Luận văn thạc sĩ: Tính giá thành ABC tại công ty MDF Vinafor Gia Lai

Luận văn thạc sĩ quản trị kinh doanh phân tích giá thành tại công ty TNHH MTV MDF Vinafor Gia Lai, cung cấp cái nhìn sâu sắc về hoạt động.

• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế
• Chuyên ngành: Quản Trị Kinh Doanh
• Đề tài: Luận Văn Thạc Sĩ Quản Trị Kinh Doanh Tính Giá Thành Dựa Trên Cơ Sở Hoạt Động Ở Công Ty TNHH MTV MDF Vinafor Gia Lai
• Loại tài liệu: Luận Văn
• Năm xuất bản: 2023
• Địa điểm: Gia Lai

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• MỞ ĐẦU
• Tính cấp thiết của đề tài
• Mục tiêu nghiên cứu
• Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• Phương pháp nghiên cứu
• Bố cục đề tài
• Tổng quan tài liệu nghiên cứu
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ TÍNH GIÁ THÀNH DỰA TRÊN CƠ SỞ HOẠT ĐỘNG (PHƯƠNG PHÁP ABC)
• 1.1. KHÁI QUÁT VỀ PHƯƠNG PHÁP ABC
• 1.1.1. Sự hình thành phương pháp ABC
• 1.1.2. Các khái niệm về phương pháp ABC
• 1.1.3. Đặc điểm của phương pháp ABC
• 1.2. TRÌNH TỰ THỰC HIỆN PHƯƠNG PHÁP ABC
• 1.2.1. Xác định các hoạt động chủ yếu
• 1.2.2. Tập hợp chi phí cho các hoạt động
• 1.2.3. Phân bổ chi phí vào các hoạt động
• 1.2.4. Phân bổ chi phí các hoạt động vào các đối tượng chịu chi phí
• 1.3. PHƯƠNG PHÁP ABC VỚI QUẢN TRỊ DỰA TRÊN HOẠT ĐỘNG ABM (ACTIVITY BASED MANAGEMENT)
• 1.3.1. Mối quan hệ ABC và ABM
• 1.3.2. Các quan điểm khác nhau về sự thành công trong việc áp dụng ABM
• 1.4. ĐIỀU KIỆN VẬN DỤNG PHƯƠNG PHÁP ABC VÀ LIÊN HỆ VỚI CÁC DOANH NGHIỆP Ở VIỆT NAM
• 1.4.1. Điều kiện vận dụng phương pháp ABC
• 1.4.2. Vận dụng phương pháp ABC trong các loại hình doanh nghiệp Việt Nam
• 1.5. Tóm tắt Chương 1
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG CÔNG TÁC TÍNH GIÁ THÀNH Ở CÔNG TY TNHH MỘT THÀNH VIÊN MDF VINAFOR GIA LAI
• 2.1. ĐẶC ĐIỂM HOẠT ĐỘNG KINH DOANH VÀ TỔ CHỨC QUẢN LÝ Ở CÔNG TY TNHH MTV MDF VINAFOR GIA LAI
• 2.1.1. Giới thiệu về Công ty TNHH MTV MDF Vinafor Gia Lai
• 2.1.2. Quy mô và đặc điểm hoạt động của Công ty
• 2.1.3. Cơ cấu tổ chức quản lý tại Công ty
• 2.1.4. Tổ chức công tác kế toán tại Công ty
• 2.2. THỰC TRẠNG KẾ TOÁN CHI PHÍ SẢN XUẤT VÀ TÍNH GIÁ THÀNH SẢN PHẨM VÁN MDF TẠI CÔNG TY TNHH MTV MDF VINAFOR GIA LAI
• 2.2.1. Đối tượng tập hợp chi phí sản xuất và tính giá thành ở Công ty
• 2.2.2. Kế toán chi phí sản xuất ở Công ty
• 2.2.3. Đánh giá sản phẩm dở dang và tính giá thành sản phẩm ở Công ty
• 2.2.4. Đánh giá công tác tính giá thành sản phẩm ở Công ty
• 2.3. Tóm tắt Chương 2
• 3. CHƯƠNG 3: VẬN DỤNG PHƯƠNG PHÁP ABC Ở CÔNG TY TNHH MTV MDF VINAFOR GIA LAI
• 3.1. CƠ SỞ VẬN DỤNG PHƯƠNG PHÁP ABC Ở CÔNG TY TNHH MTV MDF VINAFOR GIA LAI
• 3.1.1. Sự cần thiết vận dụng phương pháp ABC ở Công ty
• 3.1.2. Khả năng vận dụng phương pháp ABC ở Công ty
• 3.2. TỔ CHỨC VẬN DỤNG PHƯƠNG PHÁP ABC Ở CÔNG TY TNHH MTV MDF VINAFOR GIA LAI
• 3.2.1. Xác định các hoạt động
• 3.2.2. Xác định các nguồn lực sử dụng
• 3.2.3. Lựa chọn nguồn phát sinh chi phí
• 3.2.4. Xác định chi phí hoạt động cho từng sản phẩm
• 3.2.5. Tính giá thành sản phẩm
• 3.2.6. Phương pháp ABC với việc quản trị dựa trên hoạt động ở Công ty
• 3.3. Tóm tắt Chương 3
• KẾT LUẬN
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
• QUYẾT ĐỊNH GIAO ĐỀ TÀI LUẬN VĂN THẠC SĨ (BẢN SAO)
• PHỤ LỤC
• DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT
• DANH MỤC CÁC BẢNG
• DANH MỤC CÁC SƠ ĐỒ

Tóm tắt

I. Tổng quan luận văn tính giá thành dựa trên cơ sở hoạt động

Luận văn thạc sĩ với đề tài "Tính giá thành dựa trên cơ sở hoạt động ở Công ty TNHH MTV MDF Vinafor Gia Lai" là một nghiên cứu điển hình (case study) sâu sắc, phân tích và đề xuất giải pháp cải tiến hệ thống kế toán chi phí cho một doanh nghiệp sản xuất đặc thù. Trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng gay gắt, việc xác định chính xác giá thành sản phẩm MDF không chỉ là yêu cầu của kế toán quản trị mà còn là yếu tố sống còn, ảnh hưởng trực tiếp đến chiến lược giá và khả năng cạnh tranh. Luận văn của tác giả Phạm Thị Mai Trinh đã hệ thống hóa cơ sở lý luận về phương pháp ABC (Activity-Based Costing), một công cụ hiện đại giúp phân bổ chi phí một cách chính xác hơn so với các phương pháp truyền thống. Nội dung nghiên cứu không chỉ dừng lại ở lý thuyết mà còn đi sâu vào thực tiễn, phân tích quy trình sản xuất, cơ cấu chi phí và hệ thống kế toán hiện tại của Công ty MDF Vinafor Gia Lai. Từ đó, luận văn đề xuất một mô hình ứng dụng cụ thể, chứng minh tính ưu việt của kế toán chi phí theo hoạt động trong việc cung cấp thông tin đáng tin cậy cho nhà quản trị. Đây là một tài liệu tham khảo giá trị cho các doanh nghiệp sản xuất gỗ và sinh viên theo đuổi luận văn ngành quản trị kinh doanh hoặc kế toán.

1.1. Tính cấp thiết của đề tài trong ngành sản xuất gỗ MDF

Sự cấp thiết của đề tài xuất phát từ thực trạng các phương pháp tính giá thành truyền thống đang dần bộc lộ nhiều hạn chế, đặc biệt trong các doanh nghiệp có chi phí sản xuất chung chiếm tỷ trọng lớn như MDF Vinafor Gia Lai. Luận văn chỉ ra rằng, việc phân bổ chi phí chung dựa trên các tiêu thức đơn giản (như doanh thu) dẫn đến sai lệch trong giá thành đơn vị sản phẩm. Điều này khiến các quyết định về định giá, lựa chọn cơ cấu sản phẩm và đánh giá hiệu quả hoạt động trở nên thiếu chính xác. Trong môi trường kinh doanh hiện đại, nơi mà việc tối ưu hóa chi phí là chìa khóa thành công, một hệ thống cung cấp thông tin chi phí minh bạch và đáng tin cậy là vô cùng cần thiết. Do đó, việc nghiên cứu và vận dụng một phương pháp tiên tiến như phương pháp ABC là một yêu cầu tất yếu để hoàn thiện công tác kế toán và nâng cao năng lực quản trị cho doanh nghiệp.

1.2. Mục tiêu và phạm vi nghiên cứu của luận văn thạc sĩ

Luận văn đặt ra hai mục tiêu chính. Thứ nhất, hệ thống hóa và làm rõ cơ sở lý luận về phương pháp tính giá thành dựa trên cơ sở hoạt động (Activity-Based Costing). Thứ hai, vận dụng lý thuyết này vào điều kiện thực tế tại Công ty MDF Vinafor Gia Lai để xây dựng một quy trình tính giá thành mới, từ đó so sánh và đánh giá hiệu quả so với phương pháp cũ. Phạm vi nghiên cứu được giới hạn trong hoạt động sản xuất ván sợi ép MDF tại công ty, không mở rộng sang các lĩnh vực khác như trồng rừng hay kinh doanh xuất nhập khẩu. Dữ liệu và thông tin được thu thập trực tiếp từ phòng Kế toán và phòng Kế hoạch của công ty, đảm bảo tính xác thực và phù hợp cho việc xây dựng một mô hình ABC khả thi. Cách tiếp cận này giúp nghiên cứu tập trung giải quyết vấn đề cốt lõi một cách triệt để.

II. Hạn chế của hệ thống kế toán chi phí truyền thống ở Vinafor

Phân tích thực trạng tại Công ty MDF Vinafor Gia Lai cho thấy hệ thống kế toán chi phí hiện hành vẫn dựa trên phương pháp truyền thống. Theo đó, chi phí nguyên vật liệu trực tiếp và chi phí nhân công trực tiếp được tập hợp tương đối chính xác cho từng loại sản phẩm. Tuy nhiên, thách thức lớn nhất nằm ở việc phân bổ chi phí sản xuất chung. Khoản mục này chiếm tỷ trọng ngày càng cao do quá trình tự động hóa và hiện đại hóa dây chuyền sản xuất. Công ty đang áp dụng tiêu thức phân bổ duy nhất dựa trên doanh thu của các sản phẩm. Luận văn chỉ rõ, cách làm này tạo ra sự cào bằng, không phản ánh đúng mức độ tiêu thụ nguồn lực thực tế của từng dòng sản phẩm. Những sản phẩm có quy trình sản xuất phức tạp, đòi hỏi nhiều hoạt động hỗ trợ (như kiểm tra chất lượng, cài đặt máy móc) nhưng lại có doanh thu thấp sẽ bị tính giá thành thấp hơn thực tế. Ngược lại, sản phẩm đơn giản có doanh thu cao lại phải gánh một phần chi phí không tương xứng. Sự sai lệch này ảnh hưởng nghiêm trọng đến các quyết định chiến lược và là vấn đề cốt lõi mà đề tài về phương pháp ABC này tập trung giải quyết.

2.1. Thực trạng công tác kế toán chi phí sản xuất tại công ty

Chương 2 của luận văn mô tả chi tiết quy trình kế toán chi phí tại MDF Vinafor Gia Lai. Đối tượng tập hợp chi phí và tính giá thành là các loại sản phẩm ván MDF. Các khoản mục chi phí được theo dõi gồm: chi phí nguyên vật liệu trực tiếp, chi phí nhân công trực tiếp và chi phí sản xuất chung. Trong khi hai khoản mục chi phí trực tiếp được xác định rõ ràng, thì chi phí sản xuất chung (bao gồm lương nhân viên phân xưởng, khấu hao tài sản cố định, chi phí dụng cụ, điện, nước...) lại được tập hợp chung và phân bổ vào cuối kỳ. Đây chính là điểm yếu của hệ thống, làm giảm độ tin cậy của thông tin giá thành. Luận văn đã sử dụng số liệu thực tế từ các bảng tổng hợp chi phí của công ty để minh họa cho quy trình này, tạo cơ sở vững chắc cho việc phân tích chi phí và so sánh sau này.

2.2. Nhược điểm của việc phân bổ chi phí chung theo một tiêu thức

Việc sử dụng một tiêu thức phân bổ duy nhất (doanh thu) là nhược điểm chí mạng của phương pháp truyền thống. Luận văn lập luận rằng các hoạt động sản xuất không tiêu thụ nguồn lực theo tỷ lệ doanh thu. Ví dụ, hoạt động cài đặt máy móc phát sinh chi phí dựa trên số lần cài đặt, không phụ thuộc vào giá bán sản phẩm. Hoạt động kiểm tra chất lượng tiêu tốn nguồn lực dựa trên số lần kiểm tra hoặc độ phức tạp của sản phẩm. Việc bỏ qua mối quan hệ nhân quả giữa hoạt động và chi phí khiến giá thành bị bóp méo. Hệ quả là công ty có thể đưa ra quyết định sai lầm, ví dụ như ngừng sản xuất một dòng sản phẩm bị cho là không có lãi (nhưng thực tế lại có lãi nếu tính đúng chi phí), hoặc tập trung vào sản phẩm có vẻ lãi cao (nhưng thực tế đang được "trợ cấp" chi phí từ các sản phẩm khác).

III. Hướng dẫn áp dụng phương pháp ABC để tối ưu hóa chi phí

Phương pháp ABC (Activity-Based Costing) được trình bày trong luận văn như một giải pháp toàn diện để khắc phục những nhược điểm của hệ thống cũ. Cốt lõi của phương pháp này là nhận diện mối quan hệ nhân quả: sản phẩm tiêu thụ hoạt động, và hoạt động tiêu thụ nguồn lực (chi phí). Thay vì phân bổ chi phí chung một cách tùy tiện, ABC thực hiện phân bổ qua hai giai đoạn. Giai đoạn một, chi phí từ các nguồn lực được tập hợp vào các trung tâm hoạt động (activity cost pools). Giai đoạn hai, chi phí từ các trung tâm hoạt động này được phân bổ cho các sản phẩm dựa trên mức độ tiêu thụ hoạt động của từng sản phẩm, đo lường bằng các cost driver (tiêu thức phân bổ chi phí hoạt động). Quy trình tính giá thành theo mô hình ABC đảm bảo rằng mỗi sản phẩm sẽ gánh chịu phần chi phí tương ứng với lượng tài nguyên mà nó thực sự sử dụng. Điều này không chỉ mang lại giá thành chính xác hơn mà còn cung cấp một bức tranh chi tiết về chi phí của từng hoạt động, tạo cơ sở cho việc quản trị và tối ưu hóa chi phí một cách hiệu quả.

3.1. Giới thiệu mô hình Activity Based Costing ABC là gì

Activity-Based Costing là một hệ thống kế toán chi phí tập trung vào các hoạt động. Luận văn định nghĩa hoạt động là bất kỳ công việc hay tác vụ nào được thực hiện trong tổ chức, ví dụ như "lắp đặt máy", "vận chuyển nguyên vật liệu", "kiểm tra sản phẩm". Mô hình ABC cho rằng chính các hoạt động này là nguyên nhân gây ra chi phí. Bằng cách xác định, đo lường và phân bổ chi phí cho từng hoạt động, nhà quản trị có thể hiểu rõ chi phí phát sinh từ đâu và tìm cách cải thiện hiệu quả của các quy trình. Đây là sự khác biệt cơ bản so với kế toán truyền thống, vốn chỉ tập trung vào các đối tượng tập hợp chi phí như phân xưởng hay sản phẩm.

3.2. Quy trình tính giá thành sản phẩm MDF qua các bước cốt lõi

Luận văn đã cụ thể hóa quy trình tính giá thành theo phương pháp ABC tại MDF Vinafor Gia Lai qua các bước sau: (1) Xác định các hoạt động chủ yếu trong quy trình sản xuất ván MDF, từ khâu băm dăm, nghiền sợi, sấy, ép nhiệt đến chà nhám. (2) Tập hợp và phân bổ chi phí nguồn lực (lương, khấu hao, điện...) vào từng hoạt động đã xác định. (3) Lựa chọn các cost driver phù hợp để đo lường mức độ tiêu thụ hoạt động của sản phẩm (ví dụ: số giờ máy chạy, số lần lắp đặt, số lần kiểm tra). (4) Tính toán đơn giá chi phí cho mỗi hoạt động và phân bổ chi phí hoạt động đó vào từng loại sản phẩm. Quy trình này được mô tả logic và có minh họa bằng số liệu, giúp người đọc dễ dàng hình dung và áp dụng.

IV. Cách xác định hoạt động và cost driver trong luận văn kế toán

Việc vận dụng thành công mô hình ABC phụ thuộc rất lớn vào hai yếu tố then chốt: xác định chính xác các hoạt động và lựa chọn các cost driver phù hợp. Trong luận văn kế toán quản trị này, tác giả đã tiến hành khảo sát thực tế quy trình công nghệ sản xuất ván MDF tại công ty để nhận diện các hoạt động. Các hoạt động không chỉ giới hạn ở cấp độ đơn vị sản phẩm (như vận hành máy ép) mà còn bao gồm các hoạt động ở cấp độ lô sản phẩm (chuẩn bị máy móc), cấp độ sản phẩm (thiết kế, bảo trì kỹ thuật riêng) và cấp độ duy trì cơ sở (quản lý phân xưởng). Sau khi có danh sách hoạt động, bước tiếp theo là lựa chọn cost driver, tức là nguồn phát sinh chi phí. Luận văn đã đề xuất các tiêu thức phân bổ có mối quan hệ nhân quả chặt chẽ. Ví dụ, chi phí hoạt động chuẩn bị máy được phân bổ theo "số lần chuẩn bị", chi phí tiêu thụ điện năng được phân bổ theo "số giờ máy chạy". Sự lựa chọn kỹ lưỡng này là nền tảng đảm bảo tính chính xác của việc phân bổ chi phí sản xuất, giúp thông tin giá thành phản ánh đúng bản chất kinh tế.

4.1. Nhận diện các hoạt động chủ chốt trong quy trình sản xuất gỗ

Dựa trên sơ đồ quy trình công nghệ, luận văn đã phân loại các hoạt động tại MDF Vinafor Gia Lai thành nhiều nhóm. Các hoạt động chính được xác định bao gồm: hoạt động liên quan đến nguyên vật liệu (mua hàng, kiểm tra, vận chuyển), hoạt động chuẩn bị sản xuất (lắp đặt, cài đặt máy móc), hoạt động vận hành máy (băm dăm, nghiền, ép, sấy, chà nhám), hoạt động kiểm soát chất lượng, và các hoạt động hỗ trợ khác (bảo trì, quản lý phân xưởng). Việc phân tích và nhóm các hoạt động một cách khoa học giúp việc tập hợp chi phí trở nên logic và dễ quản lý hơn, đồng thời là bước đầu tiên để xây dựng một mô hình ABC hiệu quả cho doanh nghiệp sản xuất gỗ.

4.2. Lựa chọn các cost driver nguồn phát sinh chi phí phù hợp

Việc lựa chọn cost driver được xem là nghệ thuật của kế toán chi phí theo hoạt động. Luận văn nhấn mạnh rằng một cost driver tốt phải đo lường được mức độ tiêu thụ nguồn lực của hoạt động một cách chính xác. Tác giả đã đề xuất một danh sách các cost driver tương ứng với từng nhóm hoạt động. Ví dụ: "Số giờ máy" cho hoạt động vận hành thiết bị, "Số lần thiết lập" cho hoạt động chuẩn bị sản xuất, "Số lần kiểm tra" cho hoạt động kiểm soát chất lượng, "Diện tích kho" cho hoạt động lưu trữ. Sự lựa chọn này không chỉ dựa trên lý thuyết mà còn được cân nhắc dựa trên tính sẵn có của dữ liệu và chi phí thu thập thông tin tại công ty, đảm bảo tính khả thi khi triển khai trong thực tế.

V. Kết quả nghiên cứu So sánh giá thành trước và sau áp dụng ABC

Điểm sáng giá nhất của luận văn là việc trình bày kết quả tính toán và so sánh chi tiết giá thành sản phẩm MDF giữa phương pháp truyền thống và phương pháp ABC. Kết quả cho thấy có sự chênh lệch đáng kể trong giá thành đơn vị của các loại sản phẩm khác nhau. Cụ thể, những sản phẩm có quy trình sản xuất phức tạp, đòi hỏi nhiều hoạt động hỗ trợ hơn, có giá thành thực tế cao hơn so với con số mà phương pháp truyền thống tính toán. Ngược lại, các sản phẩm sản xuất hàng loạt với quy trình đơn giản lại có giá thành thấp hơn. Bảng 3.17 trong luận văn đã tổng hợp các con số so sánh một cách trực quan, chứng minh rằng mô hình ABC cung cấp một cái nhìn chính xác hơn về chi phí. Kết quả này không chỉ có ý nghĩa về mặt học thuật mà còn là một cơ sở quan trọng để ban lãnh đạo Công ty MDF Vinafor Gia Lai xem xét lại chiến lược định giá, chính sách sản phẩm và các quyết định kinh doanh khác. Đây là minh chứng rõ ràng cho giá trị mà kế toán quản trị hiện đại mang lại.

5.1. Phân tích chi tiết chênh lệch giá thành sản phẩm giữa hai phương pháp

Luận văn không chỉ đưa ra con số cuối cùng mà còn đi sâu phân tích chi phí để lý giải nguyên nhân của sự chênh lệch. Sự khác biệt chủ yếu đến từ cách phân bổ chi phí sản xuất chung. Với phương pháp ABC, chi phí chung được "truy vết" đến từng sản phẩm thông qua các hoạt động mà chúng tiêu thụ. Điều này làm rõ sản phẩm nào thực sự "đắt đỏ" hơn trong sản xuất. Ví dụ, một sản phẩm yêu cầu nhiều lần thay đổi cài đặt máy sẽ gánh nhiều chi phí từ hoạt động "chuẩn bị sản xuất" hơn. Phân tích này giúp nhà quản trị nhận diện đúng các yếu tố gây tốn kém chi phí, từ đó có biện pháp can thiệp phù hợp để tối ưu hóa chi phí.

5.2. Đánh giá tác động của mô hình ABC đến quyết định quản trị

Thông tin giá thành chính xác hơn từ phương pháp ABC có tác động sâu sắc đến nhiều quyết định quản trị. Về định giá, công ty có thể xây dựng bảng giá cạnh tranh hơn, tránh bán dưới giá vốn cho các sản phẩm phức tạp. Về cơ cấu sản phẩm, ban lãnh đạo có thể quyết định nên tập trung vào dòng sản phẩm nào thực sự mang lại lợi nhuận cao. Về cải tiến quy trình, thông tin chi phí theo hoạt động giúp xác định các hoạt động không tạo ra giá trị gia tăng (non-value-adding activities) cần được loại bỏ hoặc cải thiện. Luận văn khẳng định, ABC không chỉ là công cụ tính giá thành mà còn là một công cụ quản lý chiến lược.

VI. Kiến nghị và định hướng hoàn thiện công tác kế toán tại Vinafor

Từ kết quả nghiên cứu, luận văn đã đưa ra những kiến nghị xác đáng nhằm hoàn thiện công tác kế toán và nâng cao hiệu quả quản trị tại Công ty MDF Vinafor Gia Lai. Kiến nghị cốt lõi là từng bước triển khai áp dụng phương pháp ABC vào thực tiễn. Quá trình này đòi hỏi sự cam kết từ ban lãnh đạo, sự thay đổi trong tư duy và quy trình làm việc của bộ phận kế toán, cũng như việc đầu tư vào hệ thống thông tin để thu thập dữ liệu về hoạt động một cách hiệu quả. Luận văn cũng đề xuất một lộ trình triển khai, bắt đầu từ việc áp dụng thử nghiệm ở một phân xưởng hoặc cho một dòng sản phẩm, sau đó đánh giá và nhân rộng. Bên cạnh đó, tác giả còn gợi mở về việc kết hợp ABC với Quản trị dựa trên hoạt động (ABM - Activity-Based Management) để không chỉ tính toán chi phí mà còn chủ động quản lý và cải tiến hoạt động. Đây là định hướng phát triển bền vững, giúp doanh nghiệp sản xuất gỗ như Vinafor Gia Lai duy trì lợi thế cạnh tranh trong dài hạn.

6.1. Đề xuất lộ trình triển khai hệ thống kế toán chi phí theo hoạt động

Luận văn đề xuất một lộ trình triển khai thực tế. Bước một là thành lập một đội dự án bao gồm đại diện từ các phòng ban kế toán, sản xuất, kỹ thuật. Bước hai là tiến hành đào tạo để nâng cao nhận thức và kỹ năng về phương pháp ABC cho nhân sự liên quan. Bước ba là xây dựng từ điển hoạt động và lựa chọn các cost driver chi tiết cho toàn bộ công ty. Bước bốn là thiết kế hệ thống thu thập và xử lý dữ liệu, có thể cần đến sự hỗ trợ của phần mềm. Cuối cùng là chạy thử nghiệm, so sánh kết quả và hiệu chỉnh mô hình trước khi áp dụng chính thức. Lộ trình này cho thấy sự cân nhắc kỹ lưỡng về các thách thức trong quá trình chuyển đổi.

6.2. Tiềm năng mở rộng mô hình ABC sang quản trị dựa trên hoạt động ABM

Luận văn gợi ý rằng, sau khi triển khai thành công ABC để tính giá thành, công ty nên tiến tới áp dụng Quản trị dựa trên hoạt động (ABM). ABM sử dụng thông tin chi phí từ ABC để phân tích và cải tiến các quy trình kinh doanh. Nhà quản trị có thể xác định các hoạt động kém hiệu quả, lãng phí để loại bỏ, và tập trung nguồn lực vào các hoạt động tạo ra giá trị cao. Việc chuyển đổi từ ABC (công cụ đo lường) sang ABM (triết lý quản trị) sẽ giúp MDF Vinafor Gia Lai không chỉ biết chi phí của mình là bao nhiêu, mà còn biết cách để liên tục cắt giảm chi phí và nâng cao hiệu quả hoạt động một cách bền vững.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Ngành công nghiệp chế biến gỗ và sản xuất vật liệu xây dựng nhân tạo tại Việt Nam đang ghi nhận tốc độ tăng trưởng bình quân trên 12% mỗi năm, thúc đẩy nhu cầu tiêu thụ ván sợi ép mật độ trung bình gia tăng mạnh mẽ. Nắm bắt xu thế thị trường, Công ty TNHH Một thành viên MDF Vinafor Gia Lai đã đầu tư dự án vùng rừng nguyên liệu 17.000 ha với tổng số vốn 180 tỷ đồng và vận hành nhà máy sản xuất ván MDF có công suất thiết kế đạt 54.000 m3 thành phẩm mỗi năm. Tuy nhiên, trước sức ép cạnh tranh gay gắt từ các tập đoàn có vốn đầu tư nước ngoài sở hữu công nghệ tân tiến, bài toán kiểm soát chi phí và định giá bán chính xác trở thành yếu tố sống còn đối với doanh nghiệp.

Thực tế công tác kế toán chi phí tại doanh nghiệp đang tồn tại hạn chế lớn khi chi phí sản xuất chung chiếm tỷ trọng cao nhưng lại được phân bổ dựa trên một tiêu thức duy nhất là doanh thu của từng loại sản phẩm. Cách tiếp cận truyền thống này tạo ra sự sai lệch nghiêm trọng về giá thành, dẫn đến hiện tượng tài trợ chéo chi phí giữa các dòng sản phẩm có quy cách và độ dày khác nhau. Mục tiêu nghiên cứu trọng tâm của luận văn là hệ thống hóa cơ sở lý luận về phương pháp tính giá thành dựa trên cơ sở hoạt động, phân tích chuyên sâu thực trạng hạch toán tại Công ty MDF Vinafor Gia Lai, từ đó thiết kế hoàn chỉnh mô hình tính giá theo hoạt động và định hình khung quản trị chi phí hiện đại.

Phạm vi nghiên cứu được triển khai tập trung tại tổ hợp nhà máy sản xuất ván MDF ở thị xã An Khê, tỉnh Gia Lai, khảo sát trên tổng thể 215 lao động cùng toàn bộ hệ thống phân xưởng băm dăm, nghiền sợi, ép nhiệt và chà nhám trong giai đoạn 2011 - 2013. Luận văn mang lại giá trị thực tiễn to lớn khi giúp nâng cao độ tin cậy của thông tin giá thành lên trên 95%, hỗ trợ ban lãnh đạo nhận diện chính xác 100% các điểm phát sinh lãng phí và tối ưu hóa biên lợi nhuận hoạt động của doanh nghiệp.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn xây dựng trên nền tảng hai lý thuyết quản trị tài chính hiện đại gồm Lý thuyết Tính giá thành dựa trên cơ sở hoạt động do Robert S. Kaplan và Robin Cooper phát triển, kết hợp cùng khung Quản trị dựa trên hoạt động. Hệ thống lý thuyết này tập trung giải quyết triệt để sự bất cập của kế toán chi phí truyền thống trong môi trường sản xuất có mức độ cơ giới hóa và tự động hóa cao.

Nghiên cứu vận dụng 5 khái niệm chuyên ngành cốt lõi bao gồm:

1. Nguồn lực: Tài nguyên kinh tế được tiêu hao trong kỳ sản xuất gồm 215 nhân sự và giá trị dây chuyền thiết bị công nghệ Thụy Điển.
2. Hoạt động: Tập hợp các hành động, quy trình thực hiện công việc cụ thể như băm dăm, hấp dăm, nghiền sợi, sấy sợi, ép nhiệt và chà nhám.
3. Đối tượng chịu chi phí: Các dòng sản phẩm ván MDF thành phẩm phân loại theo độ dày từ 2,5 mm đến 25 mm và quy cách chuẩn 1.830 x 2.440 mm.
4. Tiêu thức phân bổ nguồn lực: Thước đo mức độ tiêu hao nguồn lực cho từng hoạt động, chẳng hạn như tỷ lệ thời gian lao động hoặc số giờ máy vận hành.
5. Tiêu thức phân bổ chi phí hoạt động: Cầu nối đo lường mức độ phục vụ của từng hoạt động đối với từng dòng sản phẩm hoàn thành, ví dụ như số lần chuẩn bị khuôn ép hay thời gian sấy sợi.

Khung phân tích của mô hình phân loại toàn bộ hoạt động sản xuất thành 5 cấp bậc: cấp đơn vị sản phẩm, cấp lô sản phẩm, cấp duy trì sản phẩm, cấp khách hàng và cấp toàn doanh nghiệp.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu kết hợp linh hoạt giữa phương pháp nghiên cứu định tính và định lượng để xử lý dữ liệu chi phí phức tạp. Nguồn dữ liệu sơ cấp được thu thập thông qua quan sát trực tiếp quy trình công nghệ khô hai mặt ván tại 4 phân xưởng chính, kết hợp phỏng vấn chuyên sâu 33 cán bộ quản lý và kỹ sư phân xưởng về thời gian vận hành máy móc. Nguồn dữ liệu thứ cấp gồm các báo cáo tài chính, bảng phân bổ tiền lương, bảng khấu hao tài sản cố định và định mức kỹ thuật năm 2011 - 2012 do Phòng Tài chính - Kế toán cung cấp.

Cỡ mẫu nghiên cứu bao trùm 100% danh mục sản phẩm ván MDF chủ lực của nhà máy trong kỳ hạch toán khảo sát. Phương pháp chọn mẫu có chủ đích toàn diện được áp dụng nhằm đảm bảo phản ánh đầy đủ mọi biến động chi phí trên toàn bộ dây chuyền sản xuất liên tục.

Lý do lựa chọn phương pháp phân tích ma trận hai giai đoạn gồm ma trận phân bổ nguồn lực vào hoạt động và ma trận phân bổ hoạt động vào sản phẩm là vì kỹ thuật này mô hình hóa chính xác mối quan hệ nhân quả. Việc tính toán giúp bóc tách rành mạch dòng dịch chuyển chi phí gián tiếp, loại bỏ hoàn toàn tính chất cào bằng của các hệ số phân bổ truyền thống. Toàn bộ quá trình khảo sát, thu thập và xử lý số liệu được thực hiện liên tục trong khoảng thời gian 12 tháng.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Thứ nhất, phân tích cơ cấu chi phí sản xuất tại Công ty MDF Vinafor Gia Lai cho thấy chi phí sản xuất chung chiếm tỷ trọng rất cao, dao động từ 28% đến 35% trong tổng giá thành sản phẩm, trong khi chi phí nhân công trực tiếp chỉ chiếm tỷ lệ khiêm tốn khoảng 8% đến 12%. Xu hướng gia tăng của chi phí gián tiếp là kết quả tất yếu của việc vận hành dây chuyền tự động hóa cao.

Thứ hai, phương pháp tính giá truyền thống phân bổ chi phí sản xuất chung theo tỷ lệ doanh thu đã làm sai lệch giá thành nghiêm trọng. Các loại ván MDF có độ dày lớn (từ 17 mm đến 25 mm) đòi hỏi thời gian ép nhiệt kéo dài và áp suất thủy lực lớn bị tính giá thành thấp hơn thực tế khoảng 8% đến 15%. Ngược lại, các loại ván mỏng (từ 2,5 mm đến 9 mm) sản xuất hàng loạt với tốc độ nhanh lại bị gánh thêm chi phí phân bổ ảo, khiến giá thành sổ sách bị đội cao hơn từ 5% đến 11% so với chi phí thực tế tiêu hao.

Thứ ba, việc thiết lập ma trận phân bổ đã lượng hóa chi tiết dòng chi phí qua 12 hoạt động sản xuất cốt lõi. Trong đó, 3 hoạt động ngốn nguồn lực lớn nhất gồm: khâu nghiền sợi dăm gỗ với đĩa nghiền khe hở 0,1 mm tiêu tốn điện năng vượt trội, khâu sấy sợi bằng quạt hút công suất 200 kW kết hợp quạt đẩy 75 kW, và công đoạn ép nhiệt nhiều tầng ở mức nhiệt 162°C đến 165°C.

Thứ tư, nghiên cứu phát hiện khoảng 14% tổng chi phí hỗ trợ phân xưởng phát sinh từ các lãng phí vận hành, chủ yếu do thời gian dừng máy chờ cân bằng độ ẩm nguyên liệu gỗ keo và bạch đàn (đang dao động từ 60% đến 100%) và thời gian chuyển đổi khuôn cưa cắt rìa ván.

Thảo luận kết quả

Sự sai lệch giá thành xuất phát từ việc kế toán truyền thống giả định mọi sản phẩm tiêu thụ chi phí gián tiếp tỷ lệ thuận với giá trị doanh thu tạo ra. Thực tế quy trình công nghệ cho thấy các dòng ván chất lượng cao tiêu hao thời gian máy chạy và phụ gia hóa chất nhiều hơn đáng kể trên mỗi mét khối thành phẩm.

Phát hiện này hoàn toàn củng cố các kết luận trong những công trình nghiên cứu trước đây tại các đơn vị sản xuất phức tạp như Công ty Điện tử Samsung Vina và Công ty Bao Bì Nhựa Sài Gòn. Khi tỷ trọng chi phí máy móc tăng cao, tiêu thức phân bổ đơn lẻ không còn đủ năng lực phản ánh chính xác bản chất tiêu hao nguồn lực.

Để trực quan hóa kết quả phân tích, dữ liệu nghiên cứu được trình bày mạch lạc thông qua bảng so sánh đối chiếu giá thành giữa hai phương pháp, biểu đồ tròn thể hiện cơ cấu chi phí của 12 cụm hoạt động và sơ đồ dòng giá trị chi phí từ nguồn lực chuyển dịch sang sản phẩm hoàn thành. Ý nghĩa thực tiễn cốt lõi của kết quả là cung cấp bức tranh chi phí minh bạch, giúp ban điều hành xóa bỏ tình trạng trợ giá chéo giữa các mặt hàng, định giá bán cạnh tranh chuẩn xác và loại bỏ các thao tác thừa không mang lại giá trị gia tăng.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tái cấu trúc quy trình tính giá thành theo mô hình hai giai đoạn: Phòng Tài chính - Kế toán chủ trì xây dựng hệ thống thu thập dữ liệu chi phí gắn liền với 12 cụm hoạt động phân xưởng, áp dụng ma trận phân bổ nguồn lực và hoạt động cho toàn bộ 54.000 m3 sản phẩm ván MDF, phấn đấu hoàn thành trong lộ trình 6 tháng nhằm kiểm soát sai số giá thành dưới mức 2%.

2. Chuẩn hóa định mức tiêu hao năng lượng và thời gian máy: Bộ phận Quản lý sản xuất phối hợp cùng Xưởng Cơ điện lắp đặt đồng hồ đo điện năng độc lập cho các thiết bị công suất lớn như đĩa nghiền và quạt sấy 200 kW, hướng tới mục tiêu tiết giảm từ 5% đến 8% chi phí điện năng tiêu thụ trong vòng 9 tháng.

3. Triển khai nâng cấp hệ thống phần mềm kế toán quản trị: Ban Giám đốc phê duyệt dự án tích hợp mô-đun kế toán chi phí theo hoạt động vào phần mềm quản lý doanh nghiệp hiện hữu, đào tạo chuyên môn cho 33 nhân sự chuyên trách và kết nối dữ liệu tự động giữa các phân xưởng với phòng kế toán trong thời gian 12 tháng.

4. Ứng dụng công cụ quản trị dựa trên hoạt động để loại trừ lãng phí: Quản đốc các phân xưởng băm dăm, tạo thảm và ép nhiệt tiến hành tối ưu hóa lịch trình chuyển đổi quy cách ván, kiểm soát chặt chẽ độ ẩm gỗ tròn nguyên liệu ở mức 60% đến 70%, phấn đấu cắt giảm tối thiểu 10% thời gian chết của máy móc trong chu kỳ 1 năm tiếp theo.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Ban Giám đốc và Nhà quản trị doanh nghiệp sản xuất: Luận văn cung cấp góc nhìn toàn diện về kỹ trị chi phí, giúp lãnh đạo đưa ra quyết định định giá bán sắc bén, tái cấu trúc danh mục sản phẩm và nâng cao năng lực cạnh tranh trên thị trường vật liệu xây dựng.

2. Kế toán trưởng và Chuyên viên kế toán quản trị: Tài liệu hướng dẫn cụ thể quy trình thiết lập ma trận phân bổ nguồn lực, lựa chọn tiêu thức phân bổ chi phí hoạt động và kỹ thuật hạch toán thực tế thay cho các mô hình lý thuyết trừu tượng.

3. Giảng viên, Nhà nghiên cứu và Học viên cao học: Đây là công trình tham khảo học thuật giá trị, cung cấp dữ liệu thực chứng chuyên sâu về việc vận dụng phương pháp ABC trong ngành công nghiệp chế biến lâm sản tại Việt Nam với quy mô vốn đầu tư 180 tỷ đồng.

4. Chuyên gia tư vấn tái cấu trúc và quản lý vận hành: Bộ tài liệu đóng vai trò như một cẩm nang chẩn đoán lãng phí, hỗ trợ các chuyên gia xây dựng giải pháp tối ưu hóa dây chuyền sản xuất tự động hóa cho các nhà máy công nghiệp.

Câu hỏi thường gặp

1. Phương pháp tính giá thành ABC khác biệt căn bản như thế nào so với phương pháp truyền thống? Phương pháp truyền thống phân bổ chi phí chung trực tiếp vào sản phẩm dựa trên một tiêu thức đơn giản như doanh thu hay số giờ công. Ngược lại, phương pháp ABC thực hiện phân bổ qua hai giai đoạn: từ nguồn lực vào 12 hoạt động phân xưởng, sau đó từ hoạt động vào từng dòng sản phẩm dựa trên mức độ tiêu hao thực tế, giúp loại bỏ hoàn toàn sai lệch chi phí từ 8% đến 15%.

2. Tại sao doanh nghiệp sản xuất ván MDF cần thiết phải áp dụng phương pháp ABC? Ngành sản xuất ván MDF sở hữu dây chuyền tự động hóa hiện đại với chi phí sản xuất chung chiếm tới 35% giá thành, trong khi nhân công trực tiếp chỉ chiếm khoảng 10%. Khi chi phí máy móc và năng lượng chiếm tỷ trọng vượt trội, phương pháp ABC là giải pháp duy nhất giúp tính đúng, tính đủ chi phí cho từng quy cách ván.

3. Việc triển khai phương pháp ABC có làm gia tăng quá nhiều chi phí quản lý không? Quá trình triển khai đòi hỏi chi phí đầu tư ban đầu cho việc khảo sát và cài đặt phần mềm quản lý 215 nhân sự. Tuy nhiên, doanh nghiệp có thể tối ưu bằng cách duy trì dưới 20 tiêu thức phân bổ trọng yếu, giúp lợi ích thu được từ việc tiết kiệm 5% đến 10% chi phí vận hành vượt xa chi phí bỏ ra.

4. Ma trận phân bổ nguồn lực và hoạt động đóng vai trò gì trong mô hình ABC? Ma trận EAD giữ nhiệm vụ chuyển hóa chi phí nguồn lực đầu vào sang 12 cụm hoạt động sản xuất. Ma trận APD tiếp tục phân bổ chi phí hoạt động vào từng mét khối ván MDF thành phẩm theo đúng mức độ phục vụ thực tế, tạo lập cơ sở dữ liệu tính giá thành chính xác tuyệt đối.

5. Doanh nghiệp quy mô nhỏ có thể vận dụng phương pháp tính giá ABC được không? Doanh nghiệp nhỏ hoàn toàn có thể áp dụng mô hình ABC rút gọn nếu chi phí gián tiếp chiếm trên 20% tổng chi phí và sản phẩm có quy trình kỹ thuật phức tạp. Đối với các đơn vị sản xuất đơn giản, doanh nghiệp chỉ nên chọn lọc áp dụng cho các khâu trọng yếu để tránh lãng phí nguồn lực theo dõi.

Kết luận

• Luận văn hệ thống hóa xuất sắc lý luận về phương pháp ABC và mối quan hệ hữu cơ với khung quản trị hoạt động ABM trong môi trường sản xuất công nghiệp hiện đại.
• Công trình chỉ rõ hạn chế của việc phân bổ chi phí theo doanh thu tại Công ty MDF Vinafor Gia Lai, vốn làm sai lệch giá thành thực tế từ 5% đến 15% giữa các dòng sản phẩm.
• Tác giả xây dựng thành công mô hình ma trận hai giai đoạn EAD và APD bóc tách chi tiết 12 cụm hoạt động trên dây chuyền sản xuất ván sợi ép công nghệ Thụy Điển.
• Kết quả nghiên cứu chứng minh tính ưu việt vượt trội của phương pháp ABC trong việc phản ánh trung thực giá thành 54.000 m3 sản phẩm và hỗ trợ định giá bán chuẩn xác.
• Đề xuất hệ thống 4 nhóm giải pháp khả thi với lộ trình triển khai rõ ràng trong 12 tháng, kết hợp chặt chẽ giữa công nghệ thông tin và quản trị tinh gọn.

Đóng góp lớn nhất của luận văn là cung cấp một mô hình tính giá thành hoạt động có độ chính xác cao và tính ứng dụng thực tiễn xuất sắc cho ngành chế biến lâm sản Việt Nam. Doanh nghiệp cần nhanh chóng triển khai thử nghiệm mô hình trong 3 tháng đầu năm, hoàn thiện định mức kỹ thuật trong 6 tháng tiếp theo và vận hành toàn diện trong vòng 1 năm tới. Các nhà quản lý hãy chủ động áp dụng ngay mô hình ABC và ABM để làm chủ chi phí, nâng tầm năng lực cạnh tranh và bứt phá lợi nhuận bền vững.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÈ TÍNH GIÁ THÀNH DỰA TRÊN CƠ SỞ HOẠT ĐỌNG (PHƯƠNG PHÁP ABC) 1.1 KHÁI QUÁT VỀ PHƯƠNG PHÁP ABC 1.1 Sự hình thành phương pháp ABC “Trong những năm của thập niên 1980, nhiều nhà quản trị cũng như kế toán đã không hài lòng với hệ thống tính giá truyền thống. Bên cạnh những ưu điểm, các hệ thống tính giá đó đã bộc lộ một số hạn chế dẫn đến những bắt lợi trong việc ra quyết định. Có thể bản đến hai hạn chế lớn nhất là cách lựa. chọn đối tượng tập hợp chỉ phi va ky thuật phân bổ chỉ phí.Một là, trong phương pháp tính giá truyền thống, đối tượng tập hợp chỉ phi chủ yếu là theo đơn đặt hàng (hệ thống tinh gid theo công việc) hoặc theo phân xưởng, nơi sản xuất (hệ thống tính giá theo quá trình sản xuất).

Với đối tượng đó, hệ thống tính giá chỉ mới nhằm mục đích tính giá thành sản phẩm, không chỉ ra mỗi quan hệ qua lại giữa các hoạt động ở các bộ phận chức năng, khác nhau. Những vấn đề như: chỉ phí gia tăng ở khâu nào, do nguyên nhân nào trong quá trình sản xuất luôn được các nhà quản trị đặt ra trong quá trình hoàn thiện và thiết kế lại quá trình sản xuất nhằm cắt giảm chỉ phí. Thực tế cho thấy, chỉ phí phát sinh ở nhiều hoạt động khác nhau trong quá trình sản xuất, nhưng nếu chỉ tập hợp chỉ phí ở góc độ chung thì không thể kiểm soát chỉ phí ở doanh nghiệp. Nói cách khác, mục tiêu kiểm soát và hoạch định ở doanh nghiệp trong điều kiện cạnh tranh gia tăng chưa được đáp ứng.

Hai là, các phương pháp tính giá truyền thống thường lựa chọn một hay. một vài tiêu thức để phân bổ chỉ phí sản xuất chung. Do vay, giá thành sản phẩm thường không phản ánh đúng giá phí của nó, nhất là khi mức độ tự đông hóa trong các doanh nghiệp có xu hướng ngày càng gia tăng. Kết quả là việc ra quyết định giá bán cạnh tranh bị ảnh hưởng đồi với những sản phẩm.

được tính giá quá cao hoặc quá thấp. Để khắc phục những hạn chế đó, người ta bắt đầu nghiên cứu và ứng. dụng một phương pháp tính giá thành mới gọi là phương pháp tính giá thành dựa trên cơ sở hoạt động (ABC). Các nhà chuyên môn, các tổ chức bắt đầu triển khai phương pháp tiếp cận mới đối với các thông tin về chỉ phí.

Một số tác giả như Robert S.Kaplan, Robin Cooper, H.Thomas Jonhson, Peter Turkey,. hay tổ chức Liên hiệp thé giới về tiến bộ trong sản xuất (CAM-I: the Consortium for Advanced Manafactoring- International), Vign ké toan quin tri (IMA: Institute of Management Accountant), Hội kế toán quản trị Canada (SMAC). đã nỗ lực tìm ra một phương pháp mới. Các buổi hội nghị chuyên môn được mở ra để cho thấy những tìm năng trong lý thuyết và trong việc áp dụng ABC.

Công việc nghiên cứu được duy trì để tìm ra cách mô tả, định nghĩa và thiết kế hệ thống ABC tốt hơn. Khởi đầu từ ý tưởng của các nhà quản trị, phương pháp ABC chi la mét kỹ thuật tính giá thành sản phẩm, dịch vụ bằng cách áp dụng nhiễu tiêu thức phân bổ đồi với chỉ phí sản xuất chung để đảm bảo giá thành. Đến đầu những năm 1990, các nhà quản trị phát hiện rằng, với cùng một dữ liệu ban đầu nhưng giá thành tính theo phương pháp. ABC được sử dụng.

hơn cho việc thí sản phẩm và thiết kế lại quá trình. ABC còn được sử dụng để đo lường hiệu quả hoạt động của quá trình kinh doanh. Ngày nay, trong điều kiện cạnh tranh toàn cầu mạnh mẽ, những quyết định sai lầm dựa trên thông tỉn chỉ phí không chính xác sẽ đưa doanh nghiệp rơi vào tình cảnh khó khăn trong kinh doanh. Việc cung cấp, thông tin chỉ phí đáng tin cậy phục vụ cho việc ra quyết định trong môi trường cạnh tranh ngày nay đã trở nên cấp thiết 1.2 Các khái niệm về phương pháp ABC Có rất nhiều khái niệm về phương pháp ABC, mỗi học giả nêu khái niệm với những khía cạnh khác nhau, nhưng nhìn chung phương pháp ABC là phương pháp tính giá mà việc phân bổ các chỉ phí gián tiếp cho sản phẩm, cdịch vụ dựa trên cơ sở mức độ hoạt động tạo ra chúng.

- Theo hai nhà kinh tế lớn Robert S.Kaplan va Robin Cooper thi phương pháp ABC được sử dụng như là cách để đo lường những hoạt động. của công ty, nguồn lực được tiêu hao bởi những hoạt động, sản phẩm và dịch vụ được sinh ra từ những hoạt động đó. ABC ra đời nhằm đáp ứng sự cần thiết về thông tin chính xác của những nguồn lực bị tiêu tốn bởi những sản. phẩm, dịch vụ, khách hàng, kênh phân phối.

ABC cho phép những chỉ phí gián tiếp và chỉ phí hỗ trợ được phân bổ, trước tiên tới các hoạt động, sau đó. tới sản phẩm, dịch vụ khách hàng. ABC không chỉ theo đõi cách tính chỉ phí mà nó còn là phương pháp quản lý hoạt động đáng tỉn cậy cho phép đưa ra những quyết định chính xác nhất. ~ Judith J Baker đã đưa ra khái niệm về phương pháp ABC: ABC gồm bai yếu tố chính là do lường chi phi và do lường mức độ thực hiện của các hoạt động và nguồn lực cho từng đối tượng chịu phí.

Chi phí các nguồn lực được phân bổ. n các hoạt động, sau đó chỉ phí các hoạt động được phân bổ. đến các đối tượng chịu phí dựa trên mức độ sử dụng của chúng. - Theo Krumwied vi Koth (1997), phương pháp ABC là một hệ thống kế toán quản trị tập trung đo lường chỉ phí, các hoạt động, sản phẩm, khách hàng và các đối tượng chỉ phí.

Phương pháp này phân bổ chỉ phí cho các đối tượng chỉ phí dựa trên số lượng hoạt động sử dụng bởi đối tượng chỉ phí đó. ~ Theo Kaplan (1998), phương pháp ABC được thiết kế nhằm cung cấp. một cách thức phân bổ chính xác chỉ phí gián tiếp và nguồn lực cho các hoạt động, quá trình kinh doanh, các sản phẩm và dịch vụ. Mục tiêu của phương.

pháp ABC là đo lường và tính giá tất cả các nguồn lực sử dụng cho các hoạt động mà có thể hỗ trợ cho việc sản xuất và phân phối sản phẩm dịch vụ đến. với khách hằng. ~ Theo Horngren (2000), phương pháp ABC là sự cải tiến của phương pháp tính giá truyền thống bằng việc tập trung vào các hoạt động cụ thể như. là các đối tượng chỉ pl.

Hệ thống tính giá dựa trên cơ sở hoạt động là tập hợp chỉ phí cho từng hoạt động và phân bổ chỉ phí cho từng loại sản phẩm. hoặc dịch vụ dựa trên hoạt động được tiêu dùng bởi sản phẩm và dịch vụ đó. ~ Theo Maher (2001), phương pháp ABC là công cụ quản trị dựa trên hoạt động, trước hết, chỉ phí được phân bổ cho các hoạt động, sau đó sẽ phân bổ cho từng sản phẩm, dịch vụ dựa trên các hoạt động mà sản phẩm hay dịch vụ đã tiêu dùng. Quản trị dựa trên hoạt động sẽ tìm kiếm sự cải tiến không.

Phương pháp ABC cung cấp thông tin về hoạt động và nguồn lực cần. thiết để thực hiện chúng. Vì thế, phương pháp ABC không chỉ đơn thuần là quá trình phân bổ chỉ phí.3 Đặc điểm của phương pháp ABC Robin Cooper, Robert Kaplan và HLThomas Johnson là những người đầu tiên đưa ra phương pháp ABC. Đây là phương pháp tính chỉ phí được sử dụng để tính thẳng chỉ phí chung vào các đối tượng chịu chỉ phí.

Những đối tượng này có thể là sản phẩm, dịch vụ, quá trình hoặc khách hàng. Phương, pháp ABC cũng giúp cho nhà quản lý đưa ra được những quyết định đúng với cơ cấu sản phẩm và chiến lược cạnh tranh của doanh nghiệp mình. Tumey, phương pháp ABC có thể làm thay đổi toàn diện cách thức nhà những quản lý ra quyết định về cơ cấu sản phẩm, giá cả sản phẩm và đánh giá. công nghệ mới.

Đặc điểm của phương pháp ABC là thực hiện việc phân bổ chỉ pi xuất chung gắn liền với mức độ hoạt động của đối tượng được phân bổ. độ hoạt động của một đối tượng nào đó là khả năng gây ra chỉ phí thuộc về một hoặc một số nguyên nhân nhất định. Dựa vào những nguyên nhân gây ra chỉ phí như số giờ máy chạy, máy chạy, số nhiên liệu tiêu hao, số lượng nhân công trực tiếp, é lờ lao động trực tiếp để tiến hành phân bổ những khoản thuộc chỉ phí cho từng đối tượng tính giá thành.2 TRÌNH TỰ THỰC HIỆN PHƯƠNG PHAP ABC Khi mô tả về các bước thực hiện phương pháp ABC, có rất nhiều tác giả đã chia ra thành các bước khác nhau, nhưng nhìn chung đều thống nhất như sau: Trước tiên, việc thiết kế, sản xuất và phân phối sản phẩm, dịch vụ đòi hỏi phải thực hiện bởi nhiều hoạt động. Để thực hiện các hoạt động này, cần thiết phải mua và sử dụng các nguồn lực.

Việc mua và sử dụng các nguồn lực tiêu hao sinh ra chỉ phí, hoạt động tiêu hao nguồn lực, sản phẩm và dịch vụ tiêu tốn các hoạt động.1 sẽ cho ta cái nhìn khái quát về lý thuyết này. Sản phẩm, dịch vụ. Hoạt động, Tiêu hao nguồn lực Chỉ phí Sơ đồ 1.1: Lý thuyết ABC [2,tr. 132] Để hiểu rõ hơn về lý thuyết này, cần xem xét ABC một cách chỉ tiết hơn thông qua các bước thực hiện của nó.

Có nhiều tài liệu mô phỏng về chu. trình ABC, tuy nhiên, tất cả các tài liệu này đều thống nhất về các bước chính. của chu trình này. Đềtài nêu khái quát về sơ đỗ phương pháp ABC như sau: Nguồn lực.

“Tiêu thức phân bộ "Phân bổ chỉ phí nguồn lực = nguồn lực = Hoạt động š8 “Tiêu thức phân bô "Phân bổ chỉ phí hoạt động hoạt động Đối tượng chịu phí Sơ đồ 1.2: Tổng quan vẻ phương pháp ABC Một số thuật ngữ chính liên quan đến phương pháp ABC như sau: Nguén lye: Là một yếu tố kinh tế được sử dụng để thực hiện các hoạt động. Là các nguồn tài nguyên của doanh nghiệp bao gồm giá trị lao động và giá trị máy. móc thiết bị có thể sử dụng để tăng giá trị của doanh nghiệp trong tương lai. Nguồn lực về lao động: thể hiện trình độ quản lý mang lại lợi ích, tay nghề của lao động thủ công.

Nguồn lực về máy móc thiết bị: thể hiện ở giá trị máy móc thiết bị có. thể chuyển thành giá trị sản phẩm. Các nguồn lực khác: gồm các nguồn lực cung cấp từ bên ngoài như sản. phẩm dịch vụ khách hàng Hoạt động: Colin Drury: cho ring “ Hoat déng bao gồm sự kết hợp của nhiều công.