Tư duy Hồ Chí Minh & Xây dựng đội ngũ cán bộ

Lời cam đoan

Danh mục các ký hiệu và chữ viết tắt

Mở đầu

1. Tính cấp thiết của luận văn

2. Tình hình nghiên cứu

3. Mục đích và nhiệm vụ của luận văn

4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

5. Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu

6. Đóng góp của luận văn

7. Kết cấu của luận văn

1. Chƣơng 1: Phong cách tƣ duy Hồ Chí Minh

1.1. Khái quát chung về phong cách tƣ duy

1.1.1. Khái niệm phong cách

1.1.2. Khái niệm tư duy

1.1.3. Phong cách tư duy

1.2. Phong c¸ch t duy Hå ChÝ Minh

1.2.1. Cơ sở hình thành phong cách tư duy Hồ Chí Minh

1.2.1.1. Tư duy dân tộc Việt Nam

1.2.1.2. Tư duy phương Đông

1.2.1.3. Tư duy phương Tây

1.2.1.4. Tư duy biện chứng Mác – xít

1.2.1.5. Nhân tố chủ quan thuộc của Hồ Chí Minh

1.2.2. Đặc trưng cơ bản của phong cách tư duy Hồ Chí Minh

1.2.2.1. Tư duy độc lập, tự chủ, sáng tạo

1.2.2.2. Mọi suy nghĩ đều xuất phát từ thực tiễn

1.2.2.3. Kế thừa và phát triển

1.2.2.4. Gắn ý chí, tình cảm cách mạng với tri thức khoa học

1.2.2.5. Cụ thể, thiết thực và hiệu quả

1.2.2.6. Linh hoạt, mềm dẻo

1.3. Tiểu kết chƣơng 1

2. Chƣơng 2: Xây dựng phong cách tƣ duy Hồ Chí Minh trong đội ngũ cán bộ lãnh đạo, quản lý ở nƣớc ta hiện nay

2.1. Thùc tr¹ng phong cách t- duy cña ®éi ngò c¸n bé l·nh ®¹o, qu¶n lý ë níc ta hiÖn nay

2.2. Nguyªn nh©n cña thùc tr¹ng trªn

2.3. Đề xuất một số giải pháp nhằm xây dựng phong cách tƣ duy của đội ngũ lãnh đạo, quản lý theo phong cách tƣ duy Hồ Chí Minh

2.3.1. Đổi mới tư duy về cán bộ và công tác cán bộ của Đảng và Nhà nước, công tác kiểm tra, giáo dục, rèn luyện và bồi dưỡng lý luận đối với cán bộ

2.3.2. Đảng cần giáo dục phong cách nói chung và đặc biệt là phong cách tư duy Hồ Chí Minh trong đội ngũ cán bộ lãnh đạo, quản lý

2.3.3. Cần tạo môi trường thực tiễn để người cán bộ phát huy tư duy tự chủ, sáng tạo đồng thời tạo điều kiện để nhân dân được thực thi quyền làm chủ trong việc quản lý giám sát cán bộ

2.3.4. Người cán bộ lãnh đạo, quản lý cần tự nâng cao tinh thần học tập, rèn luyện phong cách tư duy của bản thân

2.4. Tiểu kết chƣơng 2

Danh mục tài liệu tham khảo

I. Luận Văn Thạc Sĩ Tổng Quan Phong Cách Tư Duy Hồ Chí Minh

Mỗi người có một phong cách riêng, hình thành từ gia đình, văn hóa, xã hội, giáo dục và cách ứng xử. Chủ tịch Hồ Chí Minh có phong cách của một lãnh tụ Việt Nam bình thường, của một công nhân, trí thức, mang dáng dấp ông đồ xứ Nghệ. Nghiên cứu phong cách Hồ Chí Minh, các nhà khoa học và chính trị gia trong và ngoài nước thường đề cập đến phong cách sinh hoạt, làm việc, tư duy, nói và viết. Luận văn này tập trung vào phong cách tư duy, vai trò chủ đạo, chi phối và được thể hiện qua các phong cách khác. Để hiểu rõ phong cách tư duy Hồ Chí Minh, cần tìm hiểu qua những hành động cụ thể, tức là thông qua phong cách làm việc, ứng xử, sinh hoạt, nói và viết của Người. Để hiểu rõ, cần làm rõ các khái niệm: “phong cách,” “tư duy,” và “phong cách tư duy”. Các khái niệm này cần được làm rõ để hiểu được bản chất vấn đề Phong cách tư duy Hồ Chí Minh

1.1. Phong Cách Định Nghĩa và Cấp Độ Biểu Hiện

Khái niệm “phong cách” được hiểu theo nhiều nghĩa: hẹp (văn học nghệ thuật) và rộng (lề lối, cung cách, cách thức, phong thái). “Phong cách” luôn là cái riêng, độc đáo, có tính hệ thống, ổn định và đặc trưng của chủ thể. Chủ thể có thể là một người, một lớp người, một dân tộc. Từ những yếu tố tác động đến sự hình thành phong cách, xuất hiện những cấp độ khác nhau của phong cách. Phong cách là cái riêng, độc đáo, có tính hệ thống, ổn định và đặc trưng cho một con người cụ thể. Yếu tố năng lực hoạt động bản thân giữ vai trò quyết định nhất. Phong cách được hiểu là cái độc đáo, có tính hệ thống, ổn định và đặc trưng của một nhóm người, một lớp người hay của một giai cấp, tầng lớp nhất định. Phong cách được hiểu là cái riêng, độc đáo, có tính hệ thống, ổn định và đặc trưng của một dân tộc hay rộng hơn là một khu vực Phong cách cá nhân và Phong cách tập thể đều quan trọng.

1.2. Tư Duy và Tư Tưởng Phân Biệt và Mối Quan Hệ

“Tư duy” là quá trình phản ánh hiện thực khách quan một cách gián tiếp thông qua lăng kính chủ quan của con người, được tiến hành bằng các thao tác phân tích, tổng hợp, so sánh, đối chiếu, nhằm tìm ra những mối liên hệ, quan hệ có tính quy luật của sự vật, hiện tượng mà ta chưa từng biết. “Tư tưởng” là kết quả của quá trình tư duy được thể hiện ra thành những quan điểm, lập trường, chính kiến của chủ thể tư duy. “Tư duy” là quá trình suy nghĩ, còn “tư tưởng” là kết quả của quá trình ấy. Tư duy là biểu hiện bên trong, là nội dung của nhận thức còn tư tưởng là hình thức biểu hiện bên ngoài của nhận thức. Giữa tư duy và tư tưởng có mối quan hệ qua lại nhau, trong đó, “tư duy” là cơ sở, là tiền đề để có “tư tưởng”. Năng lực tư duy và kết quả của quá trình tư duy sẽ phản ánh trình độ nhận thức và cải tạo thế giới của mỗi người là khác nhau.

1.3. Phong Cách Tư Duy Định Nghĩa và Đặc Điểm

Phong cách tư duy là những đặc điểm riêng, có tính hệ thống, ổn định trên cơ sở thực hiện phương pháp tư duy của một chủ thể nhất định. Trong phong cách tư duy có sự thống nhất giữa cách thức thực hiện phương pháp tư duy với nội dung và kết quả của tư duy. Phong cách tư duy là sự thống nhất của các yếu tố: cách thức tư duy, nội dung tư duy, kết quả tư duy và mục đích của tư duy. Phong cách tư duy và phương pháp tư duy có quan hệ mật thiết nhưng không đồng nhất. Phương pháp tư duy là một hệ thống các nguyên tắc xuất phát từ các quy luật tồn tại, vận động của bản thân sự vật, hiện tượng. Nói tới phong cách tư duy là nói tới nét độc đáo, đặc trưng của một chủ thể nhất định. Phong cách Hồ Chí Minh là một điển hình cho phong cách của người Việt Nam Phong cách tư duy độc đáo là yếu tố then chốt.

II. Cơ Sở Hình Thành Phong Cách Tư Duy Hồ Chí Minh Phân Tích

Phong cách tư duy Hồ Chí Minh được hình thành dựa trên nhiều cơ sở, bao gồm tư duy dân tộc Việt Nam, tư duy phương Đông, tư duy phương Tây và tư duy biện chứng Mác-xít. Những yếu tố này kết hợp với nhân tố chủ quan của Hồ Chí Minh tạo nên một phong cách tư duy độc đáo và hiệu quả.

2.1. Tư Duy Dân Tộc Việt Nam Triết Lý Bình Dân và Linh Hoạt

Tư duy người Việt mang tính triết lý bình dân, cụ thể, thiết thực. Tư duy triết lý về cái bình dị để nuôi lớn nhân cách con người. Đó là tư duy dùng cái cá biệt để nói cái phổ biến. Một tư duy luôn xuất phát từ thực tiễn, từ chính đời sống thường ngày để khái quát thành triết lý. Tư duy người Việt là tư duy mềm dẻo, linh hoạt, có khả năng thích nghi với mọi hoàn cảnh. Việt Nam là người Việt Nam tiêu biểu nhất cho tư duy đó. Người luôn có sự linh hoạt, tiến thoái phù hợp, tận dụng thời - thế để giành thắng lợi hoàn toàn. Tư duy sáng tạo của người Việt Nam.Tư duy ấy được thể hiện trong việc tiếp thu có chọn lọc nền văn hoá nhân loại để làm phong phú hơn bản sắc dân tộc.

2.2. Tư Duy Phương Đông Tinh Hoa Văn Hóa và Nguyên Tắc Dĩ Bất Biến

Tư duy phương Đông là một nguồn gốc quan trọng ảnh hưởng đến sự hình thành phong cách tư duy Hồ Chí Minh. Trên nền tảng của tư duy dân tộc, Người đã kế thừa, vận dụng một cách tài tình tinh hoa văn hoá phương Đông để bổ sung, phát triển và hoàn thiện phong cách tư duy Việt Nam. Một trong những nét nổi bật của truyền thống văn hoá phương Đông là “một tấm gương sống có giá trị hơn một trăm bài diễn thuyết”. Hồ Chí Minh vận dụng sáng tạo. Người thường xuyên chứng minh lý luận bằng thực tiễn, bằng hành động, bằng việc làm. Nguyên tắc “dĩ bất biến ứng vạn biến” là một điển hình của tư duy mềm dẻo, linh hoạt, uyển chuyển, một tư duy “động” của phương Đông.

2.3. Tư Duy Phương Tây Duy Lý và Khoa Học

Hồ Chí Minh chịu ảnh hưởng trực tiếp phong cách tư duy phương Tây (đề cao các giá trị tư tưởng và năng lực trí tuệ, nặng về tư duy - duy lý…). Thực tiễn phong phú và sinh động đó đã ảnh hưởng không nhỏ trong việc hình thành phong cách tư duy sáng tạo vừa duy lý vừa duy nghiệm ở Hồ Chí Minh. Tư tưởng phương Tây lấy lý tính và khoa học làm tiêu chuẩn chân lý, Nguyễn Ái Quốc học ở đó phương pháp phân tích, nhất là phân tích duy vật biện chứng mác xít. Nguyễn Ái Quốc cũng là trong số ít người Việt Nam đầu tiên đã tiếp nhận và tôi luyện những khái niệm “Tự do, dân chủ, tiến bộ” ở phương Tây.

III. Đặc Trưng Nổi Bật Phong Cách Tư Duy Hồ Chí Minh Phân Tích

Phong cách tư duy Hồ Chí Minh có nhiều đặc trưng nổi bật, bao gồm tư duy độc lập, tự chủ, sáng tạo, mọi suy nghĩ đều xuất phát từ thực tiễn, kế thừa và phát triển, gắn ý chí, tình cảm cách mạng với tri thức khoa học, cụ thể, thiết thực và hiệu quả, linh hoạt, mềm dẻo.

3.1. Tư Duy Độc Lập Tự Chủ Sáng Tạo Nền Tảng Của Thành Công

Độc lập là không lệ thuộc, không phụ thuộc, không bắt chước, không theo đuôi. Tự chủ là tự mình làm chủ suy nghĩ của mình, làm chủ bản thân và công việc của mình, tự mình thấy trách nhiệm trước đất nước và dân tộc. Sáng tạo là sẵn sàng từ bỏ những cái cũ đã được thực tiễn kiểm nghiệm là không đúng, những gì là lạc hậu, lỗi thời, những cái cũ đã đúng trước kia nhưng đến nay không còn phù hợp. Tư duy độc lập, tự chủ, sáng tạo được hình thành trong phong cách tư duy Hồ Chí Minh từ rất sớm. Tư duy độc lập, tự chủ còn thể hiện ở việc xác định kẻ thù chính của dân tộc. Với các tài liệu lịch sử trên đây không cho phép chúng ta nghĩ rằng, có thể có một sự dìu dắt, khuyên bảo nào đó của Phan Chu Trinh đối với Nguyễn Ái Quốc về mặt phương hướng và quan điểm chính trị. Nhờ đó, tư duy truyền thống của dân tộc Việt Nam được nâng lên một tầm cao mới trong sự khẳng định bản sắc, lòng tự tôn dân tộc và được thế giới thừa nhận.

3.2. Xuất Phát Từ Thực Tiễn Cơ Sở Của Mọi Nhận Thức

Phong cách tư duy Hồ Chí Minh là một điển hình cho sự vận dụng phép biện chứng duy vật, quan điểm lấy thực tiễn là cơ sở, điểm xuất phát của quá trình nhận thức chân lý. Tư tưởng không trực tiếp cải tạo được hiện thực nhưng tư tưởng giúp con người có hành động phù hợp với quy luật khách quan của lịch sử. Hồ Chí Minh bao giờ cũng dựa trên thực tiễn sinh động của cuộc sống để suy nghĩ và hướng mọi suy nghĩ tới hành động cải tạo và xây dựng xã hội. Chính thực tiễn đó là điểm xuất phát để Nguyễn Ái Quốc - Hồ Chí Minh ra đi tìm con đường cứu nước cho dân tộc và sau này, Người không chỉ là người tìm đường mà còn là người dẫn đường cho dân tộc Việt Nam đi đến thắng lợi cuối cùng.

3.3. Kế Thừa và Phát Triển Nâng Tầm Giá Trị

Chủ tịch Hồ Chí Minh đã biết kế thừa tư duy biện chứng sơ khai ấy và nâng lên một tầm cao mới trên nền tảng triết học duy vật biện chứng của chủ nghĩa Mác - Lênin. Từ sớm Người đã chỉ rõ đường lối đối ngoại nhất quán của Việt Nam cần mở rộng tối đa quan hệ hữu nghị, sẵn sàng làm bạn với tất cả các nước dân chủ. Tư duy độc lập tự chủ trong ngoại giao của Hồ Chí Minh tiếp tục được toả sáng trong những giai đoạn về sau, khi Việt Nam đã hoàn toàn độc lập và được thế giới công nhận.

IV. Vận Dụng Phong Cách Tư Duy Hồ Chí Minh Xây Dựng Cán Bộ

Việc vận dụng phong cách tư duy Hồ Chí Minh vào xây dựng đội ngũ cán bộ lãnh đạo, quản lý hiện nay là vô cùng quan trọng. Nó giúp cán bộ có tư duy khoa học, sáng tạo, gắn bó với thực tiễn, từ đó nâng cao năng lực lãnh đạo và quản lý.

4.1. Đổi Mới Tư Duy về Cán Bộ và Công Tác Cán Bộ

Đổi mới tư duy về cán bộ và công tác cán bộ của Đảng và Nhà nước, công tác kiểm tra, giáo dục, rèn luyện và bồi dưỡng lý luận đối với cán bộ. Đảng cần giáo dục phong cách nói chung và đặc biệt là phong cách tư duy Hồ Chí Minh trong đội ngũ cán bộ lãnh đạo, quản lý. Cần tạo môi trường thực tiễn để người cán bộ phát huy tư duy tự chủ, sáng tạo đồng thời tạo điều kiện để nhân dân được thực thi quyền làm chủ trong việc quản lý giám sát cán bộ

4.2. Nâng Cao Tinh Thần Học Tập Rèn Luyện Tư Duy

Người cán bộ lãnh đạo, quản lý cần tự nâng cao tinh thần học tập, rèn luyện phong cách tư duy của bản thân. Cần tạo môi trường thực tiễn để người cán bộ phát huy tư duy tự chủ, sáng tạo đồng thời tạo điều kiện để nhân dân được thực thi quyền làm chủ trong việc quản lý giám sát cán bộ

Luận văn: Phong cách tư duy Hồ Chí Minh trong xây dựng đội ngũ cán bộ lãnh đạo