Chương 1: Tổng quan tình hình nghiên cứu, những vấn đề lý luận cơ bản về NHTM và quản lý rủi ro tín dụng của NHTM Chương 2: Phương pháp luận và thiết kế nghiên cứu Chương 3: Thực trạng về hoạt động tín dụng và quản lý rủi ro tại Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam - Chi nhánh Hà Tây Chương 4: Giải pháp và kiến nghị nhằm quản lý rủi ro tín dụng tại Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam - Chi nhánh Hà Tây 3 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com CHƢƠNG 1 TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU VÀ NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN CƠ BẢN VỀ NGÂN HÀNG THƢƠNG MẠI, QUẢN LÝ RỦI RO TÍN DỤNG CỦA NGÂN HÀNG THƢƠNG MẠI 1.1 Tổng quan về tình hình nghiên cứu Từ trước đến nay đã có rất nhiều tác giả với rất nhiều công trình đã đi sâu nghiên cứu, phân tích thực trạng quản lý rủi ro tín dụng của các ngân hàng thương mại tại Việt Nam, qua đó đưa ra một số giải pháp cụ thể nhằm nâng cao việc quản lý rủi ro tín dụng đối với ngân hàng. Tuy nhiên, ở mỗi ngân hàng thì tình hình tín dụng cũng như rủi ro tín dụng khác nhau và công tác phòng ngừa rủi ro tín dụng cũng khác nhau. Trên thực tế, ở mỗi thời điểm khác nhau về sự phát triển kinh tế xã hội của đất nước, tùy vào địa bàn hoạt động, điều kiện môi trường kinh doanh, các yếu tố văn hóa xã hội….nên ở mỗi ngân hàng sẽ có những đặc điểm khác nhau. Do đó đặt ra cho mỗi bản thân ngân hàng có những biện pháp và chiến lược hoạt động riêng.
Chính vì lẽ đó, mặc dù đã có nhiều tác giả đã từng làm về đề tài này, nhưng học viên vẫn lựa chọn thực hiện đề tài này nhằm tìm kiếm thêm những sự thay đổi mới mẻ để có thể áp dụng vào thực tế nhằm góp phần nâng cao quản lý rủi ro tín dụng tại ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam – chi nhánh Hà Tây. Trong quá trình tìm hiểu và chọn lọc, tôi đã sử dụng và tham khảo một só công trinh nghiên cứu mà tôi cho là phù hợp, cụ thể như sau : Đề tài: “Quản lý rủi ro tín dụng đối với DNNVV tại ngân hàng BIDV Thăng Long” – Luận văn thạc sĩ kinh tế của tác giả Trƣơng Tuấn Khôi Luận văn đã khái quát được những vấn đề lý luận liên quan tới quản lý rủi ro tín dụng đối với DNNVV, bao gồm: khái niệm rủi ro tín dụng, phân loại rủi ro tín dụng, đặc điểm của rủi ro tín dụng, nguyên nhân gây ra rủi ro tín dụng và các chỉ tiêu để đánh giá rủi ro tín dụng, quản lý rủi ro tín dụng tại NHTM, các nguyên tắc cơ bản về quản lý rủi ro tín dụng, nội dung quản lý rủi ro tín dụng, các nhân tố ảnh hưởng tới quản lý rủi ro tín dụng tại NHTM, quản lý rủi ro tín dụng đối với khách 4 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com hàng là DNNVV tại ngân hàng thương mại và kinh nghiệm quản lý rủi ro tín dụng của một số NHTM ở Việt Nam. Luận văn sử dụng các phương pháp cơ bản như: phương pháp so sánh, phương pháp thống kê, phương pháp phân tích hệ thống, phân tích tổng hợp và so sánh mô tả, phân tích, đánh giá thực trạng công tác quản lý rủi ro tín dụng đối với khách hàng DNNVV tại Ngân hàng BIDV Thăng Long trong giai đoạn từ năm 2006-2008. Trong đó, tác giả cũng đưa ra được những hạn chế về quản lý rủi ro tín dụng như: quy trình tín dụng chưa hợp lý, khâu phân tích thẩm định và phê duyệt tín dụng còn nhiều bất cập, áp dụng hệ thống xếp hạng tín dụng nội bộ còn hạn chế và chưa toàn diện, hệ thống giám sát rủi ro tín dụng chưa toàn diện, công tác xử lý nợ quá hạn còn chậm trễ và chưa hiệu quả, trình độ của đội ngũ cán bộ công nhân viên trong NH chưa cao.
Từ những thực tiễn trên luận văn cũng đã đưa ra một số giải pháp góp phần hoàn thiện công tác quản lý rủi ro tín dụng đối với khách hàng DNNVV của Ngân hàng BIDV Thăng Long: Nâng cao chất lượng thẩm định, kiểm tra giám sát các khoản vay của khách hàng DNNVV, nâng cao chất lượng công tác thông tin phòng ngừa rủi ro tín dụng, sử dụng các biện pháp phòng ngừa rủi ro, nâng cao hiệu quả công tác xử lý nợ quá hạn, nâng cao trình độ của bộ máy quản lý rủi ro, phát triển hệ thống công nghệ thông tin. Nói chung, luận văn đã nêu rõ được các nội dung lý thuyết cơ bản, nhưng phương pháp nghiên cứu của luận văn vẫn còn đơn giản, chưa đánh giá một cách chính xác được thực trạng công tác quản lý rủi ro của ngân hàng BIDV Thăng Long. Hơn nữa, các chỉ tiêu để đánh giá rủi ro tín dụng mà tác giả đã trình bày trong luận văn chưa cụ thể, chưa phản ánh hết được mức độ rủi ro mà NH đang gặp phải. Bên cạnh đó, những nguyên nhân và hạn chế mà tác giả đã nêu ra chưa đầy đủ và chưa giải thích được một cách rõ ràng.
Các giải pháp mà tác giả đưa ra hơi chung chung, chưa thực sự phù hợp với thực trạng mà luận văn đã nêu ra. 5 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com Đề tài: “Quản trị rủi ro tín dụng tại chi nhánh Ngân Hàng Đầu tƣ và Phát triển Bình Định” – Luận văn thạc sĩ quản trị kinh doanh của tác giả Nguyễn Anh Dũng. Trong luận văn này, tác giả đã trình bày được những luận diểm cơ bản và khá chi tiết về rủi ro, rủi ro tín dụng, cách phân loại, nguyên nhân của rủi ro tín dụng cũng như mức độ ảnh hưởng của rủi ro tín dụng đến hoạt động kinh doanh và nền kinh tế. Ngoài ra, tác giả cũng đề cập chi tiết đến quá trình quản trị rủi ro tín dụng, sau cùng tác giả đi sâu vào thống kê, phân tích các nhân tố ảnh hưởng đến quá trình quản trị rủi ro tín dụng của ngân hàng thương mại.
Qua đó làm tiền đề cho việc phân tích thực trạng quản trị rủi ro tín dụng tại ngân hàng đâu tư và Phát triển chi nhánh Bình Định. Cụ thể trong luận văn cho thấy, tác giả đã phân tích cụ thể tình hình kinh doanh từ 2009 – 2011 của BIDV Bình Định, tác giả đánh giá các thành tựu đạt được cũng như đưa ra những mặt hạn chế. Tác giả cũng nghiên cứu quá trình quản trị rủi ro tín dụng tại BIDV Bình Định, giới thiệu mô hình đang vận hành tại BIDV. Đồng thời, tác giả đã xem xét phản ánh thực trạng công tác quản trị rủi ro tín dụng tại BIDV Bình Định, từ đó chỉ ra những mặt hạn chế còn tồn tại trong công tác quản trị rủi ro tín dụng của ngân hàng.
Bên cạnh đó, tác giả cũng đã đưa ra những nguyên nhân chủ quan dẫn tới những thực trạng nêu trên, đó là: NH chưa có định hướng, chiến lược cụ thể cho quản lý rủi ro, chưa trú trọng phát triển các thước đo lượng hóa rủi ro và quy trình theo dõi tín dụng, nhân sự của bộ phận quản lý rủi ro còn nhiều hạn chế, hoạt động kiểm tra giám sát chưa được chú trọng đúng mức, cơ sở dữ liệu và thông tin tín dụng không đầy đủ. Và một số những nguyên nhân khách quan như: môi trường kinh doanh chưa ổn định, nguyên nhân từ chính phía khách hàng vay vốn, do chính sách của NHNN. Xuất phát từ thực trạng và những nguyên nhân kể trên, luận văn đã đưa ra một số giải pháp và kiến nghị nhằm tăng cường quản lý rủi ro tín dụng tại BIDV Bình Định, trong đó có các biện pháp tích cực như: cải cách cơ cấu tổ chức bộ máy 6 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com quản lý rủi ro tín dụng, đào tạo cán bộ làm công tác quản lý rủi ro, nâng cao chất lượng kiểm tra, giám sát rủi ro tín dụng, hoàn thiện các công cụ, biện pháp kỹ thuật kiểm soát rủi ro tín dụng….2 Tổng quan về ngân hàng thƣơng mại 1.1 Khái niệm, đặc điểm của ngân hàng thương mại Tùy thuộc vào quan điểm và giác độ nghiên cứu khác nhau, có thể đưa ra các khái niệm khác nhau về NHTM. Mặt khác, các ngân hàng có thể được định nghĩa qua chức năng, các dịch vụ hoặc vai trò mà chúng thực hiện trong nền kinh tế.
Ở đây, chúng ta xem xét NHTM trên phương diện những loại hình dịch vụ mà chúng cung cấp. Luật các Tổ chức tín dụng số 47/2010/QH12 được Quốc hội nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam khóa XII, kỳ họp thứ 7 thông qua ngày 16/06/2010 định nghĩa: “Ngân hàng là loại hình tổ chức tín dụng có thể thực hiện tất cả các hoạt động ngân hàng theo quy định của Luật này. Theo tính chất và mục tiêu hoạt động, các loại hình ngân hàng bao gồm NHTM, ngân hàng chính sách, ngân hàng hợp tác xã. Tổ chức tín dụng là doanh nghiệp thực hiện một, một số hoặc tất cả các hoạt động ngân hàng.
Tổ chức tín dụng bao gồm ngân hàng, tổ chức tín dụng phi ngân hàng, tổ chức tài chính vi mô và quỹ tín dụng nhân dân. NHTM là loại hình ngân hàng được thực hiện tất cả các hoạt động ngân hàng và các hoạt động kinh doanh khác theo quy định của Luật này nhằm mục tiêu lợi nhuận”. Như vậy, có thể hiểu NHTM là một trong những định chế tài chính với nghiệp vụ cơ bản là kinh doanh trên lĩnh vực tiền tệ và dịch vụ ngân hàng với nội dung thường xuyên là nhận tiền gửi và sử dụng số tiền này để cấp tín dụng và cung ứng dịch vụ thanh toán. Ngoài ra, NHTM còn cung cấp nhiều dịch vụ khác nhằm thỏa mãn tối đa nhu cầu về sử dụng sản phẩm của xã hội.
Thị trường tài chính càng phát triển thì khái niệm NHTM càng được mở rộng, các nghiệp vụ và cấu trúc tổ chức của NHTM càng phong phú, đa dạng. Tuy nhiên, các NHTM đều có những đặc điểm chung như sau: 7 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com Một là, NHTM giống như các tổ chức kinh doanh khác là hoạt động vì mục đích thu lợi nhuận nhưng là tổ chức đặc biệt vì đối tượng kinh doanh của NHTM là tiền tệ. Hai là, nguồn vốn kinh doanh của NHTM chủ yếu là vốn nợ dưới hình thức tiền gửi và tiền vay với đặc điểm là có tính lỏng cao và thường xuyên biến động. Tài sản của NHTM thường nằm dưới dạng các khoản cho vay nên rủi ro rất cao, đòi hỏi các NHTM thường xuyên phải trích lập dự phòng rủi ro.