Luận văn: Phát triển tín dụng cho vay DNNVV tại SHB Chi nhánh Thái Nguyên

Nghiên cứu chuyên sâu về luận văn thạc sĩ phát triển tín dụng cho DNNVV tại SHB Chi nhánh Thái Nguyên. Phân tích cơ hội, thách thức và đề xuất giải pháp hiệu

• Tác giả: Nguyễn Ngọc Sơn
• Người hướng dẫn: PGS.TS Trần Quang Huy
• Trường học: Đại học Kinh tế và Quản trị Kinh doanh
• Chuyên ngành: Quản trị kinh doanh
• Đề tài: Phát triển tín dụng cho vay đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa tại Ngân hàng Thương mại Cổ phần Sài Gòn - Hà Nội (SHB) - Chi nhánh Thái Nguyên
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2020
• Địa điểm: Thái Nguyên

Tóm tắt

I. Tổng quan về phát triển tín dụng DNNVV tại SHB Thái Nguyên

Doanh nghiệp nhỏ và vừa đóng vai trò quan trọng trong nền kinh tế. Nhóm doanh nghiệp này chiếm tỷ lệ lớn, tạo ra nhiều việc làm và thúc đẩy tăng trưởng kinh tế địa phương. Tại tỉnh Thái Nguyên, DNNVV phát triển đa dạng trong nhiều ngành nghề. Ngân hàng SHB chi nhánh Thái Nguyên là một trong những tổ chức tín dụng tích cực trong hoạt động cho vay DNNVV. Dư nợ cho vay nhóm khách hàng này tăng trưởng qua các năm. Tuy nhiên, tỷ trọng dư nợ DNNVV trên tổng dư nợ vẫn còn hạn chế. Việc phát triển tín dụng cho DNNVV cần được đánh giá qua nhiều chỉ tiêu. Các chỉ tiêu bao gồm tăng trưởng dư nợ, chất lượng tín dụng và thu nhập thuần từ hoạt động cho vay. SHB Thái Nguyên đang nỗ lực mở rộng thị phần tín dụng DNNVV. Ngân hàng xây dựng các sản phẩm phù hợp với đặc thù của từng nhóm doanh nghiệp.

1.1. Vai trò của DNNVV trong nền kinh tế Thái Nguyên

DNNVV có lợi thế về quy mô nhỏ, linh hoạt trong kinh doanh. Các doanh nghiệp này thích ứng nhanh với biến động thị trường. Tại Thái Nguyên, DNNVV góp phần đẩy nhanh quá trình chuyển dịch cơ cấu kinh tế. Mạng lưới doanh nghiệp ngày càng rộng khắp trên địa bàn tỉnh. DNNVV tạo ra nhiều việc làm cho người lao động địa phương. Doanh thu và nộp ngân sách từ nhóm này tăng trưởng ổn định. Sự tồn tại của đông đảo DNNVV giúp nền kinh tế năng động hơn. Các doanh nghiệp thường sáng tạo trong hình thức tổ chức kinh doanh.

1.2. Hoạt động tín dụng của SHB Thái Nguyên cho DNNVV

SHB Thái Nguyên triển khai nhiều gói sản phẩm cho vay DNNVV. Ngân hàng cung cấp các hình thức vay vốn đa dạng. Bao gồm cho vay lưu động, cho vay đầu tư và cho vay theo dự án. Dư nợ cho vay DNNVV tại SHB Thái Nguyên tăng trưởng qua các năm. Tuy nhiên, tốc độ tăng chưa tương xứng với tiềm năng. Chất lượng tín dụng được kiểm soát chặt chẽ qua hệ thống thẩm định. Ngân hàng áp dụng các biện pháp phòng ngừa rủi ro. Thu nhập từ hoạt động cho vay DNNVV đóng góp vào tổng doanh thu của chi nhánh.

II. Phân tích thực trạng tín dụng DNNVV tại SHB Thái Nguyên

Thực trạng phát triển tín dụng DNNVV tại SHB Thái Nguyên có nhiều điểm đáng lưu ý. Dư nợ cho vay DNNVV tăng trưởng nhưng chưa đạt kỳ vọng. Tỷ lệ nợ xấu trong phân khúc DNNVV có xu hướng biến động. Nguyên nhân xuất phát từ nhiều phía. Phía doanh nghiệp thiếu minh bạch thông tin tài chính. Nhiều DNNVV chưa có báo cáo tài chính kiểm toán. Phương án kinh doanh của doanh nghiệp thiếu khả thi. Phía ngân hàng còn hạn chế trong đánh giá rủi ro. Hệ thống thông tin tín dụng chưa đầy đủ. Khâu thẩm định dự án gặp nhiều khó khăn. Chi phí quản lý cho vay DNNVV cao hơn so với doanh nghiệp lớn. Đây là thách thức lớn đối với SHB Thái Nguyên trong việc mở rộng tín dụng.

2.1. Các chỉ tiêu đánh giá hiệu quả tín dụng DNNVV

Hiệu quả tín dụng DNNVV được đánh giá qua nhiều chỉ tiêu chính. Tăng trưởng dư nợ cho vay là chỉ tiêu đầu tiên. Chỉ tiêu này phản ánh quy mô phát triển tín dụng. Chất lượng tín dụng thể hiện qua tỷ lệ nợ xấu. Tỷ lệ nợ xấu thấp cho thấy hoạt động cho vay hiệu quả. Thu nhập thuần từ cho vay DNNVV là chỉ tiêu quan trọng khác. Chỉ tiêu này phản ánh khả năng sinh lời của khoản vay. Hệ số bù đắp rủi ro DPRR đánh giá khả năng phòng ngừa tổn thất. Các chỉ tiêu này giúp ngân hàng đánh giá toàn diện hiệu quả hoạt động.

2.2. Những khó khăn trong tiếp cận vốn của DNNVV

DNNVV gặp nhiều khó khăn trong tiếp cận vốn vay ngân hàng. Thiếu tài sản đảm bảo là rào cản lớn nhất. Nhiều doanh nghiệp không có sổ sách kế toán rõ ràng. Thông tin tài chính không minh bạch khiến ngân hàng e ngại. Dự án đầu tư của DNNVV thiếu tính khả thi cao. Khả năng cạnh tranh của doanh nghiệp nhỏ hạn chế. Thị trường tiêu thụ không ổn định ảnh hưởng đến dòng tiền. Năng lực quản trị của chủ doanh nghiệp còn yếu. Thời gian xử lý hồ sơ vay vốn kéo dài. Chi phí tuân thủ thủ tục hành chính cao.

III. Giải pháp phát triển tín dụng DNNVV tại SHB Thái Nguyên

Phát triển tín dụng DNNVV đòi hỏi nhiều giải pháp đồng bộ. SHB Thái Nguyên cần đa dạng hóa sản phẩm cho vay. Thiết kế các gói tín dụng phù hợp với từng nhóm DNNVV. Đơn giản hóa thủ tục vay vốn cho doanh nghiệp. Áp dụng công nghệ trong thẩm định và phê duyệt khoản vay. Xây dựng hệ thống đánh giá tín dụng riêng cho DNNVV. Đào tạo nhân viên chuyên biệt về phân khúc khách hàng này. Hợp tác với các tổ chức bảo lãnh tín dụng. Tăng cường kết nối với hiệp hội doanh nghiệp địa phương. Phát triển kênh phân phối trực tuyến cho sản phẩm tín dụng. Xây dựng chính sách lãi suất linh hoạt. Áp dụng phương thức cho vay tín chấp dựa vào dòng tiền. Kiểm soát rủi ro qua hệ thống quản trị hiện đại.

3.1. Hoàn thiện sản phẩm và quy trình cho vay DNNVV

SHB Thái Nguyên cần nghiên cứu phát triển sản phẩm tín dụng đặc thù. Các gói vay ưu đãi cho DNNVV khởi nghiệp. Sản phẩm cho vay theo chuỗi cung ứng giúp giảm rủi ro. Cho vay dựa vào dòng tiền thay vì tài sản đảm bảo. Quy trình thẩm định cần rút ngắn thời gian xử lý. Áp dụng công nghệ số trong tiếp nhận và xử lý hồ sơ. Xây dựng bộ tiêu chí đánh giá riêng cho DNNVV. Đơn giản hóa giấy tờ yêu cầu từ doanh nghiệp. Phát triển ứng dụng di động cho vay trực tuyến. Tạo thuận lợi cho doanh nghiệp tiếp cận vốn nhanh chóng.

3.2. Nâng cao năng lực quản trị rủi ro tín dụng

Quản trị rủi ro là yếu tố then chốt trong phát triển tín dụng. SHB Thái Nguyên cần đầu tư hệ thống quản trị rủi ro hiện đại. Xây dựng cơ sở dữ liệu thông tin tín dụng DNNVV. Áp dụng mô hình đánh giá rủi ro tiên tiến. Đào tạo nhân viên về kỹ năng phân tích dự án. Tăng cường giám sát sau cho vay. Phân loại nợ theo đúng quy định. Trích lập dự phòng rủi ro đầy đủ. Xây dựng phương án xử lý nợ xấu hiệu quả. Hợp tác với các tổ chức bảo lãnh để giảm thiểu rủi ro.

IV. Kết luận và ứng dụng phát triển tín dụng DNNVV

Phát triển tín dụng DNNVV tại SHB Thái Nguyên là hướng đi chiến lược. Nhu cầu vốn của DNNVV ngày càng tăng theo sự phát triển kinh tế. SHB Thái Nguyên có nhiều cơ hội mở rộng thị phần tín dụng. Việc phát triển phân khúc này mang lại lợi ích cho cả ngân hàng và doanh nghiệp. Ngân hàng tăng trưởng doanh thu và đa dạng hóa danh mục cho vay. DNNVV tiếp cận được nguồn vốn để mở rộng sản xuất kinh doanh. Tuy nhiên, cần cân bằng giữa tăng trưởng và kiểm soát rủi ro. Chất lượng tín dụng phải được đặt lên hàng đầu. Các giải pháp cần triển khai đồng bộ và có lộ trình cụ thể. Đào tạo nguồn nhân lực chuyên biệt là nhiệm vụ quan trọng. Hợp tác với các đối tác giúp mở rộng mạng lưới khách hàng. Ứng dụng công nghệ số là xu hướng tất yếu.

4.1. Ý nghĩa của nghiên cứu phát triển tín dụng DNNVV

Nghiên cứu phát triển tín dụng DNNVV có ý nghĩa lý luận và thực tiễn. Về lý luận, nghiên cứu bổ sung kiến thức về tín dụng DNNVV. Xây dựng khung đánh giá hiệu quả cho vay DNNVV. Về thực tiễn, kết quả nghiên cứu hỗ trợ SHB Thái Nguyên. Ngân hàng có cơ sở hoạch định chiến lược phát triển tín dụng. Các giải pháp đề xuất có tính ứng dụng cao. Nghiên cứu cũng giúp DNNVV hiểu rõ hơn về tiếp cận vốn. Từ đó, doanh nghiệp chuẩn bị tốt hơn khi vay vốn ngân hàng. Đóng góp vào sự phát triển kinh tế địa phương.

4.2. Triển vọng phát triển tín dụng DNNVV tại SHB Thái Nguyên

Triển vọng phát triển tín dụng DNNVV tại SHB Thái Nguyên rất tích cực. Nhu cầu vốn của DNNVV tăng trưởng ổn định. Chính sách hỗ trợ doanh nghiệp của nhà nước ngày càng hoàn thiện. SHB Thái Nguyên có lợi thế mạng lưới và thương hiệu. Ngân hàng đang đẩy mạnh chuyển đổi số trong hoạt động. Công nghệ giúp giảm chi phí và tăng hiệu quả cho vay. Xu hướng hợp tác ngân hàng - fintech mở ra cơ hội mới. Sản phẩm tín dụng sẽ ngày càng đa dạng hơn. DNNVV sẽ dễ dàng tiếp cận vốn hơn trong tương lai. Phát triển bền vững là mục tiêu chung của cả ngân hàng và doanh nghiệp.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ PHÁT TRIỂN TÍN DỤNG CHO VAY DOANH NGHIỆP NHỎ VÀ VỪA 1. Cơ sở lý luận về phát triển tín dụng cho vay đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa 1. Khái niệm tín dụng Tín dụng chính là quan hệ vay mượn, sử dụng vốn lẫn nhau giữa người có vốn và người cần vốn dựa trên nguyên tắc hoàn trả. Quan hệ giữa hai bên trong hoạt động tín dụng bị ràng buộc bởi cơ chế tín dụng, đó là thỏa thuận thời gian cho vay, lãi suất phải trả, các cam kết có điều kiện khác.

Trong nền kinh tế, hoạt động tín dụng biểu hiện các mối quan hệ kinh tế gắn liền với quá trình tạo lập và sử dụng quỹ tín dụng nhằm mục đích thỏa mãn nhu cầu vốn tạm thời cho quá trình tái sản xuất và đời sống, theo nguyên tắc hoàn trả. Trên cơ sở khái niệm, tín dụng có thể nhận dạng qua một số đặc điểm cơ bản sau: - Chỉ sự chuyển giao quyền sử dụng nhưng không làm thay đổi quyền sở hữu; - Phân phối của tín dụng mang tính hoàn trả, có thời hạn; - Hoạt động của tín dụng có sự vận động đặc biệt của giá cả; - Giá trị cho vay có thể là tiền hoặc vật chất; - Giá trị tín dụng không những được bảo toàn mà còn được nâng cao nhờ lợi tức tín dụng; - Là sự vay mượn uy tín của người khác dưới hình thức bảo lãnh. Bản chất của tín dụng Thực chất tín dụng là tổng thể các quan hệ kinh tế giữa người và người trong quá trình cho vay và đi vay. Có rất nhiều hình thức tín dụng, tuy nhiên trong khuôn khổ bài viết này tác giả chỉ tập trung phân tích tín dụng ngân hàng bằng phương thức cho vay.

7 Tín dụng ngân hàng là loại hình tín dụng chuyên nghiệp, phản ánh quan hệ tín dụng giữa ngân hàng với các đối tác kinh tế - tài chính của toàn xã hội, bao gồm doanh nghiệp, cá nhân, tổ chức xã hội, cơ quan nhà nước. Vai trò của tín dụng - Thúc đẩy sản xuất kinh doanh phát triển Tín dụng là nguồn cung ứng vốn, tập trung vốn hiện hữu và thúc đẩy tích tụ vốn cho các đơn vị, tổ chức kinh tế. Tín dụng cung ứng vốn ngắn hạn và dài hạn để phát triển sản xuất kinh doanh. - Góp phần ổn định tiền tệ, ổn định giá cả và kiềm chế, kiểm soát lạm phát: Tín dụng làm tăng tốc độ luân chuyển hàng hóa và tiền vốn, làm giảm lượng tiền trong lưu thông, thông qua việc thiết lập các mối quan hệ cân đối giữa tiền và hàng tín dụng tạo sự ổn định cho hệ thống giá cả, góp phần giúp nhà nước thu hút số lượng tiền thừa trong lưu thông, giải quyết được tình trạng thiếu tiền cục bộ, tạo điều kiện mở rộng các hoạt động thanh toán không dùng tiền mặtt - Góp phần ổn định đời sống, tạo công ăn việc làm và ổn định trật tự xã hội: Tín dụng đáp ứng nhu cầu sản xuất kinh doanh, tiêu dùng đời sống của nhân dân qua đó góp phần hỗ trợ cho nhà nước trong việc thực hiện các chính sách an sinh xã hội, xóa đói giảm nghèo.

Thông qua các chính sách cho vay giải quyết công ăn việc làm, tín dụng góp phần quan trọng trong việc làm giảm bớt tỉ lệ thất nghiệp, từng bước ổn định trật tự xã hội. Hoạt động tín dụng của ngân hàng thương mại 1.1 Khái niệm và đặc điểm Hoạt động tín dụng của ngân hàng thương mại (NHTM) là hoạt động trong đó ngân hàng cấp tín dụng cho khách hàng dưới các hình thức cho vay, bảo lãnh và các hình thức cấp tín dụng khác. Tuy nhiên, tín dụng ngân hàng lại thường được nói đến như nghiệp vụ cho vay của NHTM, theo đó ngân hàng giao cho khách hàng một khoản tiền để sử dụng vào một mục đích và thời 8 gian nhất định theo thỏa thuận với nguyên tắc khách hàng phải hoàn trả cả gốc và lãi cho ngân hàng. Tín dụng ngân hàng có các đặc điểm sau: Một là, tín dụng ngân hàng được thực hiện cho vay và thu nợ chủ yếu dưới hình thức tiền tệ, nguồn vốn tín dụng mà các ngân hàng sử dụng cho vay hình thành từ những khoản tiền tạm thời nhàn rỗi trong xã hội mà ngân hàng huy động được; Hai là, trong quan hệ tín dụng ngân hàng, người đi vay là các doanh nghiệp, các cá nhân, người cho vay là các ngân hàng; Ba là, tín dụng ngân hàng là hình thức tín dụng gián tiếp; Bốn là, tín dụng ngân hàng vừa mang tính chất sản xuất kinh doanh, tính chất thương mại gắn với hoạt động của các doanh nghiệp, vừa là tín dụng tiêu dùng.

Vì vậy quá trình vận động và phát triển của tín dụng ngân hàng không hoàn toàn phù hợp với quá trình phát triển của sản xuất và lưu thông hàng hoá. Phân loại tín dụng ngân hàng Có thể phân loại tín dụng ngân hàng theo một số tiêu thức phổ biến sau: a) Phân loại theo nghiệp vụ Thứ nhất, nghiệp vụ cho vay Thứ hai, nghiệp vụ bảo lãnh Thứ ba, tín dụng chứng từ (Documentary letter of credit - L/C): Thứ tư, chiết khấu thương phiếu: Ngoài ra còn các hình thức tín dụng khác như: cho thuê tài chính, bao thanh toán… b) Dựa vào thời hạn tín dụng Theo tiêu thức này, tín dụng ngân hàng có thể chia thành các loại sau: Một là, cho vay ngắn hạn: Là những khoản cho vay có thời hạn tối đa 01 9 năm. Thông thường, những khoản vốn này tài trợ cho những nhu cầu vốn lưu động thiếu hụt tạm thời hay theo chu kỳ sản xuất kinh doanh; Hai là, cho vay trung hạn: Là loại cho vay có thời hạn từ trên 01 năm đến 05 năm. Mục đích của loại cho vay này là nhằm tài trợ cho việc đầu tư vào tài sản cố định; Ba là, cho vay dài hạn: Là loại cho vay có thời hạn trên 05 năm.

Mục đích của loại cho vay này thường là đầu tư nhằm vào các Dự án đầu tư. c) Dựa vào mức độ tín nhiệm của khách hàng Theo tiêu thức này, tín dụng ngân hàng có thể chia thành các loại sau: Thứ nhất, cho vay không có đảm bảo: Là loại cho vay không có tài sản cầm cố, thế chấp hay bảo lãnh của bên thứ ba mà chỉ dựa vào uy tín của bản thân khách hàng vay vốn để quyết định cho vay Thứ hai, cho vay có đảm bảo: Là loại cho vay dựa trên cơ sở các đảm bảo cho khoản vay như thế chấp, cầm cố hoặc bảo lãnh của bên thứ ba. d) Dựa vào tư cách pháp lý của khách hàng Theo tiêu thức này, tín dụng ngân hàng có thể chia thành các loại sau: Một là, cho vay khách hàng là pháp nhân: là nhóm khách hàng có tổ chức, có tư cách pháp nhân, được cấp giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh, giấy phép thành lập doanh nghiệp, con dấu và mã số thuế riêng. Khách hàng doanh nghiệp thông thường sử dụng vốn vào mục đích sản xuất kinh doanh hoặc đầu tư tài sản.

Nhóm khách hàng này được phân thành khách hàng doanh nghiệp nhỏ và vừa và khách hàng doanh nghiệp lớn, phương pháp phân loại theo quy định của nhà nước và sẽ được nêu cụ thể tại mục sau. Hai là, khách hàng cá nhân: là những khách hàng cá nhân riêng lẻ, không có tổ chức và không có tư cách pháp nhân. Mục đích vay vốn của đối tượng khách hàng này thường là kinh doanh theo phương thức hộ gia đình hoặc tiêu dùng thuần túy (mua nhà, sửa chữa nhà, mua xe…) 10 1. Khái quát về doanh nghiệp nhỏ và vừa 1.

Khái niệm Cho đến nay, ở nước ta vẫn còn nhiều khái niệm khác nhau về doanh nghiệp nhỏ và vừa. Các khái niệm được sử dụng trên thực tế hiện nay chỉ là khái niệm của các ngành, địa phương, tổ chức đưa ra nhằm phục vụ cho mục đích của mình. Khái niệm mới nhất tại Luật số 04/2017/QH14 của Quốc hội : Luật Hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa (tại Điều 4. Tiêu chí xác định doanh nghiệp nhỏ và vừa) “Doanh nghiệp nhỏ và vừa là cơ sở kinh doanh đã đăng ký kinh doanh theo quy định pháp luật, được chia thành ba cấp: siêu nhỏ, nhỏ, vừa theo quy mô tổng nguồn vốn (tổng nguồn vốn tương đương tổng tài sản được xác định trong bảng cân đối kế toán của doanh nghiệp) hoặc số lao động bình quân năm (tổng nguồn vốn là tiêu chí ưu tiên), cụ thể như sau: Bảng 1.1: Tiêu chuẩn doanh nghiệp nhỏ và vừa của Việt Nam 1.

Tiêu chí xác định doanh nghiệp nhỏ và vừa Có hai tiêu chí phổ biến để phân loại doanh nghiệp nhỏ và vừa theo Luật Doanh nghiệp đó là tiêu chí định tính và tiêu chí định lượng. 11 Nhóm tiêu chí định tính : Dựa trên những đặc trưng cơ bản của các doanh nghiệp nhỏ và vừa như: chuyên môn hoá thấp, số đầu mối quản lý ít mức độ phức tạp của quản lý thấp, các tiêu chí này có ưu thế là phản ánh đúng bản chất của vấn đề nhưng thường khó xác định trên thực tế. Do đó nó thường chỉ làm cơ sở để tham khảo kiểm chứng mà ít đươc sử dụng trong thực tế. Nhóm tiêu chí định lượng : Có thể sử dụng các tiêu chí như số lao động, giá trị tài sản hay vốn, doanh thu, lợi nhuận, trong đó : Số lao động có thể là lao động trung bình trong danh sách, lao động thường xuyên và lao động thực tế.

Tài sản hoặc vốn có thể dùng tổng giá trị tài sản (hay vốn), tài sản hay vốn cố định, giá trị tài sản còn lại.3 Vai trò của doanh nghiệp nhỏ và vừa Trong công cuộc công nghiệp hoá hiện đại hóa đất nước, phát triển kinh tế doanh nghiệp nhỏ và vừa có một vai trò hết sức quan trọng phát triển kinh tế để giải quyết những vấn đề bức xúc của xã hội và góp phần chuyển dịch cơ cấu kinh tế. Về mặt kinh tế: a. Đóng góp vào tăng trưởng và phát triển kinh tế. Doanh nghiệp nhỏ và vừa là những doanh nghiệp kinh doanh với quy mô không lớn nhưng lại có khả năng rất năng động và nhạy bén trong các cơ hội kinh doanh.

Hơn nữa doanh nghiệp nhỏ và vừa có khả năng đáp ứng được những nhu cầu nhỏ lẻ của thị trường, chính vì thế các doanh nghiệp nhỏ và vừa đã đóng góp rất lớn vào kết quả hoạt động kinh tế, tạo môi trường tốt cho người lao động.