CHƯƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VÈ CÔNG TÁC ĐÀO TẠO 1. CÁC KHÁI NIỆM CƠ BẢN 1.1 Đào tạo Đào tạo là hoạt động vô cùng quan trọng để duy trì và nâng cao năng lực của cán bộ, liên quan đến khái niệm đảo tạo, có nhiều cách tiếp cận khái niệm đảo tạo, có thể nêu ra một số khái niệm sau: Theo đại từ điển Tiếng Việt “Đào tạo: Dạy dỗ rèn luyện để trở nên người có hiểu biết, có nghề nghiệp: đào tạo thành người trí thức; đào tạo chuyên môn nghiệp vụ”. [30] Đào tạo: Giúp đỡ nhân viên hoàn thành công việc thực tại tốt hơn[5, Tr.193] Theo nghị định số 18/2010/NĐ-CP, ngày 05/3/2010 của Chính Phủ: Đào. tạo là quá trình truyền thụ, ép nhận có hệ thống những trỉ thức, ky năng theo quy định của từng cắp học, bậc học.
Hà Văn Hộ đào tạo được hiểu là hoạt động nhằm giúp cho. người lao động có thê thực hiện có hiệu quả hơn các chức năng, nhiệm vụ của mình. [6] Nói một cách cụ thể, đào tạo liên quan đến việc tiếp thu các kiến thức, kỹ năng đặc biệt, nhằm thực hiện những công việc cụ thể một cách hoàn hảo hơn. ~ Đào tạo là quá trình học tập làm cho người lao động có thể thực hiện chức năng, nhiệm vụ có hiệu quả hơn trong công tác của họ.
= Dao tao là quá trình học tập để chuẩn bị con người cho tương lai, họ có thể chuyển tới một công việc mới trong thời gian thích hợp. ~ Đào tạo là hoạt động làm cho con người trở thành người có năng lực theo nhưng tiêu chuẩn nhất định. ~ Đào tạo là quá trình cung cấp các kỹ năng cụ thể cho các mục tiêu cụ thể ~ Đảo tạo nguồn nhân lực là quá trình trang bị những kiến thức nhất định về chuyên môn nghiệp vụ cho người lao động để họ có thể đảm nhận một công việc nhất định. Như vậy, có thể hiểu đào tạo nguồn nhân lực là việc huấn luyện, giảng dạy, tập huấn cho một nhóm người, một tô chức về một vấn đề nhằm đạt đến một mục tiêu nhất định.
Dao tao lại: là quá trình đảo tạo cho những người đã được đào tạo, song do quá trình phát triển xã hội, của công nghệ mới, tình hình sản xuất, công tác phải đảo tạo thêm một số học phần để hoàn chỉnh kiến thức, nâng cao trình đội để đáp ứng nhu cầu nhiệm vụ. Xét về tổng thể, đào tạo lại là quá trình đào tạo bồ sung, kiến thức cho người học. Ý nghĩa của công tác đào tạo Đào tạo có ý nghĩa rất lớn đối với các tổ chức. Nó là động lực, chìa khoá mang lại lợi ích cho cả tổ chức và người lao động.
Vì thế, việc tổ chức đào tạo một cách có khoa học trong hệ thống làm cho yếu tố con người, yếu tố then chốt trong các lĩnh vực được cải thiện, nâng cao về mọi mặt và các tổ chức, người lao động đến liên hệ công việc đều hài lòng và cảm thấy thoải mái, dễ chịu. Dao tao nguồn nhân lực là một yếu tố cơ bản nhằm đáp ứng các mục tiêu chiến lược tô chức. Công tác đào tạo trực tiếp ảnh hưởng đến năng suất, chất lượng, khả năng sáng tạo và đổi mới của người lao động trong các tổ chức. Có thé, nêu ra đây vài ý nghĩa về công tác đảo tạo như sau: ~ Đối với các tô chức + Đào tạo nguồn nhân lực nâng cao kỹ năng người lao động, cải thiện được mối quan hệ giữa cấp trên và cấp dưới xoá bỏ được sự thiếu hiểu biết, sự tranh chấ , sự ngăn chặn sự căng thẳng mâu thuẫn tạo ra bầu không khí đoàn kết thân ái cùng phần đấu phátt + Trình độ giữa những người lao động trong trong một bộ phận và trong toàn tổ chức tương thích làm cơ sở cho sự gia tăng năng suất lao động chung, năng suất lao động nhóm.
+ Do trình độ cao, người lao động hiểu rõ công việc hon, thành thạo kỳ năng hơn nên ít cần kiểm tra, giám sát. + Tạo điều kiện áp dụng tiến bộ kỹ thuật vào hoạt động công vụ. + Tạo ra một lực lượng lao động lành nghề, linh hoạt, và có khả năng. thích nghỉ với những sự thay đổi trong hoạt động của tổ chức.
~ Đối với người lao động Trong điều kiện sự phát triển của khoa học công nghệ, người lao động luôn phải nâng cao trình độ văn hoá và nghề nghiệp chuyên môn để không bị tụt hâu. Đào tạo nguồn nhân lực sẽ giúp họ nâng cao kiến thức và tay nghề giúp họ tự tin hơn làm việc có hiệu quả hơn. Phát huy khả năng, khám phá khả năng của từng người, trở nên nhanh nhẹn đáp ứng sự thay đổi của môi trường. + Đáp ứng nhu cầu và nguyện vọng của người lao động về phát triển nghề nghiệp và thăng tiến trong tương lai.
+ Tạo sự gắn bó giữa người lao động và tổ chức. + Tạo sự thích ứng giữa người lao động với công việc hiện tại cũng như trong tương lai. + Tạo ra tính chuyên nghiệp cho người lao động. + Tạo cho người lao động có cách nhìn, cách tư duy mới trong công việc của họ.
+ Có thái độ tích cực và có động lực làm việc, có cơ hội thăng tiến. NỘI DUNG CÔNG TÁC ĐÀO TẠO. Xác định nhu cầu đào tạo Xác định nhu cầu đào tạo là nội dung đầu tiên của việc xây dựng chương. 10 trình đào tạo.
Việc xác định đúng đắn các nhu cầu về đảo tạo trong một tô chức. cần kết hợp các cách thức sau đây: ~ Xác định nhu cầu đảo tạo đề thực hiện chiến lược của tô chức. “Trong mỗi giai đoạn phát triển các tổ chức đều vạch ra một kế hoạch dự kiến về nguồn nhân lực của mình cả về số lượng cũng như chất lượng. Sau khi cân đối với trình độ của nguồn nhân lực hiện tại của tô chức, cần phải xác định một kế hoạch đào tạo nguồn nhân lực cho tổ chức, vì đảo tạo chính là một phương tiện để điều chinh chất lượng nguồn nhân lực giữa nhu cầu dự kiến và hiện tại ở cả hai khía cạnh bên trong và bên ngoài 'Thứ nhất, cách điều chỉnh bên trong là thực hiện đào tạo lại, đảo tao, sung, bồi dưỡng để nâng cao trình độ cho nguồn nhân lực.
'Thứ hai, cách điều chỉnh bên ngoài là tuyển dụng các nhân lực mới có trình độ cao hoặc sau khi bổ sung nguồn nhân lực cho tổ chức mình nếu thấy cần thiết Các tổ chức cần phải biết đào tạo kỹ năng chuyên sâu hoặc trang bị thêm những kiến thức chuyên sâu của ngành, nghề hoạt động, có như vậy mới đảm bảo cho. nguồn nhân lực của tổ chức và có thể thích ứng kịp thời các yêu cầu phát triển của tổ chức ~ Xác định nhu cầu đào tạo dựa vào sự chênh lệch giữa kết quả mong muốn và kết quả thực tế của công việc. 'Việc đánh giá nhu cầu đào tạo cần chú ý các câu hỏi sau: Có sự khác biệt nào về kết quả hay hiệu quả đánh giá thực tế hay không? Sự khác biệt về kết quả (hiệu quả) đó có quan trọng với tổ chức không? Sự khác biệt đó có thể điều chỉnh được thông qua đào tạo không? Để trả lời vào các câu hỏi đó, trước hết cần phải dựa vào hệ thống chỉ tiêu đánh giá, dựa vào kết quả đánh giá thực hiện công việc định kỳ. Cơ sở của việc đánh giá kết quả thực hiện công việc là dựa vào các bảng phân tích công việc, các bản quy định về chuyên môn và bản tiêu chuẩn thực hiện công việc.
i đó xác định được những nguyên nhân chủ yếu của những tổn tại, yếu kém ảnh hưởng đến chất lượng, ~ Xác định nhu cầu đào tạo quan tâm đến nguyện vọng chính đáng của người lao động. Sẽ là thiếu sót khi các tổ chức không quan tâm đến nguyện vọng chính đáng, hợp pháp về đào tạo chuyên môn, nghiệp vụ, lý luận chính trị. của người lao động. Thông qua các cuộc điều tra chính thức và không chính thức bằng cách phỏng vấn hoặc sử dụng phiếu điều tra, câu hỏi, tô chức sẽ xác định được nhu cầu.
về đào tạo chính đáng của các cá nhân. Phỏng vấn là cách thường dùng và có hiệu quả nhất để nắm được nguyện vọng của họ. Các thông tin này rất cần thiết cho việc lập kế hoạch đào tạo. Phiếu điều tra, câu hỏi về các vấn đề liên quan đến quá trình công tác cũng như điều kiện công tác cụ thể, cũng là cơ sở cho việc xác định nhu cầu về đảo tạo cả ở thời điểm hiện tại và tương lai lâu dài của tổ chức.
Phiếu điều tra thường có một số nội dung chính như: họ và tên, nghề nghiệp, trình độ, nội dung đảo tao, thời gian dự kiến, cơ sở đào tạo thích hợp. Nhu cầu đào tạo dưới dạng phiếu điều tra sẽ được tổng hợp, phân loại cụ thể theo các hình thức đào tạo như: đào tao, nhân viên mới; đào tạo đối với người có trình độ thấp; đào tạo thích ứng với công việc mới, vị trí mới; đào tao dé thăng tiến; đào tạo dự phòng, thỏa mãn nhu cầu của nhân viên. 'Việc xác định nhu cầu đào tạo cần phải biết kết hợp tắt cả các phương pháp trên. ~ Xác định nhu cầu đảo tạo nào cần ưu tiên.
Do nguồn lực của tô chức có giới hạn, vì vây cần phải xác định nhu cầu đảo. tạo nào cần đáp ứng trước đối với yêu cầu hoạt động của tô chức. Căn cứ vào mức. độ quan trọng và khân cấp của các nhu cầu này, người ta chia thành các loại như sau: Các nhu cầu quan trọng và khẩn cấp; nhu cầu quan trọng và không khẩn cấp; 12 nhu cầu không quan trọng và khân cấp; nhu cầu không quan trọng và không khẩn cấp.
Rõ ràng trong các nhu cầu trên, chắc chắn sẽ phải ưu tiên đáp ứng các nhu. cầu vừa quan trọng vừa khân cấp trước, sau đó mới đến các nhu cầu khan cap và không quan trọng, sau nữa đến các nhu cầu quan trọng và không khẩn cắp và sau cùng mới đến các nhu cầu không quan trọng và không khân cấp. Xác định mục tiêu đào tạo “Xác định mục tiêu đào tao là xác định cái đích đến, tiêu chuẩn cần đạt được, những kết quả cần đạt được của người tham gia đảo tạo khi kết thúc quá trình đó. [2] Việc xác định mục tiêu đào tạo là hết sức cần thiết, là công việc đầu tiên không thể thiếu, nhất là trong xã hội hiện nay khi xã hội quá chú trong vấn để bằng cấp mà quên đi sự phù hợp cần thiết giữa yêu cầu công việc với tiêu chuẩn cần có của người lao động.