ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƢỜNG ĐẠI HỌC GIÁO DỤC ---------------------------- PHƢƠNG THỊ QUỲNH QUẢN LÝ XÂY DỰNG VĂN HÓA TỔ CHỨC NHÀ TRƢỜNG MẦM NON HOA HỒNG QUẬN CẦU GIẤY, THÀNH PHỐ HÀ NỘI TRONG BỐI CẢNH HIỆN NAY LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ GIÁO DỤC Hà Nội - 2020 ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƢỜNG ĐẠI HỌC GIÁO DỤC ---------------------------- PHƢƠNG THỊ QUỲNH QUẢN LÝ XÂY DỰNG VĂN HÓA TỔ CHỨC NHÀ TRƢỜNG MẦM NON HOA HỒNG QUẬN CẦU GIẤY, THÀNH PHỐ HÀ NỘI TRONG BỐI CẢNH HIỆN NAY CHUYÊN NGÀNH: QUẢN LÝ GIÁO DỤC MÃ SỐ: 8.14 LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ GIÁO DỤC Ngƣời hƣớng dẫn khoa học: PGS.TS TRỊNH VĂN MINH Hà Nội - 2020 LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi. Các số liệu trong công trình nghiên cứu này có xuất xứ rõ ràng. Những kết luận mới về khoa học của công trình nghiên cứu này chƣa đƣợc công bố trong bất kỳ công trình nào khác. Hà Nội, tháng 8 năm 2020 Tác giả Phƣơng Thị Quỳnh i LỜI CẢM ƠN Hoàn thành luận văn, tác giả đã nhận đƣợc rất nhiều sự quan tâm, giúp đỡ của quý thầy, cô, bạn bè và gia đình. Với tình cảm chân thành, tác giả luận văn xin đƣợc bày tỏ lòng biết ơn của mình tới Ban Giám hiệu, Phòng quản lý khoa học và đào tạo sau đại học Trƣờng Đại học giáo dục, Đại học Quốc gia Hà Nội, cùng toàn thể quý thầy, cô giáo đã trực tiếp giảng dạy và giúp đỡ tôi trong suốt quá trình học tập, nghiên cứu, hoàn thành luận văn. Đặc biệt, tôi xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc đến PGS.TS Trịnh Văn Minh đã quan tâm và tận tình chỉ bảo, hƣớng dẫn tác giả trong thời gian nghiên cứu và hoàn thành luận văn. Mặc dù đã có nhiều cố gắng trong quá trình nghiên cứu thực hiện đề tài, song những thiếu sót trong luận văn là không thể tránh khỏi. Tác giả mong nhận đƣợc ý kiến đóng góp và chỉ dẫn của quý thầy, cô giáo và các bạn đồng nghiệp. Xin chân thành cảm ơn! Hà Nội, tháng 8 năm 2020 Tác giả Phƣơng Thị Quỳnh ii MỤC LỤC MỞ ĐẦU . Lý do chọn đề tài . Mục đích nghiên cứu . Khách thể và đối tƣợng nghiên cứu . Câu hỏi nghiên cứu . Giả thuyết khoa học . Nhiệm vụ nghiên cứu . Giới hạn phạm vi nghiên cứu . Phƣơng pháp nghiên cứu . Những đóng góp của đề tài . Cấu trúc của luận văn .4 CHƢƠNG 1: CƠ SỞ LÍ LUẬN VỀ VĂN HÓA NHÀ TRƢỜNG VÀ QUẢN LÝ XÂY DỰNG VĂN HÓA TỔ CHỨC NHÀ TRƢỜNG TRONG BỐI CẢNH HIỆN NAY . Tổng quan nghiên cứu vấn đề. Nghiên cứu về văn hóa nhà trƣờng . Nghiên cứu về quản lý xây dựng văn hóa nhà trƣờng . Một số khái niệm cơ bản . Văn hóa nhà trƣờng . Hoạt động xây dựng văn hóa nhà trƣờng . Quản lý hoạt động xây dựng văn hóa nhà trƣờng . Nhà trƣờng mầm non . Công tác tổ chức. Các tổ chức, đoàn thể và Hội đồng trong trƣờng mầm non . Đội ngũ giáo viên và nhân viên . Chất lƣợng chăm sóc, giáo dục trẻ . Quy mô trƣờng, lớp, cơ sở vật chất và thiết bị . Đặc điểm tâm lý trẻ mầm non . Những vấn đề lí luận về xây dựng văn hóa tổ chức nhà trƣờng và quản lý hoạt động xây dựng văn hóa nhà trƣờng mầm non . Văn hóa nhà trƣờng mầm non . Hoạt động xây dựng văn hóa nhà trƣờng mầm non . Quản lý hoạt động xây dựng văn hóa nhà trƣờng mầm non . Những yếu tố ảnh hƣởng đến quản lý xây dựng văn hóa tổ chức nhà trƣờng mầm non trong bối cảnh hiện nay. Các yếu tố khách quan . Các yếu tố chủ quan .40 Tiểu kết chƣơng 1 .42 CHƢƠNG 2: THỰC TRẠNG VĂN HOA NHÀ TRƢỜNG VÀ QUẢN LÝ XÂY DỰNG VĂN HÓA TRƢỜNG MẦM NON HOA HỒNG TRONG BỐI CẢNH HIỆN NAY . Khái quát về địa bàn nghiên cứu . Đặc điểm về kinh tế, văn hóa, xã hội quận Cầu Giấy - TP. Đặc điểm trƣờng mầm non Hoa Hồng . Tổ chức khảo sát thực trạng . Mục đích khảo sát . Nội dung khảo sát . Phƣơng pháp và hình thức khảo sát . Thực trạng về văn hóa nhà trƣờng và hoạt động xây dựng văn hóa nhà trƣờng mầm non Hoa Hồng . Nhận thức của cán bộ quản lý, giáo viên, cha mẹ học sinh về tầm quan trọng của xây dựng văn hóa nhà trƣờng . Thực trạng trách nhiệm xây dựng văn hóa tổ chức của các thành viên . Thực trạng biểu hiện hành vi văn hóa tổ chức trong nhà trƣờng mầm non Hoa Hồng . Thực trạng quản lý hoạt động xây văn hóa nhà trƣờng mầm non Hoa Hồng . Tầm quan trọng và mức độ biểu hiện những phẩm chất của cán bộ quản lý nhà trƣờng trong hoạt động quản lý xây dựng văn hóa tổ chức . Thực trạng quản lý nội dung xây dựng văn hóa tại trƣờng mầm non Hoa Hồng . Thực trạng các yếu tố ảnh hƣởng đến quản lý xây dựng văn hóa tổ chức Trƣờng mầm non Hoa Hồng. Đánh giá chung về thực trạng .67 Tiểu kết chƣơng 2 .68 CHƢƠNG 3: BIỆN PHÁP QUẢN LÝ XÂY DỰNG VĂN HÓA TỔ CHỨC TRƢỜNG MẦM NON HOA HỒNG TRONG BỐI CẢNH HIỆN NAY . Nguyên tắc đề xuất các biện pháp . Nguyên tắc đảm bảo tính hệ thống . Nguyên tắc đảm bảo tính kế thừa. Nguyên tắc đảm bảo tính khả thi . Nguyên tắc đảm bảo tính toàn diện . Tổ chức hoạt động nâng cao nhận thức và trách nhiệm của các lực lƣợng trong nhà trƣờng về tầm quan trọng của xây dựng tổ chức văn hóa nhà trƣờng. Thiết kế nội dung xây dựng văn hóa tổ chức nhà trƣờng phù hợp với chiến lƣợc phát triển nhà trƣờng trong giai đoạn hiện nay. Lập kế hoạch xây dựng văn hóa tổ chức nhà trƣờng đáp ứng mục tiêu phát triền nhà trƣờngm trƣớc mắt và lâu dài . Phát huy vai trò của các thành viên trong xây dựng văn hóa tổ chức nhà trƣờng . Đổi mới quy trình kiểm tra và đánh giá phù hợp đối với các hoạt v động xây dựng văn hóa tổ chức nhà trƣờng . Kết quả khảo nghiệm tính khả thi, cấp thiết của các biện pháp . Mục đích khảo nghiệm . Đối tƣợng khảo nghiệm . Nội dung khảo nghiệm . Kết quả khảo nghiệm .85 Kết luận chƣơng 3 .89 KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ.93 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO .96 PHỤ LỤC vi DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT STT Ký hiệu Nguyên nghĩa 1 CBQL Cán bộ quản lý 2 GV Giáo viên 3 NV Nhân viên 4 TPHN Thành phố Hà Nội 5 BGDĐT Bộ Giáo dục đào tạo 6 XH Xã hội 7 VH Văn hóa 8 VHNT Văn hóa nhà trƣờng 9 GD Giáo dục 10 HS Học sinh 11 CB Cán bộ 12 CNTT Công nghệ thông tin 13 QLGD Quản lý giáo dục 14 THPT Trung học phổ thông 15 XHCN Xã hội chủ nghĩa vii DANH MỤC BẢNG Bảng 2.1: Vai trò của VH tổ chức đối với CLGD toàn diện .2: Tầm quan trọng của việc XD VH tổ chức .3: So sánh về nhận thức mức độ quan trọng của VH tổ chức .4: Đánh giá trách nhiệm xây dựng văn hóa tổ chức của các thành viên .5: Mức độ biểu hiện các hành vi văn hóa của CB.6: Mức độ quan trọng và biểu hiện phẩm chất của CBQL trong hoạt động quản lý XD VH tổ chức .7: Thực trạng quản lý xây dựng văn hóa bề nổi ở trƣờng mầm non Hoa Hồng .8: Thực trạng quản lý xây dựng văn hóa bề chìm ở trƣờng mầm non Hoa Hồng .9: Thực trạng yếu tố ảnh hƣởng đến quản lý xây dựng văn hóa tổ chức Trƣờng mầm non Hoa Hồng . Kết quả khảo nghiệm tính cấp thiết của các biện pháp quản lý xây dựng văn hóa tổ chức nhà trƣờng mầm non Hoa Hồng . Kết quả khảo nghiệm tính khả thi của các biện pháp quản lý xây dựng văn hóa tổ chức nhà trƣờng mầm non Hoa Hồng .87 viii DANH MỤC BIỂU ĐỒ Biểu đồ 2. So sánh mức độ nhận thức tầm quan trọng của VH tổ chức trong CBQL, GV, NV và CMHS. Trách nhiệm xây dựng văn hóa tổ chức của các thành viên . Mức độ quan trọng và biểu hiện phẩm chất của CBQL trong hoạt động quản lý XD VH tổ chức .58 ix MỞ ĐẦU 1. Lý do chọn đề tài Đã từ lâu nhân loại nhận thức đƣợc rằng, văn hóa là hồn cốt, là động lực, mục tiêu phát triển của mỗi Quốc gia, Dân tộc và đƣợc hình thành bởi sự sự tổng hòa văn hóa của lãnh thổ vùng miền, hệ thống cơ quan Nhà nƣớc từ Trung ƣơng đến địa phƣơng, các tổ chức chính trị xã hội, doanh nghiệp, trƣờng học,. mà trong đó yếu tố con ngƣời là điều kiện tiên quyết để hình thành, duy trì và phát triển nền văn hóa ấy. Triết học Mác - Lênin khẳng định rằng bản chất con ngƣời là tổng hòa những quan hệ xã hội mà văn hóa là kết quả hoạt động của con ngƣời, và chỉ có thông qua hoạt động của con ngƣời mới kết tinh tạo ra văn hóa, đem lại cho văn hóa những giá trị đích thực. Mặt khác, những phẩm chất và năng lực của con ngƣời chỉ có thể đƣợc trƣởng dƣỡng và phát triển thông qua hoạt động giáo dục gia đình và nhà trƣờng trong đó có vai trò đặc biệt quan trọng của văn hóa trƣờng mầm non. Giáo dục mầm non - Bậc học đầu tiên trong hệ thống giáo dục quốc dân, đặt nền móng cho sự phát triển về thể chất, trí tuệ, tình cảm, thẩm m của trẻ em, làm nền tảng cho các bậc học tiếp theo và cho sự học tập suốt đời. Trẻ em là hạnh phúc của gia đình và tƣơng lai của xã hội. Làm thế nào để thế hệ tƣơng lai ấy trở thành những công dân toàn cầu, có văn hóa đạo đức, tri thức, sức khỏe, thẩm mĩ, sáng tạo, hội nhập, phát triển? Chị thị số 40-CT/TW ngày 15/6/2004 của Ban Bí thƣ Trung ƣơng Đảng cũng đã nhấn mạnh: “Văn hóa nhà trƣờng tích cực, lành mạnh sẽ giúp cho việc thực hiện các mục tiêu giáo dục của nhà trƣờng có chất lƣợng, hiệu quả và nhà trƣờng có sự phát triển bền vững hơn. Ở đó sẽ tạo ra không khí tin cậy, thúc đẩy cán bộ giáo viên quan tâm đến chất lƣợng và hiệu quả giảng dạy, học tập, công tác, thúc đẩy mối quan hệ hợp tác, chia sẻ kinh nghiệm học hỏi lẫn nhau. Đồng thời tạo ra môi trƣờng thân thiện, môi trƣờng học tập giá trị mà ở đó ngƣời học đƣợc hƣởng lợi nhiều nhất” [2]. Trƣờng mầm non là nơi trẻ hình thành nhân cách sống giữa cộng đồng.