giả, mỗi nhà chuyên môn đưa ra một khái niệm, cách hiểu khác nhau về phương pháp ABC nhưng nhìn chung phương pháp tính giá sản phẩm dựa trên cơ sở hoạt động là phương pháp tính giá mà việc phân bổ các chỉ phí gián tiếp cho các sản phẩm, dịch vụ dựa trên cơ sở mức độ hoạt động của chúng.