CHƯƠNG 1 MOT SO LÝ LUAN CO BAN VE TIEN LUONG VA CONG TAC TIEN LUO! 1. TONG QUAN VE TIEN LUONG 1. Khá ệm tiền lương. “Tiền lương là một phạm trù kinh tế, chính trị xã hội.
Tiền lương không. chỉ phản ánh thu nhập thuần túy quyết định sự ổn định và phát triển của người lao động, mà tiền lương chính là động lực thúc đẩy sự phát triển của doanh nghiệp, của xã hội. Khi phân tích về nền kinh tế tư bản chủ nghĩa, nơi mà các quan hệ thị trường thống trị mọi quan hệ kinh tế, xã hội khác.Mác viết: "Tiền công không phải giá trị hay giá cả của lao động mà chỉ là một hình thức cải trang giá trị hay giá cả sức lao động". Khai niệm của Tổ chức lao động quốc tế (ILO), “Tiền lương là sự trả công hoặc thu nhập với tên gọi hay cách tính thế nào mà có thể biểu hiện bằng tiền, được ấn định bằng thỏa thuận giữa người sử dụng lao động và người lao động, hoặc bằng pháp luật, pháp quy quốc gia do người sử dụng lao động trả cho người lao động theo hợp đông lao động được viết ra hoặc bằng miệng cho một công việc đã thực hiện hay sẽ phải thực hiện hoặc cho những dịch vụ đã làm hay sẽ phải làm ”.
Theo điều 55 của Bộ Luật lao động nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam, “Tién lương của người lao động do hai bên thỏa thuận trong hợp đồng lao động và được trả theo năng suất lao động, chất lượng và hiệu quả công việc. Mức lương người lao động không được thấp hơn mức lương tối thiểu do Nhà nước quy định”. Rõ ràng tiền lương là một trong những nội dung quan trọng của hợp đồng lao thuê, sử dụng lao động giữa những người thuê lao động và những người cung ứng sức lao động. Tiền lương là một bộ phận của sản phẩm xã hội biểu hiện bằng tiền được trả cho người lao động dựa trên số lượng và chất lượng lao động của mọi người dùng để bù đắp lại hao phí lao động của mọi người và nó là một vấn đề thiết thực đối với cán bộ công nhân viên.
Tiền lương được quy định một cách đúng đắn, là yếu tố kích thích sản xuất mạnh mẽ, nó kích thích người lao động ra sức sản xuất và làm việc, nâng cao trình độ tay nghề, cải tiến kỹ thuật nhằm nâng cao năng suất lao động. 'Tập hợp tắt cả các khoản chỉ trả dưới hình thức như tiền, hàng hóa, dich vụ mà người sử dụng lao động trả cho người lao động tạo thành hệ thống thù lao lao động. Thù lao lao động gồm hai phần: Thù lao vật chất và phi vật chắt. Thù lao vật chất bao gồm: Thù lao trực tiếp và thù lao gián tiếp.
Thù lao trực tiếp bao gồm tiền lương công nhật, lương tháng, tiền hoa hồng và tiền thưởng. Thù lao vật chất gián tiếp bao gồm chính sách mà công ty áp dụng như Bảo hiểm xã hội, y tế, các loại trợ cấp xã hội, các loại phúc lợi bao gồm các kế hoạch về hưu, an sinh xã hội, đền bù cho công nhân làm việc trong môi trường độc hại, làm việc thay ca, làm ngoài giờ, làm việc vào ngày nghỉ lễ.; các trợ cấp về giáo dục; trả lương trong trường hợp vắng mặt nghỉ hè, nghỉ lễ, ốm đau, thai sản. Thù lao phi vật chất: Doanh nghiệp không chỉ quan tâm đến thù lao mang tính vật chất mà còn quan tâm đến những đãi ngộ về tỉnh thần gọi là thù lao phi vat chat. Đó là những cơ hội được ghi nhận về thành tích để thăng tiến trong công việc, môi trường làm việc có hấp dẫn, thú vị đòi hỏi sức phấn đấu của người lao động hay không, bản thân công việc có thu hút được người lao động không.
Cơ cấu hệ thống trả lương po? Tha lao vat chat Thi lao phi vat chat Poy Luong Phu y t Thưởng |Phúc) U T Cơ hội LCông ÀĐiều cơ cấp lợi thăng việc kiên bản tiến thú làm vi việc Hình 1. Cơ cấu trả công trong các Doanh nghiệp lương, tiền công của người lao động trong khu vực sản xuất kinh doanh cần bao quát được cả ý nghĩa kinh tế, những ràng buộc về luật pháp, xâu chuỗi các quan hệ xã hội, thu gộp cả bản chất là chỉ phí và đồng thời là thu nhập của quan hệ thuê và sử dụng lao động. Mặt khác, bản chất của tiền lương là ngang giá của chỉ phí về yếu tố sức lao động và cũng chịu sự tác động của cung, cầu, quy luật cạnh tranh, tính độc quyền hay không độc quyền của thị trường lao động. Trong đi kiện toàn cầu hóa và hội nhập kinh tế quốc tế, khái niệm tiền lương còn phải thể hiện được tính liên thông giữa các thị trường lao động trong nước và quốc tế, sự lên xuống về giá cả giữa các loại lao động khác nhau, vai trò và khả năng can thiệp của các chính phủ.
Như vậy, “7iển lương trong doanh nghiệp là biểu hiện bằng tiền của giá trị sức lao động mà chủ doanh nghiệp thỏa thuận trả cho người lao động căn cứ vào trình độ, kỹ năng, kinh nghiệm và số lượng thời gian mà từng người lao động sẵn sàng cung ứng, căn cứ vào giá thuê sức lao động trên các thị trường tương đương và những quy định hiện hành của luật pháp ”. Tổ chức hợp lý tiền lương có một vai trò quan trọng trong việc nâng 10 cao năng suất lao động, tăng hiệu quả kinh tế, đây chính là động lực thúc đầy người lao động hăng hái làm việc, nâng cao năng suất lao động. Nguyên tắc tiền lương. Nguyên tắc cơ bản của tổ chức tiền lương là cơ sở quan trọng nhất để xây dựng được một cơ chế trả lương, quản lý tiền lương và chính sách thu nhập thích hợp trong một cơ chế kinh tế nhất định.
Thông thường khi xây dựng chế độ tiền lương và tổ chức chỉ trả tiền lương theo các nguyên tắc sau ~ Trả lương ngang bằng nhau cho những lao động như nhau: những lao động khác nhau về tuổi tác, giới tính, trình độ. nhưng có sức hao phí lao động như nhau thì được trả lương như nhau. Nguyên tắc này rất quan trọng bởi vị nó đảm bảo được tính công bằng và bình đẳng trong trả lương. Điều này khuyến khích người lao động rất nhiều.
~ Đảm bảo năng suất lao động tăng nhanh hơn tiền lương: Tăng tiền lương và tăng năng suất lao động có liên quan chặt chẽ với nhau. Năng suất lao động quyết định số lượng sản phẩm làm ra, tiền lương là chỉ phí chỉ trả. Tiền lương tăng dẫn đến chỉ phí sản xuất tăng còn tăng năng suất lao động lại làm giảm chỉ phí cho từng đơn vị lao động. Kinh doanh có hiệu quả thì mức giảm chỉ phí do tăng năng suất lao động phải lớn hơn mức tăng chỉ phí tiền lương bình quân.
Nguyên tắc này xét trên phạm vi nhỏ là doanh nghiệp hay phạm vi lớn hơn là toàn xã hội đều thấy rõ tính hợp lý khoa học của nó phù hợp với tiến trình phát triên ngày càng đi lên của toàn xã hội. - Đảm bảo mối quan hệ hợp lý về tiền lương giữa người lao động làm các nghề khác nhau. Nguyên tắc này đảm bảo sự công bằng, bình đẳng trong trả lương cho người lao động, góp phần phát triển cân đối giữa các ngành nghề khác nhau trong xã hội. Nguyên tắc này rất cần thiết dựa trên những cơ.
Sở sau: Thứ nhất do tính chất phức tạp của các ngành nghề khác nhau nên trình i độ lành nghề bình quân giữa các ngành nghề cũng khác nhau, dẫn đến việc phải phân biệt trong trả lương để khuyến khích người lao động nâng cao trình độ tay nghề; Thứ hai là điều kiện lao động, những người làm việc trong điều kiện nặng nhọc độc hại, hao tốn nhiều sức lực phải được trả lương cao hơn so với những người làm việc trong điều kiện bình thường. Thứ ba là ý nghĩa kinh tế của mỗi ngành trong nền kinh tế, một số ngành được coi là trọng điểm, ở các ngành này cần dùng tiền lương để thu hút và khuyến khích người lao động; Thứ tư là sự phân bồ theo khu vực sản xuất, những khu vực địa lý khác nhau dẫn đến tiền lương khác nhau đề thu hút lao động đến làm việc tại những khu vực này. Tổ chức hợp lý tiền lương có một vai trò quan trọng trong việc nâng cao năng suất lao động, tăng hiệu quả kinh tế, đây chính là động lực thúc đây người lao động hãng hái làm việc, nâng cao năng suất lao động. Khái niệm công tác tiền lương.
Công tác tiền lương là toàn bộ những hoạt động liên quan đến việc hình thành, quản lý và phân phối tiền lương. Các hoạt động đó được thực hiện trên cơ sở các quyết định của Nhà nước, các ngành liên quan. Vì vậy các doanh nghiệp tùy vào tình hình thực tế của doanh nghiệp mình để thực hiện công tác tiền lương hiệu quả nhất. Một số khái niệm liên quan a.
Tiền lương tối thiểu, thu nhập “Tiền lương tối thiểu (Lmin) là giá tối thiểu của hàng hoá sức lao động. mà bắt kỳ một chủ doanh nghiệp nào khi mua, cũng như bắt kỳ một người lao động nào khi bán, cũng phải thống nhất thỏa thuận, không được thấp hơn mức giá tối thiêu này. “Tiên lương tối thiểu là mức lương để trả cho người lao 12 động làm công việc đơn giản nhất (không qua đào tạo) với điều kiện lao động và môi trường lao động bình thường ”. Điều 56, chương 6 Bộ Luật Lao động đã ghi: “Mức L„„ được ấn định theo giá sinh hoạt, bảo đảm cho người lao động làm công việc giản đơn nhất, trong điều kiện lao động bình thường, bù đắp sức lao động giản đơn va phan tích lầy tái sản xuất sức lao động mở rộng và được dùng làm căn cứ để tính các mức lương cho các loại lao động khác.
Khi chỉ số giá sinh hoạt tăng lên làm cho tiền lương thực tế của người lao động bị giảm sút, thì chính phú điều chinh Lmn để bảo đảm tiền lương thực Theo tổ chức lao động thế giới ILO: “7iền lương tối thiểu là mức trả công lao động thấp nhất cho người lao động làm công việc đơn giản để họ đảm báo mức sống tối thiểu với tư cách là người chủ gia đình và phù hợp với điều kiện kinh tế thị trường ”. “Thu nhập là tổng số tiền mà người lao động nhận được trong một thời gian nhất định, từ các nguồn khác nhau.